Tibetan
གྱི་མཚན་ཉིད་དང༌། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྲོག་གི་རླུང་གི་རྟེན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །ནག་པོའི་རྩར་ནི་རྣམ་པར་བཤད། །ཅེས་བྱ་བ་ནི་མི་དམིགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །རྡོ་རྗེ་དབྱིངས་ཀྱི་དབང་ཕྱུག་དང༌། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྡོ་རྗེ་འཆང་ཆེན་པོའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་རྩ་དབུས་མའི་ངོ་བོ་བསྟན་ནས། ད་ནི་དེ་ལ་མན་ངག་གིས་རྟོགས་པར་བྱ་བ་ཉིད་བརྗོད་པའི་ཕྱིར། །རྣལ་འབྱོར་མའི་ཞལ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། ཡེ་ཤེས་མཁའ་འགྲོ་མའི་ཞལ་གྱི་གདམས་ངག་གིས་རྟོགས་པར་བྱའོ། །རོ་གཅིག་གོ་འཕང་བདག་ཉིད་ཅན། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐ་དད་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བཟློག་ནས་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །རྣལ་འབྱོར་ཆེན་པོའི་རྒྱུད་དཔལ་རྡོ་རྗེ་ཕྲེང་བའི་རྒྱ་ཆེར་འགྲེལ་པ། པཎྜི་ཏ་ཨ་ལཾ་ཀ་ཀ་ལ་ཤས་མཛད་པ། ཟབ་མོའི་དོན་ཤིན་ཏུ་གསལ་བར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལས། ལེའུ་སུམ་ཅུ་པའི་རྒྱ་ཆེར་བཤད་པའོ།། །། ལེའུ་སུམ་ཅུ་རྩ་གཅིག་པ། མཚམས་ཀྱི་རྩ་གསུམ་གྱི་ཡུལ་ལ་དྲི་བའི་ལན་བསྟན་པའི་རྒྱ་ཆེར་བཤད་པ། དེ་ལྟར་ལེའུ་སུམ་ཅུ་པས་རྩ་རྣམས་ཀྱི་ངེས་པར་འབབ་པའི་མཚན་ཉིད་ཡུལ་ལ་དྲི་བའི་ལན་བརྗོད་ནས། ད་ནི་མཚམས་ཀྱི་རྩ་གསུམ་གྱི་ཡུལ་ལ་དྲི་བའི་ལན་བརྗོད་པའི་ཕྱིར། ལེའུ་སུམ་ཅུ་རྩ་ གཅིག་པ་ཉེ་བར་འགོད་ཅིང་རེ་ཞིག་དང་པོར་དེའི་རྩོམ་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ལེའུ་སུམ་ཅུ་པ་བཤད་པའི་རྗེས་ལའོ། །གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །མཚམས་ཀྱི་རྩ་ནི་གཙོ་བོ་ཉིད་བཤད་ཀྱིས་ཉོན་ཞེས་བྱ་བ་དང་འབྲེལ་ཏོ།། དེས་ཅི་ཞིག་བྱ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་གང་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། རྩ་གསུམ་པོ་གང་ལས་སོ། །རྩ་རྣམས་སྡོམ་དང་འཆར་བ་དང༌། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སྡོམ་པ་ནི་བསྡུས་པའོ། །འཆར་བ་ནི་སྐྱེ་བའོ། །སྡོམ་པ་ཡང་ཡིན་ལ་འཆར་བ་ཡང་ཡིན་པས་ན་སྡོམ་པ་དང་འཆར་བའོ། །རྟག་ཏུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དུས་ཐམས་ཅད་དུའོ། །དེ་ལྟར་དེའི་རྩོམ་པ་བསྟན་ནས། ད་ནི་དངོས་སུ་བསྟན་པ་བཤད་པའི་ཕྱིར། སྡོམ་པ་མདོར་བསྟན་པའི་ཡན་ལག་རང་གི་ངོ་བོ་བསྟན་པ་ནི། མཆོག་ཏུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། རྩ་རྣམས་ཀྱི་སྤྲོས་པ་བཟློག་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱིས་སོ། །མཆོག་ཏུ་དགའ་བ་ཉམས་མྱོང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པར་བྱ་བ་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་བདག་ཉིད་ཅན་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་ངོ་བོའོ། །ལྷ་ཡི་ཡེ་ཤེས་གསལ་བར་བྱེད།
Chinese
“的体性”等，是指作为命气之所依的缘故。“于黑脉处则广说”等，是指不可得之自性的缘故。“金刚界之自在”等，是指大金刚持之智慧自性的缘故。如是开示中脉之体性后，现在为了宣说须以口诀证悟之，故说“从瑜伽母之口”等，须以智慧空行母之口诀证悟。 “具一味之果位”等，是指遮止种种分别念，乃无二智慧之自性的缘故。《大瑜伽续吉祥金刚鬘之广释》，班智达阿兰嘎嘎拉夏所造，名为《甚深义极明》，其中第三十品之广释完毕。 第三十一品，开示对三际脉之境的提问之回答之广释。 如是第三十品已宣说诸脉之决定生起之体性，对境的提问之回答后，现在为了宣说对三际脉之境的提问之回答，故安置第三十一品，且首先为了开示其造者，故说“其后”等，乃于宣说第三十品之后。 “另外”等，如前。 “际脉乃主要，说请谛听”等相连。彼作何事耶？为了彼故，故说“由何”等，从何生起三脉耶？ “诸脉总集与生起”等，总集是收摄，生起是产生，既是总集又是生起，故为总集与生起。“恒时”是指一切时。如是开示其造者后，现在为了宣说真实开示，故开示总集扼要之支分，自性之开示为“极”等，以诸脉之止息戏论之自性者。“极喜受用”是指各自应自证之受用自性，乃菩提心之体性。“使天之智慧明晰”。
English
"The nature of" etc., refers to being the basis of the life-force wind. "It is explained at the black vein" etc., refers to the nature of being imperceptible. "The Lord of the Vajra Realm" etc., refers to the nature of the wisdom of the Great Vajradhara. Having thus shown the nature of the central channel, now, in order to state that it should be realized by means of oral instructions, it is said, "From the mouth of the Yogini" etc., it should be realized by the oral instructions of the wisdom dakini. "Having the state of one taste" etc., refers to the nature of non-dual wisdom, having turned away from various conceptualizations. The Extensive Commentary on the Great Yoga Tantra, the Glorious Vajra Garland, composed by Paṇḍita Alaṃkā Kālaśa, called "Making the Profound Meaning Extremely Clear," from which the extensive explanation of the thirtieth chapter is completed. Thirty-first chapter, the extensive explanation of showing the answer to the question about the object of the three boundary channels. Thus, the thirtieth chapter has explained the nature of the definite arising of the channels, and the answer to the question about the object. Now, in order to explain the answer to the question about the object of the three boundary channels, the thirty-first chapter is placed, and for a while, in order to show its composer first, it is said, "Then" etc., after explaining the thirtieth chapter. "Furthermore" etc., is the same as before. "The boundary channel is the main one, please listen to the explanation" etc. is connected. What does it do? For that reason, it is said, "From what" etc., from what do the three channels arise? "The collection and arising of the channels" etc., collection is gathering, arising is producing, it is both collection and arising, therefore it is collection and arising. "Always" means at all times. Having thus shown its composer, now, in order to explain the actual explanation, the explanation of the branch of the essential points of the collection is that the explanation of the self-nature is "Extremely" etc., by the nature of stopping the proliferation of the channels. "Experiencing supreme joy" means the nature of experiencing what should be realized by each individual, which is the nature of bodhicitta. "Makes the wisdom of the gods clear."
Tibetan
།ཅེས་བྱ་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པ་གསལ་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཅན་ནོ། །གསལ་བའི་སྔགས་སུ་ཡང་དག་པར་སྦྱོར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གསལ་བ་ནི་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཙོ་བོ་ཧཱུཾ་ཡིག་ལ་ཡང་དག་པར་སྦྱར་བ་ནི། རླུང་གསུམ་པོ་ལ་ཆ་ཤས་སུ་ཡོངས་སུ་རྟོགས་པས་འབྲེལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ལྷ་ཡི་རྣལ་འབྱོར་དོན་ངེས་པ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་རླུང་འབྱེད་པས་ལྷ་ནི་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའོ། །རྣལ་འབྱོར་གྱི་དོན་ནི་དོན་དམ་པའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ངེས་པར་འབྱེད་པའོ། །དེ་ཉིད་གསུམ་སྦྱོར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལུས་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པར་དག་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །དྲི་མ་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་རླུང་གི་རང་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །རྡོ་རྗེ་གསུམ་དོན་གཅིག་ཏུ་སྡོམ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐུ་རྡོ་རྗེ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་དོན་གཅིག་པ་ནི་དོན་གཅིག་པ་སྟེ། རྡོ་རྗེ་འཆང་ཆེན་པོའི་ངོ་བོའོ། །དེའི་སྡོམ་པ་ནི་སྡུད་པའི་རང་བཞིན་ནོ། །འཇིག་རྟེན་གསུམ་དུ་ཁྱབ་ཅིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁམས་གསུམ་ལ་ཁྱབ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །ཕྲ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྲ་མོའི་རྣལ་འབྱོར་བ་རྣམས་ཀྱིས་རྟོགས་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ རོ། །ལུས་ཀུན་ལ་ནི་ཡང་དག་བརྟེན། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལུས་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱབ་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡེ་ཤེས་སེམས་དཔའ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣལ་འབྱོར་པ་གཅིག་པུའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཉིད་ཀྱིས་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །རྡོ་རྗེ་སེམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྐུའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ།། དམ་ཚིག་སེམས་དཔའ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྤྲུལ་པའི་སྐུའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །གང་ཕྱིར་བདེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱིས་བདེ་བ་ཆེན་པོའི་རང་བཞིན་ནོ། །རྣལ་འབྱོར་མཆོག་ཏུ་ཤེས་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་བླ་ན་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ངོ་བོའོ། །ཁྱབ་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་རྣམ་པར་དག་པ་ལ་ལྟོས་ནས་སོ། །དེ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དོན་དམ་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྨད་འབྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འབད་པ་མེད་པས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མཆོག་དང་རབ་མཆོག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དགའ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུམ་ལས་སོ། །རབ་མཆོག་ནི་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །ཕྲ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྲའི་རྩེ་མོ་བྱེ་བ་བརྒྱའི་ཆའི་ཆད་ཙམ་གྱི་ཕྱིར་རོ། །རང་འབྱུང་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་གྱིས་འབྱུང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར
Chinese
所谓“即是”，是指超离世间的俱生，是明性的自性。所谓“于明咒中真实结合”，是指明性与一切之主“吽”（藏文：ཧཱུྃ，梵文天城体：हुं，梵文罗马拟音：hūṃ，汉语字面意思：吽）字真实结合，因为通过对三种风的部分完全领悟而关联。所谓“天之瑜伽义决定”，是指通过分离分别念之风，天即是超离世间的。瑜伽的意义是决定性地分离胜义谛的真如。所谓“彼性三合”，是指身体等完全清净的自性。所谓“无垢”，是因为不分别念之风的自性。所谓“三金刚义一摄”，是指身金刚等的意义，一即是意义相同，是大金刚持的自性。其摄持是聚集的自性。所谓“遍布三界”，是因为遍布三界之故。所谓“微细”，是因为微细瑜伽士们所应领悟之故。 所谓“于一切身真实依”，是因为遍布一切身之故。所谓“智慧萨埵”，是因为唯独瑜伽士的行境，是圆满受用性的自性。所谓“金刚心”，是因为法身的自性。所谓“誓言萨埵”，是因为化身的自性。所谓“何为乐”，是指以两种方式，是大乐的自性。所谓“应知瑜伽胜”，是指无上三摩地的自性。所谓“遍布”，是相对于自性清净而言。所谓“彼性”，是因为胜义谛的真实不颠倒。所谓“奇特生”，是因为不费力气就能成办有情之利。所谓“胜与极胜”，是指从喜等三种而言。极胜是指俱生的自性。所谓“微细”，是因为相当于头发尖端分成一亿份中的一份。所谓“自生智慧”，是因为没有因和缘而生起之故。
English
That which is called "is," refers to the Sahaja (co-emergent) that transcends the world, the very nature of luminosity. That which is called "truly joined in the mantra of luminosity" means that luminosity is truly joined with the syllable Hūṃ (ཧཱུྃ，हुं，hūṃ，吽), the lord of all, because it is related through the complete understanding of the parts of the three winds. That which is called "the meaning of the yoga of the deity is determined" means that by separating the winds of conceptualization, the deity is transcendent of the world. The meaning of yoga is to decisively separate the suchness of ultimate truth. That which is called "the union of those three natures" is through the very nature of the complete purity of the body and so forth. That which is called "immaculate" is because of the very nature of the non-conceptual wind. That which is called "the meaning of the three vajras is gathered into one" means that the meaning of the body vajra and so forth is the same, that is, the meaning is the same, it is the very nature of the Great Vajradhara. Its gathering is the nature of collecting. That which is called "pervading the three worlds" is because of pervading the three realms. That which is called "subtle" is because it is to be realized by the subtle yogis. That which is called "truly relies on all bodies" is because it pervades all bodies. That which is called "wisdom being" is because it is the very nature of the enjoyment of the complete enjoyment, solely within the realm of the yogi's experience. That which is called "vajra mind" is because of the very nature of the Dharmakaya. That which is called "the samaya being" is because of the very nature of the Nirmanakaya. That which is called "what is bliss" refers to the nature of great bliss in two ways. That which is called "yoga should be known as supreme" refers to the very nature of unsurpassed samadhi. That which is called "pervading" is in relation to the naturally pure nature. That which is called "that nature" is because of the ultimate truth being truly non-inverted. That which is called "wonderful arising" is because it effortlessly accomplishes the benefit of sentient beings. That which is called "supreme and most supreme" refers to the three, such as joy. The most supreme refers to the very nature of the co-emergent. That which is called "subtle" is because it is equivalent to the fraction of a hundred millionth part of a hair tip. That which is called "self-arisen wisdom" is because it does not arise from cause and condition.