Tibetan
ཤད་པ་བརྗོད་ནས། མི་ཕྱེད་པའི་ཚིག་རྒྱས་པར་བཤད་པ་བརྗོད་པའི་ཕྱིར། མི་ཕྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དབྱེ་བ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་ནི་དབྱེ་བ་རྣམ་པར་སྤངས་ཞེས་གསུངས་ཏེ། བདག་དགའ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུམ་སྤངས་པའི་གནས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟ་བུའི་རྣམ་པ་ཐ་དད་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བཟློག་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ངོ་བོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དགའ་བ་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་ཏེ། དེ་རྣམས་ལ་ཁྱབ་བྱེད་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་སྐད་དུ། ཡང་ན་ཐམས་ཅད་ཀུན་བདག་ཉིད། །ཅེས་གསུངས་སོ། །ཡང་ན་དེའི་ངོ་བོ་མ་ཡིན་པ་ཞེས་གཞུང་ཁ་ཅིག་ལས་འབྱུང་སྟེ། དེའི་ཕྱོགས་ལ་ནི། བསྙེན་པ་ལ་སོགས་པའི་ཡན་ལག་དང༌། རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ལ་སོགས་པའི་སྐད་ཅིག་མ་དང༌། དགའ་བ་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོས་རྣམ་པར་དབེན་པའོ། །ཇི་སྐད་དུ། ཡང་ན་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་སྤངས། །ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་ཉིད་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་རྣམ་པ་ཉིད་དགའ་བ་གསུམ་མོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ །དེ་ལས་ཕྱི་རོལ་དུ་གྱུར་པའི་ཆོས་གཞན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་སྐད་དུ། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལས་མ་གཏོགས་པར། །གང་ཕྱིར་ཆོས་ནི་ཡོད་མ་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་པས་སོ། །དེ་ལྟར་མི་ཕྱེད་པའི་ཚིག་བསྟན་པ་བཤད་ནས། རང་རིག་གི་ཚིག་རྒྱས་པར་བཤད་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། རང་ཉིད་ཚོར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། རང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་པ་གཞན་གྱི་མ་ཡིན་པའོ། །ཚོར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ནང་གི་ངོ་བོ་བདེ་བ་ལ་སོགས་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །རིག་བྱ་བས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་དག་པར་སེམས་པར་བྱའོ། །ཕ་རོལ་གཞན་གྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་གི་རྒྱུད་སྤངས་ནས་གཞན་རྣམས་ལའོ། །སྤྱོད་ཡུལ་མིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡུལ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མཚོན་པར་དཀའ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བླ་མའི་ གདམས་ངག་མེད་པར་མཚོན་པར་མི་ནུས་པ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དཔེ་དེས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་དང་མཚུངས་པ་གཞན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རང་གི་བློ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་རྣམ་པར་དག་པ་ལ་ལྟོས་ནས། རྣལ་འབྱོར་བའི་ཤེས་པ་རང་ལ་གནས་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་སྤངས་ནས་རང་གི་བདག་ཉིད་མི་དམིགས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །རང་རིག་པ་ཞེས་བཤད་པ་ཡི། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུ་འདི་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །གཞོན་ནུ་མ་ཡི་བདེ་བ་བཞིན། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེ་གནས་མ་ཉམས་པ་གཞོན་ནུ་མའི་བདེ་བ་ནི་སྐྱེས་པའི་རྐྱེན་ལས་བྱུང་བའི་བདེ་བ་རང་གིས་རིག་པར་བྱ་བ་ནི། ངག་གི་སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་འདི་ཡང་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ལྟར་རང་རིག་གི་ཚིག་རྒྱས་པར་བསྟན་ནས། མཆོག་གི་ཚིག་བརྗོད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། མཆོག་ཏུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། གསལ་བར་ཉམས་སུ་མྱོང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གསལ་བར་སྣང་བས་ན་རིག་པའོ། །དེ་ཉིད་མཆོག་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི། མདོར་བསྟན་པའོ། །དེ་ཉིད་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ནི། དེ་སྤངས་པ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། རིག་པ་གསུམ་པོ་སྤངས་པའོ། །མཆོག་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཆོག་ནི་རྟོག་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཡིན་ལ་རྟོག་པ་ཡང་ཡིན་ཏེ། ཡོད་པ་དང་མེད་པ་དང་དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པ་སྤྲོས་པའི་ངོ་བོའོ། །དེ་རྣམས་ལ་སོགས་པ་གང་རྣམས་ལ་ཡོད་པ་དེ་ནི་རྟོག་པ་ཀུན་ལ་སོགས་པ་དེ་རྣམས་ཀྱང་ཡིན་ལ་རྟོག་པ་ཡང་ཡིན་ཏེ། ཕྲ་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་རྣམ་པ་ཅན་རྟོག་པ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་རྣམས་སྤངས་པའི་བདག་ཉིད་གང་ལ་ཡོད་པ་དེ་རྟོག་པ་ཀུན་ལ་སོགས་པའི་གསལ་བའི་བདག་ཉིད་དོ། །རིགས་པ་དང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བྲལ་བས་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་རྣམ་པའི་རང་རིག་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ལྟར་མཆོག་གི་ཚིག་བསྟན་པར་བཤད་ནས། ད་ནི་མཆོག་གི་ཚིག་རྒྱས་པར་བཤད་པ་བརྗོད་པའི་ཕྱིར། དེ་ནི་མཆོག་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དེ་ལས་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ལས་མཆོག་གོ །བདེ་བ་ཆེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདེ་བ་ཆེན་པོའི་ངོ་བོ་སྟེ། རྟག་ཏུ་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པ་གཅིག་པུའི་མཐར་ཐུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་གསུམ་དུ་མཚན་ཉིད་གཅིག །ཅེས་བྱ་བ་ནི་དགའ་བ་གསུམ་པོ་མཚན་ཉིད་གཅིག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་ གྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དེ་དང་བྲལ་བས་དེ་བརྗོད་དེ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལུས་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་སོགས་པ་དང་ངོ་བྲལ་བ་ནི་སྤང་བའོ། །དེ་བརྗོད་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་སོ། །གཉིས་པོ་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་སྤངས། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཉིས་སུ་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་དེ་ནི་མཆོག་གི་བསྟན་པ་བཤད་ནས། ཀུན་རྟོག་གི་སྟོང་པའི་ཚིག་རྒྱས་པར་བཤད་པ་བརྗོད་པའི་ཕྱིར། །དངོས་དང་དངོས་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དེ་དག་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པས་བྲལ་བའི་བློའོ། །བསྒོམ་པར་བྱ་ཞེས་བྱ་བ་ལྷག་མས་ཁ་བསྐང་ནས་འབྲེལ་པར་བྱའོ། །དངོས་དང་དངོས་མེད་ནི་ཡོད་པ་དང་མེད་པའོ། །བདེ་བའི་བདག་ཉིད་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྟོག་པ་ནི། བདེ་བའི་བདག་ཉིད་ཀྱང་ཡིན་ལ། སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདག་ཉིད་ཀྱང་ཡིན་ཏེ། བདེ་བ
Chinese
说完之后，为了宣说不退转的词句，说了“不退转”等，因为是与分别解脱的缘故。所谓“彼即是分别完全断绝”，是指断绝了我、喜悦等三种的处所，为了遣除如是不同种类的分别念。所谓“其自性”，是指喜悦等的自性，因为是它们的遍行。如是说：“或者一切皆是自性。”或者有些经文中说“不是其自性”，就其方面而言，是远离了亲近等支分，以及各种各样的刹那，以及喜悦等的自性。如是说：“或者一切皆是完全断绝。”所谓“彼即是”，是指俱生之相即是喜悦三者之异名。因为没有从它之外转变的其他法。如是说：“除了法界之外，因为何故法是不存在的。”如是宣说了不退转之词句后，为了宣说自证之词句，说了“自己感受”等，所谓“自己”，是指不是其他识。所谓“感受”，是指内在的自性，以安乐等为体性。所谓“应了知”，是指应当如实作意。所谓“他者其他的”，是指舍弃自己的相续而对于其他。所谓“非行境”，是指因为没有对境的缘故。所谓“难以表示”，是指没有上师的口诀就无法表示，因为是不可能存在的缘故。所谓“以彼为例”，是指因为没有其他与之相似的缘故。所谓“于自心”，是指相对于自性清净而言，瑜伽士的识安住于自身。舍弃它之后，因为不能照见自己的体性的缘故。所谓“说为自证”，是指以此原因。所谓“如少女之乐”，是指生处未坏的少女之乐，是因男子之缘而生之乐，自己所能证知的，不是言语的行境，如同此理一样，此亦如是。
English
Having spoken, in order to proclaim the words of non-retrogression in detail, "non-retrogression" and so on are spoken, because it is free from division. "That itself is complete abandonment of division" is said, referring to the place where the three, such as self and joy, are abandoned, in order to dispel such different kinds of conceptualization. "Its essence" refers to the nature of joy and so on, because it is their pervader. As it is said, "Or everything is self-nature." Or some scriptures say "not its essence," in that respect, it is separate from the limbs such as closeness, and various moments, and the nature of joy and so on. As it is said, "Or everything is completely abandoned." "That itself" refers to the co-emergent aspect itself as the synonym for the three joys. Because there is no other dharma that has changed from it. As it is said, "Apart from the realm of dharma, why is dharma non-existent?" Having thus explained the words of non-retrogression, in order to explain the words of self-awareness in detail, "self-feeling" and so on are spoken. "Self" means not another consciousness. "Feeling" means the inner essence, with happiness and so on as its nature. "To be known" means to be truly contemplated. "The other, another" means abandoning one's own continuum and for others. "Not an object of experience" means because there is no object. "Difficult to indicate" means that without the guru's instructions, it cannot be indicated, because it is impossible. "By that example" means because there is no other similar to it. "In one's own mind" means that in relation to naturally pure, the yogi's consciousness abides in itself. Having abandoned it, because one cannot see one's own nature. "It is said to be self-awareness" means for this reason. "Like the pleasure of a young girl" means that the pleasure of a young girl whose birth place is not damaged, is the pleasure arising from the cause of a man, which is to be known by oneself, is not the object of speech, just as this is, so is this.
Chinese
是了知的意义。这样详细地阐述了自知的词句后，为了宣说殊胜的词句，说了“殊胜”等。所谓“清晰地体验”，是因为清晰地显现，所以是智慧。所谓“彼即殊胜”，是扼要地指示。详细解释彼即是，说了“彼舍弃”，是舍弃了三种智慧。“殊胜”是指殊胜是分别念等，一切都是，也是分别念，是有和无、事物和非事物戏论的自性。那些等等存在于哪些之中，那些就是一切分别念等等，也是分别念，是微细的分辨念的形态，是具有分别念形态的分别念等等。舍弃了那些的自性存在于何处，那就是一切分别念等等的明亮的自性。由于远离了理性和分别念，所以是无分别的形态的自知，是这个意思。这样阐述了殊胜的词句后，现在为了宣说详细阐述殊胜的词句，说了“彼即殊胜”等。从那无分别的体验中，是殊胜的。所谓“大乐”，是大乐的自性，因为是恒常俱生唯一的究竟。所谓“彼即三者体性一”，是因为三种喜乐的体性是一。“身语意三 的真如之故”。所谓“与其分离而说彼”，所谓“与其”，是指与身体的真如等等体性分离，就是舍弃。所谓“说彼”，是自知的智慧。所谓“二者一切皆舍弃”，是因为一切二取显现都不存在。这样阐述了彼即殊胜的教义后，为了宣说普遍分别念的空性词句的详细阐述，说了“有和无”等。是远离了那些等等分别念的智慧。所谓“应当修习”，用剩余的词语补充完整并连接。有和无是有和无。安乐的自性是痛苦的分别念，既是安乐的自性，也是痛苦的自性，是安乐
English
It is the meaning of knowing. Having thus extensively explained the words of self-awareness, in order to express the supreme words, "supreme" and so on are spoken. The so-called "clearly experience" is wisdom because it appears clearly. The so-called "that is supreme" is a brief indication. The detailed explanation of that is, "that is abandoned" is spoken, which is the abandonment of the three wisdoms. "Supreme" means that the supreme is discrimination and so on, everything is, and it is also discrimination, which is the nature of the elaboration of being and non-being, things and non-things. Those and so on exist in which, those are all discriminations and so on, and they are also discriminations, which are the subtle forms of discrimination, and are discriminations and so on with the forms of discrimination. Where the nature of abandoning those exists, that is the bright nature of all discriminations and so on. Because it is free from reason and discrimination, it is the self-awareness of the form of non-discrimination, that is the meaning. Having thus explained the supreme words, now in order to declare the detailed explanation of the supreme words, "that is supreme" and so on are spoken. From that non-discriminating experience, it is supreme. The so-called "great bliss" is the nature of great bliss, because it is the ultimate of the constant, co-born, and only one. The so-called "that is the nature of the three as one" is because the nature of the three joys is one. "Because of the suchness of body, speech, and mind". The so-called "saying that by separating from it", the so-called "with it" means separating from the nature of the suchness of the body and so on, which is abandonment. The so-called "saying that" is the wisdom of self-awareness. The so-called "both are completely abandoned" is because all dualistic appearances do not exist. Having thus explained the doctrine that that is supreme, in order to declare the detailed explanation of the emptiness words of universal discrimination, "being and non-being" and so on are spoken. It is the wisdom that is free from the discriminations of those and so on. The so-called "should be meditated" is to complete and connect with the remaining words. Being and non-being are being and non-being. The nature of happiness is the discrimination of suffering, which is both the nature of happiness and the nature of suffering, which is happiness.