Tibetan
དའ་ཁྲུ་གང་དོར་ནས་ཁྲུ་བཅུ་གསུམ་པོ་རྣམས་བ་ལང་གི་མཇུག་མའི་རྣམ་པར་བྱས་ཏེ་སྒྱོགས་མདའ་དེ་དེའི་བུག་པར་རབ་ཏུ་གཞུག་གོ །ལྕགས་ཀྱི་གཟེར་གྱིས་རྒྱབ་ཀྱི་ཆར་གཟེར་གྱིས་གདབ་སྟེ། བརྟན་པར་འགྱུར་རོ། །སྒྱོགས་མདའི་མགོ་བོ་ཁྲུ་གང་གི་ཚད་ལ་སུམ་ཆའི་བར་དུ་བུག་པ་གཉིས་སོ། །བུག་པ་དེ་དག་ཏུ་ཨ་ལོང་གཉིས་ཏེ། ཟླུམ་སྐོར་དུ་སོར་དྲུག་ཅུ་པ་ལྕགས་ཀྱི་དབྱུག་གུ་ཟླུམ་པོའི་རྒྱར་སོར་དྲུག་པའོ། རེ་རེ་ལ་ཐག་པ་ལྔ་བཅུ་གདགས་པར་བྱ་སྟེ། མགོ་བོར་ཨ་ལོང་དག་ལ་ཞེས་སོ། །སྒྱོགས་མདའི་མཐར་གཉའ་ནོན་ཟླུམ་པོ་སོར་བཅུ་གཉིས་པའོ། །སྒྱོགས་མདའི་རྩེ་མོར་མཛུབ་མོ་དང་བཅས་པ་བཅུག་སྟེ། གཟེར་གཉིས་ཀྱིས་སྒྱོགས་དང་བཅས་པ་དང་ལྕེ་དང་བཅས་ པ་ལ་གདབ་བོ། །ལྕེའི་རྩེ་མོར་མཛུབ་མོར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། སོར་དྲུག་ནི་ལྕེའི་གཉའ་ནོན་གྱི་ཚད་ཡིན་ལ་དེའི་བུག་པར་སྒྱོགས་མདའི་གཉའ་ནོན་གྱི་བར་དུ་བཅུག་པར་འགྱུར་རོ། །སྒྱོགས་མདའི་མཛུབ་མོ་འདི་ལ་འུར་མཐིལ་ཐག་པ་དང་བཅས་པ་ལ་ཁྲུ་གསུམ་པ་སྟེ། འདིར་པགས་པའི་འུར་མཐིལ་སོར་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞི་པ་དབུས་ཀྱི་ཞེང་ལ་སོར་བཅུ་གཉིས་པ་གཡས་དང་གཡས་མིན་དུ་བ་ལང་གི་མཇུག་མའི་རྣམ་པའོ། །ངོས་གཉིས་ཀར་སྲད་བུའི་རང་བཞིན་གྱི་ཐག་པ་གཉིས་ཏེ། བྱེད་དང་བཅས་པའི་ཁྲུ་གཉིས་ལྷག་པའོ། །འུར་མཐིལ་དེའི་ནང་དུ་རྡོ་བ་རབ་ཏུ་བཅུག་སྟེ། སྟོབས་ལྡན་འཐེན་བྱེད་རྣམས་ཀྱིས་ཐག་པ་རྣམས་འཐེན་པར་གྱུར་པ་དག་བཏང་བ་ནི་འཕྲལ་ལ་མྱུར་དུ་ནམ་མཁར་འགྲོ་སྟེ། སོང་ནས་འཕྲལ་ལ་ངེས་པར་ལྟུང་ཞིང་ཁང་སྟེང་ལ་སོགས་པ་ར་བའམ་ལམ་སྲང་དག་ཏུ་མཐའ་དག་ཕྱེ་མར་བྱས་ནས་རྡོ་བ་ས་ཡི་འོག་ཏུ་འགྲོ་སྟེ། རྡོ་རྗེ་འབབ་པ་ཇི་ལྟ་བ་ཉིད་བཞིན་ནོ། །འཁྲུལ་འཁོར་དེ་ཡི་མཛུབ་མོ་ཟླ་བ་ཕྱེད་པའི་རྣམ་པ་ནི་ས་གཞིའི་གནས་སུ་ཚངས་པའི་རི་མོ་མཛུབ་མོའི་མགོ་དང་མཉམ་པར་འགྱུར་རོ། །དེའི་ངོས་གཉིས་སུ་མཐོ་རེ་རེའི་བར་གྱིས་རྡོ་བ་གཏང་བའི་གནས་བརྒྱད་དུ་འགྱུར་རོ། །ལག་པ་གཉིས་ཀའི་ཁུ་ཚུར་བཅིངས་པ་ལས་ནི་གཏང་བར་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། གཏོང་བའི་དུས་སུ་རྡོ་བས་ལ་རེག་པར་འགྱུར་རོ། །མཉམ་པའི་རྐང་པ་ནི་རྐང་པ་གཡས་པ་འཁྲུལ་འཁོར་གྱི་ནང་དུ་ཞུགས་པ་སྟེ། མི་མཉམ་པའི་རྐང་པ་ནི་རྐང་པ་གཡོན་པ་ཞུགས་པའོ། །རང་འདོད་རྡོ་བ་ལྷུང་སྟེ། རྣམ་གསུམ་བགྲོད་པའི་དབང་གིས་ནི་གཡོན་དང་གཡས་དང་དབུས་ཀྱི་བགྲོད་པའི་དབང་གིས་ཏེ། རྫོང་ནི་རྣམ་པར་གཞོམ་པའི་དོན་དུའོ་ཞེས་པ་ཐང་གི་རྫོང་དབྱེ་བའི་ངེས་པའོ། །གང་ཞིག་བསྣུན་པས་གླང་ཆེན་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་གོ་སླའོ། །ད་ནི་ཆུའི་རྫོང་བླང་བའི་སླད་དུ་ཆུའི་འཁྲུལ་འཁོར་གྱི་མཚན་ཉིད་གསུངས་པ། ཀ་བ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། འདིར་ཆུའི་འཁྲུལ་འཁོར་གྱི་དོན་དུ་ཤིང་སྦོམ་དུ་སོར་དྲུག་པ་ཁྲུ་བཅུ་བཞི་པའོ། །གླང་པོ་ཆེའི་འཁྲུལ་འཁོར་ལ་སོར་ ཉི་ཤུ་རྩ་བཞིའོ། །རྟའི་འཁྲུལ་འཁོར་ལ་སོར་ཉི་ཤུའོ། །མིའི་འཁྲུལ་འཁོར་ལ་སོར་བཅུ་དྲུག་གོ །ཁྲུ་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་བར་བར་ལ་གནས་པའི་ཀ་བ་དྲུག་པོ་དག་གིས་གཉིས་ཀའི་ནང་ནི་མཉམ་པ་ལྷག་ཆད་མེད་པ་ཉིད་དོ། །སྙིང་པོ་རེ་རེ་ནི་ཁྲུ་བཅུ་གཉིས་སོ། །འོག་གི་ནང་དང་སྟེང་གི་ནང་ལ་ཁྲུ་ནི་ཟུང་གི་བར་དག་ལ་སྟེ། ཁྲུ་གཉིས་ཀྱི་བར་ལའོ། །ཀ་བ་དྲུག་དང་ནང་གཉིས་ཀྱིས་སྙིང་པོ་རེ་རེར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་པ་ནི་ངེས་པའོ། །སོ་སོའི་རེ་མིག་ཀུན་ལ་སྤང་ལེབ་དག་གིས་གཡོགས་པ་སྟེ། འདིར་ངོས་གཉིས་ཀར་དཔུང་པ་རྣམས་བྲུས་ཤིང་སྤང་ལེབ་སོ་སོའི་ངོས་གཞན་ལ་འོག་དང་སྟེང་གི་སྤང་ལེབ་ཀྱི་རྩེ་མོ་བསྲུངས་ནས་དབུས་སུ་ངོས་གཅིག་བྲུས་ཏེ། སྤང་ལེབ་ལས་སོར་མོ་གཅིག་སྤང་ལེབ་ཀྱི་དབུས་སུ་བཅུག་ལ་ཇི་ལྟར་ཆུ་འཇུག་པར་མི་འགྱུར་བར་བསྡམ་པར་བྱའོ། །དེ་བཞིན་དུ་འོག་དང་སྟེང་དང་ཤར་དང་ནུབ་དང་བྱང་དང་ལྷོ་ཐམས་ཅད་དུ་བྱའོ། །གླང་པོ་ཆེ་རྣམས་ཀྱི་སྙིང་པོ་ནི་དཔངས་སུ་ཁྲུ་གསུམ་མོ། །རྟ་རྣམས་ཀྱི་ནི་ཕྱེད་དང་བཅས་པའི་ཁྲུ་གཉིས་སོ། །མི་རྣམས་ཀྱི་ནི་ཁྲུ་གཉིས་སོ། །པགས་པ་སྤྲ་ཚིལ་གོས་རྣམས་ཀྱིས་ཞེས་པ་ནི་སྤང་ལེབ་སོ་སོའི་མཚམས་ཀྱི་གནས་དེ་རྣམས་སུ་པགས་པ་བཞུ་བ་དང་སྤྲ་ཚིལ་གོས་རྣམས་ཀྱིས་སྟེང་དུ་རྒྱས་གདབ་པར་བྱའོ། །ཇི་ལྟར་སྙིང་པོའི་དབུས་སུ་རླབས་ཀྱི་ཆུ་མི་འཇུག་པར་ཁྲུ་གཉིས་ཀྱི་དཔངས་ནི་མགྲིན་པའི་གནས་སུ་སྙིང་པོའི་དབུས་སུ་འཇུག་པའི་སླད་དུ་བྱའོ། །སྙིང་པོ་དམན་པ་དང་འབྲིང་དང་མཆོག་གི་དབྱེ་བ་འདི་རྣམས་ཀྱིས་འཁྲུལ་འཁོར་དུ་མར་འགྱུར་རོ། །དུས་ཞེས་པ་སྙིང་པོ་དྲུག་གིས་འཁྲུལ་འཁོར་དུ་འགྱུར་ཏེ། བརྒྱད་ཀྱིས་སམ་སྐྱོན་ཏེ། བཅྭ་བརྒྱད་ཀྱིས་སམ་སུམ་འགྱུར་ཉིན་བྱེད་དེ། སུམ་ཅུ་རྩ་དྲུག་གིས་སམ་ཉིས་འགྱུར་ཏེ། སྙིང་པོ་དེའི་ཉིས་འགྱུར་དག་གིས་འཁྲུལ་འཁོར་དུ་འགྱུར་རོ། །རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་རྒལ་བའི་སླད་དུ། སྙིང་པོ་སྟོང་ཕྲག་གི་མཐར་ཐུག་པའོ། །འདིར་ཕྱི་རོལ་དུ་དཔུང་པ་བཞི་རྣམས་ལ་སྟེ། སྙིང་པོ་སོ་སོའི་ཤར་དང་ནུབ་ཀྱི་དཔུང་པ་དག
Chinese
砍掉一肘的长度，将剩余的十三肘做成牛尾的形状，然后将炮箭完全插入那个孔中。用铁钉从后面钉牢，使其稳固。炮箭的头部，在一肘的长度上，有三分之一的地方有两个孔。这两个孔里有两个环，圆周长六十指，铁棍的粗细为六指。每个环上要系五十根绳子，即头部环上的绳子。炮箭的末端有一个圆形的十二指的轭。将带有手指的炮箭尖端插入，用两颗钉子将炮和舌头钉在一起。要知道舌头的尖端是指头。六指是舌头轭的尺寸，炮箭的轭会插入到那个孔中。这个炮箭的手指，连同带有绳子的投石索，长三肘。这里，皮革投石索长二十四指，中间的宽度为十二指，左右两边是牛尾的形状。两面都有两条丝线状的绳子，加上操作的部分，长两肘多。将石头完全放入投石索中，当强壮的拉动者拉动绳子时，石头会立即快速地飞向天空。飞出去后会立即坠落，将房屋顶部等围墙或街道全部粉碎，石头会进入地下，就像金刚降临一样。那个机械的手指，半月形的形状，在地面上，梵天的线条与手指的头部对齐。它的两面，每隔一定的高度，就变成了八个投掷石头的地方。必须从双手紧握的拳头中投掷，投掷时，石头会碰到拉杆。平等的脚是右脚进入机械中，不平等的脚是左脚进入。随心所欲地投下石头，由于三种运动方式，即左、右和中间的运动方式。摧毁堡垒的意思是唐代的……
English
Cut off one cubit's length, and make the remaining thirteen cubits in the shape of an ox's tail, then fully insert the cannon arrow into that hole. Fasten it with iron nails from the back, making it stable. At the head of the cannon arrow, within the length of one cubit, there are two holes at one-third of the distance. In those holes are two rings, sixty fingers in circumference, and the iron rod is six fingers thick. Fifty ropes should be attached to each ring, that is, the ropes on the rings at the head. At the end of the cannon arrow is a round yoke of twelve fingers. Insert the tip of the cannon arrow with the finger, and fasten the cannon and the tongue together with two nails. Know that the tip of the tongue is the finger. Six fingers is the size of the tongue's yoke, and the yoke of the cannon arrow will be inserted into that hole. This finger of the cannon arrow, together with the sling with ropes, is three cubits long. Here, the leather sling is twenty-four fingers long, the width in the middle is twelve fingers, and the left and right sides are in the shape of an ox's tail. On both sides are two silk-like ropes, plus the operating part, which is more than two cubits long. Completely insert the stone into the sling, and when the strong pullers pull the ropes, the stone will immediately fly quickly into the sky. After flying out, it will immediately fall, smashing the tops of houses, walls, or streets into powder, and the stone will go underground, just like the descent of a vajra. The finger of that machine, in the shape of a half-moon, on the ground, the lines of Brahma are aligned with the head of the finger. On its two sides, at intervals of each height, it becomes eight places for throwing stones. It must be thrown from the clenched fists of both hands, and when throwing, the stone will touch the lever. The equal foot is the right foot entering the machine, and the unequal foot is the left foot entering. Drop the stone as you wish, due to the three modes of movement, that is, the left, right, and middle modes of movement. The meaning of destroying the fortress is from the Tang Dynasty...
Chinese
是关于区分水车的决定。任何被推动的东西，比如被称为“大象”等等，都是容易理解的。现在为了取水，讲述水车的特征。所谓柱子等等，这里为了水车的用途，木头粗细为六指宽，十四肘长。大象的水车为 二十四指宽。马的水车为二十指宽。人的水车为十六指宽。十二肘之间的柱子，这六根柱子的内部是相同的，没有多余或不足。每个轴心都是十二肘。下面的内部和上面的内部，肘是成对的间隔，即两肘的间隔。六根柱子和两个内部构成一个轴心。这是确定的。每个单独的格子都用木板覆盖。这里，在两个面上都挖出臂膀，在每个木板的另一面上，保护下面和上面的木板的顶端，然后在中间挖出一个面。从木板中取出一指宽，放入木板的中间，并紧紧固定，使其不漏水。同样地，在下、上、东、西、北、南所有方向都要这样做。大象的轴心高度为三肘。马的轴心高度为两肘半。人的轴心高度为两肘。“用皮革、蜂蜡、布料等”的意思是，在每个木板的接缝处，用融化的皮革、蜂蜡、布料等在上面进行密封。为了不让波浪的水进入轴心的中间，两肘的高度是为了让颈部的位置进入轴心的中间。通过区分轴心的低、中、高，这些可以变成水车。所谓“时间”，六个轴心可以变成水车，八个则有缺陷，十八个则变成三倍的太阳，三十六个则变成两倍，即该轴心的两倍可以变成水车。为了跨越大海，轴心最终达到数千个。这里，在外部有四个臂膀，即每个轴心的东部和西部的臂膀。
English
This is the determination of distinguishing water wheels. Anything that is pushed, such as being called "elephant," etc., is easy to understand. Now, in order to draw water, the characteristics of the water wheel are explained. The so-called pillars, etc., here for the purpose of the water wheel, the wood is six fingers wide and fourteen cubits long. The elephant's water wheel is twenty-four fingers wide. The horse's water wheel is twenty fingers wide. The human's water wheel is sixteen fingers wide. The six pillars located between the twelve cubits are the same inside, with no excess or deficiency. Each axle is twelve cubits. The lower inside and the upper inside, the cubits are in pairs of intervals, that is, intervals of two cubits. Six pillars and two insides form an axle. This is certain. Each individual grid is covered with planks. Here, arms are dug out on both sides, and on the other side of each plank, the tops of the lower and upper planks are protected, and then one side is dug out in the middle. Take one finger width from the plank, put it in the middle of the plank, and fix it tightly so that water does not leak. Similarly, do this in all directions: down, up, east, west, north, and south. The height of the elephant's axle is three cubits. The height of the horse's axle is two and a half cubits. The height of the human's axle is two cubits. "With leather, beeswax, cloth, etc." means that at the joints of each plank, the melted leather, beeswax, cloth, etc. are used to seal the top. In order to prevent the wave water from entering the middle of the axle, the height of two cubits is to allow the position of the neck to enter the middle of the axle. By distinguishing the low, medium, and high of the axle, these can be turned into water wheels. The so-called "time" means that six axles can be turned into a water wheel, eight are defective, eighteen become three times the sun, thirty-six become twice, that is, twice the axle can be turned into a water wheel. In order to cross the great sea, the axle ultimately reaches thousands. Here, there are four arms on the outside, that is, the eastern and western arms of each axle.