English
If a yogi abides, by means of the sequence of divine seeds and so forth, the fruits of knowing the past and future and so forth will ripen, this is the oral instruction. If, apart from emptiness, relying solely on divine yoga, what fault would there be? Therefore it is said: Whoever meditates on emptiness, the brave hero will quickly be liberated. Here, "whoever" refers to the yogi. "Emptiness" refers to meditating on emptiness. "Meditating" refers to meditating as a deity. Then he will quickly be liberated, otherwise not, this should be understood. "Hero" refers to the mind, or it refers to Vajrapani. And how is that? With wisdom, one sees the knowable, with the knowable, one examines sentient beings. Here, "with wisdom" refers to with the wisdom of emptiness. "Knowable" refers to the aggregates and so forth, examining refers to making them as its own nature. "With the knowable, one examines sentient beings," here, "knowable" refers to the deity. "Sentient beings" refers to the nature. "Examining" refers to analyzing, if one thoroughly analyzes with the deity's nature, that is, the wisdom of non-duality, then he will quickly be liberated, this is related to the previous one. "The body's impurities should be washed away," in order to explain this in detail, therefore it is said "father" and so forth. Here, "father" refers to the ignorance of self and the self-grasping nature, just as the father is the progenitor of beings, so too, ignorance produces all objects. Here, "mother" refers to craving, just as a mother does not abandon her sons even if they die, so too, craving causes people not to abandon objects, this is in accordance with thought and Dharma. "Killed" refers to destroying them. "Having seized the two pure Brahmins," refers to desire and hatred, this is shown by the metaphor of Dharma. "Seized" refers to binding the wandering. "Having destroyed the king together with his retinue," here, "king" refers to pride, because it is particularly conceited and causes everything. It has also been said: Everything arises from pride itself. "Retinue" refers to the body, which is all of the afflictions and so forth.
Tibetan
གནས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བཅས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྗེས་སུ་རྒྱུ་བ་སྟེ་ལུས་དང་ལྷན་ཅིག་རྒྱུ་བའི་ཕྱིར་ཕུང་པོ་དང་ཁམས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སོ། །བཅོམ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱིས་སྣང་བ་མེད་པར་བྱས་པ་སྟེ། དེས་ནི། ལུས་ཅན་དྲི་མ་དག་པར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་དང་སྦྱར་རོ། །གཞུང་འདི་ནི་མུ་སྟེགས་ཅན་ལ་ཡང་ཡོད་མོད་ཀྱི་སྤང་བར་ནི་མི་བྱ་སྟེ། ཐམས་ཅད་དུ་འགལ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདིས་ནི་ལེའུ་འདིའི་བསྡུས་པའི་དོན་ཏོ། །བདག་གི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཞི་བ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་མ་དང་བཅས་པའི་སྟོང་པ་ཉིད་ཡེ་ཤེས་རབ་ཏུ་གསལ་བར་བྱེད་པས་ན་རབ་ཏུ་བྱེད་པའོ། །དཔལ་གདན་བཞི་པའི་འགྲེལ་པ་དྲན་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཞེས་བྱ་བ་ལས་བདག་གི་གདན་གྱི་རིམ་པར་ཕྱེ་བ་གསུམ་པའོ།། །། རིམ་པ་ཕྱེ་བ་བཞི་པ། ༄། །ད་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་མཐར་ལྷའི་རྣལ་འབྱོར་ཕྱོགས་ཙམ་ཞིག་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། ཉོན་ཅིག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་རིམ་པར་ཕྱེ་བ་བཞི་པ་གསུངས་ཏེ། རྡོ་རྗེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱག་ན་རྡོ་རྗེའོ། །ཉོན་ཅིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་གཉིས་སུ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་དང་འབྲེལ་ཏོ། །ཇི་བཞིན་ལམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལམ་ལྟར་གནོན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་སྤངས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ ༄། །གཟུང་བ་ལ་སོགས་པ་དང་བྲལ་བ་སྟེ། དེ་ཉིད་ཀྱིས་ན་གཉིས་སུ་མེད་པའོ། །དེ་དག་གིས་ནི་ལྷའི་རྣལ་འབྱོར་གཉིས་སུ་མེད་པ་ཉིད་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོར་བགྲོད་པའི་ལམ་མོ་ཞེས་བྱ་བར་སྟོན་ཏོ། །ཇི་ལྟར་ཞེ་ན་འཁོར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། འཁོར་བ་ཉིད་རྒྱ་མཚོ་སྟེ་བྱིས་པ་རྣམས་ཀྱིས་བརྒལ་དཀའ་བའི་ཕྱིར་རོ། །སྡུག་བསྔལ་བ་རྣམ་པར་དཀའ་བས་ན་རབ་འཇིགས་པའོ། །ཆུ་ཡི་དགྲ་ནི་དམ་པས་གང༌། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་ཆུའི་དགྲ་ནི་ཆུ་སྲིན་ལ་སོགས་པ་སྟེ། འདིར་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་ཆུ་སྲིན་ལ་སོགས་པའི་དགྲ་དམ་པ་སྟེ་མི་བཟང་པ་རྣམས་ཀྱིས་གང་བའོ། །དབུས་སུ་བྱིང་བའི་ལུས་ཅན་རྣམས། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཁོར་བའི་རྒྱ་མཚོ་དེའི་ནང་དུ་བྱིང་བའི་ལུས་ཅན་རྣམས་སོ། །དེ་དག་ཅི་ཞིག་ཅེ་ན། སྒྲོལ་བའི་མཚན་ཉིད་ཅེས་བྱར་བརྗོད། །ཅེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། མཚན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་མཚོན་པར་བྱ་བ་སྟེ་ལྷའི་རྣལ་འབྱོར་རོ། །སྒྲོལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྒྲོལ་བར་བྱེད་པ་སྟེ། འཁོར་བའི་རྒྱ་མཚོ་ལས་ལུས་ཅན་རྣམས་སྒྲོལ་བར་བྱེད་པའི་ལམ་མོ། །བརྗོད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དཔག་ཏུ་མེད་པའི་ཐུབ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་གསུངས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གཉིས་སུ
Chinese
是处所的缘故。所谓“安立”是指随行，即与身体一同随行的蕴、界等。所谓“摧毁后”是指以空性的等持使之不显现。因此，与“有情垢将净”相连。此论典外道也有，但不应舍弃，因为在一切方面都没有相违之处。这是本章的总结之义。所谓“我的”等，是指以寂静等相状的空性智慧令其极度明晰，因此是极度作。吉祥座四派的注释《忆念之因》中，我的座次第分别之第三。 次第分别之第四。 现在，为了在空性之末略微展示一下天瑜伽，因此宣说了第四次第分别，即“谛听”等。所谓“金刚”是指金刚手。所谓“谛听”与“无二”相连。所谓“如实道”是指如道而行。所谓“离二”是 远离所取等，因此是无二。这些显示了天瑜伽的无二性正是通往大菩提之路。如何呢？说了“轮回”等。轮回即是海洋，因为孩童们难以渡越。因为难以忍受痛苦，所以极度恐怖。“水之敌充满圣”，其中水的敌人是鳄鱼等，这里指贪欲等鳄鱼等敌人充满圣者，即善良之人。“沉溺于中央的有情众”，是指沉溺于轮回大海中的有情众。他们是什么呢？说了“说为解脱之相”。所谓“相”是指所诠释，即天瑜伽。所谓“解脱”是指能解脱，即从轮回大海中解脱有情众的道路。所谓“说”是指无量诸佛都已宣说之义。于二
English
It is because of the place. "Established" means following, that is, the aggregates, realms, etc. that follow together with the body. "Having destroyed" means making it invisible with the samadhi of emptiness. Therefore, it is connected with "sentient beings will be purified of defilements." This treatise is also found in non-Buddhists, but it should not be abandoned, because there is no contradiction in all aspects. This is the summary meaning of this chapter. "Mine," etc., refers to making the wisdom of emptiness with the characteristics of peace, etc., extremely clear, therefore it is extremely made. In the commentary on the glorious four seats, "The Cause of Remembrance," the third of the divisions of my seat. The Fourth Division. Now, in order to briefly show the yoga of the deity at the end of emptiness, the fourth division is taught, such as "Listen." "Vajra" means Vajrapani. "Listen" is related to "non-duality." "As it is path" means to press like a path. "Separation from two" is being separated from what is grasped, etc., therefore it is non-dual. These show that the non-duality of the yoga of the deity is the path to great enlightenment. How is it? It says "samsara," etc. Samsara is the ocean, because it is difficult for children to cross. Because it is difficult to endure suffering, it is extremely terrifying. "The enemy of water is full of saints," in which the enemy of water is crocodiles, etc., here it means that the enemies such as crocodiles of desire, etc., are full of saints, that is, good people. "Sentient beings drowning in the center" refers to sentient beings drowning in the ocean of samsara. What are they? It says, "It is said to be the characteristic of liberation." "Characteristic" means what is to be explained, that is, the yoga of the deity. "Liberation" means that which liberates, that is, the path that liberates sentient beings from the ocean of samsara. "Saying" means that all immeasurable Buddhas have spoken.
Tibetan
་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར། མཚོན་བྱ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། མཚོན་བྱ་ནི་ལྷའི་རྣལ་འབྱོར་རོ། །མཚན་ཉིད་ནི་དེ་བརྟག་པའི་བྱ་བའོ། །འདིས་མཚོན་པས་ན་མཚོན་པ་པོ་སྟེ། བྱེད་པ་པོ་རྣལ་འབྱོར་པའོ། །རྣམ་ཤེས་དང་ནི་ཡེ་ཤེས་ཏེ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་རྣམ་ཤེས་ནི་ཤེས་བྱའོ།། ཡེ་ཤེས་ནི་རྣམ་པར་རིག་པ་སྟེ། མཚན་བྱ་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་གི་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། །ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ནི་ཤེས་བྱ་བལྟ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡེ་ཤེས་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་སོ། །ཤེས་བྱ་ནི་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེར་དེ་དག་བྱ་བའོ། །ཤེས་བྱའི་འགྲོ་བ་བརྟག་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཤེས་བྱ་ནི་མཚོན་བྱ་ལ་སོགས་པའོ། །འགྲོ་བ་ནི་དེའི་རང་བཞིན་ནོ། །བརྟག་པ་ནི་དཔྱད་པ་སེ། དེའི་རང་བཞིན་གཟུང་བ་དང༌། འཛིན་པ་དང་བྲལ་བའི་རང་བཞིན་གྱི་ཡེ་ཤེས་ཏེ། དེ་ཉིད་ནི་གཉིས་སུ་མེད་པའོ། །འགྲོ་བ་བརྟགས་ ༄། །པའི་སེམས་ཀྱིས་ནི། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་བྱའི་རང་བཞིན་ཁོང་དུ་ཆུད་པའི་རྣལ་འབྱོར་པས་སོ། །ཅིར་འགྱུར་ཞེན། ཇི་ལྟར་འདོད་བཞིན་མངོན་པར་འགྲོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སགས་པ་སྨོས་ཏེ། གཉིས་སུ་མེད་པའི་ལྷའི་རྣལ་འབྱོར་གྱི་ལམ་འདིས་ཇི་ལྟར་འདོད་པ་བཞིན་ཏེ། རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་བགྲོད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །སྟོང་པ་ཉིད་རིག་པའི་ལམ་གྱི་ཕན་ཡོན་གཞན་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཞགས་པས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གླང་ཆེན་མྱོས་བཅིངས་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་ལྟར་ཞགས་པས་བཅིངས་པའི་གླང་པོ་ཆེ་མྱོས་པ་ཞགས་པས་བཅིངས་སུ་ཟིན་ཀྱང་ལོངས་སྤྱོད་ཁྱད་པར་ཅན་ཐོབ་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་འཁོར་བའི་ཞགས་པས་བཅིངས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་ཡང་དེ་དང་འདྲ་སྟེ། འཁོར་བའི་ཞགས་པས་གནད་རྨོངས་པ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གནད་ནི་རང་བཞིན་ཡོངས་སུ་ཤེས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཏེ་རྨོངས་པ་ནི་དེར་ཞུགས་པའོ། །སུ་ཞིག་ཅེ་ན་རྣལ་འབྱོར་པ་སྟེ་གླང་པོ་ཆེ་ལྟ་བུའོ། །སྟོང་པ་ཉིད་ཕྲག་གཅིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི། ཉེ་བར་མཚོན་པ་ཙམ་སྟེ། ཅི་ཞིག་ཅེ་ན་དཔག་ཏུ་མེད་པའི་ཚེ་རབས་སྔ་མའོ། །འགྲོ་ལས་འགྲོའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚེ་རབས་སྔ་མའི་འགྲོ་བ་སྐད་ཅིག་སྐད་ཅིག་ཅིང་བླངས་པའི་འཁོར་བ་དེས་བཅིངས་སུ་ཟིན་ཀྱང༌། སྟོང་པ་ཉིད་རྗེས་སུ་རྟོགས་པའི་ལྷའི་རྣལ་འབྱོར་བསྒོམས་པས་ནི་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་གྲུབ་པར་མ་གྱུར་ཀྱང༌། ཤི་བའི་དུས་ལ་བབ་པ་ན། །འགྲོ་བ་ཁྱད་པར་ཅན་དུ་འགྲོ། །ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ཉི
Chinese
为了阐述无二智慧的体性，说了“所诠”等词语。所诠是天瑜伽。体性是观察它的行为。因为用这个来诠释，所以是诠释者，即作者瑜伽士。至于“识与智”，识是所知，智是辨别，是所诠等彼等的能取和所取的体性。至于“以智观所知”，智是空性的智慧，所知是蕴等，在那里做那些事。至于“应观察所知之行”，所知是所诠等，行是它的自性，观察是思考。它的自性是远离能取和所取的自性的智慧，那本身就是无二的。至于“以观察行之心”，是指通达所知自性的瑜伽士。至于“变成什么呢？如欲而显现”，说了等词语，以无二天瑜伽的这条道路，如所希望的那样，将走向圆满菩提之意。为了阐述通达空性道路的其他利益，说了“以索”等词语。“如以索缚狂象”是指，如以索缚住狂象，虽然被索缚住，但仍能获得特殊的享受。同样，被轮回之索缚住的瑜伽士也是如此。“轮回之索使要点迷惑”，要点是完全了知自性的智慧，迷惑是进入其中。谁呢？是瑜伽士，如大象一般。“空性仅一瞬间”是指，仅仅是近似的比喻。什么呢？是不可思议的无数前世。“从行而行”是指，虽然被前世的刹那刹那取舍的轮回所束缚，但通过修习随顺空性的天瑜伽，即使没有成就圆满菩提，当死亡降临时，也将走向特殊的境界。这就是它的意义。
English
In order to explain the nature of non-dual wisdom, words such as "the signified" are spoken. The signified is the yoga of the deity. The nature is the act of examining it. Because it is signified by this, it is the signifier, that is, the author, the yogi. As for "consciousness and wisdom," consciousness is the knowable, and wisdom is discernment, which is the nature of the grasper and the grasped of those such as the signified. As for "wisdom sees the knowable," wisdom is the wisdom of emptiness, and the knowable is the aggregates, etc., where those things are done. As for "one should examine the going of the knowable," the knowable is the signified, etc., and the going is its nature, and the examination is contemplation. Its nature is the wisdom of the nature that is free from the grasper and the grasped, and that itself is non-dual. As for "with the mind that examines the going," it refers to the yogi who has realized the nature of the knowable. As for "what will it become? It manifests as desired," words such as these are spoken, meaning that by this path of non-dual deity yoga, one will proceed to perfect enlightenment as desired. In order to explain other benefits of the path of realizing emptiness, words such as "with a rope" are spoken. "Like a mad elephant bound by a rope" means that just as a mad elephant bound by a rope, although bound by the rope, still obtains special enjoyment. Similarly, the yogi who is bound by the rope of samsara is also the same. "The rope of samsara bewilders the essential point," the essential point is the wisdom of completely knowing one's own nature, and bewilderment is entering into it. Who is it? It is the yogi, like an elephant. "Emptiness for a single instant" means that it is merely an approximate metaphor. What is it? It is the inconceivable number of previous lives. "Going from going" means that although one is bound by the samsara of taking and abandoning moment by moment in previous lives, by meditating on the yoga of the deity that follows emptiness, even if one has not achieved perfect enlightenment, when the time of death arrives, one will go to a special realm. That is its meaning.