Tibetan
སོགས་དགེ་བ་བྱས་ནས་ནི། །མཐོ་རིས་ལ་སོགས་དག་ཏུ་མཆོད། །སྐྱེ་བ་དཔག་མེད་སྟོང་ཕྲག་ནི། །འདི་ནི་ཡང་དག་ཡང་ཐོབ་པ། །འདི་ནི་སྔོན་ལས་རྣམ་སྨིན་ཞེས། །རྨོངས་པ་རྣམས་ནི་མྱ་ངན་བྱེད། །རང་བཞིན་སྣང་བའི་ཚུལ་གྱིས་ནི། །གང་གིས་སྐྱེ་བོ་ཉོན་མོངས་པ། །དེ་ཉིད་ཤེས་ནས་ཡེ་ཤེས་ཅན། །སྲིད་པའི་གཟེབ་ལས་གྲོལ་བར་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་པ་དང༌། དོན་འདི་ཉིད་གསལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་མིའམ་ཅིའི་རྒྱལ་པོ་ལྗོན་པས་ཞུས་པའི་མདོ་ལས་ཀྱང༌། སེམས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་རྣམས་ནི་འདུས་མ་བྱས་པ་གཟུགས་ཅན་མ་ཡིན་པ་ལས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་གྱི་དབྱེ་བས་རླུང་ཡང་ཐོགས་པ་མེད་པ་སྟེ། འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཤེས་པ་དེ་ནི་རྣམ་པར་དག་པ་ཡིན་པས་ན་ཉོན་མོངས་པར་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་མི་སྲིད་དོ་ཞེས་གསུངས་པས་སོ། །ཡང་རིགས་པ་འདིས་སེམས་རྣམ་པར་དབེན་པ་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་ཆེན་པོས་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བའི་ལས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པར་ཐར་པ་ལ་མངོན་པར་ཕྱོགས་པར་འགྱུར་རོ། །ཇི་སྐད་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་རྡོ་རྗེ་གཅོད་པ་ལས། ཆོས་ཀྱང་སྤང་བར་བྱན་ཆོས་མ་ཡིན་པ་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས་ཞེས་གསུངས་པ་དང༌། གསང་བ་འདུས་པ་ཞེས་བྱ་བ་རྣལ་འབྱོར་གྱི་རྒྱུད་ཆེན་པོ་ལས་ཀྱང༌། དགེ་བ་བཅུ་ཡི་ལས་ཀྱི་ལམ། །བྱེད་པ་ཡེ་ཤེས་སྤངས་པའོ། །ཞེས་གསུངས་པའོ། །དེ་ལྟར་ན་སེམས་ཅན་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་དང་བྲལ་བས་རང་གི་སེམས་ཇི་ལྟ་བ་ཉིད་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་མ་རྟོགས་པས་ངར་འཛིན་པ་དང༌། ང་ཡིར་འཛིན་པ་དང༌། གསོ་བ་དང༌། གསོག་ལ་བརྟགས་ནས་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་ལ་སོགས་པར་བརྟགས་པས་འཁོར་བ་ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་སྡུག་བསྔལ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཡིན་ནོ། །ཇི་སྐད་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བརྒྱད་སྟོང་པའི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱི་ལེའུ་ལས། རབ་འབྱོར་གྱིས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་གལ་ཏེ་ཆོས་ཐམས་ཅད་དབེན་པ་དང་སྟོང་པ་ལགས་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཇི་ལྟར་ན་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་གདའ་བར་འགྱུར། ཇི་ལྟར་རྣམ་པར་ བྱང་བར་འགྱུར། བཅོམ་ལྡན་འདས་དབེན་པ་ནི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པར་ཡང་མི་འགྱུར། རྣམ་པར་བྱང་བར་ཡང་མི་འགྱུར་རོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་སྟོང་པ་ནི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པར་ཡང་མི་འགྱུར། རྣམ་པར་བྱང་བར་ཡང་མི་འགྱུར་རོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་དབེན་པའམ་སྟོང་པ་ཉིད་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་མི་རྒྱལ། བཅོམ་ལྡན་འདས་དབེན་པ་དང༌། སྟོང་པ་ཉིད་ལས་གུད་ན་ཆོས་གང་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པའམ། མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བའམ། མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བའི་ཆོས་དེ་དམིགས་སུ་མ་མཆིས་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་བཤད་པ་དེའི་དོན་ཇི་ལྟ་བུར་འཚལ་བར་བགྱི། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བསྟན་དུ་གསོལ། བདེ་བར་གཤེགས་པ་བསྟན་དུ་གསོལ། དེ་སྐད་ཅེས་གསོལ་པ་དང༌། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །རབ་འབྱོར་དེ་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། སེམས་ཅན་རྣམས་ནི་ཡུན་རིང་པོ་ནས་ངར་འཛིན་པ་དང༌། ང་ཡིར་འཛིན་པ་ལ་སྤྱོད་དམ། རབ་འབྱོར་གྱིས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་དེ་བཞིན་ནོ། །བདེ་བར་གཤེགས་པ་དེ་དེ་བཞིན་ཏེ། སེམས་ཅན་རྣམས་ནི་ངར་འཛིན་པ་དང༌། ང་ཡིར་འཛིན་པ་ལ་སྤྱོད་དོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། རབ་འབྱོར་དེ་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། འོན་ཀྱང་ངར་འཛིན་པ་དང༌། ང་ཡིར་འཛིན་པ་སྟོང་པ་ཡིན་མོད། རབ་འབྱོར་གྱིས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་སྟོང་པ་ལགས་སོ། །བདེ་བར་གཤེགས་པ་སྟོང་པ་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། རབ་འབྱོར་དེ་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས་ངར་འཛིན་པ་དང༌། ང་ཡིར་འཛིན་པས་སེམས་ཅན་རྣམས་འཁོར་བ་ན་འཁོར་རམ། རབ་འབྱོར་གྱིས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་དེ་བཞིན་ནོ། །བདེ་བར་གཤེགས་པ་དེ་དེ་བཞིན་ཏེ། ངར་འཛིན་པ་དང༌། ང་ཡིར་འཛིན་པས་སེམས་ཅན་རྣམས་འཁོར་བ་ན་འཁོར་རོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། རབ་འབྱོར་དེ་ལྟར་ན་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པར་ཡང་སྣང་ངོ༌། །རྣམ་པར་བྱང་བར་ ཡང་སྣང་ངོ་ཞེས་གསུངས་པ་དང༌། དེ་བཞིན་དུ་ལས་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་དག་པའི་མདོ་ལས་ཀྱང༌། དགེ་སློང་འདི་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། ཅི་སྐྱེ་བ་མེད་པ་སྐྱེ་བའམ། འགག་བའམ། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའམ། རྣམ་པར་བྱང་བར་འགྱུར་རམ། གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ནི་མ་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། དགེ་སློང་འདི་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། ཅི་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་ཆོས་རྣམས་སེམས་ཅན་དམྱལ་བར་འགྲོ་བར་འགྱུར་རམ། དུད་འགྲོའི་སྐྱེ་གནས་སམ། གཤིན་རྗེའི་འཇིག་རྟེན་དུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རམ། གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་སྐྱེ་བ་མ་མཆིས་པ་ཉིད་ཀྱང་མ་མཆིས་པ་ལགས་ན། ངན་འགྲོར་མཆི་བར་འགྱུར་བ་ལྟ་ག་ལ་མཆིས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། དགེ་སློང་དེ་ལྟར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་དེ་ལྟར་འོད་གསལ་བ་ཡིན
Chinese
等行善后，于天界等处供养，无数千百劫，此乃真确复得。此乃宿业成熟，愚昧者则悲伤。以自性显现之方式，何者使众生烦恼，知晓彼者即具智慧，将从有之牢笼中解脱。如是说。为阐明此义，于弥或非弥之国王树所请问之经中亦云：心之行持皆为非造作、非色法，如其所有之差别，如风亦无阻碍，知晓一切世间之心性，彼即清净，故不可能生起烦恼。又以此理，现证心性极寂静之大瑜伽士，将不待善与非善之业果，而趋向解脱。如世尊于金刚断经中所说：法亦应舍弃，何况非法？又于名为密集金刚之大瑜伽续中亦云：行持十善业之道，乃舍弃智慧。如是说。如是，众生因远离善知识，未证悟如其所有之心性，故执我与我所，并于滋养与积聚作意，从而于善与非善等作意，故从无始以来感受痛苦。如世尊于八千颂般若波罗蜜多之善知识品中所说：善现请问，世尊，若一切法皆为寂静与空性，世尊，云何众生有烦恼？云何得清净？世尊，寂静亦不生烦恼，亦不得清净。世尊，空性亦不生烦恼，亦不得清净。世尊，寂静或空性亦不能现证无上正等觉。
English
Having done virtuous deeds and made offerings in the heavens and other realms, for countless thousands of kalpas, this is truly and repeatedly obtained. This is the maturation of past karma, and the ignorant ones grieve. By the manner of the appearance of self-nature, whoever causes beings to be afflicted, knowing that itself, the wise one will be liberated from the prison of existence. Thus it was said. To clarify this meaning, in the Sutra Requested by King Tree of Humans or Non-Humans, it is also said: The activities of the mind are unconditioned and non-material, and like the distinctions of what it is, like the wind, there is no obstruction. Knowing the nature of the mind of all the worlds, that is pure, so it is impossible for afflictions to arise. Furthermore, with this reasoning, the great yogi who realizes the complete solitude of the mind will turn towards liberation without relying on the results of virtuous and non-virtuous actions. As the Blessed One said in the Vajra Cutter Sutra: Even Dharma should be abandoned, what need is there to mention non-Dharma? Also, in the great yoga tantra called Guhyasamaja, it is said: Practicing the path of the ten virtuous actions is abandoning wisdom. Thus it was said. Thus, sentient beings, being separated from virtuous friends, not realizing the nature of their own minds as they are, therefore grasping at self and what belongs to self, and contemplating nourishment and accumulation, thereby contemplating virtue and non-virtue, etc., therefore, from beginningless time, they experience suffering. As the Blessed One said in the chapter on virtuous friends in the Eight Thousand Verse Perfection of Wisdom Sutra: Subhuti asked, "Blessed One, if all phenomena are solitary and empty, Blessed One, how do sentient beings have afflictions? How do they become purified? Blessed One, solitude does not become afflicted, nor does it become purified. Blessed One, emptiness does not become afflicted, nor does it become purified. Blessed One, solitude or emptiness itself does not fully awaken to unsurpassed, perfect, and complete enlightenment."
Chinese
嘉！世尊，远离和空性之外，如果没有任何比无上圆满正等菩提更圆满成佛的法，或者圆满成佛，或者圆满成佛之法可以作为目标，那么，世尊，我应该如何理解您所说的意义呢？请世尊开示，请善逝开示。如是请问后，世尊对具寿善现如此说道：善现，你怎么想？众生是否长期以来都在我执和我所执中行事？善现回答说：世尊，正是如此。善逝，正是如此，众生在我执和我所执中行事。世尊说道：善现，你怎么想？然而我执和我所执是空性的，不是吗？善现回答说：世尊，是空性的。善逝，是空性的。世尊说道：善现，你怎么想？众生是否因我执和我所执而在轮回中流转？善现回答说：世尊，正是如此。善逝，正是如此，众生因我执和我所执而在轮回中流转。世尊说道：善现，如此看来，众生也显得完全被烦恼所染，也显得完全清净。如是说后，同样在《业障全部清净经》中也说：比丘，你怎么想？没有生起之法会生起吗？会灭尽吗？会被完全染污吗？会变得完全清净吗？回答说：世尊，不会。世尊说道：比丘，你怎么想？没有生起之法，众生会因此堕入地狱吗？堕入畜生道吗？堕入阎罗王的世界吗？回答说：世尊，既然没有生起，那么堕入恶趣又怎么可能呢？世尊说道：比丘，因此，一切法都是如此光明。
English
Jya! O Blessed One, apart from solitude and emptiness, if there is no Dharma that is more perfectly enlightened than the unsurpassed, perfectly complete and enlightened Bodhi, or perfectly enlightened, or the Dharma of perfectly enlightened, then, O Blessed One, how should I understand the meaning of what you have said? Please teach, O Blessed One, please teach, O Sugata. After asking this, the Blessed One said to the venerable Subhuti: Subhuti, what do you think? Do sentient beings act in self-grasping and grasping at what belongs to self for a long time? Subhuti replied: O Blessed One, it is so. O Sugata, it is so, sentient beings act in self-grasping and grasping at what belongs to self. The Blessed One said: Subhuti, what do you think? However, self-grasping and grasping at what belongs to self are empty, aren't they? Subhuti replied: O Blessed One, they are empty. O Sugata, they are empty. The Blessed One said: Subhuti, what do you think? Do sentient beings wander in samsara because of self-grasping and grasping at what belongs to self? Subhuti replied: O Blessed One, it is so. O Sugata, it is so, sentient beings wander in samsara because of self-grasping and grasping at what belongs to self. The Blessed One said: Subhuti, thus it seems that sentient beings are also completely defiled, and also appear to be completely purified. After saying this, similarly, in the Sutra of Complete Purification of All Karmic Obscurations, it is also said: Bhikshu, what do you think? Will that which is unborn arise? Will it cease? Will it be completely defiled? Will it become completely purified? He replied: O Blessed One, it will not. The Blessed One said: Bhikshu, what do you think? Will sentient beings go to hell because of the Dharmas that are unborn? Will they go to the animal realm? Will they be born in the realm of Yama? He replied: O Blessed One, since there is no birth, how could there be going to the lower realms? The Blessed One said: Bhikshu, therefore, all Dharmas are thus luminous.