Tibetan
་ཐམས་ཅད་ལངས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དཔལ་ཕྱག་ན་རྡོ་རྗེའི་དོན་དང༌། བསྐྱེད་པ་དང༌། དཀྱིལ་འཁོར་བཤད་ནས། བར་ཅིས་ཀྱང་མཆོད་པ་དེ་མ་ཐག་ཏུ་ནི། འཁོར་བྱེ་བ་ཕྲག་བདུན་ཅུ་རྩ་གཉིས་ཀྱི་འཁོར་ཐམས་ཅད་ལངས་ནས། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་བསྐོར་བ་བྱེད་པ་ནི། ཁུ་བའི་གཟུགས་ལ་བསྐོར་བ་དང༌། བསྟོད་པའི་དོན་གྱིས་སྦྱོར་བ་དྲུག་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ཐབས་བདེ་བ་ཆེན་པོའི་རྣམ་པ་གཡས་པ་བཤད་དོ། །བསྐོར་བ་ནི་འཁོར་རྣམས་ཀྱིས་བསྐོར་བ་བྱས་པའི་དོན་དེ་དུས་གསུམ་པའི་བདག་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལན་གསུམ་ནི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་དབྱེ་བས་གསུམ་དུ་བསྟན་པའོ། །དེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཉིད་ལ་མངའ་བ་བྱས་ནས་ཞེས་སོ། །ཞབས་ལ་མགོ་བོས་ཕྱག་འཚལ་ཏེ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། དྲང་བའི་དོན་གྱིས་སྒྲ་ཇི་བཞིན་ནོ། །ཡང་ན་ཞབས་དང་མགོ་བོའི་སྒྲ་ཡིས་བསྟན་ཏོ། །སྦྱོར་བ་དྲུག་གི་དོན་ཡང་དོན་གཉིས་ཀྱིས་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། འོན་ཀྱང་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་དང༌། ཐབས་ཀྱི་རིམ་པའི་དབྱེ་བ་ནི་ལོས་ཀྱང་མོས། །དེ་ཉིད་གསུངས་པ། མགོན་པོ་ཁྱོད་ཀྱི་བཀའ་དྲིན་བདག་ཅག་དག །ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །བལྟ་བར་དཀའ་བ་ནི་འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་ལ་རྒྱུའི་མཚན་ཉིད་དུ་ཡིད་ཀྱིས་ཀྱང་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་དངོས་པོ་དང་མཚན་མ་མ་སྤངས་པས་མི་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཤེས་པར་དཀའ་བ་ནི་སྦྱོར་བ་དྲུག་པོ་ལ་སོགས་པའི་མན་ངག་འདི་ཀུན་གྱི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པས། ལས་འཕྲོ་དང་སྐལ་བར་ལྡན་པ་འགའ་སྤྱོད་ཡུལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཟུང་བར་དཀའ་བ་ནི། འོད་རབ་ཀྱི་ངོ་བོ་འབྲས་བུའི་རང་བཞིན་མཐའ་གཉིས་ལ་མི་གནས་པའི་ཕྱིར་ན། དབང་པོ་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་ལས་འདས་པ། གཟུང་འཛིན་དང་བྲལ་བའི་འདི་ཉིད་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དམ་པའོ། །དེའི་ཕྱིར་ན། གསང་བའི་རང་བཞིན་གྱིས་གསང་བ་དང༌། འཇིག་རྟེན་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་གསང་བའོ། །གསང་བའི་མཆོག་ནི་དམ་ཚིག་དང་མི་ལྡན་པ་རྣམས་དང༌། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་པ་རྣམས་ལ་གསང་བ་དང༌། བསྐྱེད་པའི་རིམ་པ་ལ་སྤྱོད་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལས་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་ནི། ཐབས་ཁྱད་པར་ཅན་འདིའོ། །མཆོག་རབ་རྙེད་པ་ནི། ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་དེ་ཉིད་དམ་པ་འདི་ནི་ཀུན་གྱིས་ཐོབ་པར་བྱ་བར་འོས་པའི་འབྲས་བུའི་ཕྱིར་མཆོག་གོ །རབ་བོ། །རྙེད་པའོ། །ཐོབ་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་གྲངས་སུ་གསུངས་སོ། །དེ་བས་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་དཔའ་བོ་དབང་ཕྱུག་ཆོས་དབྱིངས་ཕྱག་འཚལ་བསྟོད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ
Chinese
“所有都站起来”的意思是，在解释了吉祥金刚手（Vajrapāṇi）的意义、生起次第和坛城之后，紧接着供养，七十二俱胝眷属的所有眷属都站起来，绕着薄伽梵（Bhagavan）转。这是绕着精液的形象，以赞颂的意义与六种结合的特征，解释了方便大乐的右旋之相。绕行是眷属们绕行的意义，因为它是三时的自性。三次是指以身、语、意三种方式来显示。然后说，这被认为是薄伽梵自己所拥有的。“以头顶礼双足”的意思是，以正直的意义，声音如其本然。或者，用双足和头部的声音来表示。六种结合的意义也应该用两种意义来理解，然而，原因和结果，以及方便次第的区分，当然是需要的。正如他所说：“怙主，您的恩德于我等……”等等。难以观看，是因为对于所有众生来说，作为原因的特征，即使用意念，也因为没有舍弃心的自性、事物和相状，所以无法看到。难以知晓，是因为六种结合等等的口诀，不是所有人都共通的，只有那些具有业力和福分的人才能使用。难以把握，是因为光明之精华，作为果的自性，不住于两边，超越了感官等对境，远离了能取和所取，这本身就是神圣的真实。因此，以秘密的自性是秘密的，对于世间的声闻等等是秘密的。秘密中的至上是，对于那些不具誓言者，以及大乘行者是秘密的，从生起次第的修行等等中最为殊胜的是，这种特殊的方便。至上、殊胜、获得，是说圆满正等觉佛陀们的智慧，这本身就是神圣的，因为是所有人都应该获得的果，所以是至上的、殊胜的、获得的，是“获得”等等的同义词。因此，顶礼赞叹薄伽梵勇士自在法界。
English
The meaning of "all stood up" is that after explaining the meaning of glorious Vajrapāṇi, the generation stage, and the mandala, immediately after the offering, all the retinues of the seventy-two crore retinue stood up and circumambulated the Bhagavan. This is circumambulating the form of semen, and with the meaning of praise, with the characteristics of the six unions, the rightward aspect of the method of great bliss is explained. Circumambulation is the meaning of the circumambulation done by the retinues, because it is the nature of the three times. Three times refers to showing it in three ways, by means of body, speech, and mind. Then it is said that this is possessed by the Bhagavan himself. The meaning of "bowing to the feet with the head" is that the sound is as it is, with a straight meaning. Or, it is indicated by the sound of feet and head. The meaning of the six unions should also be understood with two meanings, however, the distinction between cause and effect, and the order of methods, is certainly necessary. As he said, "Protector, your kindness to us..." and so on. Difficult to see is because for all beings, as the characteristic of the cause, even with the mind, because the nature of the mind, things, and signs are not abandoned, it is not seen. Difficult to know is because the instructions of the six unions and so on are not common to all, and only those who have karma and merit can use them. Difficult to grasp is because the essence of light, as the nature of the fruit, does not abide in the two extremes, it transcends the objects of the senses and so on, it is free from grasping and being grasped, and this itself is the holy reality. Therefore, with the nature of secrecy, it is secret, and it is secret to the worldly shravakas and so on. The supreme of secrets is that it is secret to those who do not have vows, and to the Mahayana practitioners, and the most excellent of the practices of the generation stage and so on is this special method. Supreme, excellent, attainment, it is said that the wisdom of the perfectly enlightened Buddhas is itself holy, because it is the fruit that everyone should attain, so it is supreme, excellent, attainment, and it is synonymous with "attainment" and so on. Therefore, I prostrate and praise the Bhagavan, the hero, the powerful one, the Dharmadhatu.
Tibetan
་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཞིང་རྒྱ་ཆེར་བཤད་དོ། །དཔལ་ཡེ་ཤེས་ཐིག་ལེའི་དཀའ་འགྲེལ་གསང་བའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ལེའུ་ཉི་ཤུ་དགུ་པའི་བཤད་པའོ།། །། ལེའུ་སུམ་ཅུ་པའི་བཤད་པ། ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འཁོར་ཐམས་ཅད་དང་བཅས་པའི་བཅོམ་ལྡན་མ་བོས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱུད་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ཐམས་ཅད་དུ་ཡང་དག་པའི་དོན་ངེས་པར་སྟོན་པའི་རྒྱུད་འདི་ནན་ཏན་དང་བཅས་ནས་གཏང་བའི་ཆོ་ག་གསུངས་པས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱི་ན་མ་ཞེས་བྱའོ། །སྦྱོར་བ་དྲུག་གི་གྲགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་གོ་སླའོ། །དཔལ་མཆོག་གི་བླ་མའི་ཞལ་ནས་འབད་པས་བཙལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། དཔལ་ཨིནྡྲ་བྷཱུ་ཏི་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་ལས་བར་མ་ཆད་པའི་མན་ངག་ཐོབ་པ་དང༌། དབང་བསྐུར་བ་ཡིན་ཞིང་གྲུབ་པ་བརྙེས་པ་དང་ལྡན་ན། སྦྱོར་བ་དྲུག་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུད་ཤེས་པས་དེ་ལྟ་བུ་ལ་བླངས་ལ། དམ་ཚིག་དང་ལྡན་པས་འགྲུབ་པར་འགྱུར་བའོ། །དེ་ཡང་འདི་སྐད་དུ་བསམ་གཏན་ལ་སོགས་པའི་ས་ཡང་དག་པར་ཐོབ་པར་བྱ་ཞེས་གཏན་ལ་བབ་པའོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཐབས་ཀྱི་རྒྱུད་འདི་ཡང་ནན་ཏན་དུ་བྱ་བ་དང་མཆོད་པ་དང༌། བཀུར་སྟི་དང༌། རིམ་གྲོ་ལ་སོགས་པ་དང༌། ཆུ་དང་མེ་ལ་སོགས་པ་དང༌། ཆུ་དམིགས་ན་པར་སྦ་བ་དང༌། མི་བཙོང་བ་དང༌། བཅང་བར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་གྱིས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །ཡང་དེ་བཞིན་དུ་ཕྱི་རབས་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང༌། བསམ་གཏན་ལ་སོགས་པས་ཉམས་སུ་བླངས་ཞིང་ཐ་ན་སྐད་ཅིག་ཙམ་ཡང་མཉམ་པར་གཞག་པས་བདེ་བ་ཐོབ་པར་འགྱུར་བའོ། །བསྒོམས་ཤིང་བསྒྲུབས་པས་འབྲས་བུ་ཐོབ་པ་ནི། གཏན་ལ་ཕབ་པ་སྟེ། གཞན་དུ་ན་ལོག་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །དཔལ་ཡེ་ཤེས་ཐིག་ལེའི་དཀའ་འགྲེལ་ གསང་བའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ལེའུ་སུམ་ཅུ་པའི་བཤད་པའོ།། །།གང་ཚེ་ཡང་དག་མཆོག་གི་ལུས་ལ་མ་བརྟེན་པར། །དེ་ཙམ་ཐོས་དང་སྒྲ་སོགས་ཆོས་ནི་ཇི་སྙེད་ཀུན། །རྒྱུད་ཀྱི་དོན་ནི་ཇི་བཞིན་ཤེས་པར་ནུས་མ་ཡིན། །དེ་བས་བདག་གིས་དཀའ་འགྲེལ་འདི་ནི་བྱས་པའོ། །ཇི་ལྟར་རྡོ་རྗེས་ཕུག་པའི་ནོར་བུ་ནི། །སྲད་བུས་རྗེས་སུ་འཇུག་ཅིང་བདེ་བས་བསྟར། །དམ་པ་རྣམས་ཀྱིས་གསུངས་པའི་མན་ངག་ལ། །བདག་ཀྱང་དེ་བཞིན་འདིར་ནི་བརྟེན་པའོ། །རྩོད་དང་བག་མེད་གྱུར་པ་ཡིས། །གལ་ཏེ་འཁྲུལ་པར་འགྱུར་ན་ཡང༌། །འཕགས་པས་རང་གི་སྲས་བཞིན་དུ། །དེ་དག་ཐམས་ཅད་བཟོད་པར་གསོལ། །གང་དུ་བདག་གིས་མ་ཤེས་པ། །དེར་ནི་བདག་ལ་ཡོད་མིན་ན། །སངས་རྒྱས་སྲས་དང་བཅས་སོགས་རྣ
Chinese
等等这样说了。像那样结合并广泛地解释了。《吉祥智慧明点难解》名为《秘密的真实性》第二十九章的解释完毕。 第三十章的解释 再次，世尊召唤包括所有眷属的世尊母，这部在所有续部之王中明确显示真实意义的续部，以谨慎的态度传授的仪轨被称作般若波罗蜜多的外在母。六种结合的声名等等是容易理解的。吉祥至上师尊口中努力寻找，指的是从吉祥的印札菩提大王那里获得没有间断的口诀，并且是灌顶，具有获得成就和圆满，因为知道六种结合等等的续部，所以从那样的人那里接受，因为具有誓言所以会成就。那也是像这样说，要正确获得禅定等等的地的意思，是确定的。这样说了。同样，这部方便的续部也要谨慎对待，供养和恭敬和服侍等等，水和火等等，如果用水瞄准就隐藏起来，不要卖，要持有，以这些意义来解释。同样，后代的人们也，通过禅定等等来修持，甚至片刻也安住，会获得安乐。通过修习和成就而获得果实，是确定的，否则会颠倒。吉祥智慧明点难解 名为《秘密的真实性》第三十章的解释完毕。何时不依靠真实的至上之身，仅仅听闻和声音等等的法，无论有多少，都不能如实地了解续部的意义。因此我做了这个难解。就像金刚穿透的宝珠，用线跟随着并用安乐来延伸。对于圣者们所说的口诀，我也同样在这里依靠。由于争论和放逸，如果发生错误，圣者们像对待自己的儿子一样，请宽恕所有这些。在哪里我不知道，那里我没有，佛子等等所有
English
Etc. were spoken. Similarly, it was combined and extensively explained. The explanation of the twenty-ninth chapter of the "Difficult Explanation of the Glorious Wisdom Bindu," called "The Secret Reality," is completed. Explanation of the Thirtieth Chapter Again, the Blessed One summoned the Blessed Mother together with all the retinue. This tantra, which clearly shows the true meaning in all the kings of tantras, the ritual of transmitting with diligence is called the outer mother of Prajnaparamita. The fame of the six unions, etc., is easy to understand. "Seeking diligently from the mouth of the glorious supreme guru" means obtaining the uninterrupted instructions from the glorious King Indrabhuti, and it is empowerment, possessing attainment and perfection. Because one knows the tantra of the six unions, etc., one should receive it from such a person, and because one possesses the vows, one will achieve it. That is also said like this, the meaning of correctly obtaining the ground of meditation etc., is certain. Thus it was said. Similarly, this tantra of means should also be treated with diligence, offerings and respect and service etc., water and fire etc., if aiming with water, hide it, do not sell it, hold it, it is explained with these meanings. Also, similarly, later generations also, through meditation etc. practice, even for a moment abide, will obtain happiness. Obtaining the fruit through meditation and accomplishment is certain, otherwise it will be reversed. Difficult Explanation of the Glorious Wisdom Bindu The explanation of the thirtieth chapter of the "Secret Reality" is completed. When one does not rely on the true supreme body, just hearing and sounds etc. of the Dharma, no matter how much, one cannot truly understand the meaning of the tantra. Therefore, I have made this difficult explanation. Just like a jewel pierced by a vajra, followed by a thread and extended with ease. For the instructions spoken by the holy ones, I also rely on them here. Due to disputes and carelessness, if errors occur, may the holy ones, like their own sons, forgive all these. Where I do not know, there I do not have, all the Buddhas and sons etc.
Tibetan
མས། །ཀུན་གྱིས་བཟོད་པར་དེ་ལ་མཛོད། །རྒྱལ་པོ་ཨིནྡྲ་བྷཱུ་ཏི་ཡི། །མན་ངག་ལ་བརྟེན་དཀའ་འགྲེལ་འདི། །དམ་ཚིག་སྡོམ་པ་བསྲུང་བ་དང༌། །བླ་མ་ལ་གུས་བསྒོམ་ལ་བརྩོན། །ཤེས་རབ་རྣམ་གསུམ་དང་ལྡན་པས། །འདི་ཡི་དོན་ནི་འབད་ལ་གཟུང༌། །མན་ངག་འདི་ལ་རིམ་ཇི་ལྟར། །གྲུབ་ཐོབ་པ་ནི་བདེ་བར་ངེས། །དེ་བས་གཞུང་ནི་མ་ནོར་བར། །དམ་པའི་དཔལ་ལྡན་བླ་མ་ལ། །འབད་པས་བཙལ་ནས་རང་ཉིད་བསྒྲུབ། །འོན་ཀྱང་ཡིད་ཆེས་འཕྲལ་ལ་སྐྱེ། །དེ་ལྟ་མིན་ཏེ་ལོག་པ་ནི། །སྡུག་བསྔལ་མྱོང་ནས་ལྷུང་བ་ཡིན། །རྡོ་རྗེ་འཛིན་པའི་བཀའ་ཡིན་ཀྱང་ནི་འགྲེལ་སོགས་བྲལ། །དོན་ནི་བྱིས་པས་མ་ནོར་ཤེས་པར་ནུས་པ་ཡིན། །དེ་བས་འདི་བྱས་པ་ཡི་དགེ་བའི་བསོད་ནམས་ཀྱིས། །འགྲོ་བ་མ་ལུས་རྡོ་རྗེ་འཛིན་པའི་གནས་ཐོབ་ཤོག །དཔལ་ཡེ་ཤེས་ཐིག་ལེའི་རྒྱུད་ཀྱི་དཀའ་འགྲེལ་གསང་བའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་སློབ་དཔོན་ཨཱ་ཙཱ་ཪྻ་ཛྙཱ་ན་བར་མ་ཡིས་མཛད་པ་རྫོགས་སོ།། །།བོད་ཀྱི་ལོ་ཙཱ་བ་དགེ་སློང་བྱང་ཆུབ་འབྱུང་གནས་ཀྱིས་བསྒྱུར་བའོ། །རྒྱུད་རྒྱལ་ཡེ་ཤེས་ཐིག་ལེ་ལ། །ཨིནྡྲ་བྷཱུ་ཏིའི་མན་ངག་གིས། །རིམ་གྱིས་བརྒྱུད་ནས་ལེགས་པར་བཤད། །དམ་ཚིག་ཅན་གྱིས་རྟོགས་པར་ཤོག ། དཔལ་ཡེ་ཤེས་ཐིག་ལེའི་དཀའ་འགྲེལ་གསང་བའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད། ཨཱ་ཙཱཪྱ་ཛྙཱ་ན་པ་ར་མ་ཡིས་མཛད།
Chinese
མས། །愿一切都对此宽容忍受。国王印札菩提的，依靠口诀的这部难解释，守护誓言戒律，恭敬上师勤奋修习，具有三种智慧，努力掌握此中的意义。对此口诀如何次第，成就者必定安乐。因此经典没有错谬，从具德的上师处，努力寻求之后自己修持。然而信心立刻生起。如果不是这样而是邪谬的，就会感受痛苦而堕落。虽然是金刚持的教言，但是没有注释等。意义是孩童也能不错谬地理解。因此以此所作的善妙福德，愿一切众生获得金刚持的果位。吉祥智慧明点的续部的难解释《秘密的真实性》由阿阇梨智生（ཛྙཱ་ན་，jñāna，智慧）巴热玛所著圆满。藏地的译师比丘菩提生（བྱང་ཆུབ་འབྱུང་གནས་，byang chub 'byung gnas）所翻译。于续部之王智慧明点，以印札菩提的口诀，次第相传而善说。愿具誓言者证悟。 吉祥智慧明点的难解释《秘密的真实性》。阿阇梨智生巴热玛所著。
English
Ma. May everyone be tolerant and patient with this. This difficult commentary, based on the instructions of King Indrabhuti, emphasizes upholding vows and commitments, respecting the guru, diligently practicing meditation, and possessing the three wisdoms. Strive to grasp its meaning. In what order does this instruction proceed? Those who have attained accomplishment are certain to find happiness. Therefore, without error in the text, diligently seek it from the glorious and virtuous lama and practice it yourself. However, faith arises immediately. If it is not so, but is perverse, one will fall after experiencing suffering. Although it is the command of Vajradhara, it lacks commentaries and the like. The meaning is such that even a child can understand it without error. Therefore, by the merit of the virtue of doing this, may all beings attain the state of Vajradhara. The difficult commentary on the Tantra of the Glorious Wisdom Bindu, called "The Secret Reality," composed by Acharya Jnana-parama, is complete. Translated by the Tibetan translator, the monk Jangchub Jungne (Byang chub 'byung gnas). In the King of Tantras, the Wisdom Bindu, through the instructions of Indrabhuti, it is well explained in succession. May those who have vows realize it. The Difficult Commentary on the Glorious Wisdom Bindu, "The Secret Reality." Composed by Acharya Jnana-parama.