Tibetan
དཀའ་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་དཀའི་ལམ་གྱིས་མི་རྟོགས་པའོ། །མཚུངས་མེད་ནི་ཡུལ་གྱི་སྟོང་པ་ཉིད་དོ། །རྡོ་རྗེ་བརྡུངས་བྱས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའོ། །དཔལ་གྱིས་ཟིན་ཅིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའོ། །ལོངས་སྤྱོད་ཞིང་དུ་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་དབང་བསྐུར་ཞིང༌། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་གསང་བ་དང་ཤེས་རབ་ཡེ་ཤེས་སོ། །གསང་བའི་དབང་བསྐུར་དང་ཤེས་རབ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དབང་བསྐུར་བ་ནི་རྗེས་གནང་ཐོབ་པའོ། །འཇིག་རྟེན་སྡིག་གི་དགྲ་ལས་རྒྱལ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་དང་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་དང་བྲལ་བའོ། །བློ་ལྡན་ནི་རྟེན་གྱི་གང་ཟག་གོ །གོ་བགོས་རྒྱལ་བར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཐོབ་པའོ། །བྱང་ཆུབ་ལ་དམིགས་སེམས་ནི་རབ་རྒྱས་གསལ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་ཐོབ་པའོ། །དྲི་མེད་རྣམས་ལ་འབྱོར་པ་ནི། །འདིར་རྒྱུ་ཞེས་པ་ནི་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་འཐོབ་པའོ། །ལེའུ་གཉིས་པའི་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་དང་པོའི་འགྲེལ་པའོ།། །། བརྟག་པ་གཉིས་པའི་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་གཉིས་པ། བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་ཟབ་པའི་རྫོགས་རིམ་བསྟན་པ། དེ་ལྟར་ཤེས་རབ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དབང་བསྐུར་བ་བསྟན་ནས། ད་ནི་དབང་བཞི་པ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། གཞན་དོན་ལ་ཞུགས་བརྩོན་འགྲུས་ཅན། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་སློབ་དཔོན་སེམས་ཀྱི་སྟོང་པར་འདོད་དོ། །སྒྲུབ་པ་པོ་ལ་ཕན་པའི་ཕྱིར་ནི་སློབ་མ་བཞི་པ་ཐོབ་པར་འདོད་པའོ། །ཤེས་རབ་ཐབས་ཀྱི་དོན་བསྒོམ་པ། །ཞེས་པ་ནི་ཤེས་རབ་ནི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་སོ། །ཐབས་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་བསྒོམ་པ་རང་རིག་པའི་མངོན་སུམ་མོ། །བསྒོམ་ནི་མངོན་སུམ་དུ་གྲུབ་པའོ། །དེ་ལྟར་མདོར་བསྟན་ནས། ད་ནི་དེའི་རྒྱས་པར་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། གང་ཞིག་བསྒོམ་པས་འཁོར་བ་ཡི། །རྒལ་དཀའི་རྒྱ་མཚོར་མི་གནས་ཤིང༌། །རྣལ་འབྱོར་པ་ནི་རང་དོན་ཙམ། །བསྒོམས་བས་མྱ་ངན་ལས་འདས་ལ། །ཞེས་པ་ནི་ཉན་ཐོས་གང་ཞིག་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་པ་བསྒོམ་པས་འཁོར་བའི་རྒྱ་མཚོར་མི་གནས་ཤིང༌། ཐེག་པ་དམན་པའི་རྣལ་འབྱོར་གྱིས། །རང་གི་དོན་ཙམ་བསྒོམས་པས། ཕུང་པོ་ལྷག་མེད་ཀྱི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཐོབ་པོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རྣལ་འབྱོར་པས། ། ཤེས་རབ་ཀྱིས་སྲིད་པ་ལ་མི་གནས་ཤིང༌། སྙིང་རྗེས་ཞི་ལ་མི་གནས་ཏེ། །དེ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། གང་ཞིག་རབ་ཀྱི་མཐར་ཐུག་པས། །དྲི་མེད་སངས་རྒྱས་སྣོད་དུ་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་སྟེ། ས་བཅུ་གཅིག་པ་རབ་ཀྱི་མཐར་ཕྱིན་པ་སྒྲིབ་པ་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱི་དྲི་མ་དང་བྲལ་བ་ནི་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་སྟོང་པ་རོ་གཅིག་པའི་རྨད་དུ་བྱུང་བའི་སངས་རྒྱས་སུ་འགྱུར་བའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་རྨད་དུ་བྱུང་ཞེ་ན། གཉེན་པོ་འཕེལ་བ་དང་ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པ་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །འོ་ན་སངས་རྒྱས་སུ་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཞེ་ན། སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་ངོར་བླ་མེད་བྱང་ཆུབ་སྐྱེ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལྟར་འཁོར་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་གནས་པ་དང་འཕེལ་འགྲི་བ་དང་བྲལ་བར་བསྟན་ཅིང༌། གཉེན་པོ་དང༌། སྤང་བྱ་དང་བྲལ་བར་བསྟན་ནས། ཕུང་པོ་ལྔ་ལ་སོགས་ཆོས་དང༌། །ཐེག་པ་གསུམ་པོ་དོར་མི་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། མ་དག་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་ལ་སོགས་པ་དོར་བར་མི་བྱ་ཞིང༌། དེའི་གཉེན་པོ་ཐེག་པ་གསུམ་པོ་ཡང་དོར་བར་མི་བྱའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཆོས་དབྱིངས་མཉམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། མཉམ་པ་གཉེན་པོ་དག་པ་དང༌། མི་མཉམ་པ་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་དག་པའོ། །དེ་གཉིས་ཀ་ཡང་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་སུ་རོ་གཅིག་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡང་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། ཆུ་ཤིང་ལྟ་བུ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། དག་པ་དང་མ་དག་པ་གཉིས་ཀ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་ལ་ཇི་ལྟར་གཟུང་བར་བྱ་ཞེ་ན། རང་གི་སེམས་ལ་དེ་ལྟར་གཟུང་བར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་སྤང་བྱ་དང་གཉེན་པོ་མཉམ་པར་བསྟན་ནས། ད་ནི་སྟོང་པ་དང་མི་སྟོང་པ་མཉམ་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྟོང་པ་ཉིད་འབའ་ཞིག་ཏུ་ཡང་མི་བསྒོམ་མོ། །མི་སྟོང་པའི་དངོས་པོ་འབའ་ཞིག་ཏུ་ཡང་མི་བསྒོམ་ལ། དེ་ནི་བླང་བ་དང་དོར་བ་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་སྟོན་པ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་སྤང་བར་མི་བྱ་སྟེ་ཞེས་པ་ཆོས་ཅན་མེད་པས་ཆོས་ཉིད་འབའ་ཞིག་དོར་བར་ཡང་མི་བྱའོ། །མི་སྟོང་པ་དོར་རམ་ཞེ་ན། དངོས་པོའི་ཆོས་མི་སྟོང་བ་ཡང་དོར་རོ། །སྟོང་པ་དང་མི་སྟོང་བ་བླང་བ་དང་དོར་བར་གཟུང་བ་ལས་ཉེས་པ་ཅིར་འགྱུར་ཞེ་ན། ཐ་མལ་མིན་པའི་རྣམ་རྟོག་སྐྱེས། །ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། རྟག་པ་དང་ཆད་པ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་རྟོག་དུ་མ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །དབུ་མ་རབ་ཏུ་མི་གནས་པ་བཞིན་དུ་དེ་གཉིས་ཀ་བཏང་ན་ཉེས་པ་ཅི་ཡོད་ཅེ་ན། བཏང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེས་ན་དེ་གཉིས་སྤང་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། བླང་བ་དང་ དོར་བ་གཉིས་སྤང་བར་བྱའོ། །དེའི་འབྲས་བུ་ཅི་ཡིན་ཞེ་ན། འཛིན་པ་གཉིས་ནི་ཡོངས་བཏང་བ། །རྣམ་པར་དག་ཅིང་གྲོལ་བའི་གནས། །ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། སྒྲིབ་པ་གཉིས་རྣམ་པར་དག་ཅིང་འོད་གསལ་བའི་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་གྲོལ་བའི་གནས་སོ། །དེ་ནི་དག་པ་དང་མ་དག་པའི་མཐའ་ལས་གྲོ
Chinese
困难是指无法用难以推测的道路来领悟。无等是指境的空性。名为“金刚击打”是指现量证悟。名为“为光辉所摄持”是指自利圆满。名为“转为受用田”是指利他圆满。名为“菩提心之灌顶”是指秘密和智慧之智慧。秘密灌顶和智慧智慧灌顶是指获得随许。名为“胜过世间罪恶之敌”是指远离烦恼和所知障。具慧是指所依之补特伽罗。名为“瓜分而成为胜利者”是指获得法身。名为“以菩提为对境之心极增长明”是指获得受用圆满身。名为“无垢者之富饶”中，此处的因是指获得化身。第二品的第一分别释。 第二观察的第二分别。开显不可思议之甚深圆满次第。 如是开显智慧智慧之灌顶后，现在宣说第四灌顶，名为“进入利他具精进”。是指导师意为空性。为了利益修行者，是指想要获得第四弟子。“修习智慧方便之义”是指智慧是法界。方便是修习空性自证现量。修习是指现量成立。如是简略开示后，现在对此广说，名为“何者修习不居于轮回之难越之海，瑜伽士唯自利，修习已超脱寂灭”。是指声闻何者修习人无我，不居于轮回之海，小乘瑜伽士，唯修习自利，获得有余涅槃。菩萨瑜伽士，以智慧不住有，以悲悯不住寂。那是什么样的呢？名为“何者极至究竟，成为无垢佛之器”，是指十一地极至究竟
English
Difficulty refers to the inability to comprehend through paths that are difficult to fathom. Unequaled refers to the emptiness of the object. The term "Vajra Striking" refers to direct realization. The term "Possessed by Glory" refers to the perfection of self-benefit. The term "Transforms into a Field of Enjoyment" refers to the perfection of benefiting others. The term "Empowerment of Bodhicitta" refers to secrecy and wisdom-jnana. Secret empowerment and wisdom-jnana empowerment refer to obtaining permission. The term "Victorious over the Enemy of Worldly Sins" refers to being free from afflictions and cognitive obscurations. Intelligent refers to the individual of the basis. The term "Dividing and Becoming Victorious" refers to obtaining the Dharmakaya. The term "Mind Focused on Enlightenment is Greatly Increased and Clear" refers to obtaining the Sambhogakaya. In the term "Wealth of the Immaculate Ones," the cause here refers to obtaining the Nirmanakaya. Commentary on the First Differentiation of the Second Chapter. The Second Differentiation of the Second Examination. Revealing the Inconceivable Profound Perfection Stage. Having thus revealed the empowerment of wisdom-jnana, now the fourth empowerment will be explained, namely, "Engaged in benefiting others, possessing diligence." This means that the teacher intends emptiness of mind. For the sake of benefiting the practitioner, it means wanting to obtain the fourth disciple. "Meditating on the meaning of wisdom and means" means that wisdom is the Dharmadhatu. Means is meditating on emptiness, self-awareness, and direct perception. Meditation means being established in direct perception. Having thus briefly shown it, now it will be explained in detail, namely, "Whoever meditates does not dwell in the difficult-to-cross ocean of samsara, the yogi is only for self-benefit, having meditated, he transcends sorrow." This refers to the Shravaka who meditates on the selflessness of the person, does not dwell in the ocean of samsara, the Hinayana yogi, only meditates on self-benefit, and obtains Nirvana with remainder. The Bodhisattva yogi, with wisdom does not abide in existence, with compassion does not abide in peace. What is it like? It is called "Whoever reaches the ultimate end, becomes a vessel of the immaculate Buddha," which refers to the eleventh ground reaching the ultimate end.
Chinese
两种遮障的垢染都去除，就成为如幻的空性一味的奇妙佛陀。为什么说是奇妙呢？因为对治增盛，并且从烦恼的遮障中彻底解脱。那么，如何成为佛陀呢？在如幻的境界中，生起无上菩提。这样就显示了远离轮回和涅槃的安住以及增减。并且显示了远离对治和所断。因此说：五蕴等法，以及三乘都不可抛弃。也就是说，不应抛弃不净的五蕴等，也不应抛弃作为其对治的三乘。为什么呢？因为说了法界平等。平等是指对治清净，不平等是指五蕴等清净。这两者在法界中都是一味的。那又是怎样的呢？就像水和树一样，因为没有清净和不清净两种。应该如何执取呢？应该在自己的心中这样执取。这样显示了所断和对治平等之后，现在为了显示空和不空平等，所以也不仅仅修习空性。也不仅仅修习不空的实物。这显示了取舍平等，即不应抛弃空性，因为没有有法，所以也不应抛弃仅仅是法性。那么，抛弃不空吗？也抛弃实物的法不空。如果执取空和不空为取舍，会有什么过失呢？说了：产生非凡的分别念。也就是说，会产生常断等诸多分别念。如果像中观那样完全不住，舍弃这两者有什么过失呢？说了舍弃等。因此，应该舍弃这两者。说了应该舍弃取舍二者。那它的结果是什么呢？是完全舍弃二执，是完全清净和解脱的处所。也就是说，是两种遮障完全清净和光明空性的解脱处所。那是从清净和不清净的边解脱
English
Being free from the defilements of the two kinds of obscurations, one becomes a wondrous Buddha with the single taste of emptiness like an illusion. Why is it said to be wondrous? Because the antidote increases and one is completely liberated from the obscurations of afflictions. So, how does one become a Buddha? In the realm of illusion, it is said that unsurpassed Bodhi arises. Thus, it is shown to be free from dwelling in samsara and nirvana, as well as from increase and decrease. And it is shown to be free from antidotes and what is to be abandoned. Therefore, it is said: The five aggregates and so on, and the three vehicles should not be abandoned. That is to say, one should not abandon the impure five aggregates and so on, nor should one abandon the three vehicles that are their antidotes. Why? Because it is said that the Dharmadhatu is equal. Equality refers to the antidote being pure, and inequality refers to the aggregates and so on being pure. Both of these are of one taste in the Dharmadhatu. And what is that like? It is said to be like water and a tree, because there is neither purity nor impurity. How should it be grasped? It should be grasped in one's own mind in this way. Having thus shown the equality of what is to be abandoned and the antidote, now, in order to show the equality of emptiness and non-emptiness, one should not meditate solely on emptiness. Nor should one meditate solely on non-empty objects. This shows the equality of acceptance and rejection, that is, one should not abandon emptiness, because there is no subject, so one should not abandon merely the nature of phenomena. Then, is non-emptiness abandoned? The non-empty nature of objects is also abandoned. If one grasps emptiness and non-emptiness as acceptance and rejection, what fault will occur? It is said: Extraordinary conceptualizations arise. That is to say, many conceptualizations such as permanence and annihilation will arise. If, like the Middle Way, one does not abide at all, what fault is there in abandoning both of these? It is said to abandon and so on. Therefore, one should abandon both of these. It is said that one should abandon both acceptance and rejection. What is its result? It is the complete abandonment of the two kinds of grasping, it is the place of complete purification and liberation. That is to say, it is the place of liberation of the emptiness of luminosity where the two obscurations are completely purified. That is liberation from the extremes of purity and impurity.