Tibetan
་པ་དག་ལ་མེད་དོ། །ཐ་དད་པའི་ཤེས་བྱ་གསལ་བའི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་ཇི་ལྟར་རྟོག་པར་འགྱུར་ཏེ་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་ཤེས་བྱ་ལས་སྐྱེས་བ་མེད་པས་ཤེས་པ་དེའི་རྣམ་པ་ཅན་མེད་དོ། །ཤེས་པ་དེའི་རྣམ་པ་ཅན་དུ་རྟོགས་པ་མེད་པས་ཀྱང་དོན་རྟོགས་པ་ནི་བཏགས་པ་ཙམ་དུ་གྲུབ་ཀྱི་ཐམས་ཅད་དུ་དོན་རྟོགས་པ་ནི་མེད་དོ། །རྟག་པ་དང་མི་རྟག་པ་དང་ཡོད་པ་དང་མེད་པའི་ཕྱོགས་ལ་དེའི་བདག་ཉིད་དང་དེ་ལས་བྱུང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་ཐ་དད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དེའི་རྣམ་པ་དང་བྲལ་བས་སྔོན་བཞིན་དུ་དེན་བསྒྲུབ་པའི་ཡན་ལག་ཉིད་དུ་བསམ་པར་མི་བྱའོ། །དེའི་བདག་ཉིད་དང་དེ་ལས་བྱུང་བ་མེད་པས་འབྲེལ་པ་གཞན་ཡང་བརྟག་པར་མི་རིགས་ཏེ་དེ་ནི་ཉེ་བར་ཕན་འདོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཕན་མི་འདོགས་ན་ནི་སྔར་བསྟན་པའི་སྐྱོན་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །ཕན་འདོགས་ན་དེ་ལས་བྱུང་བའི་ཕྱོགས་སུ་ཐལ་བར་འགྱུར་ཏེ་ཕྱིས་དཔྱད་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཐམས་ཅད་དུ་སྐྱ་བ་མེད་པའི་ཕྱོགས་ནི་གཞན་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཡན་ལག་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱོགས་ནི་དེ་ལས་བྱུང་བའི་ཕྱོགས་སོ། །དེ་ལ་གཅིག་ཏུ་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་གྱིས་བསྐྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཤེས་པ་ཉིད་དོན་གྱི་རྣམ་པར་སྣང་བ་ཡིན་གྱི་ལོགས་ཤིག་པའི་ དོན་གྱིས་བསྐྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྒྱུད་ལས་བྱུང་བའི་དེ་མ་ཐག་པའི་རྐྱེན་གྱི་རྨི་ལམ་གྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་ཤེས་པར་སྨྲ་བས་ཀྱང་དེ་བཞིན་དུ་གང་གི་ཕྱིར་སྒོ་བཅད་ནས་ཁྱིམ་དུ་ཉལ་ཏེ། མིག་བཙུམས་ཏེ་གཉིད་ལོག་པ་ལས་ཁང་པ་བས་ཆེ་བའི་ཚད་ཀྱིས་གླང་པོ་ཆེ་དང༌། རྟ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གླང་པོ་ཆེ་ལ་སོགས་པ་མེད་པར་ཡང་དོན་གྱི་རྣམ་པ་སྐྱེའོ། །དེ་རྨི་ལམ་ན་ཤེས་པའི་རྣམ་པ་སྣང་བ་ཡིན་གྱི་དོན་རྟ་ལ་སོགས་པས་བྱས་པ་ནི་མི་རིགས་སོ། །མིག་གི་བྱ་བ་མེད་ཀྱང་སོ་སོར་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ། །གང་གི་ཕྱིར་མིག་འཛུམས་པ་ཡང་ལོང་བ་བཞིན་དུ་གཟུགས་སོ་སོར་སྣང་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ག་ལ་ཏེ་མིག་གི་བྱ་བ་ཡང་དེ་ལ་ཉ་བར་དམིགས་པ་ཡོད་དོ་ཞེ་ན། བདེན་ཏེ་དེ་ལ་ཉ་བར་དམིགས་པ་ཡོད་དོ། །དེ་ལ་ཉེ་བར་དམིགས་པ་མེད་པར་ནི་མི་གྲུབ་པོ། །འོན་ཀྱང་མིག་གི་དབང་པོ་མེད་པ་ཉིད་དོ། །ལོང་བ་དང་གཉིད་ལོག་པ་ལ་དེ་མེད་ཀྱང་རྨི་ལམ་ན་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་གཟུགས་སོ། །སོ་སོར་སྣང་བ་ཇི་ལྟར་མི་འགྱུར་རོ། །ཤི་བར་སྣང་བ་ཡང་ཇི་ལྟར་མི་འགྱུར་ཏེ་རྨི་ལམ་མམ་སད་པའི་དུས་ན་ཡང་མེད་དེ་དེའི་ལུས་ནི་མེས་བསྲེགས་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་ཁང་པ་ཆུང་དུའི་ནང་དུ་ཚད་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བའི་ས་གཞི་ལ་གནས་པའི་སྡོང་པོ་དང་རི་དང་མཚོ་དང་ནམ་མཁའི་དཀྱིལ་དུ་ཉི་མའི་གཟུགས་བརྙན་སོ་སོར་སྣང་སྟེ། དེ་རྣམས་དེར་ཞུགས་པའམ་གནས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གཉིད་ལོག་པ་ལས་མ་གཏོགས་པ་གཞན་ལ་སྣང་བ་མེད་དོ། །ཉམས་པ་མེད་པའི་སྐྱེས་བུ་ཐམས་ཅད་ལ་ཉེ་བར་དམིགས་པའི་རྒྱུས་ཐུན་མོང་དུ་དོན་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དེ་ལྟར་ཉེ་བར་དམིགས་སོ། །གལ་ཏེ་རྨི་ལམ་ན་དོན་ཡོད་པ་ཡིན་ན་མཁན་པོ་ལ་སོགས་པས་བཤད་པ་ལ་སོགས་པ་བྱེད་པ་དེ་ཇི་ལྟར་དམིགས་པར་མི་འགྱུར། །གལ་ཏེ་གཉིད་སད་བའི་དུས་སུ་དྲིས་པ་ལ་དེ་ཐམས་ཅད་མེད་དེ་མི་དྲན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན་མ་ཡིན་ཏེ། ཐམས་ཅད་དུ་མི་དྲན་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་རྨི་ལམ་གྱི་གནས་སྐབས་ན་དོན་མེད་ན། ཅི་འདོད་དཔེ་ཙམ་གྱིས་གཉིད་སད་པའི་དུས་སུ་ དོན་གྱིས་སྟོང་པའི་ཤེས་པ་འགྲུབ་པར་འགྱུར། གང་གི་ཕྱིར་རབ་རིབ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་ལོག་པ་ཡིན་པ་བཞིན་དུ་རབ་རིབ་མེད་པའི་ཤེས་པ་ལོག་པར་འགྱུར་རམ་སྟེ་མི་འགྱུར་རོ། །གང་གི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འཁྲུལ་པ་མེད་པ་དེ་དོན་གྱིས་སྟོང་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ་མི་སླུ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དོན་ལས་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་སླུའོ། །གཞན་དུ་ཤེས་པ་དོན་མེད་པས་འབྱུང་ན་མི་སླུ་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ཀྱང་དོན་མི་རྙེད་དེ་ལོག་པའི་ཤེས་པ་བཞིན་དུ་འགྱུར་རོ། །དེ་ཡང་དོན་ལས་སྐྱེས་པ་ནི་དོན་རྗེས་སུ་འགྲོ་པ་དང་ལྡོག་པ་གཉིས་དངོས་སུ་དབང་པོའི་ཤེས་པ་ལ་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་རབ་རིབ་ལ་སོགས་པའི་སྐྱོན་དང་བྲལ་བའི་མིག་ཡོད་ན་ཤེས་པ་ཡོད་ལ་ཤེས་པ་མེད་ན་མེད་དོ། །མིག་འཛུམས་པ་ལས་གཟུགས་དང་སྣང་བ་དང༌། ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཡོད་ཀྱང་དེ་མེད་ན་མེད་དོ། །ཡང་མིག་ཕྱེ་ནས་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ། དེ་ལྟར་ན་སྣང་བ་ཡོད་ན་ཡོད་དེ་དེ་མེད་ན་མེད་དོ། །གཞན་ཡང་མིག་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུ་ཡོད་ཀྱང་ཡང་སྒྲོན་མ་ལ་སོགས་པའི་གསལ་བ་ཡོད་ན་སྣང་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་མདུན་དུ་གནས་པའི་བུམ་པ་ལ་སོགས་པའི་གཟུགས་ཡོད་པར་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ། །སྣང་བ་ལ་སོགས་པ་ཡོད་ཀྱང་དེ་མེད་ན་མེད་དོ། །ཡང་དེ་ཡོད་ན་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཡོད་བས་རྣམ་པར་ཤེས་བ་སྐྱེའོ། །དེ་མེད་ན་མེད་དོ། །བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་ཡོད་ཀྱང་གཉིད་འཐུག་པའི་གནས་སྐབས་སུ་མེད་དོ། །ཡང་དེ་སྡན་ཡོད་དོ། །དེ་ལ་རེ་རེ་གསལ་ན་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེ་པ་མེད་པས་དེ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ནུས་བ་ཡིན་པར་དཔག་གོ །དེ་བཞིན་དུ་མིག་གིས་གཟུགས་ལ་འཇུག་གི་སྒྲ་ལ་སོགས་པ་ལ་མ་ཡིན་ནོ། །མིག་གིས་སྒྲ་ལ་སོགས་པ་རྟོགས་པ་མེད་དེ། རྣ་པའི་དབང་པོ་ལ་སོགས་པ་ཡོངས་སུ་བརྟག་པ་དོན་མེད་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་དང་འོན་པ་ལ་སོགས་པ་མེད་པར་ཐལ་པར་འགྱུར་རོ། །དེའི་སྒྲ་ལ་སོགས་པ་སྐྱེད་བྱེད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གང་དེ་ལ་སྣང་བ་ཡིན་སྐྱེད་བྱེད་མ་ཡིན་ཀྱང་སྣང་ན་དོན་ཐམས་ཅད་མངོན་སུམ་དུ་གྱུར་པས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཐམས་ཅད་ཤེས་པར་འགྱུར་རོ། །དབང་པོའི་ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་ ཀྱི་གནས་སྐབས་འདི་ཉིད་དོ། །མིག་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་གཟུགས་བརྙན་གྱིས་རྣམ་པ་ཅན་སྐྱེའོ་ཞེ་ན། རྣམ་པ་མེད་པའམ། གཞན་གྱི་རྣམ་པ་ཅན་དག་དོན་རྟོགས་པ་མེད་དེ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་གི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་སྐྱེས་བུ་རང་གི་དེ་བཞིན་ཐམས་ཅད་དུ་མངོན་སུམ་དུ་མི་འགྱུར་བ་བཞིན་ནོ། །སྣང་བའི་མེ་ལོང་ལ་དེའི་གཟུགས་བརྙན་མཐོང་བས་དེས་དེ་རྟོགས་པའོ། །གཟུགས་བརྙན་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཉིད་རང་གི་བཞིན་གྱི་གཟུགས་སྐྱེས་བུས་ཉམས་སུ་མྱོང་བའོ། །དེ་ལ་གཟུགས་བརྙན་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ལས་གཞན་དངོས་སུ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ནི་མི་སྲིད་དོ། །དེ་ལྟར་དོན་ཡོད་པར་སྨྲ་བ་ཐམས་ཅད་ཉིད་ཀྱིས་ཀྱང་དོན་གང་དུ་ཡང་མངོན་སུམ་དུ་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་ལ་ཤེས་པ་མེ་ལོང་ལྟ་བུ་ལ་གཟུགས་བརྙན་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཉིད་དེ་ཉམས་སུ་མྱོང་བའོ། །དེ་མཐོང་བ་ཉིད་དོན་མཐོང་བའོ། །གང་གི་ཕྱིར་རང་གིས་དོན་མངོན་སུམ་དུ་བྱས་པ་ནི་མེད་དོ། །དེ་མངོན་སུམ་ཉིད་ཡིན་ན་མངོན་སུམ་གྱི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རྣམ་པར་ཤེས་པར་འགྱུར་རོ། །མངོན་སུམ་ཉིད་ཀྱིས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཉིད་བསྒྲུབ་པས་དོན་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་དོན་ཉིད་མངོན་སུམ་ཡིན་གྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་མངོན་སུམ་མ་ཡིན་བ་ཉིད་ཀྱིས་ཐམས་ཅད་མངོན་སུམ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །གཟུགས་བརྙན་མངོན་སུམ་དུ་བྱས་པས་རང་གི་བཞིན་ཡང་མངོན་སུམ་དུ་བྱས་པ་བཞིན་དུ་དེ་མངོན་སུམ་ཉིད་དུ་བྱ་བ་ནི་མི་རིགས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་ན་དོན་མངོན་སུམ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་གང་ཡང་སྔོན་པོའི་རྣམ་པ་ལས་ཤེས་པ་གཞན་གྱི་རྣམ་པར་འགྱུར་ན་སྔོན་པོའི་རྣམ་པ་མ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེ་རྟག་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །དེ་ཉིད་རང་རིག་པ་ཡིན་གྱི་དེ་སྔོན་པོ་ནི་མ་
Chinese
对于这些是不存在的。以不同知识的显明自性，如何能领悟呢？不能领悟。因此，由于没有从所知生起，所以没有知识的这种形象。由于没有以知识的这种形象来领悟，所以对境的领悟只是假立的成立，并非完全没有对境的领悟。在常与无常、有与无的方面，由于没有它的自性和从它生起，并且由于是各异的自性，所以由于脱离了它的形象，不应如先前一样思维它是能成立的支分。由于没有它的自性和从它生起，所以其他的关系也不应考察，因为那是为了近处饶益。如果不饶益，那么就会陷入先前所说的过失。如果饶益，那么就会陷入从它生起的方面，因为那是后来需要考察的。在任何情况下，没有青色的方面，因为不是成立其他的支分。不是它的方面，就是从它生起的方面。对此，完全不是由外境所产生的。知识本身显现为境的形象，而不是由分离的境所产生的。就像从无始以来从识的相续中产生的，作为无间缘的梦中的识一样，说识也是如此，因为无论什么原因，关上门在家里睡觉，闭上眼睛睡觉后，以比房屋更大的尺度，大象和马等的识，即使没有大象等，境的形象也会产生。在梦中，那是知识的形象显现，但境马等所作是不合理的。即使没有眼睛的作用，也会各自显现。因为无论什么原因，闭上眼睛也像盲人一样，不会有各自显现的色。如果说，眼睛的作用也有对它的逼近，那么，是的，对它有逼近。没有对它的逼近是不成立的。然而，眼睛的根识本身是不存在的。对于盲人和睡觉的人来说，即使没有它，在梦中青色等的色，各自显现怎么会不出现呢？显现死亡又怎么会不出现呢？
English
These do not exist. How can one realize with the clear nature of distinct knowledge? It cannot be realized. Therefore, since there is no arising from the knowable, there is no such image of knowledge. Since there is no realization in the form of that knowledge, the realization of the object is established only as a designation, and there is no realization of the object at all. In terms of permanence and impermanence, existence and non-existence, since there is no self-nature and no arising from it, and since it is a distinct nature, one should not think of it as a limb that establishes it as before, because it is devoid of its image. Since there is no self-nature and no arising from it, other relationships should not be investigated, because it is for the sake of near benefit. If it does not benefit, then it will fall into the faults mentioned earlier. If it benefits, then it will fall into the aspect of arising from it, because it is something to be examined later. In any case, the aspect of not being blue is not a limb that establishes another, because it is not. The aspect that is not it is the aspect that arises from it. In this, it is not produced by external objects at all. Knowledge itself appears as the image of the object, but it is not produced by a separate object. Just as the consciousness in a dream, which arises from the stream of consciousness from beginningless time, is the immediately preceding condition, so too, the consciousness is said to be so, because for whatever reason, after closing the door and sleeping at home, closing the eyes and falling asleep, the consciousness of elephants and horses, etc., with a size larger than the house, even without elephants, etc., the image of the object arises. In a dream, it is the image of knowledge that appears, but it is unreasonable for the object, horses, etc., to do it. Even without the function of the eyes, they appear separately. Because for whatever reason, closing the eyes is like a blind person, there will be no separate appearance of form. If it is said that the function of the eyes also has an approach to it, then yes, there is an approach to it. It is not established without approaching it. However, the sense faculty of the eye itself does not exist. For the blind and the sleeping, even if it is not there, how can the forms of blue, etc., in the dream, not appear separately? How can the appearance of death not appear?
Chinese
在梦中或清醒时也不存在，因为他的身体已被火焚烧。如同在小房子里，极其广阔的地面上的树木、山脉、海洋以及天空中的太阳影像各自显现。但它们并非进入或存在于其中。除了睡眠之外，其他时候不会显现。对于所有无损的众生，由于共同的近取因，事物的自性也同样被视为近取因。如果梦境中有意义，那么堪布等人的讲述等行为又怎能不被视为有意义呢？如果醒来时询问，一切都不存在，因为不记得了，那么就不是这样，因为并非完全不记得。如果梦境中没有意义，那么仅仅凭借随意的比喻，醒来时就会产生空无意义的意识。为什么像有眼翳的意识是颠倒的一样，没有眼翳的意识也会颠倒呢？不会颠倒的。为什么同样，无有错乱的识也不是空无意义的，因为它是不欺骗的。因为它从意义中产生，所以是欺骗的。否则，如果意识从无意义中产生，那么即使凭借不欺骗的特征也无法找到意义，会像颠倒的意识一样。而且，从意义中产生，意义随之而行和背离这两种情况，实际上存在于根识中。因为这样，如果具备没有眼翳等过患的眼睛，就有意识，没有意识就没有。闭上眼睛，虽然有色和显现以及作意，但没有它们就没有。再次睁开眼睛就有了。这样，有显现就有，没有显现就没有。此外，即使有眼睛等原因，如果有灯等光明，就有显现。这样，面前存在的瓶子等色就存在了。虽然有显现等，但没有它就没有。再次，有它就有。同样，由于有作意，就产生识。没有它就没有。即使有瓶子等，在熟睡的状态下也没有。再次，醒来时就有了。对此，
English
It does not exist in dreams or in the waking state, for his body has been cremated by fire. Just as in a small house, the reflections of trees, mountains, oceans, and the sun in the sky, which are on a very large ground, appear separately. But they do not enter or reside there. Nothing appears except when one is asleep. For all beings without defect, the nature of things is similarly regarded as the proximate cause due to the common proximate cause. If there is meaning in dreams, then how can the teachings and so forth by Khenpos and others not be regarded as meaningful? If, when asked upon awakening, all of that does not exist because it is not remembered, then that is not so, because it is not the case that nothing is remembered at all. If there is no meaning in the dream state, then by merely arbitrary analogies, a consciousness empty of meaning will arise in the waking state. Why would a consciousness without cataracts be inverted, just as a consciousness with cataracts is inverted? It would not be inverted. Likewise, why is it that a consciousness that is not deluded is also not empty of meaning? Because it is not deceptive. Because it arises from meaning, it is deceptive. Otherwise, if consciousness arises from meaninglessness, then even with the characteristic of non-deception, meaning cannot be found, and it would become like an inverted consciousness. Moreover, arising from meaning, both following and diverging from meaning actually exist in sense consciousness. Because of this, if there are eyes without defects such as cataracts, there is consciousness, and if there is no consciousness, there is none. When the eyes are closed, although there are form, appearance, and attention, if they are not present, there is none. Again, when the eyes are opened, it is present. Thus, if there is appearance, there is existence; if there is no appearance, there is no existence. Furthermore, even if there are causes such as the eyes, if there is clarity such as a lamp, there is appearance. Thus, forms such as the pot that is in front are present. Although there are appearances and so forth, if they are not present, there is no existence. Again, if they are present, there is existence. Similarly, because there is attention, consciousness arises. If it is not present, there is no existence. Even if there are pots and so forth, they are not present in a state of deep sleep. Again, when one awakens, they are present. To that,