Tibetan
ཞེས་བཤད་དོ། །ཡང་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་གནས་སྐབས་སུའོ། །རྒྱུ་དེའི་ཕྱིར་ན་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་ནི་སྦྱིན་པ་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་སོགས་པ་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་བརྙེས་པ་སྟེ། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་མཛད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ལྟ་བུའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་ཀྱིས་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་བསྟོད་ནས། བསམ་གཏན་གྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་བསྟོད་པ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། ཐུགས་ནི་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་དང༌། །རྟག་ཏུ་རྗེས་སུ་འབྲེལ་སླད་དུ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་འབྲས་བུར་བཅས་པ་ཡི། །ཤིན་ཏུ་བདེ་ལའང་ཁྱོད་མ་ཆགས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པ་ལ། ཤིན་ཏུ་བདེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྡུག་བསྔལ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཤིན་ཏུ་བདེ་བ་ལ་ཡང་མ་ཆགས་པ་ནི་སྲིད་པར་ཁྱོད་མ་གྱུར་ཞེས་བྱ་བ་དང་སྦྱར་རོ། །གང་ལ་ཞེ་ན། བཤད་པ། ཏིང་འཛིན་འབྲས་བུ་དང་བཅས་པ། །ཞེས་སྟོས་པ་ལ་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི་བསམ་གཏན་དག་གོ །འབྲས་བུ་དང་བཅས་པ་ནི་འབྲས་བུར་བཅས་པ་སྟེ། སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་བསམ་གཏན་དང༌། འཐད་པ་བསྒྲུབ་པའི་བསམ་གཏན་དེ་རྣམས་ལ་ཡང་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །རྒྱུ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བཤད་པ། རྟག་ཏུ་རྗེས་སུ་འདྲེས་ ༄། །སླད་དུ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་གང་གི་ཕྱིར་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོས་སེམས་ཅན་ལ་ཕན་པའི་བྱ་བ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་རྟག་ཏུ་ཐུགས་དྲན་ནས་བསམ་གཏན་གྱི་བདེ་བ་ལ་ཆགས་པའི་གླགས་སྐབས་ཚོལ་བར་མི་མཛད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་དེ་དང་རྟག་ཏུ་ཐུགས་རྗེས་འབྲེལ་པར་གྱུར་ཏོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཇི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་བྱང་ཆུབ་མ་ཐོབ་པར་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོས་ཡུན་རིང་དུ་གོམས་པར་བྱས་ཞེས་བྱ་བས་ན་སྙིང་རྗེ་མེད་པ་རྣམས་ལས་ཁྱད་པར་དུ་གྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །རྒྱུ་གང་གི་ཕྱིར་འབྲས་བུ་དང་བཅས་པ་ལ་ཆགས་པར་མ་གྱུར་པ་དེའི་ཕྱིར། གཞན་དང་ཐུན་མོང་མ་ལགས་པའི། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱས་པར་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། གཞན་དང་ཐུན་མོང་མ་ལགས་པའི། །བདེ་བ་གང་དེ་གྱ་ནོམ་ཡང༌། །དམ་པའི་སྤྱོད་ལྡན་ཁྱོད་འདྲ་ལ། །གནོད་པར་བས་ཀྱི་སྨན་མ་མཆིས། །ཁྱོད་འདྲ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱོད་དང་འདྲ་བའོ། །རྒྱུའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་བར་དུ་བྱེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །གནོད་པར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གནོད་པར་བྱེད་པ་ཁོ་ནའོ། །སྨན་མ་མཆིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕན་པ་མི་བྱེད་པའོ། །བདེ་བ་གང་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་བསམ་གཏན་དང༌། འཐད་པ་བསྒྲུབ་པའི་བསམ་གཏན་དང༌། དབེན་པ་ལས་སྐྱེས་པའོ། །དེ་ནི་དམ་པ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཞེས་བཤད་པ། དམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤིན་ཏུ་སྨན་པ་མཛད་པའི་ཕྱིར་དང༌། དུས་རིང་པོར་རྗེས་སུ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་མཆོག་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དམ་པའི་སྤྱོད་ལྡན་ཞེས་སྨོས་པ་ལ། སྤྱོད་པ་ནི་སྤྱོད་པའོ། །དེ་ནི་དེའི་རྣམ་པ་འདིས་དམ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བོད་པའོ། །ཅིའི་སླད་དུ་བདེ་བ་དེ་ཁྱོད་དང་འདྲ་བ་ལ་གནོད་པར་བྱེད་པ་ཞེས་པ་ལ། བཤད་པ། གཞན་དང་ཐུན་མོང་མ་ལགས་པའི། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གི་ཕྱིར་དེ་ནི་ཐུན་མོང་མ་ལགས་པ་སྟེ་སྤྱི་མ་ཡིན་པའོ། །གང་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་ཞེ་ན། གཞན་དག་དང་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །བཤད་པ་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལས་བྱུང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་སྲོག་ཆགས་གཞན་རྣམས་ཀྱིས་བསྟེན་པར་མི་ནུས་པའི་རྒྱུ་དེས་ན་དེ་ལ་ཆགས་པ་མི་སྐྱེད་པ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་དང་ལྡན་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལས་རྒྱལ་བའི་ ཕྱིར་བསམ་གཏན་གྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་གྱུར་ཏོ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལྟ་བུའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་པོས་བསམ་གཏན་གྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་བསྟོད་ནས། འདྲེས་པ་ལས་ནི་ལེགས་བཤད་པ། །ཞེས་བྱ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་བསྟོད་པ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། འདྲེས་པ་ལས་ནི་ལེགས་བཤད་པ། །སྙིང་པོ་སྐྱོན་མེད་ཉི་ཚེ་ཞིག །ཁྱོད་ཀྱིས་ཀུན་བཞེས་ཐུགས་ལ་བཞག །ཉེས་བཤད་དུག་བཞིན་ཡོངས་སུ་སྤངས། །འཇིག་རྟེན་ན་འཆད་པ་པོ་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། ལེགས་པར་བཤད་པ་དང༌། ཉེས་པར་བཤད་པ་དང༌། འདྲེས་པའི་ཚིག་གི་དབྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་རྣམས་ལས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་འདྲེས་པའི་ཚིག་ལས་སྙིང་པོ་ལེགས་པར་བཤད་པ་ཐུགས་ལ་བཞག་པ་ནི་བཟུང་བའོ། །ཁ་ཅིག་ལ་ནི་དབྱངས་ཉེ་བར་བསྒྱུར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡི་གེ་ཏའི་རྣམ་པར་རིགས་སོ་ཞེས་བྱ་བར་ཤེས་ནས། སྒྲ་ངན་པ་ཡི་འཇིགས་པ་ཡིས། །སྙིང་པོ་ཁོ་ན་ཨཱ་ཏཾ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་ལུང་མ་ཡིན་པའི་གདོན་པའོ། །དེ་ལ་ལན་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། འདི་ནི་ཉེ་བར་བསྒྱུར་བ་མ་ཡིན་གྱི་དེ་དང་འདྲ་བའི་ཚིག་ཕྲད་དོ། །དཔེར་ན་དུ་རྣ་ཡ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། དེས་ན་ཐུགས་ལ་བཞག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སློབ་དཔོན་གྱིས་བཤད་པ་མཛེས་པ་ཡིན་ནོ། །གང་ཞིག་ལེགས་པར་བཤད་པ་འབའ་ཞིག་ཏུ་སྨྲ་བ་དེ་རྣམས་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སྐྱོན་མེད་ཉི་ཚེ་ཞིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ལེགས་པར་བཤད་པ་དང་སྦྱར་རོ། །ལེགས་པར་བཤད་པ་དང་མ་འདྲེས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་
Chinese
如是说。或者于菩萨之位也。是故殊胜者，谓布施及戒等殊胜已得，谓波罗蜜多圆满作也之义。如是之偈二，以赞精进波罗蜜多后，当说赞静虑波罗蜜多，心乃大悲，恒常随逐故，具禅定果亦，极乐汝亦不贪。如是等说，极乐者，谓无苦故。于极乐亦不贪者，谓汝不住有也合之。于何耶？说云：具禅定果。如是赞者，谓禅定是静虑也。具有果者，谓具有果也，谓等至静虑及，称理成办静虑彼等亦也之义。何因耶？说云：恒常随逐
English
Thus it is said. Or, it is in the state of a Bodhisattva. Therefore, the excellent one is the one who has attained excellence in generosity, discipline, and so on, meaning that he has perfectly accomplished the pāramitās. Having praised the perfection of diligence with these two verses, the praise of the perfection of meditation will be explained: "Your mind is great compassion, and for the sake of constant following, you are not attached to even the supreme bliss of having the fruit of samādhi." When such things are mentioned, "supreme bliss" means because there is no suffering. "Not being attached to even supreme bliss" is connected with "you do not remain in existence." To what? It is said, "Having the fruit of samādhi." When praising like this, samādhi is dhyāna. "Having fruit" means having fruit, meaning also those samādhis of entering into equipoise and accomplishing what is reasonable. For what reason? It is said, "Always following
Chinese
之禅定，及由寂静所生。彼非是圣者耶？曰：非是。所谓圣者，谓极善疗治，及长时随行，亦是殊胜之义。言圣者具行，行即是行。彼以彼之相状，呼为圣者。何故彼安乐能损害如汝者？释曰：不与他共。言不与他共者，谓何故彼不共，即非共同耶？不与何者共同耶？谓不与他者之义。释曰：此谓世尊之定所生者，诸余有情不能修习，是故于彼不生贪着，与具足经历之定，由是超胜，故禅定波罗蜜多，即得圆满。如是二偈赞叹禅定波罗蜜多已。杂者善说。此以偈赞叹般若波罗蜜多，当说之。杂者善说，精要无垢唯一。汝当尽取置于心中，恶说如毒悉皆舍。世间说法者有三种，谓善说、恶说、及杂语，为辨别语故。彼等之中，菩萨于杂语中，精要善说置于心中，即是受持。于某者，谓音韵转近，谓知是字之相类。恶声之怖畏，精要唯阿当，此谓非教之鬼魅。彼之答是：此非转近，是与彼相似之语助词。譬如都那亚，故置于心中，谓阿阇黎所说美妙。若有唯说善说者，菩萨于彼无垢唯一，谓与善说合之。若有不杂善说者，彼即是
English
Of meditation, and born of solitude. Is he not a noble one? It is said, no. The so-called noble one means that he is extremely good at healing, and that he follows for a long time, which is also the meaning of being supreme. Speaking of the noble one possessing conduct, conduct is conduct. He is called a noble one by that aspect of his. Why does that happiness harm those like you? Explanation: Not shared with others. The so-called not shared with others means why is it not shared, that is, not common? With whom is it not shared? It means not with others. Explanation: This means that what is born from the samadhi of the Bhagavan, other sentient beings cannot practice, therefore, they do not generate attachment to it, and with the samadhi of possessing experience, they are superior, therefore, the perfection of meditation is fulfilled. Having praised the perfection of meditation with these two verses. The mixed is well spoken. This is to praise the perfection of wisdom with a verse, which should be said. The mixed is well spoken, the essence is flawless and unique. You should take it all and put it in your heart, and abandon all evil speech like poison. There are three kinds of speakers in the world, namely, good speakers, evil speakers, and mixed speakers, for the sake of distinguishing speech. Among them, the Bodhisattva, in mixed speech, puts the essential good speech in his heart, which is to uphold it. To some, it is said that the rhyme is close to transformation, which means knowing that it is a similar form of the word. The fear of bad sound, the essence is only Adang, this means the non-teaching ghost. The answer to that is: This is not a near transformation, but a verbal auxiliary similar to it. For example, Duna Ya, so putting it in the heart means that what the Acharya said is beautiful. If there are those who only say good things, the Bodhisattva is flawless and unique to them, which means to combine with good speech. If there is one who does not mix good speech, then he is