Tibetan
འོ། །དེ་ལྟར་གསུང་དང་ཐུགས་སོ། །ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་དགའ་བ་ནི་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་རྡོ་རྗེ་སྟེ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མཆོག་དགའ་འགགས་པའོ་ཞེས་པ་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའོ། །དེ་ནས་ཆོས་ཀྱི་བཞི་ནི་འདར་བ་ཉིད་ཅེས་པ་ལུས་ཀྱི་ཁྱད་པར་དགའ་བ་སྟེ་དེ་འགགས་པ་ནི་སྲིད་པ་གསུམ་གྱིས་བཏུད་པ་ཆོས་ཀྱི་སྐུའོ། །འབྱུང་བ་ཆོས་དེ་ཡི་གསུང་དུ་འགྱུར་ཞེས་པ་སྟེ་ངག་གི་ཁྱད་པར་དགའ་བ་འགགས་པའོ། །གཉིད་ཡུར་ནི་སེམས་ཀྱི་ཁྱད་པར་དགའ་བ་འགགས་པ་སྟེ་ཆོས་ཀྱི་ཐུགས་སོ། །གཉིད་དེ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཁྱད་པར་དགའ་བ་འགགས་པ་ནི་ཆོས་འདི་ཡི་སྲིད་པའི་འཇིགས་འཇོམས་ཡེ་ཤེས་སོ། །ཡི་གེ་ཉིད་ཅེས་པ་ནི་ལུས་ཀྱི་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་དགའ་བ་སྟེ་དེ་འགགས་པ་ནི་དག་པའི་སྐུའོ། །དབྱངས་དང་བྲལ་བའི་ཆ་དང་ཐིག་ལེ་ནཱ་ད་རིམ་པ་ཡིས་ནས་པ་ལ་ཆ་ཞེས་པ་ནི་ངག་གི་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་དགའ་བ་འགགས་པ་སྟེ་དག་པའི་གསུང་ངོ༌། །ཐིག་ལེ་ཞེས་པ་ནི་སེམས་ཀྱི་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་དགའ་བ་འགགས་པ་སྟེ་དག་པའི་ཐུགས་སོ། །ནཱ་ད་ཞེས་པ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་དགའ་བ་འགགས་པ་སྟེ་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་སོ། །དེ་ལྟར་བདེ་འབྱུང་དག་པའི་ སྐུ་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའི་ཡེ་ཤེས་རྡོ་རྗེ་རྣམ་གསུམ་སྲིད་པར་གནས་པ་སྟེ་དགའ་བ་བཅུ་དྲུག་གི་དབྱེ་བས་ཕྱེ་བའོ། །དེ་ཉིད་རྣམ་པ་བཅུ་དྲུག་རིག་ཅེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དེ་ཉིད་རྣམ་པ་བཅུ་དྲུག་ནི་མི་འགྱུར་པའི་བདེ་བ་ཆེན་པོ་དང་རྣམ་པ་བཅུ་གཉིས་ནི་དོན་དམ་པ་དང་ཀུན་རྫོབ་སྟེ་སངས་རྒྱས་རྣམས་དང་འཁོར་བ་པ་རྣམས་ཀྱིའོ། །དེས་ན་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་འགགས་ཤིང་སྲོག་ཟད་པས་རྡོ་རྗེ་ཉི་མ་སྣང་བ་ཆེ། བདེན་དོན་རྣམ་པ་བཅུ་གཉིས་ལྡན་ཞེས་པ་སྟེ་རྡུལ་འགགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆ་བཅུ་དྲུག་གི་ཁུ་བ་འགགས་པས་རྡོ་རྗེ་ཟླ་བ་དྲི་མེད་འོད། །དེ་ཉིད་རྣམ་པ་བཅུ་དྲུག་རིག་ཅེས་པ་སྟེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་གྲུབ་བོ། །ད་ནི་སད་པ་ལ་སོགས་པ་འགགས་པ་གསུངས་པ་སད་པ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་འདིར་འཁོར་བ་པ་རྣམས་ཀྱི་ལུས་ལ་གནས་པ་ཞེས་པ་སྤྱི་བོར་གནས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ནི་སད་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་འགྱུར་ཞིང་དབུགས་ལ་ཞེན་པ་ཞེས་པ་མགྲིན་པར་གནས་པ་ནི་རྨི་ལམ་གྱི་རང་བཞིན་དུ་འགྱུར་ཏེ་གནས་སྐབས་གཉི་ག་ལ་ཡུལ་རྣམས་རྣམ་པར་དཔྱོད་དོ། །གཡོ་མེད་སེམས་ལ་ཞེན་པ་ཞེས་པ་སྙིང་གར་གནས་པ་ནི་སླར་ཡང་གཞན་བའི་འདི་ནི་སེམས་གསུམ་པ་སྟེ་ཤིན་ཏུ་གཉིད་ལོག་པའི་རང་བཞིན་ནོ།
Chinese
哦！如是语与意。俱生喜为圆满受用之智慧金刚，即智慧之胜喜止息，是为圆满受用。其次，法之四为颤动，即身体之殊胜喜，其止息为三有恭敬之法身。生起法即转为彼之语，即语之殊胜喜止息。睡眠为心之殊胜喜止息，即法之意。睡眠即智慧之殊胜喜止息，即此法之有寂灭智慧。字即身体之俱生喜，其止息为清净身。离音之分与明点、那达次第，乃至于分，即语之俱生喜止息，即清净语。明点即心之俱生喜止息，即清净意。那达即智慧之俱生喜止息，即清净智慧。如是乐生清净之 身金刚萨埵之智慧金刚三者住于有，即以十六喜之差别而分。彼即十六相，如是说故，彼即十六相，乃不变之大乐，十二相乃胜义谛与世俗谛，即诸佛与轮回者之。因此，十二支止息且命尽，故金刚日光明大。具足十二真谛相，即因微尘止息之故。十六分之精液止息，故金刚月亮无垢光。彼即十六相，如是说，即薄伽梵时轮成就。今说醒觉等止息，醒觉等，此处轮回者之身所住，即住于顶轮之菩提心乃醒觉之体性，执着于气息，即住于喉轮乃梦之自性，于二者之境皆能分别。执着于不动心，即住于心间，此乃再次转变之第三心，即极度睡眠之自性。
English
Oh! Thus are speech and mind. The co-emergent joy is the wisdom vajra of perfect enjoyment, that is, the cessation of the supreme joy of wisdom, which is perfect enjoyment. Next, the four of Dharma are trembling, that is, the special joy of the body, its cessation is the Dharma body revered by the three realms. The arising Dharma becomes the speech of that, that is, the cessation of the special joy of speech. Sleep is the cessation of the special joy of mind, that is, the mind of Dharma. Sleep is the cessation of the special joy of wisdom, that is, the wisdom that destroys existence of this Dharma. The letter itself is the co-emergent joy of the body, its cessation is the pure body. The part without sound and the bindu, nada in sequence, up to the part, that is, the cessation of the co-emergent joy of speech, that is, pure speech. Bindu is the cessation of the co-emergent joy of mind, that is, pure mind. Nada is the cessation of the co-emergent joy of wisdom, that is, pure wisdom. Thus, the bliss-born pure body, the wisdom vajra of Vajrasattva, the three vajras abide in existence, that is, divided by the distinction of the sixteen joys. That itself is sixteen aspects, as it is said, that itself is sixteen aspects, which is the unchanging great bliss, and the twelve aspects are the ultimate truth and the conventional truth, that is, of the Buddhas and the samsaric beings. Therefore, the twelve limbs cease and life ends, so the vajra sun is great light. Possessing twelve aspects of true meaning, that is, because the dust ceases. The essence of the sixteen parts ceases, so the vajra moon is stainless light. That itself is sixteen aspects, as it is said, that is, the Bhagavan Kalachakra is accomplished. Now it is said that awakening and so on cease, awakening and so on, here abiding in the body of samsaric beings, that is, the bodhicitta abiding in the crown chakra becomes the nature of awakening, clinging to the breath, that is, abiding in the throat chakra is the nature of dream, in both states one can discern the objects. Clinging to the unwavering mind, that is, abiding in the heart, this is the third mind that transforms again, that is, the nature of deep sleep.
Tibetan
།ཡེ་ཤེས་ལ་གནས་ཞེས་པ་ནི་ལྟེ་བར་གནས་པ་བཞི་པའི་རང་བཞིན་ཏེ་བུད་མེད་དང་རབ་ཏུ་འགྲོགས་པ་ལས་བྱང་ཆུབ་སེམས་ནི་ཞུ་བར་གྱུར་པ་ན་འཕོ་བའི་སྐད་ཅིག་གི་མཚན་ཉིད་དོ། །སེམས་རྣམ་པ་བཞི་པོ་དེ་ཉིད་འགགས་པ་ནི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་སྤྲུལ་པ་དང་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པ་དང་ཆོས་དང་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་སྐུའི་མཚན་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་སྤྲུལ་པ་ལ་སོགས་དག་གི་སེམས་ཀྱི་རྡོ་རྗེ་རྣམ་བ་བཞིར་ནི་རིམ་པས་ངེས་པར་རབ་ཏུ་འགྱུར་ཞེས་པའོ། །དེ་ལྟར་འཁོར་བ་པ་རྣམས་ཀྱི་སད་པ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་སེམས་རྣམ་པ་བཞི་ནི་སྲིད་པ་རྣམ་པ་གསུམ་ལ་གནས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཐིག་ལེའི་དབུས་སུ་སྟེ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་རྟེན་ལ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དེ་ཉིད་དོ། །རྣལ་འབྱོར་དབང་པོ་རྣམས་ཀྱིས་བདེ་མཉམ་འབྲས་སྟེང་ཞེས་པ་མི་འགྱུར་བའི་བདེ་ བའི་འབྲས་བུ་སྟེར་བ་ཁྱབ་བྱེད་དག་ནི་ཐར་པའི་སྐད་དུ་བསྲུང་བར་བྱའོ། །ཐིག་ལེ་བཏང་སྟེ་རྟེན་ལྷུང་བར་གྱུར་ན་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ཀྱི་མཆོག་གི་བདེ་བ་སྐྱེ་བའི་ས་བོན་རྟེན་སོང་བ་ལ་བརྟེན་པ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་ཐར་པ་གང་ན་ཡོད། དེའི་ཕྱིར་འཁོར་བའི་བདེ་བའི་སྐད་ཅིག་འདི་ནི་སྡོམ་བརྩོན་རྣམས་ཀྱིས་ཐམས་ཅད་དུས་སུ་སྤང་བར་བྱ་ཞེས་པ་སྟེ་འགྱུར་པ་དང་འཛག་བ་དང་གཡོ་བ་སྤང་བར་བྱའོ་ཞེས་པ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ངེས་པའོ། །རྣལ་འབྱོར་པས་རྒྱུ་མཐུན་པ་ལ་སོགས་པ་དྲི་མ་དང་བྲལ་བར་གྱུར་གྱི་བར་དུ་སྟེང་དུ་བྱ་སྟེ་ཇི་ལྟར་བྱོན་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའོ་ཞེས་པ་མི་འགྱུར་པའི་བདེ་བ་སྐྱེད་པའི་ངེས་པའོ། །གང་ཕྱིར་ཨ་སོགས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཞན་ནི་མཆོག་ཏུ་མི་འགྱུར་པའི་ཡེ་ཤེས་གྲུབ་པ་ལས་རྒྱས་པར་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ་དེས་ན་འདིར་ཡོངས་སུ་བཅད་པའོ། །བསྡུས་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་རྒྱས་འགྲེལ་རྩ་བའི་རྒྱུད་ཀྱི་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་སྟོང་ཕྲག་བཅུ་གཉིས་པ་དྲི་མ་མེད་པའི་འོད་ལས་སྐུ་བཞི་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་དག་པ་ངེས་པའི་མདོར་བསྡུས་ཆེན་པོ་སྟེ་གཉིས་པའོ།། །། གསུམ་པ། མཆོག་ཏུ་མི་འགྱུར་བའི་ཡེ་ཤེས་གྲུབ་པ་ཞེས་བྱ་བའི་མདོར་བསྡུས་ཆེན་པོ། དཔལ་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་མོ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །མཆོག་ཏུ་མི་འགྱུར་པའི་བདེ་བ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །བླ་མ་དང་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །ཁྲོ་བོའི་རྒྱལ་པོ་དང་རྡོ་རྗེ་མཁའ་འགྲོ་དང་རྡོ་རྗེ་
Chinese
安住于智慧是指安住于脐轮第四位的自性，与女性完全交合时，菩提心融化，是迁转刹那的相状。这四种心止息，就成为诸佛的化身、圆满受用身和与法俱生身的相状。因此，化身等四种心之金刚，次第必定完全转变。如是，轮回者的觉醒等相状的四种心，处于三有众生的明点中央，即菩提心的所依是菩提心本身。瑜伽自在者们所说的“乐等果上”，是指给予不变乐之果的遍行者们，应当守护解脱之语。如果明点放出，所依下坠，瑜伽士们产生殊胜乐的种子，所依消失所依赖的菩提心解脱在哪里？因此，轮回的快乐刹那，是持戒精进者们一切时应当舍弃的，即应当舍弃变化、漏失和动摇，这是薄伽梵的定论。瑜伽士以同类因等远离垢染直至成就，应当向上，如其所来如是而去，这是生起不变乐的定论。因为阿等，其他的偈颂应当从成就最极不变智慧中广说，因此在此完全断绝。略续之王时轮广释，随顺根本续的十二千颂《无垢光》中，四身等清净决定的简要大义，这是第二品。 第三品，名为成就最极不变智慧的简要大义。 礼敬吉祥金刚萨埵！礼敬大手印！礼敬最极不变的安乐！礼敬上师、佛和菩萨们！礼敬忿怒之王、金刚空行母和金刚……
English
Dwelling in wisdom means dwelling in the nature of the fourth place in the navel chakra. When the bodhicitta melts from complete union with a woman, it is the characteristic of the moment of transference. When these four minds cease, they become the characteristics of the Emanation Body, the Enjoyment Body, and the Body Born Together with Dharma of the Buddhas. Therefore, the four vajras of the minds of the Emanation Body and so forth will definitely and completely transform in sequence. Thus, the four minds, which are the characteristics of the awakening and so forth of those in samsara, are in the center of the bindu of those who dwell in the three realms, that is, the support of the bodhicitta is the bodhicitta itself. What yogis say as "joy, equality, fruit, above" means that those who bestow the fruit of unchanging bliss, the pervasive ones, should protect the words of liberation. If the bindu is released and the support falls, where is the liberation of the bodhicitta that depends on the seed of the arising of supreme bliss for yogis, the support being gone? Therefore, this moment of samsaric bliss is what those who strive in discipline should abandon at all times, that is, they should abandon change, leakage, and movement, this is the determination of the Bhagavan. The yogi should go upwards with similar causes and so forth, free from defilement until accomplishment, as he came, so he goes, this is the determination of generating unchanging bliss. Because of A and so forth, other verses should be spoken extensively from the accomplishment of the supreme unchanging wisdom, therefore it is completely cut off here. The condensed commentary on the King of Tantras, the Kalachakra, following the root tantra, the twelve thousand verses of "Vimalaprabha" (Stainless Light), the concise great meaning of the pure determination of the four bodies and so forth, this is the second chapter. Third chapter, the concise great meaning called Accomplishing the Supreme Unchanging Wisdom. Homage to glorious Vajrasattva! Homage to the Great Seal! Homage to the supreme unchanging bliss! Homage to the gurus, Buddhas, and Bodhisattvas! Homage to the King of Wrathful Ones, Vajra Dakini, and Vajra...