Tibetan
་ཡོངས་ཤེས་པའི། །སྒོམ་པ་བསྒོམ་པ་ཉིད་མ་ཡིན། །འགྲོ་བ་ ཐམས་ཅད་ཅེས་པ་ཁམས་གསུམ་པར་གཏོགས་པ་འཁོར་བའི་རྒྱ་མཚོ་འགྲོ་བ་དྲུག་ཏུ་གཏོགས་པ་སེམས་ཅན་གྱི་འཇིག་རྟེན་དང༌། ཤིང་ལྗོན་པ་ལ་སོགས་པ་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་རྣམས་ཏེ། ཐམས་ཅད་བསྒོམ་པར་བྱ་ཞིང་སྙོམས་པར་འཇུག་པར་བྱའོ། །གང་གིས་ཤེ་ན། ཡིད་ཀྱིས་ཞེས་པ་སེམས་ཀྱིས་ཏེ། །རྒྱུ་གང་གི་ཕྱིར་འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་སེམས་ཙམ་ཁོ་ན་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་བསྒོམ་པ་ཞེས་བརྗོད་ཅིང༌། སྒོམ་པ་དེ་ཉིད་ནི་སྒོམ་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ཏེ། སྙོམས་པར་འཇུག་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །ཅི་ལྟར་གང་གི་ཕྱིར། ཐམས་ཅད་ཆོས་ནི་ཡོངས་ཤེས་པ། གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་བསྒོམ་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལྷན་ཅིག་ཡོངས་སུ་འཇུག་པ་མཉམ་པ་ཉིད་ལས་ཤེས་པ་དེའི་ཕྱིར་བསྒོམ་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ཞིང་སྙོམས་པར་འཇུག་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ཡང་སློབ་དཔོན་ལ་བབས་། གཟུང་བ་གཟུགས་བརྙན་ལྟ་བུ་སྟེ། །སེམས་ལས་བྱུང་བ་ཐོག་མེད་ལ། །རྣམ་ཤེས་དེ་ཡི་རྣམ་པ་ཡང༌། །ཕན་ཚུན་གཟུགས་བརྙན་ལྟ་བུའོ། །ཇི་ལྟར་མེ་ལྟོང་ལྟ་མིག་གི་གཟུགས་བརྙན་དང་མེ་ལོང་ཡང་དུས་མཉམ་དུ་མཐོང་བ། དེ་བཞིན་དུ་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་དབྱེར་མེད་པ་ཁོ་ན་རྟག་ཏུ་འབྱུང་སྟེ། དབང་པོ་དང་ཡུལ་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་གཅིག་པའི་མཚན་ཉིད་ནི་ཡེ་ཤེས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྒོམ་པ་སྒོམ་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ། །འགྲོ་བའི་སྒྲས་དབང་པོ་རྣམས་སོ། །ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྒྲས་ཡུལ་རྣམས་སོ། །ཡིད་ཀྱི་སྒྲས་སེམས་ཡིན་ཏེ། རྡོ་རྗེ་གསུམ་དབྱེར་མེད་པ་ཉིད་རྟག་ཏུ་ཤེས་སོ། །མདོར་བསྟན་པའི་དོན་ཉིད་རྒྱས་པར་སྟོན་པ། བརྟན་དང་གཡོ་བའི་དངོས་པོ་གང༌། །རྩྭ་དང་གེལ་བ་འཁྲི་ཤིང་སོགས། །བསྒོམ་བྱ་གཞན་གྱི་དེ་ཉིད་ནི། །བདག་གི་དངོས་པོ་རང་བཞིན་ཅན། །འདིས་ནི་བརྟན་པ་བེམས་པོ་དང་གཡོ་བ་འགྲོ་བ་སྲོག་ཆགས་རྣམས་ཏེ། བརྟན་དང་གཡོ་བ་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་དེ། དངོས་པོའི་དོན་རྣམས་སོ། །ད་ཉིད་གསལ་བར་བྱེད་པ་རྩྭ་ནི་ཕྲ་མོ་རྣམས་སོ། །གེལ་བ་ནི་ཤིང་གི་རང་བཞིན་འདུས་པར་གྱུར་པའོ། །འཁྲི་ཤིང་ནི་གྱེས་པའི་རང་བཞིན་ཏེ། རྩྭ་དང་གེལ་པ་འཁྲི་ཤིང་ངོ༌། །ཉམས་བ་དང་འཕེལ་བའི་རང་བཞིན་བེམས་པོ་རྣམས་ལ་ཡང་རྣམ་པ་གསུམ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པ་གསུམ་ཉིད་ཉེ་ བར་བསྟན་ཏོ། །སོགས་པའི་སྒྲས་འགྲོ་བ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གཡོ་བ་རྣམས་ཀྱི་ཡང་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡང་བསྒོམ་བྱ་དམ་པའི་དེ་ཉིད་རྨད་དུ་བྱུང་བའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རང་བཞིན་ནོ། །ཅི་ལྟར་ཞེ་ན། ནིའི་སྒྲ་ནི་གང་གི་ཕྱིར་ཏེ། བདག་གི་དངོས་པོའི་རང་བཞིན་ཅན། །བདག་གི་དངོས་པོ་ནི་ཇི་ལྟར་བདག་དང་པོ་ནས་མ་སྐྱེས་པ་དེ་བཞིན་དུ་བརྟན་པའི་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱང་དང་པོ་ནས་མ་སྐྱེས་པའོ། །འདིས་ནི་གཉིས་སུ་མེད་པར་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཅན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན། བརྟན་པ་དང་གཡོ་བ་དག་ཇི་ལྟར་ཐ་དད་ཅེ་ན། དེའི་ཕྱིར་གསུངས་པ། དེ་རྣམས་ཀྱི་གཅིག་གཞན་ཡོད་མིན། །ཞེས་པ་བརྟན་པ་དེ་རྣམས་ཀྱི་གཅིག་ཉིད་དེ་གཞན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རང་རིག་བདེ་བ་ཆེན་པོ་སྟེ། རང་རིག་པའི་རང་བཞིན་གྱི་ཡེ་ཤེས་ཏེ། བརྟན་པ་རྣམས་སེམས་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ན་གང་བརྟན་པ་དང་གཡོ་བ་དེ་རྣམས་ཀྱི་ཡང་གང་ཞིག་གཅིག་གཉིས་སུ་མེད་པ་དེ་ནི་མེད་པའོ། །དེའི་རང་བཞིན་ཅི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། གསུངས་པ། ཡོད་མིན་རང་རིག་པ་ཡོང་པ་ཉིད་ལྡོག་པ་སྟེ། བདག་ཉིད་ལ་བྱ་བ་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལོག་པ་ན་མེད་པ་ཉིད་ཀྱང་ལྡོག་པའི་ཕྱིར་གཉིས་ཀ་ལོག་པའི་རང་རིག་པ་གཉིས་སུ་མེད་པ་རྨད་དུ་བྱུང་བ་དེ་ནི་བདེ་བ་ཆེན་པོ་སྟེ། དེ་ཉིད་ཡང་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་སོ། །གང་གི་ཕྱིར་རང་རིག་པ་གཉིས་ཀ་དང་བྲལ་བ་ཡིན་ཞེ་ན། གསུངས་པ། རང་རིག་ལས་ནི་འགྲུབ་པར་འགྱུར། །རང་རིག་པ་ནི་སྒོམ་པའོ། །ལས་ནི་རང་རིག་རང་བཞིན་ཏེ། །གནོད་པ་ལས་ནི་ལས་སྐྱེ་འགྱུར། །ཞེས་པ་གང་གི་ཕྱིར་རང་རིག་པའི་རྒྱུ་ལས་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོའི་དངོས་གྲུབ་ཏུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར། རང་རིག་ལས་ནི་གྲུབ་པར་འགྱུར། །རང་རིག་པ་ནི་སྒོམ་པའོ། །ནི་ཞེས་པ་གང་གི་ཕྱིར་ཏེ། གང་ཞིག་རང་རིག་པ་དེ་ནི་གཉིས་ཀ་དབྱེར་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་སྒོམ་པ་སྙོམས་པར་འཇུག་པའོ། །ལས་ནི་རང་རིག་རང་བཞིན་ཏེ། གང་ཡང་དེའི་ལས་བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་བདག་ཉིད་དེ་ཡང་རང་རིག་པའི་རྣམ་འཕྲུལ་ཉིད་དོ། །གང་གི་ཕྱིར། གནོད་པ་ལས་ནི་ལས་སྐྱེ་འགྱུར། །ཞེས་པ་གང་གི་ གནོད་པ་འཁྲུལ་པ་ལས་ནི་ལས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཏེ། མ་རིག་པའི་རྐྱེན་གྱིས་འདུ་བྱེད་ཐམས་ཅད་ཡིན་ལ། མ་རིག་པ་ཡང་གཏི་མུག་སྟེ། གཏི་མུག་ཀྱང་འཁྲུལ་པའོ། །འཁྲུལ་པ་ནི་དེ་མ་ཡིན་པ་ལ་དེར་འཛིན་པ་སྟེ། ཇི་ལྟར་ཐག་པ་འཁྱིལ་པ་ལ་སྦྲུལ་གྱི་ཤེས་པ་བཞིན་ནོ། །འཁྲུལ་པ་དེ་ཉིད་ནི་ས་བོན་ཏེ། འཁྲུལ་པ་དེའི་དབང་གིས་གནོད་པའོ། །དེ་ལས་ཀྱང་ལས་དང་བདེ་བ་དང་སྡུག
Chinese
了知一切的，禅修不是禅修本身。一切众生，是指属于三界，属于轮回大海的六道众生世界，以及树木等器世界。一切都应禅修并安住。以何而修？以意，即以心。因何缘故一切众生唯是心，因此称为禅修。而禅修本身不是禅修本身，即不是安住。如何因何缘故？一切法是完全了知的，那不是应禅修的，因何缘故一切法一同完全融入平等性中而知，因此不是应禅修，也不是应安住。如是也降临于导师。所取如影像，从心生起本无始，彼之识之相，亦如互相之影像。如明镜见眼之影像与镜子同时，如是所取与能取无分别唯一恒常生起，根与境与识平等性为一之体性是为智慧，因此禅修不是禅修本身。众生之语指根。一切之语指境。意之语是心，三金刚无分别性恒常知晓。简略所说之义详细开示，稳固与动摇之事物，草与树胶蔓藤等，禅修之其他彼性，是我之事物自性。此指稳固之无情物与动摇之众生有情物，稳固与动摇一切事物，事物之意义。现在即是阐明，草是微小者。树胶是树之自性聚合而成者。蔓藤是分离之自性，草与树胶蔓藤。衰败与增长之自性，无情物等也有三种相，因此三种相即是近 而示现。等字指众生等动摇者也已宣说之故。那也是应禅修之殊胜彼性。
English
Of complete knowledge, meditation is not meditation itself. All beings, meaning those belonging to the three realms, belonging to the ocean of samsara, the six realms of sentient beings' world, and the world of vessels such as trees. All should be meditated upon and abide in. By what should one meditate? By mind, that is, by heart. For what reason are all beings only mind? Therefore, it is called meditation. And meditation itself is not meditation itself, that is, it is not abiding. How and for what reason? All dharmas are completely known, that is not what should be meditated upon. For what reason are all dharmas together completely merged into equality and known? Therefore, it is not what should be meditated upon, nor should it be abided in. Thus, it also descends upon the teacher. What is grasped is like an image, arising from the mind without beginning. The aspect of that consciousness is also like mutual images. Just as a mirror sees the image of the eye and the mirror simultaneously, so the grasped and the grasper are inseparable, only constantly arising. The nature of the equality of the senses, objects, and consciousness being one is wisdom. Therefore, meditation is not meditation itself. The word "beings" refers to the senses. The word "all" refers to the objects. The word "mind" is the heart. The indivisibility of the three vajras is always known. The meaning of what was briefly stated is explained in detail. Whatever is stable and moving, grass, gum, vines, etc., the otherness of what is to be meditated upon is the nature of my own being. This refers to the stable inanimate objects and the moving animate beings. All stable and moving things are the meaning of things. Now it is clarified that grass is the small ones. Gum is the nature of the tree gathered together. Vines are the nature of separation, grass, gum, and vines. The nature of decay and growth, inanimate objects, etc., also have three aspects, so the three aspects are near and shown. The word "etc." means that beings, etc., the moving ones, have also been spoken of. That is also the excellent otherness to be meditated upon.
Chinese
是极为了不起的智慧的自性啊。怎么样呢？“尼”的语声是为了什么呢？具有我的实体的自性。我的实体是，如同我最初没有出生一样，坚固的实体们也最初没有出生。因此，通过认识到无二，一切都具有真实智慧的自性。这样的话，坚固和移动的事物如何不同呢？因此说：“彼等之一异非有。” 意思是说，坚固的那些事物的一体性，不是其他的存在。为什么呢？因为自证是大乐，是自证的自性的智慧，因为坚固的事物本身没有心。或者，坚固和移动的那些事物中，哪一个是无二的，那是不存在的。它的自性是什么样的呢？说：“有非自证乃是遍计之颠倒。” 因为对于自身来说，行为是矛盾的。当它颠倒时，不存在的本身也颠倒，因此，两种颠倒的自证无二是极为了不起的，那就是大乐，那就是真实的智慧。因为什么原因自证远离两者呢？说：“自证由业而成就，自证乃是禅修。” “业是自证之自性，损害由业而生业。” 意思是说，因为自证的因，变成了大手印的成就。自证由业而成就，自证乃是禅修。“尼”字是为了什么呢？因为凡是自证，都是两者无别的体性，所以禅修是等持。“业是自证之自性”，凡是它的业，体验快乐和痛苦的自性，也是自证的幻化。“因为什么？损害由业而生业。” 意思是说，从损害的错乱中，业会产生，因为无明的缘故，一切都是行。无明也是愚痴，愚痴也是错乱。错乱就是把不是它的东西执着为它，就像把缠绕的绳子误认为是蛇的认知一样。那个错乱本身就是种子，因为那个错乱的缘故而造成损害。由此也产生了业以及快乐和痛苦。
English
It is the very nature of wonderful wisdom. How is it? The sound of "ni" is for what? It possesses the nature of my entity. My entity is, just as I was not born in the beginning, so too the steadfast entities were not born in the beginning. Therefore, by realizing non-duality, everything possesses the nature of true wisdom. In that case, how are the steadfast and moving things different? Therefore, it is said: "One of them is not different." It means that the oneness of those steadfast things is not another existence. Why is that? Because self-awareness is great bliss, it is the wisdom of the nature of self-awareness, because the steadfast things themselves have no mind. Or, among those steadfast and moving things, which one is non-dual, that is non-existent. What is its nature like? It is said: "Existence is not self-awareness, but the reversal of complete calculation." Because for oneself, the action is contradictory. When it is reversed, the non-existence itself is also reversed, therefore, the self-awareness of the two reversals is extremely wonderful, that is great bliss, that is true wisdom. For what reason is self-awareness separated from both? It is said: "Self-awareness is accomplished by karma, self-awareness is meditation." "Karma is the nature of self-awareness, harm arises from karma." It means that because of the cause of self-awareness, it becomes the accomplishment of Mahamudra. Self-awareness is accomplished by karma, self-awareness is meditation. What is the word "ni" for? Because whatever is self-awareness, it is the nature of both being inseparable, so meditation is equanimity. "Karma is the nature of self-awareness," whatever its karma is, the nature of experiencing happiness and suffering is also the manifestation of self-awareness. "Because of what? Harm arises from karma." It means that from the confusion of harm, karma will arise, because of the cause of ignorance, everything is action. Ignorance is also delusion, and delusion is also confusion. Confusion is to cling to what is not it as it, just like the perception of a snake in a coiled rope. That confusion itself is the seed, because of that confusion, harm is caused. From this also arises karma, as well as happiness and suffering.