Tibetan
མ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། བསྒོམས་པ་ནི་ཡིད་ཀྱིས་རྣམ་པ་རྒྱུན་ཆགས་སུ་འཇུག་པས་ལྟ་བའོ། །ཏིང་འཛིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དམིགས་པ་དེ་ཉིད་ལ་སེམས་གནས་པའོ། །བཀླགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་ཇི་ལྟར་ཉམས་སུ་བླངས་པའི་འབྲས་བུ་སྟོན་པ་ཡིན་ཏེ། བཀླགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཟླས་བརྗོད་དོ། །རིག་པ་ནི་སྒྱུ་འཕྲུལ་ཆེན་མོའོ། །བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དགུག་པ་ལ་སོགས་པའི་ལས་ཐམས་ཅད་བྱེད་པའོ། །རིག་པའི་སྒྲ་གཉིས་པས་ནི་བསྒོམས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་རབ་སྟོན་ཏོ། །སང་སྐུའི་བསྒོམ་པ་རྫོགས་པ་སྟེ། རང་གི་ལྷའི་གཟུགས་ཀྱིས་རྣམ་པར་བདག་ཉིད་གསའ་པར་བལྟའོ། །དངོས་གྲུབ་བྱེད་པ་ནི་དེས་སྒྲུབ་པ་པོ་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོར་སྒྲུབ་པའོ། །གང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལས་རྣམས་ཀྱང་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་སྟེ། ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོའི་དངོས་གྲུབ་ནི་རང་གི་ལྷའི་གཟུགས་སུ་རྫོགས་པར་བྱས་ལ་རང་ངམ་གཞན་གྱིས་མཐོང་བར་འགྱུར་བའོ། །བདེ་བླག་ཏུ་ཉམས་སུ་བླང་བ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། བརྟུལ་ཞུགས་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། འདིར་མེད་ཅེས་བྱ་བའི་སྒྲས་ནི་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྔ་མ་དང་སྦྱར་ཏེ་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །བརྟུལ་ཞུགས་ནི་ཁྲུས་གསུམ་དང༌། གོས་གསུམ་བརྗེ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །དཀའ་ཐུབ་ནི་སྔོ་ཚོད་དང༌། སྲེད་ཟ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །དཀའ་སྤྱོད་ནི་བ་བསྟེན་པར་དཀའ་བ་སྟེ་འདི་ནི་བསྟན་པའོ། །འདིའི་ཉེ་བར་བསྟན་པ་ནི། སྨྱུང་བ་དང༌། སྔོམ་པ་མེད་པའོ། །དེ་ལ་སྨྱུང་བ་ནི་དུས་མ་ཡིན་པར་མི་ཟ་བའོ། །སྔོམ་པ་ནི་འདོད་ཆགས་སྡོམ་པར་གྱུར་ཅིང་ཁྱིམ་ལ་ཡིན་ན་ཡང་ཚངས་པར་སྤྱོད་པའོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལྔ་དང་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་ཚོར་བ་སིམ་པ་ནི་བདེ་བའོ། །ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་སིམ་པ་ནི་དགའ་བ་སྟེ། དེས་སྒྲུབ་པ་པོ་རྣམས་ལ་སྒྲུབ་པར་འགྱུར་བའོ། །བསྒོམས་པ་ལས་བྱུང་བ་ནི་མཁའ་འགྲོ་མ་ཆེན་མོ་དང༌། དེའི་གཟུགས་བསྒོམ་ ༄། །པའི་ཕྱི་རོལ་གྱི་བུད་མེད་ནི་ཤེས་རབ་བོ། །ཐབས་ནི་དེ་ལ་ཉེ་བར་བགྲོད་པ་སྟེ། བདག་ཉིད་དཔལ་ཧེ་རུ་ཀའི་གཟུགས་སུ་བསྒོམས་པས་ཉེ་བར་སྤྱོད་པའོ། །སོགས་པའི་སྒྲས་མཆོད་པ་རྣམ་པ་ལྔ་དང༌། འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་ལྔ་རྣམས་ཀྱང་གཟུང་ངོ༌། །དེ་རྣམས་ཀྱིས་རྟག་ཏུ་སྟེ་ཐུན་མཚམས་རྣམས་སུའོ། །ཤེས་རབ་དང་ཐབས་ཀྱིས་རེ་ཞིག་ཇི་ལྟར་ན་དགའ་བ་དང་བདེ་བར་འགྱུར་ཞེ་ན། ལྟེ་བའི་དབུས་གནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ལྟེ་བ་ནི་པདྨའི་ལྟེ་བའོ། །དེའི་དབུས་སུ་གནས་པ་དེ་སུ་ཞིག་ཅེ་ན། དཔའ་བོ་ཞས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། རྒྱུན་མི་འཆད་པར་བརྩོན་པ་དང་ལྡན་པས་ན་དཔའ་བོ་སྟེ་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའོ། །དེ་འདིར་སྣོད་གང་ན་གནས་ཤེ་ན། ཀརྞི་ཀ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ལྟེ་བའི་པདྨའི་ཀརྞི་ཀ་ལའོ། །གསང་བའི་སྤྱོད་ཡུལ་ན་གསང་ཞིང་སྦ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྤྱོད་ཡུལ་ཏེ། ཉི་མ་དང་ཟླ་བ་ཁ་སྦྱར་བའི་སྤྱོད་སྣོད་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འདི་ཙམ་གྱིས་ནི་དེ་གནས་པའི་སྣོད་བསྟན་ནས་རང་བཞིན་བསྟན་པའི་ཕྱིར། སེམས་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། སེམས་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པའོ། །ཚིག་གཅིག་ལ་ཡང་ངེས་པར་གཟུང་བར་སྣང་སྟེ་དཔེར་ན་ཆུ་ཙམ་འཐུང་བལ་ཟས་སུ་ཆུ་འཐུང་ཞེས་བྱ་བ་དང༌། རླུང་ཙམ་ཟ་བལ་བ་ཟས་སུ་རླུང་ཟ་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུའོ། །དེ་བཞིན་དུ་འདིར་ཡང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལས་མ་གཏོགས་པའི་གཟུང་བ་མེད་པས་སེམས་ཀྱི་སྒྲས་སྣ་ཚོགས་འདི་དག་སེམས་ཙམ་མོ་ཞེས་ངེས་པར་གཟུང་ངོ༌། །སེམས་དེ་ཡང་སེམས་མེད་པའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་སེམས་ཤེ་ན། གཟུང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་སེམས་མེད་པ་ཞེ་ན། གཟུང་བ་མེད་པས་འཛིན་པ་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་གི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་ན་དོན་འཛིན་པ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པར་གྲགས་ལ། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཉིད་ནི་སེམས་ཡིན་པས་སེམས་ཀྱང་དེ་ཡིན་ལ་སེམས་མེད་པ་ཡང་དེ་ཡིན་པས་ན་སེམས་མེད་པའོ། །གལ་ཏེ་འཛིན་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་སེམས་དང་བྲལ་བས། དེ་སེམས་མེད་པ་ཡིན་ན་སེམས་གང་གི་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པས་དེ་ལ་སེམས་ཞེས་ཅིའི་ཕྱིར་བྱ་ཞེ་ན། སེམས་ཀྱི་གཟུགས་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། ༄། །གསལ་བའི་ཕྱིར་སེམས་ཀྱི་གཟུགས་ཏེ། སེམས་དང༌། སྣང་བ་དང༌། མྱོང་བ་དང༌། ཡོངས་སུ་གསལ་བ་དང༌། ཀློག་ཏུ་གྱུར་པ་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་སྟེ། རང་བཞིན་འདི་ལ་ཡོད་པས་ན་སེམས་ཀྱི་གཟུགས་ཏེ། སེམས་ཀྱི་གཟུགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དེ་དང་ལྡན་པས་སེམས་ཞེས་བྱའོ། །འོ་ན་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་དེ་ལྟ་བུ་ཉིད་ཡིན་བཞིན་དུ་དཔའ་བོ་ལ་ཡང་ཁྱད་པར་གྱི་རང་བཞིན་ཅི་ཞིག་ཡོད་ཅེ་ན། ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། རང་ནི་གཉུག་མའོ། །བཞིན་ནི་དེའི་ངོ་བོ་སྟེ་དེའི་རང་བཞིན་ནོ། །འདིས་ཤེས་པར་བྱེད་པས་རྣ་ཡེ་ཤེས་ཡིན་ལ་ཤེས་པར་བྱ་བས་ན་ཤེས་བྱའོ། །ཡེ་ཤེས་དང་ཤེས་བྱ་ནི་ཟླས་དབྱེ་བ་སྟེ། ཡེ་ཤེས་བྱ་བའི་རང་བཞིན་འདི་ལ་ཡོད་པས་ན་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱ་བའི་རང་བཞིན་གཞག་གོ །དེ་ལ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཀྱི་
Chinese
说了“嘛巴”等。禅修就是心持续不断地专注于形象，即是见。所谓“三摩地”就是心安住于那个所缘境。说了“念诵”等，是为了显示如何修持的果，所谓“念诵”就是复诵。觉性就是大幻化。所谓“作”就是做勾招等一切事业。第二个“觉性”之语，显示从禅修中生起的智慧。圆满了生起次第的禅修，就是以自己的本尊形象清楚地观想自己。成就事业就是由此使修行者成就大手印。所谓“何者”，就是事业等也都能成办，大手印的成就是圆满了自己本尊的形象，自己或他人都能见到。为了显示容易修持，说了“没有苦行”等。这里“没有”这个词，是与前面的“作”字连在一起，意思是“不是作”。苦行就是三次沐浴，更换三次衣服等。苦行就是吃野菜和贪吃等。难行就是难以侍奉的侍奉，这就是所说的。此处的近义词是，不斋戒和不守护。其中，斋戒就是不在规定的时间吃东西。守护就是约束贪欲，即使在家也行梵行。与五种识一起生起的感受寂静就是乐。与意识一起生起的寂静就是喜，由此修行者们能够成就。从禅修中生起的就是大空行母，以及禅修她的形象
English
It is said, "Ma pa," and so on. Meditation is seeing by continuously focusing the mind on the form. "Samadhi" means the mind abiding in that very object of focus. Saying "recitation" and so on, is to show the result of how to practice, and "recitation" means repetition. Awareness is the great illusion. "Action" means doing all activities such as summoning. The second word "awareness" shows the wisdom arising from meditation. The meditation of the arising stage is complete, which means clearly visualizing oneself in the form of one's own deity. Accomplishing activities means that it enables the practitioner to accomplish the great mudra. "Whatever" means that activities and so on can also be accomplished, and the accomplishment of the great mudra is perfecting the form of one's own deity, which can be seen by oneself or others. In order to show easy practice, it is said, "No asceticism," and so on. Here, the word "no" is connected with the previous word "action," meaning "not doing." Asceticism is bathing three times, changing clothes three times, and so on. Austerity is eating wild vegetables and being greedy, and so on. Difficult practice is serving what is difficult to serve, and this is what is said. The near synonyms here are not fasting and not guarding. Among them, fasting is not eating at the prescribed time. Guarding is restraining desire, and even if one is at home, one practices celibacy. The feeling of tranquility that arises together with the five consciousnesses is bliss. The tranquility that arises together with the mind consciousness is joy, and by this, practitioners can achieve accomplishment. What arises from meditation is the great dakini, and meditating on her form
Chinese
是也。其（指莲花）中央所住者是谁呢？说了“勇士”等。因为具有不间断的精进，所以是勇士，即金刚萨埵。那么，他（金刚萨埵）在这里住在哪个容器里呢？说了“羯尼迦”等。在脐间莲花的羯尼迦里。在秘密的行境中，因为是秘密且需要隐藏的缘故，所以是行境。意思是日月交合的行用之器。仅此就显示了他所住的容器，为了显示自性，说了“心”等。心即是识。对于一个词也似乎需要确定地把握，例如，仅仅喝水也说成食物中喝水，仅仅吃风也说成食物中吃风一样。同样，在这里，因为除了识之外没有所取，所以用心的词语确定地把握这些种种都是唯心。那个心也是无心。为什么是心呢？因为没有所取。为什么是无心呢？因为没有所取，所以也没有能取。因为世间上执取对境被称为识，识本身就是心，所以心也是它，无心也是它，因此是无心。如果因为离开了能取的体性而无心，那么，以哪个心的体性而具有，为什么要称其为心呢？说了“心的形象”。
English
It is. Who dwells in the center of it (referring to the lotus)? It is said, "Hero," etc. Because he possesses uninterrupted diligence, he is a hero, that is, Vajrasattva. Then, in which vessel does he (Vajrasattva) reside here? It is said, "Karnika," etc. In the karnika of the lotus at the navel. In the secret realm of practice, because it is secret and needs to be hidden, it is the realm of practice. It means the vessel for the practice of the union of the sun and moon. This alone shows the vessel in which he dwells, and in order to show the nature, it is said, "Mind," etc. Mind is consciousness. It seems necessary to grasp a single word with certainty, for example, just drinking water is also called drinking water in food, and just eating wind is also called eating wind in food. Similarly, here too, since there is no object to be grasped other than consciousness, it is certain to grasp that all these various things are only mind by the word "mind." That mind is also no-mind. Why is it mind? Because there is no object to be grasped. Why is it no-mind? Because there is no object to be grasped, there is also no grasper. Because in the world, grasping objects is known as consciousness, and consciousness itself is mind, so mind is also it, and no-mind is also it, therefore it is no-mind. If it is no-mind because it is separated from the nature of the grasper, then, with which nature of mind does it possess, why is it called mind? It is said, "The image of mind."
Tibetan
ནི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ཡང་ཤེས་བྱར་འགྱུར་ཏེ། གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་དག་དེ་དག་གིས་བརྟགས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་རྣམ་པ་དངོས་པོར་མེད་བཞིན་དུ་དེ་རྣམས་ལ་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ། །གང་ཡང་མེད་པ་དང༌། དངོས་པོ་མ་ཡིན་པ་དེ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་གཉུག་མའི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་ཅི་ཞིག་ཅེ་ན། འཁྲུལ་པས་སྒྲོ་བཏགས་པ་སྟེ། འཁྲུལ་བས་མཚན་མར་གཟུང་པའི་ཕྱིར་འཁྲུལ་པའི་མཚན་མའོ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །གང་དག་གི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་པའི་ཤེས་བྱར་གྱུར་པ་དེ་རྣམས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱང་རང་བཞིན་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་ཏེ་འདི་དག་འཁྲུལ་པའོ། །འདི་ལྟར་འཁྲུལ་པའི་དབང་གིས་མེད་པ་དང་དངོས་པོ་མ་ཡིན་པ་ཡང་སྣང་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་འཁྲུལ་པ་དེ་ཡང་དེ་དག་གི་ཤེས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། སྣང་བའི་རྒྱུར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ། །འཁྲུལ་པ་དེ་ནི་བློ་ཡིས་བསླད་པ་ཡིན་གྱི་བློའི་གཉུག་མའི་རང་བཞིན་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དྲི་མ་རྣམས་གློ་བུར་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་རང་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ཡང་དེ་རྣམས་ཀྱི་ཤེས་པ་ཡིན་ནོ། །དོན་དམ་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ནི་སྤྲོས་པ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བདག་ཉིད་དེ། སྤྲོས་པ་ནི་འཁྲུལ་པའོ། །དེ་བས་ན་དེ་ལ་སྤྲོས་པ་ཐམས་ཅད་མེད་པས་རང་བཞིན་ཉིད་དེའི་ཡེ་ཤེས་ཡིན་གྱི་འཁྲུལ་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། སྤྲོས་པའི་མཚན་མ་ཐམས་ཅད་དེ་ལ་མི་སྣང་ ༄། །ཞིང་ནུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །རང་བཞིན་ཉིད་དེའི་ཤེས་བྱ་ཡིན་གྱི་མེད་པ་དང་དངོས་པོ་མ་ཡིན་པ་ཡང་ཡིན་མ་ཡིན་ནོ། །ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ཕྱེད་པོ་ངེས་ནི་དཔའ་བོའི་དོན་དམ་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་སྤྲོས་པ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ངོ་བོའི་རང་བཞིན་དངོས་སུ་བསྟན་ནས་བདེ་བ་ཆེན་པོའི་ངོ་བོ་ནི་ཤུགས་ཀྱིས་སྟོན་པ་སྟེ། སྤྲོས་པ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་བདེ་བ་ཆེན་པོ་ནི་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་སྐད་དུ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ལ་འཇུག་པའི་གཟུངས་ལས། དམ་ཆོས་འདི་ལ་རྒྱལ་སྲས་རྣམས། །མི་རྟོག་བསམ་པས་བརྟན་གནས་ན། །རིམ་གྱིས་རྒལ་དཀའ་རྟོག་པ་ལས། །འདས་ནས་རྣམ་པར་མི་རྟོག་རྙེད། །རབ་ཞི་མི་གཡོ་རྣམ་པ་སྟེ། །དབང་བསྒྱུར་མི་མཉམ་མཉམ་པ་ཡིན། །རྣམ་པར་མི་རྟོག་བདེ་བ་ནི། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་ལས་ཐོབ། །ཅེས་གསུངས་ཏེ། དམ་ཆོས་འདི་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོའོ། །རྒྱལ་སྲས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་སོ། །བརྟན་གནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་གཡོ་བར་གནས་པའོ། །རྣམ་རྟོག་འདི་ནི་རྒལ་དཀའ་བ་སྟེ། རྣམ་པར་རྟོག
Chinese
也不是自性，也成为所知，因为能取和所取由它们所考察，虽然能取和所取的相状并非实有，却显现于它们。任何不存在的和非实有的，都不是识的本初自性。那么是什么呢？是错乱所增益的，因为错乱执取为相，所以称为错乱之相。哪些成为非自性的所知，它们的智慧也成为非自性，因为这些是错乱。如此，由于错乱的力量，不存在的和非实有的也显现，因此错乱也不是它们的识，因为是显现之因。错乱是被心所染污的，但不是心的本初自性，因为垢染都是暂时的。因此，非自性也是它们的识。胜义菩提心是无戏论智慧的自性，戏论是错乱。因此，它没有一切戏论，所以自性就是它的智慧，而不是错乱，因为一切戏论之相都不显现
English
It is also not self-nature, it also becomes knowable, because the grasper and the grasped are examined by them, because although the aspects of the grasper and the grasped are not real, they appear to them. Whatever is non-existent and non-real is not the original self-nature of consciousness. Then what is it? It is what is added by confusion, because confusion grasps as a sign, so it is called the sign of confusion. Those that become non-self-natured knowable, their wisdom also becomes non-self-natured, because these are confusion. Thus, due to the power of confusion, the non-existent and the non-real also appear, therefore confusion is also not their consciousness, because it is the cause of appearance. Confusion is defiled by the mind, but it is not the original self-nature of the mind, because all defilements are temporary. Therefore, non-self-nature is also their consciousness. The ultimate Bodhicitta is the nature of non-elaborate wisdom, and elaboration is confusion. Therefore, it does not have all elaborations, so self-nature is its wisdom, not confusion, because all signs of elaboration do not appear to it.