English
Therefore, joy is the supreme division of the four distinctions. It is said that the semen of men and women is skillful means, and bliss is wisdom. Likewise, in terms of the completion stage, the saying "Thus, the four co-emergent aspects" is discarded entirely because it is the signifier, and in terms of the signified ultimate truth, it is the samadhi gathered by wind and water, and the four samadhis gathered by fire and earth. Thus, here, as in the "Nomenclature of Reality," it is also said, "The summit of the four dhyanas." These joys are also: the first joy is the hero himself, the supreme joy is the yogini, the exceedingly blissful joy is everything, and they know everything from the means. It is said that, by the distinction of forward and reverse order, for men, first the wind element is disturbed, then fire, water, and earth are disturbed in sequence. For women, the order is reversed, and first it is disturbed from earth. The distinctions of these joys are explained as: joy is a little happiness, supreme joy is more than that, joylessness is detachment from desire by joy, and the remainder is co-emergent joy. It is said that this meaning should also be understood by these vajra words below. Thus, first is the desire to touch, second is the desire for happiness, third is the nature of the destruction of desire, therefore the fourth should be cultivated. Thus it is shown that the vase, secret, and wisdom knowledges are the nature of decay and destruction, therefore it is certain that the four dhyanas should be cultivated. Likewise, in the Sutra of the Supreme First Buddha, it is also said, "The first three are the conventional truth, and the fourth is the ultimate truth." Supreme joy is said to be existence, joylessness is said to be nirvana, and the middle is only joy, therefore co-emergence is abandoned. It is said that these words should be understood in reverse order, the middle is only joy, which is the first joy. Then it is supreme joy. Then it is special joy, because it is to be distinguished by the union of power, therefore it is said in reverse order, and should be known from the mouth of the lama. Thus, the three joys that are spoken of are existence, that is, the nature of destruction, and are eternal.
Tibetan
་ཚིགས་འདིས་ན་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་དབྱེ་བས་སྔོན་མ་རྣམས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཡན་ལག་གིས་དོར་ཏེ། གནས་ཕྱི་མ་རྣམས་ལ་འབད་པར་བྱའོ། །དེ་ལས་ཀྱང་ཤེས་རབ་ཆེན་པོའི་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པ་སྔར་གྱི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཡན་ལག་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མཚོན་པར་བྱ་བ་འདི་ལྟ་སྟེ། བརྗོད་པའི་ཡུལ་ལས་འདས་པ་ཉིད་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཕྲག་བར་བླང་བར་བྱའོ། །འདི་ལྟར། འདོད་ཆགས་མེད་ཅིང་ཆགས་བྲལ་མེད། །དབུ་མར་དམིགས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །འདི་ལ་ཐབས་དང་ཤེས་རབ་མེད། །ཡང་དག་དེ་ཉིད་སྣང་བ་པོ། །གཞན་གྱིས་བརྗོད་མིན་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས། །ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། ཡར་ངོ་མར་ངོ་འདོད་ཆགས་དང་ཆགས་པ་དང་བྲལ་བ་ཡིན་ཞིང༌། དབུ་མ་ཆ་བཅུ་དྲུག་པ་ཡིན་ཞིང་དངོས་སུ་ན་ཉི་མ་དང༌། ཟླ་བ་དང་སྒྲ་གཅན་ཞེའམ། སྐྱེས་པ་དང༌། བུད་མེད་དང༌། མ་ནིང་ཞེའམ། ཨོཾ་དང༌། ཨཱཿ་དང༌། ཧཱུཾ་ཞེའམ། ཆ་ཤས་དང༌། ཐིག་ལེ་དང༌། སྒྲ་ཞེས་གང་ཡང་མཚོན་པར་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་བས་ན་དེའི་ཕྱིར་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་བདེ་བ་ལ་ཞེན་པ་རྣམས་ཀྱིས་བླ་མ་མ་ གཏོགས་པ་རྙེད་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། བླ་མའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བར་བསྟན་ཏོ། །འདི་ལྟར། གང་དུ་ཡང་ནི་མི་རྙེད་དེ། །བླ་མའི་དུས་ཐབས་བསྟན་པ་ཡིས། །བདག་གི་བསོད་ནམས་ལས་ཤེས་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། མཚོན་པར་བྱེད་པ་དང་མཚོན་པར་བྱ་བ་དག་བླ་མ་རིན་པོ་ཆེའི་མགུར་གྱི་བུམ་པ་ལས་བདག་གི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་ཀྱི་ཡན་ལག་སྔོན་དུ་འགྲོ་བས་རིག་པར་བྱའོ། །མཚོན་བྱ་སྔོན་དུ་རྙེད་ནས་འདི་ལྟར་བལྟ་བར་བྱ་སྟེ། དམན་པ་འབྲིང་དང་མཆོག་རྣམས་དང༌། །གཞན་དང་གང་རྣམས་དེ་རྣམས་ཀྱང༌། །རོ་མཉམ་དེ་ཉིད་བསྒོམས་པ་ཡི། །འདི་ཀུན་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་བལྟ། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། མདོར་བསྟན་པའོ། །རྡོ་རྗེའི་ཚིག་འདིས་ནི་མཚོན་བྱ་མངོན་དུ་རྙེད་པ་རྣམས་ཀྱིས་རྒྱུ་བ་དང་མི་རྒྱུ་བའི་འཇིག་རྟེན་གསུམ་པོ་ཕྲ་བའི་འདུ་ཤེས་དང་རགས་པའི་འདུ་ཤེས་དང་དབུ་མའི་འདུ་ཤེས་སྤངས་ཏེ། མཚོན་དུ་མེད་པར་མཚོན་པར་བྱ་བར་སྟོན་ཏོ། །ཇི་སྐད་དུ་རྩ་བའི་རྒྱུད་ལས་ཀྱང་། རིག་པའི་སྐྱེས་བུ་བློ་ལྡན་གྱིས། །སྒྲ་དང་ཐིག་ལེ་རྣམས་སྤངས་ཏེ། །མཚོན་དུ་མེད་པར་མཚོན་བྱས་ནས། །ཀྱེ་ཡི་རྡོ་རྗེའི་སྐུར་འཛིན་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། རྒྱས་པར་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། །དམན་པ་རྣམས་ནི་ཕྲ་བའི་དོན། །མཆོག་གི་དངོས་པོར་བརྗོད་པར་བྱ། །དབུ་མ་གཉིས་ཀྱིས་སྤངས་པ་ཉིད། །ཅེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། མི་རྒྱུ་བ་བསྟན
Chinese
此句中，以超世间的俱生之区分，先前之物以智慧之支分舍弃，于后来的处所应努力。其中，大智慧的俱生，应以先前的智慧之支分全部来象征，如是，超越言说之境者，瑜伽士们应肩负。如此：无贪且无离贪，不于中观中执着，此中无法与慧，真实彼性显现者，非他所说俱生者。如是说。上下弦月是贪与离贪，中观十六分，实际上是太阳和月亮以及罗睺，或者男人和女人以及人妖，或者嗡（藏文：ཨོཾ།，梵文天城体：ओम्，梵文罗马拟音：oṃ，汉语字面意思：嗡），啊（藏文：ཨཱཿ，梵文天城体：आः，梵文罗马拟音：āḥ，汉语字面意思：啊），吽（藏文：ཧཱུཾ།，梵文天城体：हुं，梵文罗马拟音：hūṃ，汉语字面意思：吽），或者部分和明点以及声音，任何都不能象征。因此，为此，执着于涅槃之乐者，除了上师之外无法获得，故显示应追随上师。如此：任何处皆不得，以上师之时方便之教，由我之福德而知。如是说。能象征者和所象征者，应以上师仁波切之颈中的宝瓶，由我之福德之聚的支分先行而知。先获得所象征者后，应如是观看：下等中等和殊胜者，以及其他和任何彼等，味平等彼性所修习，此等一切观为平等性。如是说，是简略指示。此金刚句，由已现前获得所象征者，舍弃流转与不流转的三界之微细之想和粗大之想以及中观之想，显示应以无象征来象征。如根本续中所说：具慧明智之士夫，舍弃声音和明点等，以无象征来象征后，将执持嘿汝嘎之身。如是说，为了详细显示。下等者是微细之义，应说为殊胜之事物，舍弃二中观性。如是说，显示不流转。
English
In this verse, with the distinction of the co-emergent that transcends the world, the previous ones are abandoned by the branch of wisdom, and effort should be made in the subsequent places. Among them, the co-emergent of great wisdom should be symbolized by all the branches of previous wisdom, such as this: Yogis should take upon themselves that which transcends the realm of expression. Like this: There is no attachment and no detachment, and there is no clinging to the Middle Way. There is no method or wisdom in this, the very nature of reality is the illuminator, the co-emergent that is not spoken by others. Thus it is said. The waxing and waning moons are attachment and detachment, the sixteen parts of the Middle Way, in reality, are the sun and the moon and Rahu, or men and women and hermaphrodites, or Om (藏文：ཨོཾ།，梵文天城体：ओम्，梵文罗马拟音：oṃ，汉语字面意思：嗡), Ah (藏文：ཨཱཿ，梵文天城体：आः，梵文罗马拟音：āḥ，汉语字面意思：啊), Hum (藏文：ཧཱུཾ།，梵文天城体：हुं，梵文罗马拟音：hūṃ，汉语字面意思：吽), or parts and bindus and sounds, none of which can be symbolized. Therefore, for that reason, those who cling to the bliss of nirvana cannot be found except by the lama, so it is shown that one should follow the lama. Like this: Nowhere can it be found, but by the lama's teaching of skillful means, it is known from my merit. Thus it is said. The symbolizer and the symbolized should be known from the vase of the guru's throat, with the branch of my accumulation of merit going first. Having first obtained the symbolized, one should look at it like this: The inferior, the middling, and the superior, and others and whatever they are, having meditated on that same taste of equality, look at all of these as equality. Thus it is said, it is a brief instruction. This vajra word, by those who have manifestly obtained the symbolized, abandoning the subtle thought and the gross thought and the Middle Way thought of the three worlds of moving and non-moving, shows that one should symbolize the unsymbolizable. As it is said in the root tantra: The wise and intelligent person of knowledge, abandoning sounds and bindus, etc., having symbolized the unsymbolizable, will hold the form of Hevajra. Thus it is said, for the sake of detailed explanation. The inferior are the meaning of subtle, should be spoken of as superior things, abandoning the two Middle Ways. Thus it is said, showing the non-moving.
Tibetan
་པའི་དངོས་པོ་རྣམས་སམ་ཡང་ན་འདོད་པ་དང༌། གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་པ་རྣམས་སུ་ལྟ་བའི་ཤེས་པའམ། ཡང་ན་དངོས་པོ་གང་ཞིག་མཆོག་དང་འབྲིང་དང་ཐ་མ་སྟེ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གསུམ་གྱི་ཚུལ་ཅན་སྤངས་ཏེ་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་རོ་མཉམ་པར་བསྒོམ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གཞན་རྣམས་ཞེས་བྱ་དབང་པོ་དྲུག །གང་རྣམས་དེ་རྣམས་བརྟན་དང་གཡོ། །ཞེས་བྱ་བས་ནི། བརྟན་པ་དང་གཡོ་བ་དག་ལས་གཡོ་བ་རྣམས་ཀྱང་དངོས་པོ་གསུམ་དུ་གནས་པར་མི་བརྟག་སྟེ། འདི་ལྟར་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་རོར་མཉམ་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ཀུན་ཞེས་བྱ་བ་ཉིད་མེད། །ཅེས་པ་ནི་ཕྱི་དང་ནང་གི་ཆོས་ཅན་གྱི་འཇིག་རྟེན་གསུམ་པོ་འདི་དག་བདག་དང་གཞན་གྱིས་སྟོང་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །མཉམ་ཉིད་མཚུངས་པར་འདོད་པ་སྟེ། རོ་མཉམ་དེ་ཉིད་བསྒོམ་པ་ནི། །མཉམ་ཞེས་བྱ་བ་མཚུངས་པར་བརྗོད། ། རོ་ནི་དེ་ཡི་འཁོར་ལོ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ལྟར་བརྗོད་པའི་རིམ་པས་འཇིག་རྟེན་གསུམ་གྱི་སྲིད་པའི་འཁོར་ལོ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་ལུགས་སུ་འབྱུང་བ་འདི་ཉིད་ཁོ་ན་ལས་འོད་གསལ་བའི་བདེ་བའི་འཁོར་ལོ་ལ་འབྱུང་བས་གཞན་དུ་མི་བཙལ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །གཏན་ཚིགས་འདི་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ན། །བསྒོམ་པར་རོ་གཅིག་མཉམ་པ་ཉིད། །དོན་འདི་ཡིས་ནི་བརྗོད་པ་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། མཉམ་པ་དང་རོ་གཅིག་པར་བྱ་བའི་གཞི་ནི་སྲིད་པའི་འཁོར་ལོ་ཉིད་དེ། འདི་ལས་མ་གཏོགས་པའི་དོན་གཉིས་པ་ནི་འགའ་ཡང་ཡོད་པར་མ་མཐོང་ངོ༌། །དེ་བས་ན་དེའི་ཕྱིར། ང་ལས་འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་འབྱུང༌། །ང་ལས་གནས་གསུམ་པོ་ཡང་འབྱུང༌། །ང་ཡིས་འདི་ཀུན་ཁྱབ་པ་སྟེ། །འགྲོ་བའི་རང་བཞིན་གཞན་མ་མཐོང༌། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། འོད་གསལ་བ་བདེ་བའི་འཁོར་ལོ་འདི་ཉིད་བྱིས་པ་རྣམས་ལ་གཉིད་མཐུག་པོ་དང་སད་པ་དང་རྨི་ལམ་དང་གཉིད་ཀྱི་བདེ་བས་འཁོར་ཞིང་གནས་སོ། །དེ་ནི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་མངོན་པར་འབྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོ་ལས་ཀྱང༌། །དམ་པ་རྣམས་ལ་བདེ་སྐྱེ་ཞིང༌། །བྱིས་པ་རྣམས་ལ་འཇིགས་པར་སྟོན། །ཁྱོད་ནི་མཐོང་ན་གྲོལ་འགྱུར་ཏེ། །མ་མཐོང་ན་ཡང་གྲོལ་མི་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་བས་སྲིད་པ་ཉིད་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་བཞུགས་གནས་མཆོག་ཏུ་ཤེས་པར་བྱ་བ་ལ་གནས་པར་བྱའོ། །འདི་ལྟ་སྟེ། དེ་ལྟར་རྣལ་འབྱོར་པས་ཤེས་ནས། །ཤིན་ཏུ་མཉམ་གཞག་གང་བསྒོམས་པས། །བསོད་ནམས་ཆུང་བའི་མི་ཡིས་ཀྱང༌། །དེ་ནི་འགྲུབ་པར་ཐེ་ཚོམ་མེད། །ཅེས་སྨོས་ཏེ། དོན་འདི་རྩ་བའི་རྒྱུད་
Chinese
或者对于诸有之事物，或者对于欲界、色界和无色界生起见解之智慧，或者对于任何事物，舍弃上、中、下三种等持之相，修持俱生之味一，此乃其义。所谓“其他”是指六根。所谓“哪些”是指那些稳定与变动之物。因此，对于稳定与变动之物，也不应认为变动之物存在于三种事物之中，因为它们是俱生之味一。所谓“此一切”是指无自性。意思是说，这外内有法之三界，是空性，无我无他。平等性即是意欲相同，修持那味一，所谓“平等”是指相同。 味即是彼之轮。如是按照所说之次第，三界有之轮，十二缘起之流转，唯由此生起光明安乐之轮，不应于他处寻觅，此乃其义。以此理之故，修持味一平等性，此义即是如此宣说。如是说，平等与味一之基础即是有之轮，除此以外，未见有其他第二种意义。因此，为了那个缘故，我说一切众生皆从我生，三处亦从我生，我以遍布此一切，未见众生之其他自性。如是说道。此光明安乐之轮，对于孩童们来说，以深沉之睡眠、醒觉、梦境和睡眠之安乐而流转安住。那即是法界显现，如大乘经中也说：对于圣者们生起安乐，对于孩童们则显示恐怖。你若见之则得解脱，若不见之亦不得解脱。因此，应知有本身即是诸佛和菩萨的殊胜居所，并安住于此。例如，如是瑜伽士知晓后，无论修持何种甚深禅定，即使是福德浅薄之人，对此成就亦无疑虑。如是说道。此义乃根本续
English
Or the wisdom of seeing things as they are, or the desire, form, and formless realms, or any object, abandoning the three aspects of superior, middling, and inferior samadhi, and meditating on the co-emergent sameness of taste, this is its meaning. The "others" are the six senses. The "which" are those that are stable and moving. Therefore, even among the stable and moving, the moving should not be considered to exist in three things, because they are co-emergent in taste. "All this" means without self-nature. This means that these three worlds of outer and inner phenomena are emptiness, without self and other. Equality is the desire for sameness, meditating on that same taste, "equal" means the same. Taste is its wheel. Thus, according to the order of speaking, the wheel of existence of the three worlds, the twelve links of dependent origination, only from this arises the wheel of clear light and bliss, one should not seek elsewhere, this is its meaning. For this reason, meditate on the equality of one taste, this meaning is expressed in this way. It is said that the basis for equality and one taste is the wheel of existence itself, and apart from this, no other second meaning is seen. Therefore, for that reason, I say that all beings arise from me, and the three places also arise from me, I pervade all this, and I do not see any other nature of beings. Thus it is said. This wheel of clear light and bliss revolves and abides for children with deep sleep, wakefulness, dreams, and the bliss of sleep. That is the manifestation of the Dharmadhatu, as it is also said in the Mahayana Sutra: Bliss arises for the noble ones, and it shows fear to the children. If you see it, you will be liberated, and if you do not see it, you will not be liberated. Therefore, one should know that existence itself is the supreme abode of the Buddhas and Bodhisattvas, and abide in it. For example, thus the yogi, having known this, whatever profound samadhi he meditates on, even a person with little merit will have no doubt of achieving it. Thus it is said. This meaning is the root tantra.