Tibetan
ས་ཏེ། དེའི་དག་པའི་གན་ན་སྟོན་ཀའི་ཆུའི་དག་པ་དྲི་མ་ཅན་ཉིད་ལྟར་གདའ་བ་སྟེ། ཡོངས་སུ་མ་དག་པའི་ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་ཀྱི་ལས་ལས་བྱུང་བ་བག་ཆགས་དང་བཅས་ཉོན་མོངས་པ་མ་ལུས་པའི་དྲི་མ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་བུའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་དེས་སྟོན་ཀའི་ཟླ་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་གསུང་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་དཔེ་མེད་པ་ཉིད་བཤད་ནས། དཔེ་མེད་པར་བསྟོད་པ་ཉེ་བར་བསྡུ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བཤད་པ་ནི། འཇིག་རྟེན་ལེགས་པ་གང་ཅིའང་རུང༌། །ཐམས་ཅད་བསྔོས་ནའང་དེར་བས་ཏེ། །ཉོན་མོངས་འཇིག་རྟེན་ཆོས་རྣམས་ཀྱིས། །སངས་རྒྱས་ཆོས་ལ་ཁྱད་མི་ཁོར། །ཐམས་ཅད་ བསྔོས་ནའང་དེར་བས་ཏེ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེར་བས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བ་ལང་རྗེས་ལྟར་ས་ལེར་གང་གདའ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་བཤད་ཟིན་པ་ཞེས་བྱ་བའོ། །རྒྱ་མཚོའི་ཟབ་པ་ལ་སོགས་པ་ཉེ་བར་བཤད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཚིག་ཙམ་སྟེ། གཞུང་འདི་ཉིད་ཀྱི་དོན་གྱིས་གོ་བས་གཞན་ཐམས་ཅད་ཀྱང་དཔེ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྡུས་ནས་བཤད་པའོ། །ཐམས་ཅད་གང་ཡིན་ཞེ་ན། བཤད་པ། འཇིག་རྟེན་ལེགས་པ་གང་ཅིའང་རུང༌། །ཞེས་སྨོས་པ་ལ་གང་ཅིའང་རུང་བ་ནི་པདྨ་དང༌། ཨུཏྤལ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ལེགས་པ་ནི་མཛེས་ཤིང་འཇིག་རྟེན་པ་ལ་གྲགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་ཁྱོད་ཀྱི་དཔེ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དགོངས་པའོ། །རྒྱུ་གང་གིས་ཤེ་ན། བཤད་པ། སངས་རྒྱས་ཆོས་ལ་ཁྱད་མི་ཁོར། །ཞེས་སྨོས་པ་ལ། ཁྱད་མི་ཁོར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱད་པར་མང་པོ་གེགས་མ་མཆིས་པ་ཞེས་སྔར་བཤད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅི་ནི་གང་གི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ལའོ། །སངས་རྒྱས་ཆོས་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྟོབས་དང་མི་འཇིགས་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སོ། །འཇིག་རྟེན་ཆོས་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་པ་ལ་གྲགས་པའི་ཉི་མ་ལ་སོགས་པའོ། །འདིར་ཆོས་ཀྱི་སྒྲ་ནི་དངོས་པོ་ཙམ་གྱི་ཚིག་ཏུ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ། །ཉོན་མོངས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གེགས་བགྱིད་པ་དང་སྒྲིབ་པ་ལ་སོགས་པ་ཇི་ལྟར་བཤད་པས་འཇིག་པ་དང་ལྡན་པའོ། །བཤད་པ་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར། ཉོན་མོང་འཇིག་རྟེན་ཆོས་རྣམས་ཀྱིས། །སངས་རྒྱས་ཆོས་ལ་ཁྱད་མི་ཁོར། །དེའི་ཕྱིར་ན། འཇིག་རྟེན་ལེགས་པ་གང་ཅིའང་རུང༌། །ཐམས་ཅད་བསྔོས་ནའང་དེར་བས་ཏེ། །ཞེས་བྱ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་ཁྱོད་ཀྱི་དཔེ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེ་ལྟ་བུའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་རྣམས་ཀྱིས་འཇིག་རྟེན་པའི་དཔེ་ལས་དཔེ་མེད་པ་བཤད་ནས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་
Chinese
是也。彼之清净处，如秋季之水清净而有垢染。以完全不净之身语意之业所生，具习气，远离一切烦恼之垢染之故。如是之偈颂，由秋月等，说示世尊之语等无与伦比。为摄集赞叹无与伦比而说示者：世间美好任何物，一切供养亦不及，烦恼世间诸法者，于佛法不及其胜。一切供养亦不及。如是说者。不及者，如牛迹般平坦之所有等，是说已尽之义。如海之深广等，所略说者，仅是言辞而已。以本论之义可知，故其他一切皆非譬喻，是为摄略而说。一切为何耶？说示：世间美好任何物。如是所说之任何物，即莲花与青莲花等。美好者，即美观且世间所称扬者，亦非汝之譬喻，如是之意。以何因耶？说示：于佛法不及其胜。如是所说者，不及其胜者，即众多差别无有阻碍，如前所说之故。何者乃为何之义。佛法者，即力与无畏等。世间诸法者，即世间所称扬之日月等。此处法之语，应理解为仅是事物之词。烦恼者，即障碍与遮蔽等，如所说般，是具有坏灭性者。说示即此：何以故？烦恼世间诸法者，于佛法不及其胜。是故，世间美好任何物，一切供养亦不及。如是所说者，亦非汝之譬喻。如是之偈颂，由世间之譬喻说示无与伦比后，世尊以超离世间之
English
It is so. Its purity is like the purity of autumn water, which is still tainted. Because it arises from the completely impure actions of body, speech, and mind, possessing habitual tendencies, and is free from the defilement of all afflictions. Such verses, from the autumn moon and so on, declare the incomparability of the Blessed One's speech and so on. To gather the praise of incomparability, it is said: Whatever is good in the world, even if all is offered, it does not equal it. Afflictions, worldly dharmas, do not surpass the Buddha's Dharma. Even if all is offered, it does not equal it. As it is said. "Does not equal it" means that everything is as flat as an ox's footprint, and so on, meaning that it has all been said. What is briefly described, such as the depth of the ocean, is only words. Since it can be understood by the meaning of this treatise itself, all others are not metaphors, and this is said in brief. What is everything? It is said: Whatever is good in the world. Whatever is said, such as lotus and blue lotus. What is good is what is beautiful and praised in the world, and it is not your metaphor, that is the intention. By what cause? It is said: The Buddha's Dharma does not surpass it. What is said, "does not surpass it," means that there are many differences without obstacles, as previously said. What is the meaning of "for what"? The Buddha's Dharma is strength and fearlessness, and so on. Worldly dharmas are the sun and moon, and so on, which are praised in the world. Here, the word "dharma" should be understood as merely a word for things. Afflictions are obstacles and obscurations, and so on, as said, possessing destructibility. It is said: Why? Afflictions, worldly dharmas, do not surpass the Buddha's Dharma. Therefore, whatever is good in the world, even if all is offered, it does not equal it. What is said is not your metaphor. Such verses, having declared incomparability from worldly metaphors, the Blessed One, with the transcendence of the world,
Tibetan
དཔེས་དཔེ་མེད་པ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། རིན་ཆེན་ཆོས་གང་བརྙེས་ནས་ཁྱོད། །མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་དེ་ཉིད་དང༌། །ཁྱོད་དུ་བསྒྲུན་ཞིང་དེ་དང་ནི། །ཁྱོད་དང་བསྒྲུན་ལྡོམ་ཁོ་ནར་བས། །རིན་ཆེན་ཆོས་གང་ཞེས་སྨོས་པ་ལ། བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ནི་འདིར་རིན་ཆེན་ཆོས་སུ་འཐད་ཀྱི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་དེ་ཐོབ་ ༄། །པའི་ཕྱིར་རོ། །བརྙེས་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའམ་མངོན་དུ་གྱུར་པས་སོ། །ཁྱོད་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ཅན་མ་ལུས་པའི་མཆོག་ཏུ་གྱུར་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གང་ཞིག་སེམས་ཅན་རྐང་མེད་དམ། རྐང་གཉིས་པ་འམ། རྐང་མངས་ཞེས་བྱ་བ་གང་ཡིན་པའི་སེམས་ཅན་དེ་རྣམས་ལས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་མཆོག་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདོའི་ཚིག་ཡིན་ནོ། །དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རིན་ཆེན་ཆོས་སོ། །ཉིད་ཀྱི་སྒྲ་ནི་ངེས་པར་གཟུང་བ་སྟེ། དེ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་གཞན་གྱི་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཁོ་ནར་བས་པས་སྒྲ་ནི་ཡོངས་སུ་དག་པར་བརྗོད་པའོ། །ཡོངས་སུ་དག་པའི་ཕྱིར་ལེགས་ཏེ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་བོད་པའོ། །སངས་རྒྱས་རིན་པོ་ཆེ་དག་ཡོངས་སུ་དག་པའི་ཕྱིར་བསྒྲུན་པ་ལ་ནི་སྐྱོན་མེད་དོ་ཞེས་དགོངས་པའོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ན་བཤད་པ། དེ་དང་ཁྱོད་ནི་ཞེས་སྨོས་པ་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་རིན་ཆེན་གྱིའོ། །དང་གི་སྒྲ་ནི་བསྒྲུན་ལྡོམ་ཞེས་བྱ་བར་རྗེས་སུ་དྲང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཁྱོད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་དང་བསྒྲུན་པའི་ཕྱིར་རིན་ཆེན་ཆོས་ཀྱི་དཔེ་དང་དེའི་ཁྱོད་ཅེས་བྱ་བ་དང་མདོར་བསྡུས་པའོ། །སྤེལ་མ་ལས་ཀྱང་སློབ་དཔོན་ཕྱོགས་ཀྱི་གླང་པོས་ཁྱད་པར་དུ་བསྟོད་དེ། ཡང་ན་དེ་ཡང་ཁྱོད་མཚུངས་མིན། །གང་ཕྱིར་གཉི་ག་མཉམ་པ་ཉིད། །ཚད་མ་མཁན་གྱིས་བརྗོད་པར་ནུས། །དེ་ནི་སུས་ཀྱང་རྟོགས་མི་འགྱུར། །ཞེས་བཤད་དོ། །དེའི་དགོངས་པ་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། གླང་དང་གླང་རྒོད་དག་ལ་ཁྱད་པར་ཡོད་ན་ཡང་ཚད་མ་ལ་སོགས་པ་སྤྱིའི་ཤེས་པས་དཔེར་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། གླང་ཇི་ལྟ་བ་དེ་བཞིན་དུ་གླང་རྒོད་དོ། །ཡང་ན་གླང་རྒོད་ཇི་ལྟ་བ་དེ་བཞིན་དུ་གླང་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དང༌། རིན་ཆེན་ཆོས་དག་གི་ཚད་མ་ནི་གང་གིས་ཀྱང་མི་ཤེས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་ཁྱོད་ཀྱི་རིན་ཆེན་ཆོས་ནི་དཔེ་མ་ཡིན་གྱི། །དེའི་ཡང་ཁྱོད་ཀྱི་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའོ། །གལ་ཏེ་བཅོམ་ལྡན་
Chinese
當以無比喻作譬喻宣說，您獲得何種珍寶之法？與至上者您，於您作比，彼與您，與您作比，僅是愚昧。所說何種珍寶之法，此處無上圓滿菩提適合作為珍寶之法，而非寂滅涅槃，因聲聞等亦能獲得之故。獲得，意為如實隨行或現前。您至上者，意為一切有情之至上者。無論是無足有情，二足有情，或多足有情，彼等有情中，如來應供正等覺是至上者，此乃經部之語。彼，指珍寶之法。語氣詞「ཉིད་」意為確定，唯有彼，而非其他。語氣詞「ཁོ་ནར་བས་པས་」意為完全清淨。因完全清淨故善哉！此乃對薄伽梵之稱呼。諸佛珍寶皆因完全清淨故，作比喻無有過失，此乃其意。因此宣說，彼與您，所說之彼，指珍寶之法。連詞「དང་」是為了引導至作比喻之愚昧。您，是與薄伽梵作比，珍寶之法的譬喻與彼之您，是簡略之說。從交替中，導師方象亦作了特別讚頌：或者彼亦非您之等同，何以故，二者平等性，量論師亦不能言說，彼無人能證悟。如是宣說。其意為，縱然象與野象有差別，然可由量等共同之識作譬喻，如象一般，野象亦如是。或者如野象一般，象亦如是。如是，如來與珍寶之法之量，無人能知。因此，您之珍寶之法非譬喻，彼亦非您之譬喻。若薄伽梵
English
An analogy should be explained using incomparable analogies. What precious Dharma have you attained? You, the supreme one, are compared to that very Dharma. Comparing that Dharma to you, and you to it, is merely foolish. When it is said, "What precious Dharma?" the unsurpassed, perfectly complete enlightenment is suitable here as the precious Dharma, not Nirvana, because even the Shravakas and others attain it. "Attained" means to truly follow or to manifest. "You, the supreme one" means the supreme of all sentient beings. Among all sentient beings, whether they are footless, two-legged, or many-legged, the Tathagata, Arhat, perfectly enlightened Buddha is the supreme one. This is a statement from the Sutra. "That" refers to the precious Dharma. The word "nyid" (ཉིད་) means to be certain, only that, not another. The word "khonar base pa" (ཁོ་ནར་བས་པས་) means to be completely pure. Because it is completely pure, it is excellent! This is an address to the Bhagavan. Because the precious Buddhas are completely pure, there is no fault in making comparisons, that is the intention. Therefore, it is said, "That and you," where "that" refers to the precious Dharma. The word "dang" (དང་) is to lead to the foolishness of making comparisons. "You" is compared to the Bhagavan, the analogy of the precious Dharma and that of you, is a concise statement. From the alternating verses, the teacher Dignāga also praised it specially: "Or that is not equal to you, because the two are equal, the logician cannot say, and no one can realize that." So it is said. The meaning of that is this: Even if there is a difference between an elephant and a wild elephant, it can be exemplified by the common knowledge of logic, etc., just as an elephant is, so is a wild elephant. Or, just as a wild elephant is, so is an elephant. Likewise, the measure of the Tathagata and the precious Dharma cannot be known by anyone. Therefore, your precious Dharma is not an analogy, nor is that of you. If the Bhagavan...