Tibetan
་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲས་བླ་ན་མེད་པའི་ཤེས་རབ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་པས་ཕྱི་དང་ནང་གི་བདག་ཉིད་ཅན་ལས་ཁྱད་པར་དུ་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། མ་ཞེས་བརྗོད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། བདེ་བ་ཆེན་པོའི་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པ་འདི་དག་སྐྱེད་པར་བྱེད་པས་མ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །ཀུན་རྫོབ་དང་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་དག་རྣམ་པར་འབྱེད་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་སྲིང་མོའོ། །བཙོ་བླག་མ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། བླ་ན་མེད་པའི་བདེ་བས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཆགས་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་བཙོ་བླག་མའི། །བླ་ན་མེད་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་རྣམས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་འགེངས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་བུ་མོའོ། །ལས་དང་པོའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་བརྟན་པར་བྱ་བར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་གར་མའོ། །དབང་པོ་རྣམས་ཀྱི་ཡུལ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གཡུང་མོ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲས་བརྗོད་པར་བྱའོ། །གལ་ཏེ་ཐམས་ཅད་རྫོགས་པའི་རིམ་པའི་ནང་དུ་འདུས་པར་འགྱུར་ན། བཟླས་པ་དང་བསམ་གཏན་དང་ཕྱག་རྒྱ་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་སོགས་པ་གང་དག་གསུངས་པ་ དེ་དག་ཅི་ཐམས་ཅད་དུ་མེད་པ་ཞིག་ཡིན་ནམ། འོན་ཏེ་ཡོད་པ་ཞིག་ཡིན་ཞེ་ན། དེས་འདུལ་བའི་ལས་དང་པོ་རྣམས་ལ་དེ་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་པས་དེ་དག་ཡོངས་སུ་གཟུང་བར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་སྤྲོས་པ་མེད་པའི་རང་བཞིན་ལས། སྔགས་དང་ལྷ་ནི་ཡང་དག་གནས། །ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་ན་རྫོགས་པའི་རིམ་པའི་ཕྱོགས་ལ་བཟླས་པ་དང༌། བསམ་གཏན་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཇི་ལྟར་བྱ་བ་ཡིན་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར། བརྗོད་པ་བཟླས་པར་ཡང་དག་བཤད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། བརྗོད་པ་ནི་མངོན་པར་རྟོགས་པ་དང་རྣམ་པར་གཟུང་བར་བྱའོ། །གང་གི་ཞེ་ན། ཨཱ་ལི་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། གཡས་པ་དང་གཡོན་པའི་སྣའི་སྦུབས་ཀྱི་རླུང་དུ་རྟོགས་པ་ལ་ངེས་པར་རྟོགས་པའོ། །དེ་ཡང་བླ་མའི་མན་ངག་ལས་ངེས་པར་གཟུང་བར་བྱའོ། །བཟླས་པ་ནི་དེ་ཉིད་ལས་རྡོ་རྗེ་བཟླས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲས་བརྗོད་པར་བྱའོ། །དཀྱིལ་འཁོར་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་དཀྱིལ་ནི་སྙིང་པོ་སྟེ། བདེ་བ་ཆེན་པོའི་ཡེ་ཤེས་སོ། །དེ་ལེན་པར་བྱེད་པ་ནི་འཁོར་ཏེ་དཀྱིལ་འཁོར་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཅི་ཞིག་ཅེ་ན། རྐང་པའི་རྗེས་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། རྐང་པའི་མཐེ་བོང་དག་དམ་དུ་བསྐུམས་པའོ། །ཉིད་ཕྱིར་དཀྱིལ་འཁོར་བརྗོད་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉིད་ཅིང་འཛིན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་སྐད་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱིས་བདེ་བ་ཆེན་པོ་འཛིན་པར་བྱེད་པ་ལ་དཀྱིལ་འཁོར་ཞེས་བྱའོ། །མན
Chinese
之所以用“母”等词语来表达无上智慧，是为了将它与外在和内在的自性区分开来。因此，说了“称为母”等。因为能产生各种各样的大乐，所以称为母。为了区分世俗谛和胜义谛，所以是姐妹。在“少女”等词语中，因为无上的快乐能使一切众生生起贪恋，所以是少女。因为能圆满无上佛陀的功德，所以是女儿。因为初学者无法稳定，所以是舞女。因为不是诸根的对境，所以用“年轻女子”等词语来表达。 如果一切都包含在圆满次第中，那么所说的念诵、禅定、手印、坛城等，难道都是不存在的吗？或者说是存在的呢？回答是，对于那些需要调伏的初学者来说，这些是存在的，所以应该接受它们。因此，从无戏论的自性中，真言和本尊真实存在。这样说过了。 如果这样，那么在圆满次第方面，念诵和禅定等应该如何进行呢？因此，说了“言说是念诵，如实说”等。言说是指现观和摄取。什么呢？就是指ཨཱ་ལི་（藏文，梵文天城体，梵文罗马拟音，汉语字面意思），即对左右鼻孔中的气息进行觉悟，这是必须觉悟的。这也要从上师的口诀中如实领受。念诵就是用金刚念诵这个词来表达。所谓坛城，坛是指精华，即大乐的智慧。能获取它的就是城，所以称为坛城。那是什么呢？就是指脚印，即紧紧收缩脚趾。因此，说“自身是坛城”。自身和执持，用声音的本性来执持大乐，就称为坛城。
English
The reason for using terms like "mother" to express unsurpassed wisdom is to distinguish it from the outer and inner self-nature. Therefore, it is said, "Called mother," etc. Because it generates all kinds of great bliss, it is called mother. In order to distinguish between conventional truth and ultimate truth, it is a sister. In the words "virgin," etc., because unsurpassed happiness can cause all sentient beings to develop attachment, it is a virgin. Because it can perfect the qualities of the unsurpassed Buddha, it is a daughter. Because beginners cannot be stable, it is a dancer. Because it is not the object of the senses, it is expressed by the word "young woman," etc. If everything is included in the Completion Stage, then are the recitations, meditations, mudras, mandalas, etc., that are spoken of, all non-existent? Or are they existent? The answer is that for those beginners who need to be tamed, these are existent, so they should be accepted. Therefore, from the nature of non-elaboration, mantras and deities truly exist. This has been said. If this is the case, then how should recitations and meditations, etc., be practiced in terms of the Completion Stage? Therefore, it is said, "Speech is recitation, truly spoken," etc. Speech refers to realization and apprehension. What is it? It refers to ཨཱ་ལི་ (Tibetan, Devanagari, Romanized Sanskrit, literal Chinese meaning), which is the realization of the breath in the left and right nostrils, which must be realized. This should also be truly received from the guru's oral instructions. Recitation is expressed by the term Vajra recitation. As for the mandala, the altar refers to the essence, which is the wisdom of great bliss. That which obtains it is the city, so it is called a mandala. What is it? It refers to footprints, which is the tight contraction of the toes. Therefore, it is said, "The self is the mandala." The self and holding, using the nature of sound to hold great bliss, is called a mandala.
Tibetan
་དག་འདི་ནི་བདེ་བ་ཆེན་པོའི་རྣམ་པར་འཛིན་པར་བྱེད་པའི་ཐབས་ཡིན་ནོ། །ལག་པ་བསྒྱུར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཐེ་བོ་གཉིས་ཀྱིས་མིང་མེད་གཉིས་བསྡམས་པ་ནི་ལག་པ་བསྒྱུར་བའོ། །དེ་ཉིད་ནི་ཕྱག་རྒྱར་འགྱུར་བའོ། །སོར་མོ་ཉིད་པ་དེ་བཞིན་ནོ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདིར་སོར་མོའི་སྒྲ་ནི་ལིངྒ་དང་ལྕེའོ། །དེ་དག་གིས་ཉེད་པ་ནི་གྱེན་དུ་སྦྱོར་བའོ། །གང་བསམས་པ་དེ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། དེ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་ལེའུ་གང་དུ་བསམས་པ་མ་ལུས་པ་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་བསྒོམ་པར་བྱ་བ་སྟེ། དེ་ལྟ་བས་ན་གང་གི་ཕྱིར་མཆོག་ཏུ་སྙིང་པོ་འགྱུར་བ་དེ་རྣམ་པར་བསམ་པར་བྱའོ། །འོད་གསལ་བའི་མཚན་ཉིད་དེ་ཉིད་རྣམ་པར་བསམ་པར་བྱ་བ་ཡིན་པས་དེའི་ཕྱིར་དེ་ཉིད་བསམ་པར་བྱ་བའོ། །ཕ་ནི་རྡོ་རྗེ་འཆང་སྟེ་གསུམ་པའི་དོན་ གྱི་བདུན་པ་ཡིན་ཏེ། རྡོ་རྗེ་འཆང་གིས་བརྙེས་པའི་བདེ་བ་གང་ཡིན་པའི་བདེ་བ་བསྐྱེད་པར་བྱའོ། །རང་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱི་རོལ་གྱི་ཕྱག་རྒྱ་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པ་ཉིད་དུ་ཉེ་བར་སྤྱོད་པར་བྱེད་པའོ། །དེ་ནི་བསམ་གཏན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་འོད་གསལ་གྱི་བསམ་གཏན་གསུངས་པ་དེར་ནི་བསམ་གཏན་པ་དང་བསམ་གཏན་བྱ་བ་དང་བསམ་གཏན་ཞེས་བྱ་བ་གསུམ་ཆར་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ན་དེ་ཇི་ལྟར་བསྒོམ་པར་བྱ་ཞེ་ན། བདེ་བ་གང་གིས་འཆི་བ་འདིར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། འཆི་བ་ནི་ཐར་པའོ། །དེ་ཉིད་དུ་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་དང་མ་རིག་པའི་མཚན་ཉིད་རྣམས་ནུབ་པར་གྱུར་པ་དེ་ནི་འཆི་བ་ཞེས་བྱའོ། །བདེ་བ་གང་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་དང་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་མ་ལུས་པ་ཟད་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་བདེ་བ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །དགྱེས་པའི་རྡོ་རྗེའི་དཀའ་འགྲེལ་རྣལ་འབྱོར་རིན་པོ་ཆེའི་ཕྲེང་བ་ལས་ལྔ་པ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་ལེའུའི་འགྲེལ་པའོ།། །། དྲུག་པ། སྤྱོད་པའི་ལེའུའི་འགྲེལ་པ། ད་ནི་རྣལ་འབྱོར་པ་རྟག་ཏུ་བསྒོམ་པ་ལ་དགའ་བ་ཡིན་དུ་ཟིན་ཀྱང་སྤྱོད་པ་མེད་པར་མྱུར་དུ་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེ་ནས་གཞན་ཡང་རབ་བཤད་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། བླ་མ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བཀའ་དང༌། དཀའ་ཐུབ་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་བྱེད་པ་ནི་སྤྱོད་པ་སྟེ་བཤད་པར་བྱ་བའོ། །ཕ་རོལ་སོང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤིན་ཏུ་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའོ། །མཆོག་ནི་གཙོ་བོར་གྱུར་པ་སྟེ། གང་གིས་རྟོགས་པར་འགྱུར་ཞིང་རབ་ཏུ་གོ་བར་འགྱུར་བའོ། །གང་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་
Chinese
这些是执持大乐之相的方法。所谓“手印”，就是两个拇指压住两个无名指，这就是手印。它本身就变成了手印。手指本身也是如此。这里所说的“手指”，指的是林伽和舌头。用它们来揉搓，就是向上结合。关于“所思即是”等等，所谓“彼”，就是指在彼性品中所思的一切，都要观想为无生之相。因此，为了使之成为最殊胜的精华，要如是观想。光明之相本身也要如是观想，因此要观想它。所谓“父”，就是金刚持，是第三义的第七个。要生起金刚持所证得的安乐。所谓“自”，就是指不依赖外在手印而亲近行持。所谓“彼是三摩地”等等，所说的光明三摩地，其中并没有三摩地者、三摩地所缘和三摩地本身这三者，那要如何修习呢？“以何乐而死于此”等等这样说到。死亡就是解脱。在那里，心和心所，以及无明的体性都灭尽了，这就叫做死亡。所谓“以何乐”，就是指烦恼和近烦恼全部灭尽之相的大乐。吉祥金刚难释“瑜伽宝鬘”第五品，彼性品释。 第六，行品释。 现在，瑜伽士虽然总是喜欢禅修，但为了说明没有行持就不能迅速获得菩提，所以说：“从彼之后善宣说”。意思是说，上师和佛的教言，以及做苦行的苦难，就是行持，要宣说。所谓“已度彼岸”，就是指完全超越世间。所谓“胜”，就是指最主要的，通过它能够证悟和理解。所谓“何者”，就是指何者。
English
These are the methods for holding the aspect of great bliss. The so-called "hand seal" is when the two thumbs press down on the two ring fingers, and this is the hand seal. It itself becomes the hand seal. The fingers themselves are also like that. What is meant by "fingers" here refers to the linga and the tongue. To rub them together is to join upwards. Regarding "what is thought is," etc., the so-called "that" refers to everything thought in the chapter on Suchness, which should be contemplated as having the characteristic of being unborn. Therefore, in order to make it the most supreme essence, one should contemplate it in this way. The aspect of luminosity itself should also be contemplated in this way, and therefore it should be contemplated. The so-called "father" is Vajradhara, the seventh of the third meaning. One should generate the bliss that Vajradhara has attained. The so-called "self" refers to engaging in practice without relying on external hand seals. The so-called "that is samadhi," etc., refers to the samadhi of luminosity, in which there is no meditator, object of meditation, or meditation itself. How then should one practice? "With what bliss does one die here," etc., is said. Death is liberation. There, the mind and mental factors, as well as the nature of ignorance, all cease, and this is called death. The so-called "with what bliss" refers to the great bliss that has the characteristic of exhausting all afflictions and near afflictions. The fifth chapter of the Difficult Explanation of Hevajra, "Garland of Jewels of Yoga," is a commentary on the chapter on Suchness. Sixth, Commentary on the Chapter on Conduct. Now, although yogis always enjoy meditation, in order to show that without conduct one cannot quickly attain enlightenment, it is said, "From that, I will explain well again." This means that the teachings of the guru and the Buddha, as well as the suffering of asceticism, are conduct, and should be explained. The so-called "gone to the other shore" refers to being completely beyond the world. The so-called "supreme" refers to being the most important, through which one can realize and understand. The so-called "who" refers to who.