Tibetan
་པས་སོ། །དེ་བས་ན་ཆོས་རྣམས་རེ་ཞིག་མེད་པ་ཁོ་ནའོ་ཞེས་པ་ནི་སྔར་བཤད་པའི་རིགས་པས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གསུམ་སྤོང་བར་འགྱུར་ན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་རྒྱུད་དེ་ལས་སོ། །ཆོས་ཉིད་མེད་པ་སྟེ་ཞེས་པ་ནི་དེ་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ཀྱང་མེད། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་གསུམ་མེད་པས་དེ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་རབ་དང་ཐབས་དང་མ་རིག་པའི་ངོ་བོ། །ཉིན་དང་མཚན་མོ་རང་བཞིན་བརྒྱ་དྲུག་ཅུ་ཡང་མེད་དོ། །ཆོས་རྣམས་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་པ་ནི་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གསུམ་མེད་པས་སོ། །རང་བཞིན་གྱི་ཚོགས་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གསུམ་གྱི་རྩ་བ་ཅན་ཡིན་ཏེ། རྣམ་པར་ཤེས་པ་གསུམ་མེད་ན་དེ་ལས་བྱུང་བའི་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་རང་བཞིན་རྣམས་ཀྱང་མེད་དེ་རྒྱུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་འདི་ལྟར་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུར་བདག་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ཞེས་པ་ནི་དེ་ཉིད་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཞེས་བྱ་བའི་འོད་གསལ་བའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་ཁྱད་པར་རོ། །བྱང་ཆུབ་པའི་ཐབས་སོ་ཞེས་པ་ནི་སེམས་ཀྱི་འོད་གསལ་བ་ལ་འཇུག་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་ལམ་མོ། །སྙིང་པོ་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་ནི་སྔགས་དང་ཕྱག་རྒྱའི་རིམ་པས་བརྟན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མི་བསྐྱོད་པས་གསུངས་པ་སྟེ་ཞེས་པ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཕུང་པོ་རྣམ་པ་དག་པའི་ངོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དགོངས་པ་མ་ཡིན་པ་ཞེས་པ་ནི་སེམས་རྣམ་པར་དག་པའི་རིམ་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བདག་མེད་པ་ནི་དོན་དམ་པའི་བདེན་པའོ་ཞེས་པ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གསུམ་རྣམ་པར་དག་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པས་འོད་གསལ་བ་ཉིད་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་ཞེས་བཤད་དོ། །སྣང་བ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་དག་པའི་ངོ་བོ་ཐམས་ཅད་སྟོང་པའི་གོ་འཕང་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ །དེ་ཉིད་རྡོ་རྗེ་ཞེས་པ་ནི་ས་བཅུ་པ་ལ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དབང་ཐོབ་པ་དང་ཟག་པ་དང་བཅས་པ་དང་ཟག་པ་མེད་པ་རྣམས་སོ་ཞེས་པ་ནི་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་དང་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའི་ཆོས་དང་ལྡན་པ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གསུམ་མོ། །མཚན་ མ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་པ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གསུམ་གྱི་རྒྱུ་མེད་པས་སོ། །ཆོས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་རྣམ་སྤངས་པ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གསུམ་སྟེ། དེ་རྣམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ནི་གང་གི་མཚོན་པར་འགྱུར་བའི་མཚན་ཉིད་དེ། དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་དང་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའི་རང་བཞིན་རྣམས་སོ། །རྣམ་པར་སྤང་བྱ་བ་ནི་དེ་མེད་པའི་འོད་གསལ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ །འདི་ཉིད་དུ་ནི་རིགས་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། །རེ་ཞིག་ཆོས་རྣམས་ཉིད་མ་གྲུབ་ན་ཞེས་པ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གསུམ་ཉིད་སྔགས་དང་ཕྱག་རྒྱའི་རིམ་པས་སྤོང་བར་འགྱུར་ན་ནང་མེད་པ་ཁོ་ནའོ། །དེ་རྣམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ག་ལ་ཡོད་དེ་ཞེས་པ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེ་རྣམས་ཀྱི་སེམས་ལས་འབྱུང་བའི་རང་བཞིན་རྣམས་ག་ལས་ཡོད། མོ་གཤམ་གྱི་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་དཔེ་བསྟན་ཏོ། །འོ་ན་ཇི་ལྟར་ལྷའི་སྐུ་བསྐྱེད་ཅེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གང་གི་ཚེ་འོད་གསལ་བ་མངོན་དུ་གྱུར་ན། དེའི་ཚེ་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དེ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ལྷའི་སྐུ་བསྐྱེད་པ་བསྟན་ཏེ། འོད་གསལ་བ་ལས་ཅིག་ཅར་རམ་སྣང་བ་ཉེ་བར་ཐོབ་པ་ལ་སོགས་པའི་རིམ་པས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྐུ་སྤྲོ་བ་ནི་ལྷའི་སྐུ་བསྐྱེད་པའོ། །དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་སྟེ་ཞེས་པ་ནི་ཐམས་ཅད་སྟོང་པའོ། །དེ་ལས་རང་ལ་བྱིན་གྱིས་བརླབ་པ་ཞེས་བྱ་བའི་རིམ་པ་ནི་རིམ་པ་གསུམ་པས་སོ། །ཀུན་འབྱུང་བས་ན་ཞེས་པ་ལ་ཅིག་ཅར་རམ་རིམ་གྱིས་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་དེ་ཉིད་དུ་སྐྱེས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འོ་ན་འོད་གསལ་བ་ནི་བག་ཆགས་ཀྱི་དྲི་མ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བས་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ཡིན་ན་དེ་ལས་ལྷའི་སྐུ་ཇི་ལྟར་བསྐྱེད་ཅེ་ན། སྨྲས་པ། སྔོན་གྱི་འཕེན་པའི་ཤུགས་ཀྱིས་འབྱུང་བའི་ཞེས་པ་ནི་སྔར་བསགས་པའི་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་དང་སྨོན་ལམ་གྱི་ཤུགས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ །སྐྱོན་རྣམས་ཐམས་ཅད་སྐྱེད་བྱེད་འཇིག་ཚོགས་ལྟ་བུའི་བུད་ཤིང་རྣམ་སྲེག་པ། །རང་དང་གཞན་གྱི་བྱེ་བྲག་ཡུལ་རྣམ་གཉིས་སྤངས་དེ་ཡི་སྐྱོན་འབྱུང་མེད། །ཉེས་པ་མེད་ཀྱང་སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུ་ལས་ལ་ཐུགས་རྗེས་རིག་བཞིན་བསྐུལ། །སྔོན་གྱི་སྨོན་ལམ་གྱིས་ནི་བློ་བཟང་འཇུག་སྟེ། རྫ་མཁན་འཁོར་ལོ་ཤུགས་བཞིར་ འཕེན། །ཞེས་འབྱུང་ངོ༌། །དེ་བས་ན་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ནི་འོད་གསལ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་བཞུགས་པས་ཀྱང་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་མཛད་དེ། སྐྱེས་བུ་ཡིད་བཞིན་ནོར་བུ་བཞིན། །དེ་ཡི་གནས་པ་ཙམ་གྱིས་ནི། །རྩིག་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལས་ཀྱང༌། །ཇི་བཞིན་བསྟན་པ་རྣམས་འབྱུང་ངོ༌། །ཞེས་འབྱུང་ངོ༌། །དགོངས་པ་མ་ཡིན་ཞེས་པ་ནི་སེམས་རྣམ་པར་དག་པ་དང་བདག་བྱིན་གྱིས་བརླབ་པ་གཉིས་འཆད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡེ་ཤེས་ཀྱི་འོད་ཟེར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་འདྲིའོ། །འོད་གསལ་བའི་སྣང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལན་ནོ། །འོད་གསལ་བ་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་བཞི་པའོ།། སྣང་བ་ནི་གསལ་བ་སྟེ་བདེ
Chinese
是故。因此，经由先前所说的道理，如果舍弃三种识，那么“诸法暂时唯是空性”就是从那不存在的相续中而来。所谓“无自性”，就是说它们也没有自性。由于没有三种识，所以由它们所产生的智慧、方便和无明的体性，以及日夜等一百六十种自性也没有。所谓“诸法皆空”，就是因为心的自性，也就是三种识不存在的缘故。自性之集合乃是以三种识为根本，如果三种识不存在，那么由它们所产生的、心所生的自性也就不存在，因为没有因的缘故。因此，如同虚空般具有无我的体性，这指的是一切皆空的，光明之如实性的差别。所谓“菩提之方便”，指的是进入心之光明的体性的如实性之道。所谓“具有心要”，意思是说透过真言和手印的次第而变得稳固。所谓如来不动佛所说，是因为识蕴是清净的体性之故。所谓“非为密意”，是为了显示心清净的次第之故。所谓“无我乃是胜义谛”，指的是一切如来的自性，也就是三种识清净的体性，因此说光明即是胜义谛。显现等等一切清净的体性，都是名为空性之果位的同义词。所谓“彼即金刚”，指的是在十地获得智慧之灌顶，以及有漏和无漏等等，也就是具有善、不善和无记法的三种识。所谓“因为没有相”，是因为没有三种识的因。所谓“法之体性皆已舍弃”，法即是三种识，它们的体性是任何可以作为象征的体性，也就是善、不善和无记的自性。所谓“应舍弃”，指的是没有它们的，光明。
English
Therefore. Thus, through the previously stated reasons, if the three consciousnesses are abandoned, then "all dharmas are temporarily only emptiness" comes from that non-existent continuum. The so-called "no self-nature" means that they also have no self-nature. Because there are no three consciousnesses, the nature of wisdom, means, and ignorance arising from them, as well as one hundred and sixty natures such as day and night, do not exist. The so-called "all dharmas are empty" is because the nature of the mind, that is, the three consciousnesses, does not exist. The collection of self-natures is rooted in the three consciousnesses. If the three consciousnesses do not exist, then the self-natures arising from them, born from the mind, will also not exist, because there is no cause. Therefore, having the nature of selflessness like the sky refers to the difference of the reality of luminosity, which is the emptiness of everything. The so-called "means of enlightenment" refers to the path of reality that enters the nature of the mind's luminosity. The so-called "having essence" means becoming stable through the sequence of mantras and mudras. The so-called spoken by the Tathagata Akshobhya is because the skandha of consciousness is of a pure nature. The so-called "not intentional" is to show the order of purification of the mind. The so-called "selflessness is the ultimate truth" refers to the nature of all Tathagatas, that is, the nature of the three consciousnesses being pure, therefore luminosity is said to be the ultimate truth. All pure natures such as appearances are synonymous with the state of emptiness. The so-called "that is Vajra" refers to obtaining the empowerment of wisdom on the tenth bhumi, as well as defiled and undefiled, etc., that is, the three consciousnesses possessing virtuous, non-virtuous, and neutral dharmas. The so-called "because there is no sign" is because there is no cause for the three consciousnesses. The so-called "the nature of dharma is completely abandoned," dharma is the three consciousnesses, and their nature is any nature that can be symbolized, that is, the nature of virtue, non-virtue, and neutrality. The so-called "should be abandoned" refers to the luminosity that is without them.
Chinese
是结尾语。在此是为了阐述理路。如果暂且诸法本身未成立，那么三种识通过咒语和手印的次第遣除，则唯有无内涵。那些的体性在哪里呢？意思是说，那些识的从心生起的自性从何而来？以“石女之子”等为例证说明。那么如何生起天神的身体呢？等等，无论何时光明显现，那时并非为了众生的利益，为了证实这一点，阐述了生起天神身体的方法，即从光明中，以顿然或次第获得显现等次第，生起智慧身，这就是生起天神的身体。胜义谛，意思是说一切皆空。从中自己加持自己的次第，是第三个次第。因为是生起，意思是说，顿然或次第如幻化般在那时生起之义。那么光明是远离一切习气垢染的，是不分别的，那么从中如何生起天神的身体呢？回答说：由先前的牵引力而生起，意思是说，这是先前积累的大悲心和愿力的力量之意。焚烧像产生一切过患的坏聚见般的薪柴，断绝自和他者的差别二境，则不会产生它的过患。即使没有过失，也像幻化之人一样，以大悲心如实地策励事业。先前的愿力能使贤善者趣入，就像陶师的轮子一样，以四种力量推动。如是说。因此，佛陀薄伽梵安住于光明的等持中，也能成办众生的利益，如意宝珠一般。仅仅是它的存在，也能从墙壁等事物中，如实地显现教法。如是说。不是密意，这是为了阐述心完全清净和自己加持自己二者。以“智慧的光芒”等提问。以“光明的显现”等回答。光明是第四种真如。显现是明亮，即乐。
English
It is the concluding word. Here, it is to explain the reasoning. If, for the time being, the dharmas themselves are not established, then the three consciousnesses are eliminated by the order of mantras and mudras, then there is only emptiness. Where are the characteristics of those? It means, from where do the natures of those consciousnesses arising from the mind come from? It is illustrated by examples such as "son of a barren woman." Then how to generate the body of the deity? etc., whenever the clear light manifests, at that time it is not for the benefit of sentient beings, in order to prove this, the method of generating the body of the deity is explained, that is, from the clear light, generating the wisdom body in the order of suddenly or gradually obtaining appearance, etc., this is the generation of the deity's body. The ultimate truth means that everything is empty. The order of blessing oneself from it is the third order. Because it arises, it means that it arises suddenly or gradually like an illusion at that time. Then the clear light is free from all stains of habitual tendencies, it is non-discriminating, then how to generate the body of the deity from it? Answer: It arises from the force of previous propulsion, which means the power of great compassion and aspiration accumulated earlier. Burning the firewood like the destructive view that produces all faults, cutting off the difference between self and other, the two realms, then its faults will not arise. Even without faults, like an illusory person, with compassion, he truly encourages the work. Previous aspirations can lead the virtuous to enter, just like the potter's wheel, propelled by four forces. Thus it is said. Therefore, the Buddha, the Bhagavan, abiding in the samadhi of clear light, can also accomplish the benefit of sentient beings, like a wish-fulfilling jewel. Merely its existence can also manifest the teachings from walls and other things. Thus it is said. It is not the intention, this is to explain the two, the complete purification of the mind and the self-blessing. Asking with "rays of wisdom" etc. Answering with "appearance of clear light" etc. Clear light is the fourth suchness. Appearance is bright, that is, bliss.