Tibetan
གཡོ་ལ་ཁྱབ་པོ། །ཀུན་ནི་སྣོད་བཅུད་གཉིས་སོ། །ནང་ཡོད་ནི་དེས་ཁྱབ་པའི་དོན་ཏོ། །སྐུ་ལྔ་ཞེས་འབྱུང་བ་ནི་སྔར་བཤད་པ་བྱས་སོ། །བདག་ཉིད་རབ་མཆོད་ཡིན་ཞེས་འབྱུང་བ་ནི་ཕ་རོལ་ཞེས་པའི་ཐ་ཚིགས་གོ །མཁའ་འགྲོ་དབང་ཕྱུག་ལྔ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། །རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ལ་སོགས་པ་ ནམ་མཁའ་ལ་འགྲོ་བའོ། །ལྔ་ནི་སངས་རྒྱས་མཁའ་འགྲོ་ལ་སོགས་པ་ལྔའོ། །རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ཀྱིས་གཙོ་བོ་བྱས་པའི་འཁོར་ལྷ་མོ་དང་བཅས་པ་ནི་སངས་རྒྱས་མཁའ་འགྲོའོ། །དེ་བཞིན་དུ་མི་བསྐྱོད་པ་དང༌། །རིན་ཆེན་འབྱུང་ལྡན་དང༌། སྣང་བ་མཐའ་ཡས་དང༌། དོན་ཡོད་གྲུབ་པ་དང། རྡོ་རྗེ་མཁའ་འགྲོ་ལ་སོགས་པའོ། །བདག་པོ་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དོ། །མཁའ་འགྲོ་ལྔ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། །སྔར་གྱི་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ལ་སོགས་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའོ། །བདག་ཉིད་སྐྱེད་མེད་ནི་སྔར་བཤད་པ་བཞིན་ནི། །ནམ་མཁའ་ལྔ་ནི་ནང་དུ་ཐིམ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་འབྱུང་བ་ལྔའི་ནང་དུ་ཐིམ་པའོ། །གཞན་ན་རེ་ཕུང་པོ་ལྔའི་ནང་དུ་ཐིམ་ཟེར་རོ། །སངས་རྒྱས་ཀུན་གྱིས་ཕྱག་བྱེད་པ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། དུས་གསུམ་གྱི་སངས་རྒྱས་ཇི་སྙེད་བཞུགས་པའི་ཕྱག་བྱ་བ་དང༌། བཀུར་བའི་གནས་སོ། །ཕུང་པོ་ལྔ་ལ་སོགས་པ་དང༌། དེ་ལ་གཞན་པ་ཀུན་གྱིས་ཀྱང་ཕྱག་བྱ་བའི་གནས་སོ་ཞེས་པའོ། །དེ་ལྟའི་གསང་ཆེན་ཡེ་ཤེས་ནི། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ལ་སོགས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན་གསང་བ་ཆེན་པོའི་ཡེ་ཤེས་སོ། །ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱ་བ་ནི། །གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དོ། །དབང་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་པོའི་དོན་ཏོ། །དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་འདི་རྙེད་པར་དཀའ་བས་ན་རྙེད་པར་དཀའ་བའོ། །དཔེ་ཅི་དང་མཚུངས་པར་རྙེད་པར་དཀའ་སྙམ་པ་ལ། །དེའི་དོན་གསུངས་པ། །ཇི་ལྟར་ནོར་ཀུན་མི་རྙེད་བཞིན། །ཞེས་འབྱུང་བ་ནི། །ཇི་ལྟར་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་ཤིན་ཏུ་དཀོན་པའི་ཕྲ་མོ་མུན་པའི་ནང་ན་གནས་པ་དེ། །མར་མེའི་ཐབས་ཀྱིས་མ་བརྩལ་བར་དུ་མི་རྙེད་པ་བཞིན་ནོ། །འབད་པ་ཡིས་ནི་སྦ་བར་བྱ། །ཞེས་འབྱུང་བ་ནི། ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་རྙེད་ན་ཟ་མ་ཏོག་ལ་སོགས་པར་སྤེད་པ་བཞིན་དུ། །འདིར་ཡང་ཤིན་ཏུ་ཝ་བ་སྟེ། སྣོད་དང་མི་ལྡན་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་སྦྱིན་པར་མ་གསུངས་སོ། །དཔལ་ཡེ་ཤེས་ཐིག་ལེའི་དཀའ་གསང་བའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ལེའུ་དང་པོའི་བཤད།། །། ལེའུ་གཉིས་པའི་བཤད་པ། དང་པོར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ལྷའི་དབང་ཕྱུག་ལ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་གསུམ་གྱི་བདག་ཉིད་ཀྱི་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དེའི་དོན་གསལ་ བར་འདོད་ནས། ལྷའི་དབང་ཕྱུག་གིས་གསོལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔར་གྱི་འདིར་ཞུགས་པ་སྟེ། ཀྱེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་བྱ་བ་ནི། །འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་ཉོན་མོངས་པ་ཀུན་བཅོམ་པ་མཆོག་གི་ཡེ་ཤེས་དང་ལྡན་པ་སྟེ་བཅོམ་ལྡན་ནོ། །དེ་ཉིད་གསུམ་བདག་རང་ངོ་ཅི། །ཞེས་འབྱུང་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚིགས་བཅད་གཅིག་གིས་སྔར་གྱི་དོན་ཞུས་པའོ། །དེའི་ལན་གསུངས་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། འོག་ནས་འབྱུང་བ་འདིའོ། །གང་གི་དོན་དུ་བཀའ་སྩལ་ཞེ་ན། །གདུལ་བར་བྱ་བའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་དོན་དུ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ལྷའི་དབང་ཕྱུག་ལ་བཀའ་སྩལ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །དེ་ཉིད་གསུམ་ནི་སྐུ་གསུང་ཐུགས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །དེ་ཉིད་གསུམ་གྱི་རྒྱུ་ནི་ལུས་དང་ངག་དང་སེམས་སོ། །དེ་དག་རྣམ་པར་དག་པ་ནི་སྐུ་དང་གསུང་དང་ཐུགས་སུ་འགྱུར་ཏེ། འདིར་སེམས་ཅན་གྱི་གནས་སྐབས་སུ་ནི་རྒྱུ་ཅན་ཡིན་ལ། སྐུ་རྡོ་རྗེ་ལ་སོགས་པའི་འགྱུར་བ་སྔར་བཞིན་ནོ། །ལུས་ལ་སོགས་པ་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་དང་འབྲལ་བའམ། ཡང་སྔར་གྱི་བཞིན་པས་ན་རྡོ་རྗེ་གསུམ་ཞེས་ཀྱང་བྱའོ། །ཟླ་བ་བདེ་བ་མཆོག་ནི་གང༌། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། །ཤའྐྱའི་བདག་ཉིད་དོ། །དེ་ལས་སེམས་ཅན་འབྱུང་བའམ། །འདི་ལས་རི་བོང་ཅན་སྐྱེ་བའོ། །ཕུང་པོ་ནི་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་ལྔའོ། །དབང་པོ་ནི་མིག་གི་དབང་པོ་ལ་སོགས་པ་དྲུག་གོ །དེའི་བདག་ཉིད་སྐྱེད་མཆེད་དང་ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་དོ། །ཁམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི། །སའི་ཁམས་ལ་སོགས་པའོ། །ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཞེས་འབྱུང་བ་ནི། །ལུས་ཀྱི་དངོས་པོ་རྫོགས་པའོ། །རྡོ་རྗེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ཡིན་ཏེ། །དེའི་རང་བཞིན་དང་ལྡན་པའི་སེམས་ལུས་ལ་གནས་པའོ། །སྙིང་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཤུཀྵའི་དོན་ཏོ་དེའི་མཐའ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་གྲུབ་མཐའོ། །བྷ་གར་བཤད་ཅེས་བྱ་བ་ནི། །སེམས་ཅན་བྷ་ག་ལས་འབྱུང་བའོ། །ཡང་ན་བྷ་གའི་སྒྲས་བཅོམ་ལྡན་འདས་སོ། །འདི་ནི་གཅིག་ལ་གཅིག་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའོ། །འདིར་སེམས་ཅན་རྒྱུའོ། །མཐའ་དང་སྣང་བ་རྣམ་པར་ ཤེས། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སོ། །ཆུ་ཡི་ཟླ་བ་བཞིན་དུ་མཐོང༌། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཆུ་ཟླའི་དཔེས་ནི་ཀུན་རྫོབ་སྒྱུར་མའི་དངོས་པོར་སྣང་བའོ། །སྣང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། སེམས་ཅན་གྱི་དངོས་པོ་སྣང་བའོ། །ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྔ་པའི་དོན་ཏོ། །ཐམས་ཅད་འབྱུང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འབྲས་བུའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྒྱུ་ལས་འབྱུང་བའོ། །འབྲས་བུ་གང་ཡིན་ཞེ་ན། །དེ་གསུངས་པ། སྐྱེ་བ་དང་ནི་འགག་པ་མེད། །ཅེས་བྱ་བས་བཤད་དོ། །དེ་ཡིས་རྒྱུའི་དཔལ་ཡེ་ཤེས་ཐིག་ལེ་བསྟན་ཏོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་རྒྱུ་ནི་རིགས་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་ན་སེམས་ཅན་རྣམས་སོ། །དེ་སྐད་དུ། ས་སྟེངས་སྐལ་མིན་ཡོད་མིན་པས། །ཐམས་ཅད་སངས་རྒྱས་འགྱུར་བ་ཡིན། །དེ་བས་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ནི། །བསྒྲུབ་ལས་སྒྱིད་ལུག་མི་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་པའོ། རྒྱུའི་ཡེ་ཤེས་ཐིག་ལེའི་སྟོབས་ལས། ཐབས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཐིག་ལེ་ཡུན་རིང་པོ་ཡང་ནས་ཡང་གོམས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་ནི། །འབྲས་བུ་དཔལ་ཡེ་ཤེས་ཐིག་ལེ་ཐོབ་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ནི་རྒྱུའི་ཡེ་ཤེས་ཐིག་ལེའོ། །ཐབས་གང་ཡིན་སྙམ་པ་ལ། ཐབས་ཀྱིས་བསྡུས་པ་འདིར་ལུང་གིས་བཤད་པ། །རྡོ་རྗེ་གསུངས་མཆོག་ཆེན་པོ་ནི། རྡོ་རྗེ་གསུམ་གྱི་མངའ་བདག་མཆོག། རིག་པའི་སྐྱེས་བུ་བསྒོམ་པའི་ཕྱིར། །རྡོ་རྗེ་སྐུ་དང་གསུང་དང་ཐུགས། །མདོར་ན་ཕུང་པོ་ལྔ་རྣམས་ནི། །སངས་རྒྱས་ལྔར་ནི་རབ་ཏུ་གྲགས། །རྡོ་རྗེ་སྐྱེ་མཆེད་ཉིད་དག་ཀྱང༌། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་དཀྱིལ་འཁོར་མཆོག །ས་ཆུ་སྤྱན་ནི་མཱ་མ་ཀཱི། །དཀར་མོ་སྒྲོལ་མ་མེ་རླུང་གྲགས། །མཁའ་དབྱིངས་རྡོ་རྗེ་དམ་ཚིག་ནི། །རྡོ་རྗེ་འཛིན་པ་དེ་ཉིད་ཡིན། །ཞེས་པ་དང༌། །རྒྱུད་ཀྱི་རིམ་པས་ལྷ་མོ་དང་གནས་ཀྱི་དགོངས་པ་ཡང་ཞལ་ལས་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཡང་གཞན་ལས། །ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོའི་ཡེ་ཤེས་ནི། །དྲུག་པ་རྣམ་དག་གཉིས་སུ་མེད། །སྙིང་པོ་སྤྲོས་པ་དང་བཅས་པ། །སྤྲོས་མེད་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཉིད་དོ། །ཀུན་རྫོབ་དངོས་པོར་སྣང་བ་ཀུན། །ཐམས་ཅད་ཆུ་ཡི་ཟླ་བཞིན་མཐོང༌། །དྲི་མ་མེད་པའི་དོན་དམ་པ། །སྐྱེ་བ་དང་ནི་འགག་པ་མེད། །ཅེས་གསུངས་སོ། །ཡང་དེ་ཉིད་གསུམ་ནི་སྐུ་དང་གསུང་དང་ཐུགས་ ཞེས་བྱ་བ་ནི། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་གསུམ་སོ། །ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རང་བཞིན་དབྱེར་མེད་པས་ན་རྡོ་རྗེ་གསུམ་མོ། །ཟླ་བ་བདེ་མཆོག་ནི། །ཟླ་བ་བདེ་མཆོག་གི་དོན་གྱི་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་བའི་བདེ་བ་ཆེན་པོའོ། །ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་ནི་ཉིད་ལ་ཉིད་སྒྲས་བཤད་པར་དགོངས་ཏེ། སྐུ་གསུམ་གྱི་བདག་ཉིད་པས་ན་རྡོ་རྗེའོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྙིང་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྡོ་རྗེ་སྙིང་པོའོ། །དེ་ཉིད་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡིན་པས། དེ་ཡི་མཐའ་ནི་བྷ་གར་བསྟན། །ཞེས་དེ་རང་ལ་མཐར་བཤད་པའོ། །མཐའ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གོ་སླའོ། །སྐུའི་འཁོར་ལོ་ལ་སོགས་པར་ཡང་བསྟན་ཏོ། །དེ་ཡིས་ནི་ཐབས་ཀྱི་དཔལ་ཡེ་ཤེས་ཐིག་ལེའི་བསྡུས་པའི་དོན་བསྟན་ཏོ། །འབྲས་བུའི་དཔལ་ཡེ་ཤེས་ཐིག་ལེ་གང་ཡིན་སྙམ་པའམ། །དེའི་དོན་གསུངས་པ། དེ་ཉིད་གསུམ་ནི། སྐུ་དང་གསུངས་དང་ཐུགས། རྡོ་རྗེ་གསུམ་གྱི་ཡེ་ཤེས་མཆོག །ཅེས་བྱ་བ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྐུ་དང་གསུང་དང་ཐུགས་རྡོ་རྗེ་ནི། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཉིད་དུ་གསུངས་པ་ནི། འདི་ནི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མཆོག་དེ་ཉིད་ཅན་ནོ། །ཟླ་བ་བདེ་བ་མཆོག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། ཉོན་མོངས་པའི་གདུང་བ་ལས་གྲོལ་བའི་ཕྱིར་ན་ཟླ་བའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་དཔལ་ཡེ་ཤེས་ཐིག་ལེ་ཉིད་བདེ་བའི་མཆོག་གོ །ཕུང་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡེ་ཤེས་ལྔའི་རང་བཞིན་ནོ། དབང་པོ་ཁམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི། །སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་དང༌། ཁམས་རྣམས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འཁོར་ལོ་རྣམས་སོ། །ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བརྗོད་དུ་མེད་པ། མ་སྐྱེས་པ། མ་འགགས་པ། །སྤྲོས་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བའི་གཉིས་སུ་མེད་པའི་དེ་ཉིད་མི་ཤིགས་པས། རྡོ་རྗེ་རྡོ་རྗེ་དང་འདྲ་སྟེ་དབྱེར་མེད་པའོ། །སྙིང་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཅོམ་ལྡན་ཡེ་ཤེས་ཐིག་ལེ་མཆོག་གི་གཟུགས་འཛིན་པ། འཕགས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་འཁོར་རྣམས་དང་ལྷན་ཅིག་པར་བཞུགས་པའོ། །གང་དུ་བཞུགས་ཤེ་ན་དེའི་བཞུགས་པ་གསུངས་པ། དེ་ཡི་མཐའ་ནི་བྷ་གར་བཤད། །ཅེས་བྱ་བ་ནམས་དང༌། འཁོར་རྣམ་ལྡན་འདས་དབུས་ན་འཁོར་དང་བཅས་པ་བཞུགས་པའི་སྒྲས་བཤད་དོ། །བྷ་གར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཀྱི་འབྱུང་གནས་ དཀར་པོ་གཞལ་ཡས་ཁང་དང་བཅས་པའི་གནས་ནི་བཞུགས་བའོ། །མཐའ་དང་སྣང་བར་ཤེས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མཐའ་ནི་ཆོས་འབྱུང་དང་བཅས་བའི་གནས་སོ། །སྣང་བ་ནི་དཀྱིལ་འཁོར་བའོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་གསལ་ལ་མ་འདྲེས་བར་དེ་རྣམས་ཤེས་པའོ། །ཆུ་ཡི་ཟླ་བ་བཞིན་དུ་མཐོང༌། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་མངོན་སུམ་དུ་གཟུགས་བརྣན་མཐོང་བཞིན་པ་དེ་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བསོད་ནམས་ཀྱི་བྱིན་ཡི་རླབས་དང༌། བསྒོམས་པའི་སྟོབས་ལ་སོགས་པ་དང༌། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཐུགས་རྗེ་དང༌། སྨོན་ལམ་གྱི་བྱིན་གྱི་རླབས་ཀྱིས་མཐོང་བའོ། །ཆོས་ཀུན་ཞེས་བྱ་བ་ནི། འཁོར་བ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ཆོས་རྣམས་སོ། །རང་བཞིན་དྲི་མ་མེད་པ་ནི། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཉིད་ལ་འཁོར་བའི་སྐྱོན་གྱིས་མ་གོས་པའོ། །ཡང་དག་འོད་ལས་ཐམས་ཅད་བྱུང༌། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དང་འཁོར་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པའི་འདོར་བདེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལས་བྱུང
Chinese
周遍于游舞。一切即是器情二者。内有即是彼所周遍之义。所谓五身，前已述说。所谓自性极供养，是“彼岸”之同义词。所谓空行自在五者，即是毗卢遮那等，于虚空中游舞者。五者即是佛空行等五者。以毗卢遮那为主之眷属，与天女等俱者，即是佛空行。如是，不动佛与宝生佛与无量光佛与不空成就佛与金刚空行等。主尊即是彼性。所谓空行五者，即是先前之毗卢遮那等如来。所谓自性无生，如前所说。所谓五虚空融入于内，即是融入于五大种之中。另有说融入于五蕴之中。一切佛皆敬礼，即是说，三时之所有诸佛皆敬礼，是恭敬之处。五蕴等，以及其他一切，亦皆是敬礼之处。如是之大秘密智慧，即是说，非声闻缘觉等之行境，故是大秘密之智慧。所谓智慧，即是无二之智慧，彼性。所谓自在，即是主尊之义。此彼性之智慧，难得故是难得。譬如与何相似而难得耶？为了阐述其义，如一切宝皆不得，如是说。譬如珍宝，极其稀有之微小者，处于黑暗之中，若不以灯火之方便来精勤寻找，则不得。应以努力隐藏之，如是说。譬如得到珍宝，如放入宝箧等之中，此处亦应极其谨慎，未曾开示布施于不具器之有情。名为《吉祥智慧明点之难解秘密彼性》第一品之释说完毕。 第二品之释说。 首先，薄伽梵对天神自在宣说了三性之自性ི་等之意，为欲明其义，故云天自在祈请，乃先前已入此者。所谓“嗟，薄伽梵”，乃谓断尽贪等烦恼，具足最胜智慧者，是为薄伽梵。彼三自性为何？如是等一颂，乃请问先前之义。答彼之语，所谓薄伽梵告言者，乃下文所出者。为谁之义而告言耶？为所调伏之有情众生之义。应将菩萨摩诃萨天自在告言连缀之。所谓彼三者，乃身语意。如是等语已宣说。彼三之因乃身语意。彼等清净则转为身语意。此处于有情之位，乃具因者。身金刚等之转变如前。身等与心之自性相离，或如先前之状，故亦名三金刚。月亮安乐最胜为何？乃释迦之自性。从中生出有情耶？由此生出兔儿。蕴乃色蕴等五者。根乃眼根等六者。彼之自性乃生处与十八界。所谓界者，乃地界等。所谓大印者，乃身之事物圆满。所谓金刚者，乃心也。具彼自性之心住于身。所谓心要者，乃女阴之义，彼之边际者，乃有情众生之宗派。所谓薄伽所说者，乃从有情薄伽所生。又薄伽之语乃薄伽梵。此乃一为一之因与果。此处有情乃因。边际与显现种种 识。所谓者，乃蕴等。如水中之月般见。所谓者，以水月之譬喻，乃世俗幻化之事物显现。所谓显现者，乃有情之事物显现。所谓业者，乃第五之义。所谓一切生者
English
It pervades the dance. All is both container and contents. Inner existence means being pervaded by it. The five bodies, as they are mentioned, have been previously explained. The term "self-nature, supreme offering" is synonymous with "the other shore." The five Dakini masters are Vairochana and others, who dance in the sky. The five are the Buddha Dakini and so on. The retinue, headed by Vairochana, together with the goddesses, is the Buddha Dakini. Similarly, Akshobhya and Ratnasambhava and Amitabha and Amoghasiddhi and Vajra Dakini and so on. The master is that very nature. The five Dakinis are the Tathagatas, such as the aforementioned Vairochana. The self-nature, unborn, is as previously explained. The five skies dissolve within, which means they dissolve into the five elements. Others say they dissolve into the five aggregates. All Buddhas pay homage, which means that all Buddhas of the three times pay homage and it is a place of reverence. The five aggregates and so on, and all others, are also places of homage. Such great secret wisdom is so called because it is not the realm of activity of Shravakas and Pratyekabuddhas, hence it is the wisdom of great secrecy. Wisdom means that very nature of non-duality. Master means the meaning of the lord. This wisdom of that very nature is difficult to obtain, hence it is difficult to obtain. What is it like that it is difficult to obtain? To explain its meaning, it is said, "Just as all treasures are not found." Just as a precious jewel, a very rare and tiny one, is in the darkness, it cannot be found unless one strives with the means of a lamp. It should be hidden with effort, it is said. Just as when a precious jewel is found, it is placed in a treasure chest and so on, here too one should be very careful and it has not been taught to give it to sentient beings who are not suitable vessels. The explanation of the first chapter, called "The Difficult Secret of the Glorious Wisdom Bindu Thatness," is complete. Explanation of the Second Chapter. First, the Bhagavan spoke to the lord of the gods about the nature of the three natures.
English
To clarify the meaning of "i," etc., it is said that the prayer of the Lord of Gods is what was previously entered here. "O Bhagavan" means one who has conquered all afflictions such as desire, and possesses the supreme wisdom, hence Bhagavan. What is the self-nature of these three? Such a verse asks the previous meaning. The answer to that, "Bhagavan said," is what follows. For whose sake is it said? For the sake of sentient beings to be tamed. The Bodhisattva Mahasattva should be connected to the Lord of Gods. The three are body, speech, and mind. Such words have been spoken. The cause of these three is body, speech, and mind. Their purification transforms into body, speech, and mind. Here, in the state of sentient beings, it is causal. The transformation of the Vajra body, etc., is as before. The body, etc., are separated from the nature of mind, or like the previous state, so it is also called the Three Vajras. What is the supreme bliss of the moon? It is the nature of Shakya. Do sentient beings arise from it? From this arises the one with a rabbit. The aggregates are the five, such as the form aggregate. The faculties are the six, such as the eye faculty. Its nature is the birth place and the eighteen realms. The realms are the earth realm, etc. The Great Seal is the perfection of the body's objects. Vajra is the mind. The mind with that nature dwells in the body. The essence is the meaning of the female organ, and its limit is the tenets of sentient beings. What is said by Bhagavat is born from sentient beings, Bhagavat. Also, the word Bhagavat is Bhagavan. This is one cause and effect for one. Here, sentient beings are the cause. The limit and appearance are various consciousness. What is said is the aggregates, etc. Seen like the moon in water. What is said is that the appearance of mundane illusion appears with the metaphor of the moon in water. What appears is the appearance of sentient beings. Karma is the meaning of the fifth. What is said is that all arise