Tibetan
ར། །ཞེས་པ་ཇི་ལྟར་སྨྲ་མི་ཤེས་པས་རྨི་ལམ་དུ་མཐོང་བ་དེ་ཡང་བརྗོད་པར་མི་ནུས་ཀྱི་རང་ཉིད་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་བཞིན་ནོ། །འདིས་ནི་དཔེ་ཙམ་ཉིད་དེ། གང་ལ་ཚིག་གིས་ངེས་པར་མི་ནུས་པ་དེ་ལ་དཔེས་མཚན་པའི་ཆོས་བརྗོད་པས་ཆོག་གོ་ཞེས་པའོ། །རང་རིག་པ་རྡོ་རྗེ་གསུམ་དབྱེར་མེད་པ་དེ་ནི་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཡིན་བའི་ཕྱིར། ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་རང་བཞིན་ཉིད་གསུངས་པ། མཆོག་མཐའ་དགའ་བྲལ་གྱི་དབུས་ནི། སྟོང་དང་སྟོང་མིན་ཧེ་རུ་ཀ ། ཞེས་པ་མཆོག་ནི་ཕུལ་དུ་བྱུང་བའོ། །མཐའ་མི་མཐར་གྱུར་པ་སྟེ། གང་གི་ཞེ་ན། དགའ་བྲལ་གྱི་དབུས་སུའོ། །དགའ་འབྲལ་གྱི་དབུས་ཞེས་པ་མཐའ་དགའ་འབྲལ་ཡང་ཆགས་པ་དང་བྲལ་པའི་ངོ་བོར་གནས་པའོ། །དེ་ནི་དེས་འགའ་མཐའ་ཉིད་དོ། །ཞེས་དོགས་པ་བསལ་བའི་དོན་དུ་དགའ་བྲལ་གྱི་དབུས་ ཞེས་པ་སྟེ། འདི་དབུས་དང་དགའ་བྲལ་ཡང་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དབུས་དགའ་བྲལ་ལོ། །དགའ་བ་དང་མཆོག་དགའ་དག་དང༌། ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པ་དང༌། དགའ་བྲལ་དག་གོ །དེ་དག་གི་དབུས་ནི་ཆགས་པ་དང་བྲལ་པ་སྟེ། དེའི་མཐའོ། །དེ་ཁྱད་པར་ཅི་ཞེ་ན། གསུངས་པ། སྟོང་དང་སྟོང་མིན་ཞེས་པ་སྟོང་པ་ནི་རང་བཞིན་དང་བྲལ་བ་སྟེ་དེ་ཉིད་སྟོང་མིན་ཕལ་པའི་རང་བཞིན་ཞེས་པའི་དོན་ནོ། །དེ་གང་ཞེ་ན་ཧེ་རུ་ཀ་ཞེས་པ་སྟེ། ཧེ་ཞེས་པ་དང་པོ་རྒྱུ་དང་བྲལ་བའོ། །རུ་ཞེས་པ་རུ་ཡིག་བཀོད་པ་དང་བྲལ་བའོ། །ཀ་ཞེས་པ་གང་དུ་ཡང་མི་གནས་པ་སྟེ། རྡོ་རྗེ་གསུམ་དབྱེར་མེད་པ་རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་གསུམ་གྱི་རང་བཞིན་མ་ནིང་ཞེས་པའོ། །གལ་ཏེ་ཡང༌། དགའ་བྲལ་གྱི་སྒྲ་དགའ་བ་ལ་མི་འཇུག་པ་དེ་ལྟར་ན་ཡང་ཐམས་ཅད་དུ་ཁྱད་པར་གྱི་འདོད་ཆགས་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་ཕྱིར། ཐེ་ཚོམ་དུ་འགྱུར་རོ། །གཞན་དུ་ན་སྐད་ཅིག་བཞི་ཐ་དད་དུ་མི་འགྱུར་ཏེ། དགའ་བའི་རང་བཞིན་ཤིན་ཏུ་ཕྲ་མོ་གཅིག་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་དགོངས་པའོ། །ཡང་ན་གང༌། མཆོག་མཐའ་ཞེས་པ་མཆོག་དང་དེ་མཐའ་ཡང་སྟེ། མཆོག་མཐའོ། །གང་གི་ཞེ་ན་དབུས་དང་དགའ་བྲལ་གྱི་དབུས་མཆོག་དགའ། དབུས་མཆོག་དགའ་དང་མཐའ་དགའ་བྲལ་གྱི་དགའ་བ་སྟེ། མཐའ་དང་དབུས་དགའ་དང་པོ་མེད་པས་བར་མ་ཡང་ངོ༌། །དེ་ལ་དགའ་བ་ཡང་ཡོད་པའི་ཕྱིར་དགའ་གསུམ་པོ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་མཆོག་མཐའ་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་བ་ཞེས་པའོ། །དེ་ཡང་ལུས་དང་ངག་དང་སེམས་རྣམས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ངེས་པར་མི་ནུས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་གཞོན་ནུ་མའི་དགའ་པ་ལ་སོགས་པའི་དཔེ་ཅུང་ཟད་ཐ་སྙད་ལྷག་པར་གནས་
Chinese
ར། 就像不知道如何说话一样，梦中所见也无法言说，就像完全了解自己一样。这只是个比喻而已。对于无法用语言确定的事物，用比喻来描述其特征就足够了。自证智慧金刚三者无别，因为是俱生智。因此，宣说了俱生之自性。至上边际乐离之中央，空与非空嘿热嘎。至上是殊胜之意。边际是不成为边际，指的是什么呢？在乐离的中央。乐离的中央是指，边际乐离也安住于不执著和分离的自性中。那就是它的边际本身。为了消除疑惑，说乐离的中央，因为这既是中央也是乐离，所以是中央乐离。喜乐和至上喜乐等，俱生和乐离等。它们的中央是不执著和分离，那是它的边际。那有什么区别呢？宣说了，空与非空，空性是与自性分离，那就是非空，是庸常自性的意思。那是什么呢？嘿热嘎，嘿的意思是最开始与因分离。热的意思是与热字的排列分离。嘎的意思是不安住于任何地方，金刚三者无别是解脱之门三者的自性，是雌雄同体。如果，乐离的声音不包含喜乐，即使那样，也因为在一切处体验特殊的贪欲，所以会变成疑惑。否则，四种刹那不会变成不同，因为喜乐的自性是非常微细的唯一。或者，至上边际，至上和它的边际也是，至上边际。指的是什么呢？中央和乐离的中央，至上喜乐。中央至上喜乐和边际乐离的喜乐，边际和中央喜乐，因为没有最初，所以也没有中间。因为那里也有喜乐，所以说那三个喜乐就是至上边际俱生。那也不是身体、语言和心识等的作用范围，因此无法确定，因此少女的喜乐等比喻稍微多余。
English
Ra. Just as one does not know how to speak, what is seen in a dream cannot be expressed, just as one fully understands oneself. This is just an analogy. For things that cannot be determined by words, it is enough to describe their characteristics with metaphors. Self-awareness, the three vajras are inseparable, because it is innate wisdom. Therefore, the nature of co-emergence is taught. Supreme, Limit, Joy, Separation, Center: Emptiness and Non-Emptiness, Heruka. Supreme means excellent. Limit is not becoming a limit, what does it refer to? In the center of joy and separation. The center of joy and separation means that the limit of joy and separation also abides in the nature of non-attachment and separation. That is its limit itself. In order to eliminate doubts, it is said the center of joy and separation, because this is both the center and joy and separation, so it is the center of joy and separation. Joy and supreme joy, etc., co-emergent and joy and separation, etc. Their center is non-attachment and separation, that is its limit. What is the difference? It is said, emptiness and non-emptiness, emptiness is separation from self-nature, that is non-emptiness, meaning ordinary self-nature. What is that? Heruka, He means the very beginning is separated from cause. Ru means separated from the arrangement of the letter Ru. Ka means not abiding anywhere, the three inseparable vajras are the nature of the three doors of liberation, androgynous. If, the sound of joy and separation does not include joy, even so, because of experiencing special desire in all places, it will become doubt. Otherwise, the four moments will not become different, because the nature of joy is a very subtle unity. Or, supreme limit, supreme and its limit also, supreme limit. What does it refer to? The center and the center of joy and separation, supreme joy. The joy of the center of supreme joy and the limit of joy and separation, the limit and the center of joy, because there is no beginning, so there is no middle. Because there is also joy there, it is said that the three joys are the supreme limit of co-emergence. That is not the scope of body, speech and mind, etc., so it cannot be determined, so the analogy of the joy of a young girl is slightly redundant.
Tibetan
པས་ཉེ་བར་བསྟན་ཏོ། །སྟོང་དང་སྟོང་མིན་ཧེ་རུ་ཀ །ཞེས་པ་གསུངས་པའི་དོན་ཉིད་དོ། །ཀྱེའི་རྡོ་རྗེ་མངོན་པར་འབྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ལེའུ་སྟེ་ལྔ་པའོ། །ཀྱེའི་རྡོ་རྗེ་ཞེས་པ་ཤེས་རབ་དང་ཐབས་དབྱེར་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་སོ། །དེའི་མངོན་པར་འབྱུང་པ་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཆོག་དང་ལྡན་པ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་རྡོ་རྗེ་འཆང་གི་གོ་འཕང་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་བོ། །དེ་ལྟར་གྱུར་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བརྡ་དང་ལྡན་པའོ། །དེ་ནི་ལེའུ་ལྔ་པ་སྟེ། ལྔ་རྣམས་ཀྱིས་རྫོགས་པའོ་ཞེས་པ་ཀྱེའི་རྡོ་རྗེའི་འགྲེལ་བཤད་ཁ་ སྦྱོར་ཤིན་ཏུ་དྲི་མ་མེད་པ་ལས་བརྟག་པ་གཉིས་པའི་ལེའུ་ལྔ་པའོ།། །། དྲུག་པ། བྲིས་སྐུའི་ཆོ་གའི་ལེའུའི་འགྲེལ་བཤད། ཀྱེའི་རྡོ་རྗེ་མངོན་པར་འབྱུང་བ་ནི་ཡེ་ཤེས་ལྔ་དང༌། སྐུ་གསུམ་གྱི་རང་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ལྔའི་རང་བཞིན་ཕྱག་རྒྱ་ལྔ་པོ་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར་གསུངས་པ། ལྷ་མོ་ལ་ནི་དམ་འཁྱུད་ཅིང༌། །བོལླ་ཐོད་པར་བཅུག་ནས་ནི། །དམ་དུ་ཀུ་ཙ་གཟུང་མཛད་དེ། །སྐྱེས་པའི་མཐའ་ནི་གཞིབས་ནས་ཀྱང༌། །ཚེམས་ཀྱིས་མ་མཆུ་བཙིར་ནས་ནི། །མཆན་ཁུང་སེན་མོས་རྨ་མཛད་དེ། །མཉམ་སྦྱོར་བདེ་བ་མྱོང་མཛད་ནས། །ཕྱག་རྒྱ་ལྔ་ནི་རྣམ་ཕྱེ་བ། །དོན་རབ་ཏུ་གསལ་པ་ཉིད་དོ། །ཡང་ན། ལྷ་མོ་ནི་དམ་འཁྱུད་ཅིང༌། །ཞེས་པ་དགའ་བའི་ཡེ་ཤེས་སོ། །བོལླ་ཐོད་པར་བཅུག་ནས་ནི། །ཞེས་པ་མཆོག་དགའི་ཡེ་ཤེས་སོ། །དམ་དུ་ཀུ་ཙ་གཟུང་མཛད་དེ། །ཞེས་དགའ་བྲལ་ཁྱི་དགའ་བའི་ཡེ་ཤེས་སོ། །སྐྱེས་པའི་མཐའ་ནི་གཞིབས་ནས་ཀྱང༌། །ཞེས་པ་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་དགའ་བའི་ཡེ་ཤེས་སོ། །དེ་ལྟར་གྱུར་པ་ན་མཉམ་སྦྱོར་བདེ་བ་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་མངོན་དུ་གྱུར་པར་མཛད་ནས་ཕྱག་རྒྱ་ལྔ་རབ་ཏུ་གསལ་བར་མཛད་དོ། །ཚེམས་ཀྱི་མ་མཆུ་བཙིར་ནས་ནི། །མཆན་ཁུང་སེན་མོས་རྨ་མཛད་དེ། །ཞེས་པ་སྟོན་དུ་རྗེས་སུ་ཆགས་པ་སྟེ། །དེའི་རྗེས་ལ་དམ་འཁྱུད་ཅེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །ཕྱག་རྒྱ་ལྔ་པོ་ཉིད་གསུངས་བ། །བླ་མ་སློབ་དཔོན་འདོད་ལྷ་ལ། །ཕྱག་འཚལ་དོན་དུ་འཁོར་ལོ་འཛིན། །སྤྱི་བོར་འཁོར་ལོ་འཛིན་པ་ཉིད་ལས་རྟག་ཏུ་བླ་མ་ལ་སོགས་པ་ལ། ཕྱག་འཚལ་ཉིད་དེ། འཁོར་ལོའི་ཕྱག་རྒྱ་རྣམ་པར་དག་པ་ནི་མི་བསྐྱོད་པ་ཞེས་དགོངས་པའོ། །བླ་མ་རྡོ་རྗེ་འཛིན་པ་ལ། །སྨོད་ཚིག་མི་ཉན་པ་ཡི་ཕྱིར། །རྣ་བ་དག་ལ་རྣ་ཆ་འཛིན། །རྣ་ཆ་རྣམ་པར་དག་པ་འོད་དཔག་མེད་དེ། དེ་ཡང་འདུ་ཤེས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཡིན་པའི
Chinese
因此，（此偈）已清楚地显示了。空与非空黑汝迦，这正是所说之义。吉祥黑汝迦显现之第五品。吉祥黑汝迦，是指智慧与方便无别的智慧。其显现是指，一切形相皆具足殊胜，以空性之自性圆满成就，圆满证得金刚持之果位，即是正等觉。如是成就之，是指具有表征意义。这是第五品，以五者而圆满，这是吉祥黑汝迦的注释，极其无垢之结合，出自第二观察之第五品。 第六，彩绘仪轨品之注释。 吉祥黑汝迦之显现，是为了显示五种智慧以及三身之自性，即五种智慧之自性，五种手印。因此宣说了：拥抱明妃，将波拉（藏文，梵文天城体，梵文罗马拟音，汉语字面意思）放入颅器中，以誓言抓住乳房，压住男根之端，以齿咬住下唇，以指甲抓伤腋窝，体验结合之乐，五种手印由此而分。此义极为明显。或者说，拥抱明妃，是指喜乐之智慧。将波拉（藏文，梵文天城体，梵文罗马拟音，汉语字面意思）放入颅器中，是指胜喜之智慧。以誓言抓住乳房，是指离喜之喜乐智慧。压住男根之端，是指俱生喜乐之智慧。如是成就时，体验结合之乐，显现无二之智慧，从而使五种手印极为明显。以齿咬住下唇，以指甲抓伤腋窝，是指贪恋于显现，之后便是拥抱明妃等。宣说了这五种手印。顶礼上师、阿阇黎、欲天，为了意义而持有轮。在头顶持有轮，因此恒常顶礼上师等。轮之手印完全清净，意指不动佛。对于上师金刚持，为了不听信诽谤之语，在耳朵上佩戴耳环。耳环完全清净，意指无量光佛，这也是属于识蕴。
English
Thus, (this verse) has clearly shown it. Empty and non-empty Heruka, this is exactly what is said. The fifth chapter of the Manifestation of Hevajra. Hevajra refers to the wisdom that is inseparable from wisdom and means. Its manifestation refers to the fact that all forms are complete with excellence, perfectly accomplished by the nature of emptiness, and the attainment of the Vajradhara state, which is perfect and complete enlightenment. "Having become like that" means having symbolic meaning. This is the fifth chapter, completed by the five. This is the commentary on Hevajra, the extremely immaculate union, from the fifth chapter of the second examination. Sixth, Commentary on the Chapter of Painted Image Ritual. The manifestation of Hevajra is to show the five wisdoms and the nature of the three bodies, that is, the nature of the five wisdoms, the five mudras. Therefore, it is said: Embracing the goddess, putting Bolla (藏文，梵文天城体，梵文罗马拟音，汉语字面意思) into the skull cup, grasping the breast with a vow, pressing the end of the male organ, biting the lower lip with the teeth, scratching the armpit with the nails, experiencing the bliss of union, the five mudras are thus separated. The meaning is very clear. Or, embracing the goddess refers to the wisdom of joy. Putting Bolla (藏文，梵文天城体，梵文罗马拟音，汉语字面意思) into the skull cup refers to the wisdom of supreme joy. Grasping the breast with a vow refers to the wisdom of joy that is free from joy. Pressing the end of the male organ refers to the wisdom of innate joy. When it is accomplished in this way, experiencing the bliss of union, manifesting the non-dual wisdom, thus making the five mudras extremely clear. Biting the lower lip with the teeth, scratching the armpit with the nails, refers to being greedy for appearances, and then embracing the goddess and so on. These five mudras are spoken of. Prostrate to the guru, acharya, and desire deity, holding the wheel for the sake of meaning. Holding the wheel on the crown of the head, therefore, always prostrate to the guru and so on. The wheel mudra is completely pure, meaning Akshobhya. To the guru Vajradhara, in order not to listen to slanderous words, wear earrings on the ears. The earrings are completely pure, meaning Amitabha, which also belongs to the aggregate of consciousness.