Tibetan
་ནས་ཆད་པ་ལ་རྣམ་པར་འབྱེད་པར་བྱས་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་ཞེས་རང་གི་ངོ་བོའི་ནང་དུ་འཇུག །ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཡང་ན་ཆད་པ་རྣམ་པར་འབྱེད་པའི་སྦྱོར་བ་ལས་གཤེགས་ཞེས་དགོངས་པའོ། །ད་ནི་མཆོག་གི་དབང་ཕྱུག་ལ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཆེན་པོ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་བཤད་དེ། མེད་པ་མ་ཡིན་ཡོད་པའང་མིན། །དམ་ཚིག་སྤྱོད་པས་ཐོབ་པ་ཡིན། །ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་རང་ངོ་ཕྱིར། འཇིག་རྟེན་གསུམ་དུ་རྙེད་པར་དཀའ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མེད་པ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེས་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་རྣམ་པའི་སྣང་བའི་བརྡར་བྱས་སོ། །ཡོད་པའང་མིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེས་དོན་དམ་པའི་ལྟ་བ་བསྟན་ཏོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་གང༌། སྟོང་པ་ཉིད་དེ་ནི་རང་བཞིན། གང་རང་བཞིན་དེ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་དེ་དག་ལས་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཆེན་པོ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་རྟེན་མེད་པའི་ཕྱིར་དོན་དམ་པར། རྟེན་དང་བཅས་པའི་ཕྱིར་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་སྣང་བའོ། །དེའི་ཕྱིར། དམ་ཚིག་སྤྱོད་པས་ཐོབ་པ་མིན། །ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གསུངས་སོ། །ཡང་ན་དམ་ཚིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་རྩ། དེ་རྣམས་ལ་སྤྱོད་པ་ནི་སྦྱོར་བ། ཡང་ན་ཀུན་སྤྱོད་ཡང་ན་རེག་བྱས་འབྱུང་བ། ཡང་ན་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་ལས་བདུད་རྩི་རོ་འཛག་པའོ། །ཐོབ་པ་ནི་དེའི་རོས་ཤེས་པ་ཇི་བཞིན་དགའ་བའི་ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོ་དཔལ་སྡོམ་པའི་རྒྱལ་པོའོ། །རང་གི་ཉམས་མྱོང་རང་བཞིན་ཕྱིར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ ༄། །ལ། རང་གི་སྒྲ་ནི་བག་ཆགས་ལ་སོགས་པ་དང་བྲལ་བའི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ། ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ནི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ངོ་བོས་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་ཚོར་བ། རང་བཞིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་ལས་རྣམ་པར་འདས་པ། ཡང་ན་རང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་དང་བྲལ་བའི་རང་བཞིན་ཉམས་སུ་མྱོང་བ། ཡང་ན་རང་གི་སྒྲ་ནི་རང་བཞིན་དགའ་བ། ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ནི་དེ་ལས་སྤྲོས་པ་དང་བྲལ་བའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ལྟ་བ། ལྟ་བ་ཙམ་གྱིས་ནི་རང་བཞིན་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ། ཡོངས་སུ་ཤེས་པས་ཐམས་ཅད་ཕྱི་མ་ཡིན། ཕྱི་མ་ཡིན་པས་འཇིག་རྟེན་གསུམ་དུ་རྙེད་པར་དཀའ་བས། འཇིག་རྟེན་གསུམ་ནི་འདོད་པའི་ཁམས་དང་གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་དང༌། གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས། ཡང་ན་འཇིག་རྟེན་གསུམ་ནི་དགའ་བ་གསུམ་མོ། །རྙེད་པར་དཀའ་བ་ནི་མཚན་མ་དང་བཅས་པའི་དགའ་བ་ལ་སོགས་པ་མི་ཐོབ་པའོ། །གང་གི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རང་གི་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་རང་བཞིན་གྱི་ཕྱིར་ཞེས་དགོངས་པའོ། །མཚན་མ་དང་བཅས་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ
Chinese
从断绝处进行辨别，如来（梵文：Tathāgata，梵文罗马拟音：tathāgata，汉语字面意思：如是去者）即进入自身本性之中。这是它的意义。或者，从断绝处进行辨别的行为中，理解为“去”。现在，对于至高自在者，宣说一切种类的伟大空性智慧：非无亦非有，以誓言行持而获得，因体验之自性，故于三界难得。对于“非无亦非有”，这表示以其作为世俗显现之象征。对于“亦非有”，这表示其已揭示胜义谛之见。为何如此？因为对于一切法，空性即是自性。何为自性，即是空性。从这些之中，一切种类的伟大空性智慧，因无所依而为胜义谛，因有所依而为世俗显现。因此，宣说了“以誓言行持而获得”之语。或者，誓言指的是根本，对这些的行持是行为，或者是一切行为，或者是通过接触而生起，或者是从领悟中滴落甘露之味。获得是指以其味知晓，如实欢喜之大智慧，吉祥律仪之王。因自身体验之自性，等等。 吉祥！“自身”之语是指远离习气等的意之识。“体验”之语，体验是指以智慧之本体，意之识而感受。“自性”是指超越有与无。或者，“自”是指体验远离业手印之自性。或者，“自身”之语是指自性欢喜。“体验”是指由此而来的远离戏论之智慧见解。仅凭见解就能完全了解自性。完全了解则一切皆非外在。因非外在，故于三界难得。三界是指欲界、色界和无色界。或者，三界是指三种欢喜。难得是指无法获得具有相状的欢喜等。为何如此？因为是自身体验之自性之故。这是它的意义。对于具有相状的智慧……
English
Having discriminated from cessation, the Thus-Gone (Sanskrit: Tathāgata, IAST: tathāgata, literal meaning: one who has thus gone) enters into one's own nature. This is its meaning. Or, from the action of discriminating cessation, it is understood as "gone." Now, for the supreme sovereign, the great wisdom of emptiness of all kinds is explained: It is not non-existent, nor is it existent, it is obtained by practicing the samaya, because of the nature of experience, it is difficult to find in the three realms. Regarding "It is not non-existent," this indicates that it is used as a symbol of the appearance of conventional reality. Regarding "nor is it existent," this indicates that it has revealed the view of ultimate truth. Why is that? Because for all phenomena, emptiness is the nature. Whatever is nature is emptiness. From these, the great wisdom of emptiness of all kinds, because it is without support, is ultimate truth, because it has support, it is the appearance of conventional reality. Therefore, the words "it is obtained by practicing the samaya" are spoken. Or, samaya refers to the root, the practice of these is action, or all actions, or arising through contact, or the taste of nectar dripping from comprehension. Obtaining means knowing its taste, the great wisdom of joy as it is, the glorious king of vows. Because of the nature of one's own experience, and so on. Blessed! The word "own" refers to the mind's consciousness that is free from habitual tendencies and the like. Regarding the word "experience," experience is feeling with the nature of wisdom, the consciousness of the mind. "Nature" refers to being completely beyond existence and non-existence. Or, "own" refers to experiencing the nature that is free from karmic seals. Or, the word "own" refers to the joy of one's own nature. "Experience" refers to the view of wisdom that is free from elaboration from that. By view alone, the nature is completely known. By completely knowing, everything is not external. Because it is not external, it is difficult to find in the three realms. The three realms are the desire realm, the form realm, and the formless realm. Or, the three realms are the three joys. Difficult to find means not obtaining joys with characteristics and so on. Why is that? Because it is the nature of one's own experience. This is its meaning. For wisdom with characteristics...
Tibetan
ས་གང་རྙེད་པ་དེ་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་གཟུགས་སོ། །མཚན་མ་མེད་པས་གང་རྙེད་པ་དེ་ནི་དོན་དམ་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཤཱན་ཏ་རཀྵི་ཏའི་ཞལ་སྔ་ནས། སྲིད་པ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་བསྟན་པ་ལས། རྟེན་དང་བཅས་པའི་རང་བཞིན་དགའ། །དགའ་བ་གསུམ་གྱི་རྒྱུ་ཅན་ནོ། །རྟེན་དང་བྲལ་བའང་དེ་བཞིན་དུ། །དགའ་བ་གསུམ་གྱིས་ཡངས་པའོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །གང་ཞིག་རྟེན་དང་བཅས་པ་དང་རྟེན་དང་བྲལ་བ་དེ་དག་གི་སྤངས་པ་དེ་ནི་རང་གིས་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་རང་བཞིན་ཞེས་བདག་གི་དགོངས་པའོ། །ད་ནི་ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོའི་བདག་ཉིད་ལ་རྟེན་མེད་པ་ལ་བཞུགས་པ་བཤད་དེ། དངོས་རྟེན་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ལ། །ཐོག་མ་དབུས་དང་ཐ་མར་གནས། །སྲུབ་དང་བསྲུབ་ཐབས་སྦྱོར་བ་ནི། །ཇི་བཞིན་གནས་ལ་སོགས་པར་བསྟན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དངོས་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡེ་ཤེས་ལ་འཁྲུལ་པ་མ་ཡིན་པའི་ལྟ་བ། རྟེན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡེ་ཤེས་ལས་འདས་པའི་ཡེ་ཤེས་ལས་བྱུང་བ་བརྟན་པ། དེ་དག་མ་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་འབྱེད་པ། རིམ་པས་མི་རྙེད་པའི་ཕྱིར་དེ་ཡང་རྟེན་མེད་པའོ། ། ༄། །དེ་ཡང་དོན་དམ་པའི་ཕྱོགས་སོ། །ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ལ་དངོས་པོ་ནི་བདེ་བ། རྟེན་ནི་གསང་བའི་པདྨའི་སྙིང་པོ་ཡེ་ཤེས་ནི་སྙིང་པོའི་གནས་སུ་བདེ་བ་ཆེན་པོ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ། རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ནི་གཉིས་སུ་དབྱེ་སྟེ། རྟེན་གྱི་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་དང༌། དེ་བཞིན་དུ་བརྟན་པའི་རྣམ་པར་འབྱེད་པའོ། །གང་ཞིག་ཡེ་ཤེས་ལ་ལྟུང་བ་དེ་ནི་རྟེན་གྱི་རྣམ་པར་འབྱེད་པ། ཡེ་ཤེས་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་བྱས་ནས་ཤར་དང་ནུབ་དང་བྲལ་བའི་ཚུལ་གྱི་ནམ་མཁའ་ལ་གང་ཞིག་སྣང་བ་མེད་པ་དེ་ནི་རྟེན་པའི་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཐོག་མ་དབུས་དང་ཐ་མར་གནས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཐོག་མའི་སྒྲ་ནི་ཤར་བ། དབུས་ནི་གསལ་བའི་སྣང་བའི་ངལ་སོ། །ཐ་མ་ནི་མི་སྣང་བའི་ངལ་སོ། །ཡང་ན་ཐོག་མ་དབུས་ཐ་མ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཀྱི་སྣང་བ་གསུམ། དེ་ལ་རྟག་ཏུ་དངོས་པོ་དང་རྟེན་དང་ཡེ་ཤེས་དང་རྣམ་པར་འབྱེད་པའི་རང་བཞིན་ཞུགས་ཞེས་དགོངས་པའོ། །ཡང་ན་ཐོག་མ་ནི་མ་ཤར་བ། ཐ་མ་ནི་མ་ནུབ་པ། དབུས་ནི་རྟེན་མེད་པའི་རང་བཞིན་བཞུགས་པའོ། །ད་ནི་མཆོག་གི་དབང་ཕྱུག་ལ་མཐར་ཕྱིན་པའི་རྟེན་གྱི་གནས་བཤད་དེ། སྲུབ་དང་བསྲུབ་ཐབས་སྦྱོར་ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྲུབ་ནི་ཐབས་ཀྱི་རང་བཞིན་སྲིད་པ། བསྲུབ་ཐབས་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་བདག་ཉིད་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ། སྦྱོར་བ་ནི་དེ་དག་གི་རང་གི་ངོ་བོ་ཤེས་
Chinese
凡所获得之境皆为世俗之色。无相而得者，乃为胜义谛。如是寂护尊者云：于开示有寂中，有依之自性乐，具三乐之因。无依亦复如是，为三乐所遍满。如是说。何者有依与无依，彼等之舍弃，乃为自所体验之自性，是吾之意。今说安住于无依之大智慧自性：于事物、所依、分别中，初始、中、末而住。搅拌与搅拌之方便结合，如实安住等开示。其中，事物者，乃于智慧无谬乱之见。所依者，乃由智慧所生，超越智慧之坚固。以彼等不遍故，而作分别。以次第不得故，彼亦无所依。 ༄། །彼亦胜义谛之方。于世俗谛之方，事物乃乐，所依乃秘密莲花之心髓，智慧乃于心髓处体验大乐。分别者，分为二，所依之分别与，如是坚固之分别。何者堕于智慧，彼乃所依之分别。于智慧等作分别后，于离东西之方式之虚空中，凡所无显现者，彼乃名曰所依之分别之义。初始、中、末而住。其中，初始之语乃升起。中乃光明显现之休息。末乃不显现之休息。又或初始、中、末者，乃如是自性之三种显现。于彼恒常事物与所依与智慧与分别之自性入故，如是思之。又或初始乃未升起。末乃未落。中乃安住于无所依之自性。今说于胜妙自在中，达究竟之所依之住处：搅拌与搅拌之方便结合者，搅拌乃方便之自性有。搅拌之方便乃智慧之自性寂灭。结合乃知彼等之自性。
English
Whatever realms are attained are the forms of conventional truth. That which is attained without characteristics is the ultimate truth. Similarly, the venerable Śāntarakṣita said: In the teaching on existence and liberation from sorrow, the nature of that which has support is joy, possessing the cause of three joys. That which is without support is also the same, pervaded by three joys. Thus he spoke. Whatever has support and whatever is without support, the abandonment of those is the nature of self-experience, this is my thought. Now, dwelling in the self-nature of great wisdom, which is without support, is explained: In things, support, and differentiation, it abides in the beginning, middle, and end. Stirring and the means of stirring are combined, abiding as it is, and so forth, are taught. Among these, "thing" means the view that is not mistaken about wisdom. "Support" means the stability that arises from wisdom, transcending wisdom. Because these are not pervasive, they are differentiated. Because they cannot be found sequentially, they are also without support. ༄། །That is also the side of ultimate truth. On the side of conventional truth, "thing" is bliss, "support" is the essence of the secret lotus, and "wisdom" is experiencing great bliss in the place of the essence. "Differentiation" is divided into two: the differentiation of support and, similarly, the differentiation of stability. That which falls into wisdom is the differentiation of support. After differentiating wisdom and so forth, that which has no appearance in the sky in the manner of being free from east and west is the meaning of what is called the differentiation of support. Abiding in the beginning, middle, and end. Among these, the word "beginning" is rising. The middle is the rest of the clear appearance. The end is the rest of non-appearance. Or else, "beginning, middle, and end" are the three appearances of suchness itself. It is thought that the nature of things, support, wisdom, and differentiation always enters into it. Or else, the beginning is not rising. The end is not falling. The middle is abiding in the nature of being without support. Now, in the supreme mastery, the dwelling place of the ultimate support is explained: "Stirring and the means of stirring are combined." "Stirring" is the nature of skillful means, existence. The means of stirring is the nature of wisdom, liberation from sorrow. "Combination" is knowing the self-nature of those.