Tibetan
པོ་ནི་རིག་པ་སྟེ་མ་རིག་པ་ནི་འདིར་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ཐོག་མ་མེད་པའི་འདོད་ཆགས་ཀྱི་བག་ཆགས་སོ། །དེས་འདོད་ཆགས་ལ་རབ་ཏུ་འཇུག་སྟེ་འདོད་ཆགས་ཀྱང་འགྱུར་པའོ། །འགྱུར་པ་ལས་ཆགས་པ་དང་བྲལ་བ་སྟེ་ཆགས་པ་ དང་བྲལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཞེ་སྡང་ངོ༌། །ཞེ་སྡང་གི་བདག་ཉིད་ནི་བརྒྱལ་བ་སྟེ་བརྒྱལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཏི་མུག་གོ །དེ་ལྟར་འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་དང་གཏི་མུག་གི་བདག་ཉིད་ནི་མ་རིག་པ་སྟེ་ནམ་མཁའི་མེ་ཏོག་གི་ཕྲེང་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །མ་རིག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉོན་མོངས་པའོ། །མ་རིག་པ་ལས་འདུ་བྱེད་དེ་ལས་སོ། །འདུ་བྱེད་ལས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྟེ་སྡུག་བསྔལ་ལོ་ཞེས་པ་ནི་དང་པོ་ཆུང་ངུའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་ལུས་དང་ངག་དང་སེམས་སོ། །དེ་ནས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལས་མིང་དང་གཟུགས་ཏེ་ཉོན་མོངས་པའོ། །མིང་དང་གཟུགས་ལས་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་སྟེ་ལས་སོ། །སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་ལས་རེག་པ་སྟེ་སྡུག་བསྔལ་ལོ་ཞེས་པ་ནི་གཉིས་པ་འབྲིང་པོའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་ལུས་དང་ངག་དང་སེམས་སོ། །དེ་ནས་རེག་པ་ལས་ཚོར་བ་སྟེ་ཉོན་མོངས་པའོ། །ཚོར་བ་ལས་སྲེད་པ་སྟེ་ལས་སོ། །སྲེད་པ་ལས་ལེན་པ་སྟེ་སྡུག་བསྔལ་ལོ་ཞེས་པ་ནི་གསུམ་པ་ཆེན་པོའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་ལུས་དང་ངག་དང་སེམས་སོ། །དེ་ནས་ལེན་པ་ལས་སྲིད་པ་སྟེ་ཉོན་མོངས་པའོ། །སྲིད་པ་ལས་སྐྱེ་བ་སྟེ་ལས་སོ། །སྐྱེ་བ་ལས་རྒ་ཤི་སྟེ་སྡུག་བསྔལ་ལོ་ཞེས་པ་ནི་བཞི་པ་ཆེན་པོའི་ཆེན་པོའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་ལུས་དང་ངག་དང་སེམས་སོ། །དེ་ལྟར་ལུས་དང་ངག་དང་སེམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བདག་ཉིད་བཞི་པོ་རྣམས་ནི་ཆུ་སྲིན་ལ་སོགས་པའི་དུས་སྦྱོར་གསུམ་གསུམ་ལ་སྟེ་མངལ་དང་སྒོ་དང་ཕྱིའི་དབྱེ་བ་རྣམས་ལའོ། །དེ་ལ་མི་རྣམས་ཀྱི་མངལ་འཛིན་པའི་ཟླ་བ་ནི་ཆུ་སྲིན་དང་མ་རིག་པ་སྟེ་མངལ་ལོ། །ཟླ་བ་གཉིས་པ་ནི་བུམ་པ་དང་འདུ་བྱེད་དེ་སྒོའོ། །ཟླ་བ་གསུམ་པ་ནི་ཉ་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྟེ་ཕྱི་རོལ་ལོ་ཞེས་པ་ཟླ་བ་གསུམ་གྱི་བདག་ཉིད་ནི་མངལ་ནས་སྐྱེས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཆུང་ངུའི་གནས་སྐབས་སོ། །དེ་ནས་བཞི་པ་ནི་ལུག་དང་མིང་དང་གཟུགས་ཏེ་མངལ་ལོ། །ལྔ་པ་ནི་གླང་དང་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་སྟེ་སྒོའོ། །དྲུག་པ་ནི་འཁྲིག་པ་དང་རེག་པ་སྟེ་ཕྱི་རོལ་ལོ་ཞེས་པ་ཟླ་བ་གསུམ་གྱི་བདག་ཉིད་ནི་འབྲིང་པོའི་གནས་སྐབས་སོ། །དེ་ནས་ཟླ་བ་བདུན་པ་ནི་ཀརྐ་ཊ་དང་ཚོར་བ་སྟེ་མངལ་ལོ། །བརྒྱད་པ་ནི་སེང་གེ་དང་སྲེད་པ་སྟེ་སྒོའོ། །དགུ་པ་ནི་བུ་མོ་དང་ལེན་པ་སྟེ་ཕྱི་རོལ་ལོ་ཞེས་པ་ཟླ་བ་གསུམ་གྱི་བདག་ ཉིད་ནི་གསུམ་པ་ཆེན་པོའི་གནས་སྐབས་སོ། །དེ་ནས་ཟླ་བ་བཅུ་པ་ནི་སྲང་དང་སྲིད་པ་སྟེ་མངལ་ལོ། །བཅུ་གཅིག་པ་ནི་སྡིག་པ་དང་སྐྱེ་བ་སྟེ་སྒོའོ། །བཅུ་གཉིས་པ་ནི་གཞུ་དང་རྒ་ཤི་སྟེ་ཕྱི་རོལ་ལོ་ཞེས་པ་ཟླ་བ་གསུམ་གྱི་བདག་ཉིད་ནི་ཆེན་པོའི་ཆེན་པོའི་གནས་སྐབས་སོ། །དེ་ལྟར་ལུས་དང་ངག་དང་སེམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དབྱེ་བ་སྟེ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དང་པོ་ཆུང་ངུའི་གནས་སྐབས་དང་ལུས་ཀྱི་བཞི་པར་རིག་པར་བྱའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་རྒྱུད་ཀྱི་རྒྱལ་པོའི་ལྔ་པ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ལེའུ་ལས་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་བརྒྱ་བདུན་ཅུ་པས་གསུངས་པ་འདི་ལྟ་སྟེ། ལས་ནི་ཉོན་མོངས་ལས་ཏེ་དེ་ལས་སྡུག་བསྔལ་དུ་འགྱུར་ཉོན་མོངས་ཉིད་ནི་རང་གི་སྡུག་བསྔལ་ལས། །འདི་ནི་འཁོར་བའི་འཁོར་ལོར་འཁྱམ་པ་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་མཉམ་པ་དག་སྟེ་སེམས་ཅན་གཞན་པ་མེད། །སྟོང་པ་རྣམས་ལས་ཕུང་པོའི་ཆོས་རྣམས་འདིར་ནི་འཆི་བའི་མཐའ་རུ་དེ་རྣམས་ལས་ཀྱང་སྟོང་པ་རྣམས། །ཁ་ཐོན་མར་མེ་ཆུ་དང་མེ་ཏོག་སྒྲ་དང་མེ་ཤེལ་སྐྱུར་བ་ས་བོན་རྣམས་ཀྱིས་ཤེས་པར་བྱ་ཞེས་པ་སྟེ་ཁ་ཐོན་ལ་སོགས་པའི་དཔེ་འདི་རྣམས་ཀྱིས་ཕུང་པོ་རྣམས་ཀྱི་སྐྱེ་བ་དང་འགག་པ་རིག་པར་བྱའོ། །ཇི་ལྟར་ཁ་ཐོན་ལ་མཁན་པོའི་རིག་པ་ཟད་པ་མ་ཡིན་ཞིང་སློབ་མས་ཐོབ་པ་མེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་མར་མེ་ལས་མར་མེ་འབྱུང་ངོ༌། །ཆུ་ལ་ཡང་ཟླ་བ་ལས་ཟླ་བ་དང་མེ་ཏོག་ལས་གོས་ལ་དྲི་དང་ཉི་མ་ལས་མེ་ཤེལ་ལ་མེ་དང་སྒྲ་ལས་སྒྲ་བརྙན་དང་སྐྱུར་བ་ལས་ལྕེ་འཛག་པ་དང་ས་བོན་ལས་མྱུ་གུའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཕུང་པོ་རྣམས་ཀྱི་མཚམས་སྦྱོར་བ་ནི་འགྱུར་པའི་འདོད་ཆགས་ཀྱི་བག་ཆགས་ཀྱི་དབང་གིས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་གསུང་འདིའི་ཕྱིར་འཁོར་བའི་འཁོར་ལོ་ནི་འགྱུར་པའི་འདོད་ཆགས་ཏེ་མ་རིག་པའོ། །འདིར་གང་གི་ཚེ་འགྱུར་པའི་འདོད་ཆགས་ཉམས་པ་དེའི་ཚེ་མཆོག་ཏུ་མི་འགྱུར་བར་འགྱུར་ཏེ་མཆོག་ཏུ་མི་འགྱུར་པ་ནི་འདོད་ཆགས་ཆེན་པོའོ། །འདོད་ཆགས་ཆེན་པོ་ལས་ཆགས་བྲལ་ཉམས་པ་སྟེ་ཆགས་བྲལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཞེ་སྡང་ངོ༌། །ཞེ་སྡང་ཟད་པ་ལས་ཞེ་སྡང་ཆེན་པོར་འགྱུར་རོ། །ཞེ་སྡང་ཆེན་པོ་ལས་བརྒྱལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་གཏི་མུག་ཉམས་པའོ། །གཏི་མུག་ཉམས་པ་ལས་གཏི་མུག་ཆེན་པོར་འགྱུར་རོ། །འདོད་ཆགས་ཆེན་པོ་དང་ཞེ་ སྡང་ཆེན་པོ་དང་གཏི་མུག་ཆེན་པོ་ལས་འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་དང་གཏི་མུག་གི་བདག་ཉིད་མ་རིག་པ་ཉམས་པའོ། །མ་རིག་པ་ཟད་པ་ལས་མ་རིག་པ་ཆེན་པོར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་མ་རིག
Chinese
智慧是明智，而无明是此处众生无始以来的贪欲习气。它使人沉溺于贪欲，贪欲也会变化。从变化中产生离贪，所谓离贪就是嗔恨。嗔恨的自性是昏厥，所谓昏厥就是愚痴。因此，贪欲、嗔恨和愚痴的自性是无明，但它不是虚空之花的项链。所谓无明就是烦恼。从无明产生行，即业。从行产生识，即痛苦，这是最初幼小时期的身、语、意。然后从识产生名色，即烦恼。从名色产生六处，即业。从六处产生触，即痛苦，这是第二个中等时期的身、语、意。然后从触产生受，即烦恼。从受产生爱，即业。从爱产生取，即痛苦，这是第三个大时期的身、语、意。然后从取产生有，即烦恼。从有产生生，即业。从生产生老死，即痛苦，这是第四个最大的时期的身、语、意。因此，身、语、意和智慧的四种自性，与摩羯等三种时节相连，即胎、门和外境的区分。其中，人们受胎的月份是摩羯和无明，即胎。第二个月是宝瓶和行，即门。第三个月是双鱼和识，即外境，这三个月的自性是从胎生者的幼小时期。然后第四个月是白羊和名色，即胎。第五个月是金牛和六处，即门。第六个月是双子和触，即外境，这三个月的自性是中等时期。然后第七个月是巨蟹和受，即胎。第八个月是狮子和爱，即门。第九个月是室女和取，即外境，这三个月
English
Wisdom is intelligence, and ignorance is the beginningless habit of attachment of sentient beings here. It causes one to indulge in attachment, and attachment also changes. From change arises detachment, and what is called detachment is hatred. The nature of hatred is fainting, and what is called fainting is delusion. Therefore, the nature of attachment, hatred, and delusion is ignorance, but it is not a garland of sky flowers. What is called ignorance is affliction. From ignorance arises action, which is karma. From action arises consciousness, which is suffering, this is the body, speech, and mind of the first small stage. Then from consciousness arises name and form, which is affliction. From name and form arise the six sense sources, which is karma. From the six sense sources arises contact, which is suffering, this is the body, speech, and mind of the second intermediate stage. Then from contact arises feeling, which is affliction. From feeling arises craving, which is karma. From craving arises grasping, which is suffering, this is the body, speech, and mind of the third great stage. Then from grasping arises existence, which is affliction. From existence arises birth, which is karma. From birth arises old age and death, which is suffering, this is the body, speech, and mind of the fourth greatest stage. Therefore, the four natures of body, speech, mind, and wisdom are connected to the three seasons such as Capricorn, namely the distinctions of womb, door, and outer environment. Among them, the month in which people conceive is Capricorn and ignorance, which is the womb. The second month is Aquarius and action, which is the door. The third month is Pisces and consciousness, which is the outer environment, the nature of these three months is the small stage of those born from the womb. Then the fourth month is Aries and name and form, which is the womb. The fifth month is Taurus and the six sense sources, which is the door. The sixth month is Gemini and contact, which is the outer environment, the nature of these three months is the intermediate stage. Then the seventh month is Cancer and feeling, which is the womb. The eighth month is Leo and craving, which is the door. The ninth month is Virgo and grasping, which is the outer environment, these three months
Chinese
其自性乃第三大之境。其后十月为衡量与存在，即胎。十一月为罪恶与出生，即门。十二月为弓与老死，即外境。所谓三月之自性乃大中之大境。如是身语意与智慧之差别，即智慧之初为小境，于身之第四可知。薄伽梵于续部之王第五智慧品中，以一百七十偈颂所说如下：业由烦恼生，彼由痛苦转，烦恼即自之痛苦。此乃轮回之轮中漂泊，因与果相等，无有他众生。空性中诸蕴之法，于此处乃死亡之尽头，彼等亦为空性。以卡屯、灯、水与花、声与阳燧、酸味、种子等可知，即以卡屯等之譬喻，可知诸蕴之生灭。如卡屯，教师之智慧不尽，学生亦非未得。如是灯生灯。于水中亦如是，月亮生月亮，花朵于衣上留香，日光使阳燧生火，声生回声，酸味使舌流涎，种子生芽。如是诸蕴之连接，乃由变异之贪欲习气之力所致。薄伽梵之语故，轮回之轮乃变异之贪欲，即无明。此处何时变异之贪欲衰败，彼时则成最不变，最不变者乃大贪欲。由大贪欲，离贪衰败，所谓离贪即嗔恨。嗔恨尽则成大嗔恨。由大嗔恨，昏厥，即愚痴衰败。愚痴衰败则成大愚痴。由大贪欲与大嗔恨与大愚痴，贪欲与嗔恨与愚痴之自性无明衰败。无明尽则成大无明。如是无明。
English
Its self-nature is the state of the third great one. Then the tenth month is the measure and existence, that is, the womb. The eleventh month is sin and birth, that is, the door. The twelfth month is the bow and old age and death, that is, the outer realm. The self-nature of the so-called three months is the state of the great among the great. Thus, the distinction between body, speech, mind, and wisdom, that is, the first of wisdom is the small state, and the fourth of the body should be known. The Blessed One, in the fifth chapter of wisdom of the King of Tantras, spoke in one hundred and seventy verses as follows: Karma arises from afflictions, and from that it turns into suffering, and afflictions themselves are one's own suffering. This is wandering in the wheel of samsara, with cause and effect being equal, and there are no other sentient beings. From emptiness, the dharmas of the aggregates, here at the end of death, those too are emptiness. It can be known by katun, lamp, water and flower, sound and burning glass, sourness, and seeds, that is, by these metaphors of katun and so on, the arising and ceasing of the aggregates can be known. Just as in katun, the teacher's wisdom is not exhausted, and the student has not not attained it. Likewise, a lamp arises from a lamp. In water, too, a moon arises from a moon, a flower leaves fragrance on clothes, sunlight causes fire in a burning glass, sound produces echo, sourness causes the tongue to salivate, and a seed produces a sprout. Likewise, the connection of the aggregates is due to the power of the habit of changing desire. Because of the words of the Blessed One, the wheel of samsara is changing desire, that is, ignorance. Here, when changing desire decays, then it becomes supremely unchanging, and the supremely unchanging is great desire. From great desire, detachment decays, and what is called detachment is hatred. When hatred is exhausted, it becomes great hatred. From great hatred, fainting, that is, the decay of delusion. When delusion decays, it becomes great delusion. From great desire and great hatred and great delusion, the self-nature of desire and hatred and delusion, ignorance, decays. When ignorance is exhausted, it becomes great ignorance. Thus, ignorance.