Tibetan
་རྡོ་རྗེ་མི་ཤེས་པ་གང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དངོས་གྲུབ་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་མྱུར་དུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་བའི་ཟབ་པ་དང་རྒྱ་ཆེ་བའི་བདག་ཉིད་ནི་དགྱེས་པའི་རྡོ་རྗེའོ། །མི་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷག་པར་མོས་པ་ཙམ་ཡང་མི་ཤེས་པ་སྟེ། རྒྱུད་གཞན་དག་གིས་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོའི་དངོས་གྲུབ་ཀྱི་ཕྱིར་འབད་པ་དེ་དག་གི་ངལ་བ་འབྲས་བུ་མེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །ལྟེ་བར་གཏུམ་མོ་འབར་བ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཡང་རྫོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། ཆུ་བོ་རྒྱུན་དུ་འབབ་པ་དང༌། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ཆུ་བོ་རྒྱུན་དུ་འབབ་པ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཧཾ་གི་གཟུགས་ཅན་གྱི་མི་ཤིགས་པ་རྟག་ཏུ་འོག་ཏུ་བལྟས་ནས་སོ། །མཚམས་ནས་བདུད་རྩིའི་རྒྱུན་འཛག་པའོ། །མར་མེ་རྒྱུན་དུ་འབར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཨཾ་གི་གཟུགས་ཅན་མ་བར་ཆད་མེད་པར་འབར་བ་རང་བཞིན་གྱིས་འོད་གསལ་བའི་ཤེས་རབ་སྟེང་དུ་བལྟས་པར་བསམ་པ་སྟེ། འདི་དག་ནི་སྔགས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ཁྱད་པར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །རྟག་ཏུ་དེ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་ལྟར་བསྟན་པའི་གཟུགས་ཀྱི་སྐུའི་སྒོམ་པས་སོ། །གནས་པར་བྱ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐད་ཅིག་གཅིག་ཀྱང་སེམས་གཞན་དུ་མི་གནས་པས་སོ། །སློབ་དཔོན་ནག་པོས་མཛད་པའི་དགྱེས་པའི་རྡོ་རྗེའི་དཀའ་འགྲེལ་དྲན་པའི་འབྱུང་གནས་ཞེས་བྱ་བ་ལས་ལེའུ་བརྒྱད་པའི་བཤད་པའོ།། །། དགུ་པ། རྣམ་པར་དག་པའི་ལེའུའི་བཤད་པ། རྣམ་པར་དག་པ་མ་རྟོགས་པར་ལྷའི་འཁོར་ལོ་བསྒོམ་པ་ཙམ་གྱིས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་གསུངས་པ། དེ་ནས་གཞན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་རྣམ་པར་དག་པ་ ནི་གཉིས་ཏེ། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པར་དག་པ་དང༌། ལྷའི་རྣམ་པར་དག་པའི་དབྱེ་བས་སོ། །དང་པོར་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པར་དག་པ་གསུངས་པ། དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཕྱི་དང་ནང་གི་རྣམ་པར་དག་པའི་དངོས་པོ་མཐའ་དག་རྣམ་པར་དག་པ་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་དེ། འཕགས་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཇི་ལྟ་བ་དེ་བཞིན་དུ་འཕགས་པ་མ་ཡིན་པ་རྣམས་ཀྱང་རང་བཞིན་གྱིས་དྲི་མ་མེད་པ་འདིས་རྟག་ཏུ་གནས་པའི་ནམ་མཁའ་ལྟར་རྟག་ཏུ་འདུས་མ་བྱས་པའི་རང་བཞིན་ནོ། །བརྗོད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཐམས་ཅད་དུ་དེའི་ཚུལ་གྱིས་གོམས་པར་བྱ་བ་རྣམས་ཀྱིས་ཁྱད་པར་མེད་པའི་རྣམ་པར་དག་པ་སྟེ། དེ་བཞིན་ཉིད་དུ་རྟོགས་ཤིང་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ། །ཕྱིས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། རེ་རེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པའི་དབྱེ་བས་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་པ
Chinese
如是“何为无知金刚”等等。乃是能使一切成就之功德迅速圆满的深广之体性，即为喜金刚。所谓“无知”，是指连最起码的信奉都不懂。其他续部为了大手印的成就而作出的努力，都是徒劳无功的。为了圆满“脐间拙火燃烧”之义，经中说“河流 निरंतर 流淌”等等。“河流 निरंतर 流淌”是指具“吽”字形的不坏者，恒常向下看。从交界处滴落甘露之流。所谓“明灯 निरंतर 燃烧”，是指具“嗡”字形，无间断燃烧，自性光明的智慧向上观想。这些是显示咒语体性的差别。所谓“恒常即彼”，是指如所宣说的色身之观修。所谓“安住”，是指刹那也不住于他念。黑行阿阇黎所著《喜金刚难解疏·忆念之源》第八品释竟。 第九品，清净品之释。 为了显示不通达清净，仅仅观修本尊坛城，也不能成就一切智智，故而宣说。从“此后，其他”等开始，清净有二种，即真如之清净与本尊之清净的差别。首先宣说真如之清净。从“一切事物”等开始，内外一切清净之事物，其清净即是真如。如同圣者之真如一般，非圣者之自性亦无垢染，如恒常安住之虚空般，是恒常不作之自性。所谓“说”，是指对于一切以彼之方式串习者而言，是无有差别的清净，应如是证悟并理解真如。所谓“其后”等，所谓“一一”，是指以蕴等之分类，诸本尊之形相
English
Like "What is the Ignorant Vajra?" and so on. It is the profound and vast nature that quickly perfects all the merits of accomplishment, which is the Hevajra. The so-called "ignorance" means not even knowing the most basic faith. The efforts made by other tantras for the accomplishment of Mahamudra are all in vain. In order to perfect the meaning of "Tummo burning in the navel," it is said in the sutra, "The river flows continuously," and so on. "The river flows continuously" refers to the indestructible one with the shape of "Hum", always looking down. A stream of nectar drips from the junction. The so-called "lamp burning continuously" refers to the wisdom of self-luminous nature with the shape of "Om", burning without interruption, contemplating upwards. These are the differences that show the nature of the mantra. The so-called "always that itself" refers to the contemplation of the form body as it is said. The so-called "abiding" means that not even for a moment does the mind abide in other thoughts. The eighth chapter of Hevajra Difficult Explanation - The Source of Memory, written by Acharya Krishnacharya, is finished. Chapter Nine, Explanation of the Chapter on Purification. In order to show that without understanding purification, merely contemplating the mandala of the deity will not lead to the attainment of omniscience, it is said. Starting from "Then, others," purification is of two kinds: the difference between the purification of Suchness and the purification of the deity. First, the purification of Suchness is explained. Starting from "all things," all pure things, internal and external, their purity is Suchness. Like the Suchness of the noble ones, the nature of the non-noble ones is also without defilement, like the sky that always abides, it is the nature of always uncreated. The so-called "saying" means that for all those who are accustomed to it in that way, it is a purity without difference, and Suchness should be realized and understood in this way. The so-called "after that," etc., the so-called "one by one" refers to the forms of the deities by the classification of aggregates, etc.
Tibetan
ར་དག་པ། གཟུགས་ཕུང་རྡོ་རྗེ་མ་ཡིན་ཏེ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ཤེས་པར་བྱའོ། །འོ་ན་ཅིའི་ཕྱིར་དབང་པོ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་རྣམ་པར་དག་པར་བརྗོད་ཅེ་ན། འདིར་གསུངས་པ། མི་ཤེས་པ་དང་ཉོན་མོངས་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། མི་ཤེས་པ་ནི་མ་རིག་པ་སྟེ་བདག་དང་བདག་གིར་འཛིན་པའོ། །འདོད་པ་དང་མི་འདོད་པའི་ལས་ཀྱི་རྒྱུར་གྱུར་པའི་སེམས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ནི་ཉོན་མོངས་པའོ། །སྒྲིབ་གཡོགས་ནི་འདི་རྣམས་ཀྱིས་རྣམ་པར་བཀབ་པ་སྟེ་དེ་རྣམས་དག་པར་བྱེད་པའོ། །དེ་ཉིད་གསུངས་པ། རང་རིག་དག་པའི་བདག་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། རང་རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཉིད་ཀྱིས་མ་རིག་པའི་དྲི་མ་བསལ་ནས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྣམ་པར་དག་པའི་བདག་ཉིད་ཏེ། བསྒོམ་པ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་རང་བཞིན་གྱིས་རྣམ་པར་དག་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡུལ་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རང་བཞིན་གྱི་རྣམ་པར་དག་པའི་ཕྱིར་རང་རིག་པ་ཞེས་བྱ་བ་མཆོག་ཏུ་སྟེ། ཁྱད་པར་དུ་བདེ་བ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་གཞན་ཡང་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྣལ་འབྱོར་པའི་རྒྱུད་ལས་གང་ཞིག་སྣང་བར་གྱུར་པ་དེ་རྣམས་རྣམ་པར་དག་པ་སྟེ། འགྲོ་བའི་དངོས་པོ་རྣམས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཀྱེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་གང་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་པར་དག་པ་བརྗོད་མ་ཐག་པར་ གྱུར་པ་དེ་དུ་ཞིག་མཆིས་སྙམ་པ་ལ། འདིར་གསུངས་པ། གཟུགས་ལ་སོགས་པའོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན། གཟུང་དང་འཛིན་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། འདིའི་དོན་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་དབྱེར་མེད་ཅིང་གཉིས་སུ་མེད་པའི་བདག་ཉིད་ལ་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་དབྱེ་བས་སོ་སོར་སྣང་བའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་མ་དག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེ་བས་ན་དེ་རྣམས་ཀྱི་སོ་སོར་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་དག་པ་བརྗོད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། གཟུགས་ཕུང་རྡོ་རྗེ་མ་ཡིན་ཏེ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། རྡོ་རྗེ་མ་ལ་སོགས་པ་འདི་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་པར་དག་པའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་རྣལ་འབྱོར་པས་ནི་འགྲུབ་པར་འགྱུར། ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །དབང་ལྡན་དུ་ནི་སྤོས་མོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་རྣལ་འབྱོར་མའི་འཁོར་ལོའི་ལེའུ་འདི་རྣམས་ཀྱིས་ཕྱོགས་ཀྱི་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་མ་བསྟན་པ་དེ་འདིར་བསྟན་པར་མཛད་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་དག་གིས་ནི་ཐ་མལ་པའི་ང་རྒྱལ་བཟློག་པའི་ཕྱིར་ལྷའི་ང་རྒྱལ་བྱ་ཞིང་རྣམ་པར་དག་པ་དེ་ལས་ཡང་དག་པར་བསྐྱེད་པའི་ལྷའི་རྣམ་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཐ
Chinese
清净的。 “色蕴非金刚”等应如是知晓。 那么，为何将根等称为清净呢？ 此处所说，“无知与烦恼”等中，无知即是无明，也就是执着自我与我所。 成为喜爱与不喜爱之业因的心之差别，即是烦恼。 遮蔽是说被这些所覆盖，也就是要清净这些。 经中又说，“自明清净之自性”等中，以自明之智慧本身消除无明之垢染，是诸法一切清净之自性。 修习也是因为诸法自性清净的缘故。 “境等”等中，色等自性清净的缘故，自明是最殊胜的，特别是安乐。 “其他”等中，其他色等从瑜伽士之续部中显现的那些都是清净的，因为有情之事物皆是菩提之自性。 “奇哉薄伽梵”等中，心想刚刚所说的清净有多少呢？ 此处所说，“色等”等。 为何呢？ “因为成为所取与能取”。 此之义是，于自性无别且无二之自性上，以色等之差别而显现各异，所以是不清净的。 因此，为了分别宣说彼等诸天之清净，故说“色蕴非金刚”等。 具有金刚母等这些清净之如实性之瑜伽士才能成就。 “自在者乃香女”等，瑜伽母之轮此等章节未开示方位之差别，故于此处开示，这些是为了遣除凡夫之我慢，生起天之我慢，并且以从清净中真实生起之天之形相来…
English
Pure. "The form aggregate is not vajra," etc., should be understood as such. Then, why are the faculties, etc., called pure? Here it is said, "Ignorance and afflictions," etc., in which ignorance is ignorance, that is, clinging to self and what belongs to self. The difference in mind that becomes the cause of desirable and undesirable actions is affliction. Obscuration means being covered by these, that is, purifying them. It is also said, "The nature of self-awareness is pure," etc., in which the wisdom of self-awareness itself removes the stain of ignorance, and it is the nature of all phenomena being completely pure. Meditation is also because all phenomena are naturally pure. "Objects," etc., in which form, etc., are naturally pure, so self-awareness is supreme, especially bliss. "Others," etc., in which other forms, etc., that appear from the tantra of the yogi are all pure, because the entities of beings are the nature of enlightenment. "O Blessed One," etc., in which one wonders how much purity has just been spoken of? Here it is said, "Form," etc. Why? "Because it becomes the object and the subject." The meaning of this is that in the nature of being inseparable and non-dual, the distinctions of form, etc., appear separately, so it is impure. Therefore, in order to separately proclaim the purity of those deities, it is said, "The form aggregate is not vajra," etc. The yogi who possesses the reality of purity of these Vajra Mothers, etc., will achieve it. "The powerful one is the fragrant woman," etc., these chapters of the wheel of yoginis did not show the distinctions of direction, so it is shown here, these are to dispel the pride of ordinary people, generate the pride of the deity, and with the form of the deity that truly arises from purity...
Tibetan
་མལ་པའི་ང་རྒྱལ་སྤངས་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བས་ཆོས་ཐམས་ཅད་རོ་གཅིག་པར་དམིགས་ན་བདེ་བ་ཆེན་པོའི་རང་བཞིན་གྱི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བར་སྟོན་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡང་གསུངས་པ། སྔོན་གྱི་ང་རྒྱལ་སྤང་བྱའི་ཕྱིར། །བདག་ཉིད་ལྷ་ཡི་ང་རྒྱལ་བྱ། །ང་རྒྱལ་དེ་ཡང་སྤང་བྱའི་ཕྱིར། །དམིགས་པ་མེད་པར་བསྒོམ་པར་བྱ། །སྔ་བ་སྔ་བ་སྤང་བྱའི་ཕྱིར། །གོང་ནས་འོག་ཏུ་ང་རྒྱལ་བྱ། །གང་ཚེ་སེམས་ནི་མཉམ་གཞག་ནས། །དེ་ཚེ་དེ་ཉིད་ཅེས་བྱར་བཤད། །ཅེས་སོ། །དེ་ལྟར་སྔགས་དང་ལྷའི་རྣམ་པས་འདིས་རྣམ་པར་བྱས་ཤིང༌། །དེ་ཡང་དོན་དམ་པའི་སྔགས་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་གཞུག་པར་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ཡང་འོག་ནས་གསུངས་པ། སྤྲོས་པ་སྤྲོས་པ་མེད་པར་བྱ། ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་འདིའི་དོན་སྤྲོས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷའི་རྣམ་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པར་དག་པའོ། །སྤྲོས་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་དེ་ཐབས་ཤེས་རབ་བླ་ན་མེད་པའི་བདེ་བ་ཆེན་པོའི་རང་བཞིན་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་འོག་ནས་འབྱུང་བའི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཕྱག་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་དག་པ་གསུངས་ པ། ཕྱག་རྣམས་སྟོང་པའི་རྣམ་པར་དག །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཇི་ལྟར་ཆུའི་ཁམས་དང་གསེར་དང་ནམ་མཁའ་རྣམ་པར་དག་པ་ལྟར་འདི་དག་ཀྱང་ཀུན་དུ་རྟོག་པས་གཞག་པའི་རྣམ་པ་ཙམ་ལོག་ཅིང་རང་བཞིན་གྱིས་རྣམ་པར་དག་ཅིང་རང་རིག་པའི་བདེ་བ་ཆེན་པོ་རྟོག་པའི་དྲི་མ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བའི་བདག་ཉིད་དོ། །དེ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་རྣམ་པར་དག་པ་འདིས་མངོན་པར་ཞེན་པ་ཐམས་ཅད་ལས་གྲོལ་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་གྱི། ཡང་བརྟགས་པ་ཙམ་གྱིས་དག་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཕྱག་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་སྟོང་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ནང་སྟོང་པ་ཉིད་དང༌། ཕྱི་སྟོང་པ་ཉིད་དང༌། ཕྱི་ནང་སྟོང་པ་ཉིད་དང༌། སྟོང་པ་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་དང༌། ཆེན་པོ་སྟོང་པ་ཉིད་དང༌། དོན་དམ་པ་སྟོང་པ་ཉིད་དང༌། འདུས་བྱས་སྟོང་པ་ཉིད་དང༌། འདུས་མ་བྱས་སྟོང་པ་ཉིད་དང༌། མཐའ་ལས་འདས་པ་སྟོང་པ་ཉིད་དང༌། ཐོག་མ་དང་ཐ་མ་མེད་པ་སྟོང་པ་ཉིད་དང༌། དོར་བ་མེད་པ་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། རང་བཞིན་སྟོང་པ་ཉིད་དང༌། ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཉིད་དང༌། རང་གི་མཚན་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་དང༌། མི་དམིགས་པ་སྟོང་པ་ཉིད་དང༌། དངོས་པོ་མེད་པ་སྟོང་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་སྟེ་སྟོང་པ་འདི་དག་གི་རྣམ་པར་དག་པ་ནི་ཕྱག་བཅུ་དྲུག་པོ་རྣམས་སོ། །ཞབས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཉིས་པ
Chinese
以断除傲慢为先导，如果观想一切法味为一，则将圆满大乐自性的法身，这是要说明的。如是说：为了断除先前的傲慢，生起自己是天尊的傲慢，为了断除那傲慢，应当修习无所缘。为了断除先前的，从上到下生起傲慢。何时心从等持中，那时说为彼性。如是，以咒语和天尊的形象来作此区分。这也是要引入到真实义的咒语的真如中的意义。下面也说到：有戏论的，做成无戏论。这指的是以天尊形象的方式，使蕴等清净。无戏论指的是空性，要完全了知方便智慧无上的大乐自性。因此，下面将要出现的世尊的手等清净的形象，说到：手等是空性的清净。等等，就像水界和黄金以及虚空清净一样，这些也只是遣除了由分别假立的形象，自性清净，自证的大乐远离一切分别的垢染的自性。因此，通过此清净，将从一切显现执着中解脱，不是仅仅通过分别而清净。手等，说到空性，指的是内空性，外空性，内外空性，空性空性，大空性，胜义空性，有为空性，无为空性，超越边际空性，无始无终空性，无舍空性，自性空性，一切法空性，自相空性，无所缘空性，无事物空性，这些空性的清净就是十六手。足等指的是第二。
English
By taking the abandonment of pride as a preliminary, if one contemplates all tastes as one, then the Dharmakaya of the nature of great bliss will be perfected, which is what is to be shown. It is said: In order to abandon the previous pride, generate the pride of oneself as a deity. In order to abandon that pride, one should meditate without an object of focus. In order to abandon the previous one, generate pride from top to bottom. When the mind is in equipoise, then it is said to be that very nature. Thus, this is distinguished by mantras and the form of deities. This is also the meaning of introducing it into the suchness of the mantra of ultimate meaning. It is also said below: Make the elaborate non-elaborate. This refers to the purification of the aggregates, etc., in the manner of the form of a deity. Non-elaboration refers to emptiness, and one should fully understand the nature of the supreme great bliss of skillful means and wisdom. Therefore, the pure form of the Bhagavan's hands, etc., which will appear below, is spoken of: The hands, etc., are pure in emptiness. And so on, just as the water element, gold, and space are pure, so too, these only eliminate the appearance established by discrimination, are naturally pure, and the great bliss of self-awareness is the nature free from all stains of discrimination. Therefore, through this purity, one will be liberated from all clinging to appearances, and it is not pure merely through discrimination. Hands, etc., speaking of emptiness, refers to inner emptiness, outer emptiness, inner and outer emptiness, emptiness of emptiness, great emptiness, ultimate emptiness, conditioned emptiness, unconditioned emptiness, emptiness beyond extremes, emptiness without beginning or end, emptiness without abandonment, emptiness of nature, emptiness of all dharmas, emptiness of self-nature, emptiness of non-apprehension, emptiness of non-things, the purity of these emptinesses is the sixteen hands. Feet, etc., refers to the second.