Tibetan
ནི་མ་རིག་པ་སྟེ་བདག་དང་བདག་གིར་འཛིན་པའོ། །འདོད་པ་དང་མི་འདོད་པའི་ལས་ཀྱི་རྒྱུར་གྱུར་པའི་སེམས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ནི་ཉོན་མོངས་པའོ། །སྒྲིབ་གཡོགས་ནི་འདི་རྣམས་ཀྱིས་རྣམ་པར་བཀབ་པ་སྟེ་དེ་རྣམས་དག་པར་བྱེད་པའོ། །དེ་ཉིད་གསུངས་པ། རང་རིག་དག་པའི་བདག་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། རང་རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཉིད་ཀྱིས་མ་རིག་པའི་དྲི་མ་བསལ་ནས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྣམ་པར་དག་པའི་བདག་ཉིད་ཏེ། བསྒོམ་པ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་རང་བཞིན་གྱིས་རྣམ་པར་དག་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡུལ་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རང་བཞིན་གྱི་རྣམ་པར་དག་པའི་ཕྱིར་རང་རིག་པ་ཞེས་བྱ་བ་མཆོག་ཏུ་སྟེ། ཁྱད་པར་དུ་བདེ་བ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་གཞན་ཡང་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྣལ་འབྱོར་པའི་རྒྱུད་ལས་གང་ཞིག་སྣང་བར་གྱུར་པ་དེ་རྣམས་རྣམ་པར་དག་པ་སྟེ། འགྲོ་བའི་དངོས་པོ་རྣམས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཀྱེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་གང་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་པར་དག་པ་བརྗོད་མ་ཐག་པར་ གྱུར་པ་དེ་དུ་ཞིག་མཆིས་སྙམ་པ་ལ། འདིར་གསུངས་པ། གཟུགས་ལ་སོགས་པའོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན། གཟུང་དང་འཛིན་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། འདིའི་དོན་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་དབྱེར་མེད་ཅིང་གཉིས་སུ་མེད་པའི་བདག་ཉིད་ལ་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་དབྱེ་བས་སོ་སོར་སྣང་བའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་མ་དག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེ་བས་ན་དེ་རྣམས་ཀྱི་སོ་སོར་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་དག་པ་བརྗོད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། གཟུགས་ཕུང་རྡོ་རྗེ་མ་ཡིན་ཏེ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། རྡོ་རྗེ་མ་ལ་སོགས་པ་འདི་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་པར་དག་པའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་རྣལ་འབྱོར་པས་ནི་འགྲུབ་པར་འགྱུར། ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །དབང་ལྡན་དུ་ནི་སྤོས་མོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་རྣལ་འབྱོར་མའི་འཁོར་ལོའི་ལེའུ་འདི་རྣམས་ཀྱིས་ཕྱོགས་ཀྱི་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་མ་བསྟན་པ་དེ་འདིར་བསྟན་པར་མཛད་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་དག་གིས་ནི་ཐ་མལ་པའི་ང་རྒྱལ་བཟློག་པའི་ཕྱིར་ལྷའི་ང་རྒྱལ་བྱ་ཞིང་རྣམ་པར་དག་པ་དེ་ལས་ཡང་དག་པར་བསྐྱེད་པའི་ལྷའི་རྣམ་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཐ་མལ་པའི་ང་རྒྱལ་སྤངས་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བས་ཆོས་ཐམས་ཅད་རོ་གཅིག་པར་དམིགས་ན་བདེ་བ་ཆེན་པོའི་རང་བཞིན་གྱི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བར་སྟོན་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡང་གསུངས་པ། སྔོན་གྱི་ང་རྒྱལ་སྤང་བྱའི་ཕྱིར།
Chinese
即是无明，也就是执着于我和我所。成为可爱与不可爱之业因的心之差别，即是烦恼。遮障是说这些覆盖了，也就是要清净它们。如是说：名为自明清净之自性等等。以自明之智慧本身，遣除无明之垢染，是诸法之极清净自性。修习也是因为诸法皆为自性清净之故。于名为境等等之中，以色等等为自性清净之故，名为自明是殊胜的，特别是安乐。于名为其他等等之中，其他还有从瑜伽士之续部显现的色等等，那些都是极清净的，因为有情之事物皆为菩提之自性之故。于名为嗟！薄伽梵等等之中，才刚说完哪些的极清净，
English
That is ignorance, which is clinging to self and what belongs to self. The difference in mind that becomes the cause of desirable and undesirable actions is affliction. Obscurations mean that these cover, that is, they are to be purified. As it is said: "The nature of pure self-awareness," and so on. By the very wisdom of self-awareness, the stain of ignorance is removed, and it is the nature of complete purity of all dharmas. Meditation is also because all dharmas are naturally pure. Among those called "objects," and so on, because form and so on are naturally pure, that which is called self-awareness is supreme, especially bliss. Among those called "others," and so on, others also, whatever form and so on appear from the tantra of the yogi, those are completely pure, because the entities of beings are the nature of enlightenment. Among those called "O Blessed One," and so on, just having spoken of the complete purity of which ones,
Tibetan
།བདག་ཉིད་ལྷ་ཡི་ང་རྒྱལ་བྱ། །ང་རྒྱལ་དེ་ཡང་སྤང་བྱའི་ཕྱིར། །དམིགས་པ་མེད་པར་བསྒོམ་པར་བྱ། །སྔ་བ་སྔ་བ་སྤང་བྱའི་ཕྱིར། །གོང་ནས་འོག་ཏུ་ང་རྒྱལ་བྱ། །གང་ཚེ་སེམས་ནི་མཉམ་གཞག་ནས། །དེ་ཚེ་དེ་ཉིད་ཅེས་བྱར་བཤད། །ཅེས་སོ། །དེ་ལྟར་སྔགས་དང་ལྷའི་རྣམ་པས་འདིས་རྣམ་པར་བྱས་ཤིང༌། །དེ་ཡང་དོན་དམ་པའི་སྔགས་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་གཞུག་པར་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ཡང་འོག་ནས་གསུངས་པ། སྤྲོས་པ་སྤྲོས་པ་མེད་པར་བྱ། ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་འདིའི་དོན་སྤྲོས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷའི་རྣམ་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པར་དག་པའོ། །སྤྲོས་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་དེ་ཐབས་ཤེས་རབ་བླ་ན་མེད་པའི་བདེ་བ་ཆེན་པོའི་རང་བཞིན་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་འོག་ནས་འབྱུང་བའི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཕྱག་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་དག་པ་གསུངས་ པ། ཕྱག་རྣམས་སྟོང་པའི་རྣམ་པར་དག །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཇི་ལྟར་ཆུའི་ཁམས་དང་གསེར་དང་ནམ་མཁའ་རྣམ་པར་དག་པ་ལྟར་འདི་དག་ཀྱང་ཀུན་དུ་རྟོག་པས་གཞག་པའི་རྣམ་པ་ཙམ་ལོག་ཅིང་རང་བཞིན་གྱིས་རྣམ་པར་དག་ཅིང་རང་རིག་པའི་བདེ་བ་ཆེན་པོ་རྟོག་པའི་དྲི་མ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བའི་བདག་ཉིད་དོ། །དེ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་རྣམ་པར་དག་པ་འདིས་མངོན་པར་ཞེན་པ་ཐམས་ཅད་ལས་གྲོལ་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་གྱི། ཡང་བརྟགས་པ་ཙམ་གྱིས་དག་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཕྱག་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་སྟོང་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ནང་སྟོང་པ་ཉིད་དང༌། ཕྱི་སྟོང་པ་ཉིད་དང༌། ཕྱི་ནང་སྟོང་པ་ཉིད་དང༌། སྟོང་པ་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་དང༌། ཆེན་པོ་སྟོང་པ་ཉིད་དང༌། དོན་དམ་པ་སྟོང་པ་ཉིད་དང༌། འདུས་བྱས་སྟོང་པ་ཉིད་དང༌། འདུས་མ་བྱས་སྟོང་པ་ཉིད་དང༌། མཐའ་ལས་འདས་པ་སྟོང་པ་ཉིད་དང༌། ཐོག་མ་དང་ཐ་མ་མེད་པ་སྟོང་པ་ཉིད་དང༌། དོར་བ་མེད་པ་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། རང་བཞིན་སྟོང་པ་ཉིད་དང༌། ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཉིད་དང༌། རང་གི་མཚན་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་དང༌། མི་དམིགས་པ་སྟོང་པ་ཉིད་དང༌། དངོས་པོ་མེད་པ་སྟོང་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་སྟེ་སྟོང་པ་འདི་དག་གི་རྣམ་པར་དག་པ་ནི་ཕྱག་བཅུ་དྲུག་པོ་རྣམས་སོ། །ཞབས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཉིས་པ་གཅིག་ལྷག་པའི་ཞབས་སོ། །བདུད་རྣམས་དག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷའི་བུའི་བདུད་དང༌། ཉོན་མོངས་པའི་དང༌། ཕུང་པོ་དང༌། འཆི་བདག་གི་བདུད་རྣམས་ཏེ། དེ་ལ་ལྷའི་བུའི་བདུད་ནི་རྨུགས་པ་དང་གཉིད་གཉིས་དང༌། འགྱོད་པ་དང་ཐེ་ཚོམ་གྱི་མཚན་
Chinese
自身生起天慢，此慢亦为断除故，应修无所缘，为断除前者前者故，从上至下生起慢，何时心住于等持，彼时说为彼性。如是。如是以真言和天之相来作此分别。而此乃是为引入真实真言之真实性之义。此亦如下所说：有戏论，无戏论。此之义为，戏论是指以天之相的形态，使蕴等清净。无戏论是指空性，应完全了知方便智慧无上大乐之自性。因此，下面将要讲到世尊的手等清净之相：手等皆为空性清净。等等。犹如水界、黄金和虚空清净一般，这些也仅仅是遍计所立之相的颠倒，自性清净，自证大乐，是远离一切分别垢染之自性。因此，以此清净就能从一切显现执着中解脱，并非仅仅通过分别就能清净。手等，对于手等所说的空性，即内空性，外空性，内外空性，空性空性，大空性，胜义空性，有为法空性，无为法空性，无边际空性，无始无终空性，无舍空性，自性空性，一切法空性，自相空性，无所缘空性，无事物空性。这十六种空性的清净，就是指十六只手。足是指二加一之足。诸魔清净是指天子魔，烦恼魔，蕴魔，死魔等。其中，天子魔是指昏沉和睡眠二者，以及后悔和怀疑之相。
English
Generate the pride of being a deity. This pride is also for the sake of abandonment. Meditate without an object of focus. For the sake of abandoning the former, generate pride from top to bottom. When the mind abides in equipoise, at that time it is said to be 'thatness.' Thus. In this way, this is distinguished by the form of mantra and deity. And this is for the purpose of introducing it into the very nature of ultimate mantra. This is also stated below: 'With elaboration, without elaboration.' The meaning of this is that 'elaboration' refers to the complete purification of the aggregates, etc., in the form of the deity's appearance. 'Without elaboration' refers to emptiness, and one should fully understand the nature of the supreme bliss of skillful means and wisdom. Therefore, the pure forms of the Bhagavan's hands, etc., which will be discussed below, are spoken of: 'Hands, etc., are pure in emptiness.' And so on. Just as the water element, gold, and space are pure, these are also merely the reversal of the appearance established by complete conceptualization, are naturally pure, are self-aware great bliss, and are the nature of being free from all stains of conceptualization. Therefore, by this purity, one will be liberated from all clinging to appearances, and it is not purified merely by conceptualization. 'Hands, etc.,' for the emptiness spoken of for hands, etc., is inner emptiness, outer emptiness, inner-outer emptiness, emptiness of emptiness, great emptiness, ultimate emptiness, conditioned emptiness, unconditioned emptiness, emptiness beyond extremes, emptiness without beginning or end, emptiness without abandonment, self-nature emptiness, emptiness of all dharmas, self-characteristic emptiness, emptiness without object of focus, emptiness without entity. The purity of these sixteen emptinesses refers to the sixteen hands. 'Feet' refers to the feet of two plus one. 'Demons are pure' refers to the demons of the sons of gods, the afflictions, the aggregates, and the Lord of Death. Among these, the demons of the sons of gods are dullness and sleep, as well as the signs of regret and doubt.
Tibetan
ཉིད་དོ། །ཉོན་མོངས་པའི་བདུད་ནི་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སོ། །ཕུང་པོའི་བདུད་ནི་ན་བ་དང་རྒས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །འཆི་བདག་གི་བདུད་ནི་ཚེ་དང་དབང་པོ་རྣམས་འགགས་པའོ། །འདི་རྣམ་པར་དག་པ་ཡོངས་སུ་གྱུར་པ་ནི། ཞབས་རྣམ་པ་བཞི་པོ་རྣམས་སོ། །ཞལ་རྣམས་རྣམ་པར་ཐར་པ་བརྒྱད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། གཟུགས་ཅན་གཟུགས་ལ་ལྟ་བ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་རྣམ་པར་ཐར་པ་དང་པོའོ། །ནང་གཟུགས་མེད་པར་འདུ་ཤེས་པས་ཕྱི་རོལ་གྱི་གཟུགས་ལ་ལྟ་བ་འདི་ནི་རྣམ་པར་ཐར་པ་གཉིས་པའོ། །སྡུག་པའི་རྣམ་པར་ཐར་པ་ལུས་ཀྱིས་མངོན་སུམ་དུ་བྱས་ཏེ་རྫོགས་པར་བྱས་ནས། གནས་པ་འདི་ནི་རྣམ་པར་ཐར་པ་གསུམ་པའོ། །ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་ནི་བཞི་པའོ། །རྣམ་ཤེས་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་ནི་ལྔ་པའོ། །ཅི་ཡང་མེད་པའི་སྐྱེ་མཆེད་ནི་དྲུག་པའོ། །འདུ་ཤེས་མེད་འདུ་ཤེས་མེད་མིན་གྱི་སྐྱེ་མཆེད་ནི་བདུན་པའོ། །འགོག་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ནི་བརྒྱད་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་རྣམ་པར་ཐར་པ་བརྒྱད་རྣམ་པར་དག་པ་ནི་ཞལ་བརྒྱད་པོ་རྣམས་སོ། །རྡོ་རྗེ་གསུམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ནམ་མཁའ་ལ་སྤྱོད་པ་དང༌། ས་ལ་སྤྱོད་པ་དང༌། བདག་མེད་མ་རྣམས་སོ། །འདི་དག་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཤད་མ་ཐག་པ་རྣམས་ཏེ། གོ་རིམས་བཞིན་དུ་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་རྣམ་པར་དག་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །བླ་ན་མེད་པའི་རྣམ་པར་དག་པ་གསུངས་པ། གང་དང་གང་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། གང་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕུང་པོ་དང་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ལས་དག་ཉོན་མོངས་པས་ཡང་དང་ཡང་དུ་སྐྱེ་བོ་རྣམས་བཅིངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་དང་དེ་ཞེས་པ་ནི་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་ལྷའི་རང་བཞིན་རྣམ་པར་དག་པ་སྟེ། དེས་སྲིད་པའི་བཅིང་བ་ལས་གྲོལ་བར་འགྱུར་བའོ། །འདིའི་དོན་ནི་ཇི་ལྟར་སྒྱུ་མ་མཁན་གྱིས་སྤྲུལ་པའི་རྟ་དང་གླང་པོ་ཆེ་དང་གྲོང་ཁྱེར་ལྟ་བུའི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྒྱུ་མའི་རང་བཞིན་མི་ཤེས་པ་གང་ཡིན་པ་བཅིངས་པའི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་གྲོལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །རྨོངས་པ་ཉིད་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མི་ཤེས་པ་སྟེ། སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྙིང་འཁྲིན་ཅན་དེས་དངོས་གྲུབ་ཅེས་བྱ་བ་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོའི་བདག་ཉིད་ཅན་རྙེད་པར་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་ཉིད་ཀྱིས་ན་གསུངས་པ། དེའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། འདིའི་དོན་ནི་དྲིལ་སོགས་པའི་དངོས་པོ་སོ་སོར་སྣང་བ་རྣམས་རང་གི་སེམས་ལས་ཐ་དད་པའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རྟོགས་པར་གྱུར་པ་རྣམས་གང་གི་ཚེ་སེམས་རྣམ་པར་
Chinese
即是如此。烦恼之魔即是贪欲等等。蕴之魔即是生病和衰老等等。死主之魔即是寿命和感官等等的消逝。这些完全清净的，就是四种足。面容是八解脱。所谓“有色者观色”，这是第一解脱。内心没有色想，观外色，这是第二解脱。以身体证悟并圆满丑陋的解脱，安住于此，这是第三解脱。虚空无边处是第四。识无边处是第五。无所有处是第六。非想非非想处是第七。灭尽定是第八。如此，八解脱清净就是八面容。所谓三金刚，即是虚空行者、地上行者和无我母。所谓“以此等”，即是刚才所说的那些，应按顺序了解蕴等等的清净。所说的无上清净，“以何者和何者”等等，所谓“以何者”，即是以蕴、界、处之自性的业，因烦恼而反复束缚众生。所谓“彼和彼”，即是蕴等等的诸天自性清净，由此将从有之束缚中解脱。此之意义是，如同魔术师所变幻的马、大象和城市等一切事物的幻象自性不了解，那么被束缚的色等等，也将由此获得解脱。愚昧即是不了解实相，那么所有痛苦的执着之人，将无法获得称为实相大手印之自性的成就。因此才说“为此”等等，此之意义是，当证悟到铃铛等各自显现的各种事物与自己的心识是不同的实相时，心识将
English
That is so. The demon of afflictions is desire and so on. The demon of aggregates is sickness and old age and so on. The demon of death is the cessation of life and faculties and so on. These completely purified are the four feet. The faces are the eight liberations. As for "one with form contemplates form," this is the first liberation. Perceiving no form internally, one contemplates external forms, this is the second liberation. Having realized and perfected the liberation of ugliness with the body, abiding in it, this is the third liberation. The sphere of infinite space is the fourth. The sphere of infinite consciousness is the fifth. The sphere of nothingness is the sixth. The sphere of neither perception nor non-perception is the seventh. The cessation of feeling and perception is the eighth. Thus, the eight liberations purified are the eight faces. The so-called three vajras are the sky-goers, the earth-goers, and the no-self mothers. The so-called "by these" are those just mentioned, and one should understand the purification of the aggregates and so on in order. The unsurpassed purification is spoken of, "by what and by what" and so on, the so-called "by what" is the action of the nature of aggregates, elements, and sense bases, which repeatedly binds beings with afflictions. The so-called "that and that" are the pure nature of the deities of the aggregates and so on, by which one will be liberated from the bonds of existence. The meaning of this is that just as one does not understand the illusory nature of all things such as the horses, elephants, and cities conjured by a magician, so too the forms and so on that are bound will be liberated by that very thing. Ignorance is not understanding suchness, so the one with clinging to all suffering will not attain the accomplishment called the great seal of suchness. Therefore it is said, "for that reason" and so on, the meaning of this is that when one realizes that the various things that appear separately, such as bells, are different from one's own mind, then the mind will