Tibetan
་གཟུགས་མཐོང་བ་ལ་སོགས་པའི་བྱ་བ་འཇུག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་སྐལ་བ་དང་ལྡན་པའི་སྐྱེ་བོ་དམ་པ་ཡི་དབང་པོ་དྲུག་མཆོག་ཏུ་གྱུར་བ་ལ་སོ་སོ་དང་མཐུན་པའི་སྤྱོད་ལམ་གྱི་དོན་ཉམས་སུ་མྱོང་ཞིང་རྟོགས་པར་འགྱུར་བའི་རྒྱུ་མཛད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡང་འདི་ལྟར་གདུལ་བྱ་རྣམས་ཀྱི་མིག་གི་དབང་པོ་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པས་འབྱུང་བ་བཞི་ལས་གྱུར་ཅིང་རྡུལ་ཕྲ་རབ་བསགས་པ་མ་ཡིན་ལ། དབང་འབྱོར་བའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གཟུགས་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པའི་དོན་ལ་ལྟ་བ་དང་། རྣ་བའི་དབང་པོ་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པས་རྟག་ཏུ་མཚན་མ་མེད་ཅིང་ཡང་དག་པའི་དམ་པའི་ཆོས་ཀྱི་གཏམ་བཟང་པོ་ནི་འཇིག་རྟེན་པའི་ཆོས་དང་མ་འདྲེས་པ་གཙང་མའི་དོན་ལ་ཉན་པ་དང་། སྨྲའི་དབང་པོ་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པས་བདེ་བར་གཤེགས་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་དྲི་ཡིད་དུ་འོང་བ་ནམ་ཡང་ཉེས་པའི་དྲི་མས་མ་གོས་པ་གཙང་བའི་དོན་ལ་སྒོམ་པ་དང་། ལྕེའི་དབང་པོ་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པས་འཕགས་པ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱིས་ལོངས་སྤྱོད་པར་བྱ་བ་དམ་པའི་ཆོས་ཀྱི་རོ་མཆོག་བདུད་རྩི་ལྟ་བའི་དོན་ལ་མྱོང་བ་དང་། ལུས་ཀྱི་དབང་པོ་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པས་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཤིན་དུ་སྦྱངས་པ་ལས་འབྱུང་བ་ཡང་དག་པའི་རེག་བྱའི་བདེ་བ་ཆེན་པོ་ཟག་པ་མེད་པའི་དོན་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་དང་། ཡིད་ཀྱི་དབང་པོ་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གནས་ལུགས་གདོད་མ་ནས་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཟབ་ཅིང་རྟོགས་པར་དཀའ་བའི་ཚུལ་བདག་མེད་པའི་དོན་ལ་རྟོགས་པ་ཁྱད་པར་ཅན་སྐྱེ་བའི་རྒྱུར་གྱུར་བ་སྟེ། དེ་ཡང་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་རིགས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ (༩༨)ཞིབ་མོར་བསམས་ཤིང་རྣམ་པར་དཔྱད་པ་ན། གཞན་དོན་མཐར་ཐུག་པའང་དོན་དམ་ཟག་པ་མེད་པའི་བདེ་བ་ཆེན་པོ་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་མཛད་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། དོན་དམ་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་འདུས་མ་བྱས་ནམ་མཁའ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་སྐྱེ་བ་དང་འཇིག་པ་དང་གནས་པ་ལ་སོགས་པ་འདུས་བྱས་ཀྱི་རྒྱུ་མཚན་རྣམས་དང་བྲལ་ཞིང་། འགྱུར་བ་མེད་པ་ལྷན་གྱིས་གྲུབ་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་པའོ། །རྒྱས་བཤད་ལ་གསུམ་ལས། དོན་གཉིས་འགྲུབ་ཚུལ་རྣམ་དབྱེ་དང་བཅས་པ་སྤྱིར་བསྟན་པ་ནི། ཕྱེད་ལས་མང་པོ་ཡོད་ཀྱང་མདོར་བསྡུ་ན་སློབ་ལམ་དུ་ཇི་ལྟ་བ་དང་ཇི་སྙེད་པ་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་གཉིས་པོ་ཟུང་དུ་འབྲེལ་བར་བསྒོམས་པའི་བྱ་བའི་ལས་སུ་སྐུ་གཉིས་པོ་འདི་ནི་འགྲུབ་པར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ཡང་མཉམ་གཞན་ཏུ་ཆོས་ཉིད་ཇི་ལྟ་བའི་དོན་ལ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་གོམས་པ་ལས། གློ་བུར་གྱི་དྲི་མ་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་སྐུ་སྤངས་པ་མཐར་ཕྱིན་པ་ནི་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་ཐོབ་པ་དང་། རྗེས་ཐོབ་ཏུ་ཟབ་པ་དང་རྒྱ་ཆེ་བའི་ཆོས་ལ་སོགས་པ་ཇི་སྙེད་བརྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་གོམས་པ་ལས་སྟོབས་ལ་སོགས་པ་ཡོན་ཏན་གྱི་རྟེན་དུ་གྱུར་པའི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་རྟོགས་པ་མཐར་ཕྱིན་པ་ནི་དྲི་མ་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་ཞིང་། སྦྱངས་པ་ལྟར་དྲི་མ་མེད་པ་མངོན་སུམ་དུ་ཐོབ་པར་འགྱུར་བའོ། །དེ་ལ་སྒྲིབ་པ་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྟེན་དུ་གྱུར་པ་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་དག་ནི་སོ་སོར་ཟག་པ་མེད་པ་དང་ཁྱབ་པའི་རྣམ་པ་གཉིས་པོ་རེ་རེ་དང་ལྡན་ཞིང་། ཐུན་མོང་དུ་འདུས་མ་བྱས་པའི་རྣམ་པ་གཅིག་དང་ལྡན་པར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། འདི་ལྟར་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་སྐུ་ནི་ཟག་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་པའི་སྤངས་པ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་དང་། ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ནི་ཤེས་བྱ་མཐའ་དག་ལ་ཁྱབ་པའི་རྟོག་པ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་དང་། གཉིས་ཀ་ (༩༩)རྒྱུ་རྐྱེན་གྱིས་མངོན་པར་འདུས་མ་བྱས་པའི་རང་བཞིན་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་དག་གིས་ནི་རང་གི་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བསྟན་ཅིང་། དེ་ཉིད་དཀར་པོའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གནས་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཞན་གྱི་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའང་བྱེད་དོ། །ཞེས་པའོ། །རང་དོན་ཕུན་ཚོགས་ཁྱད་པར་དུ་བཤད་པ་ནི། གློ་བུར་གྱི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ནི་བག་ཆགས་དང་བཅས་པ་མ་ལུས་པ་རྩ་བ་ནས་འགགས་ཤིང་སྤངས་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་སྐུ་ནི་ཟག་པ་མེད་པའི་རྣམ་པ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་བཞིན་དུ་ཇི་ལྟ་བ་མཁྱེན་པ་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཟད་པས་ཡུལ་ལ་ཆགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་། ཇི་སྙེད་པ་མཁྱེན་པ་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མངོན་སུམ་དུ་གྱུར་པས་ཡུལ་ལ་ཐོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ན་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ནི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྟོགས་པས་ཤེས་བྱ་མཐའ་དག་ལ་ཁྱབ་པའི་རྣམ་པ་དང་ལྡན་པ་ཉིད་དུ་འདོད་ཅིང་གཉིས་ཀའང་གཏན་དུ་འཇིག་པའམ་འགྱུར་བ་མེད་པའི་རང་བཞིན་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྒྱུ་རྐྱེན་གྱི་མངོན་པར་འདུས་མ་བྱས་པའི་རྣམ་པ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་འཇིག་པ་མེད་པ་ཉིད་ནི་འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་རྒྱུ་མཚན་མདོར་བསྟན་པ་སྟེ། བརྟན་པ་དང་སོགས་པའི་སྒྲས་ཞི་བ་རྟག་པ་དང་འཕོ་བ་མེད་པ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་འཇིག་མེད་དེ་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ཉིད་དོ། །དེའང་ལྡོག་ཕྱོགས་ངོས་བཟུང་ནས་འཆད་པས་འདུས་བྱས་ཀྱི་དངོས་པོ་རྣམས་ལ་འཇིག་པའི་ཚུལ་རྣམ་པ་བཞིར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། བརྟན་པ་ལས་བཟློག་སྟེ་མི་བརྟན་པ་དང་། སོགས་པའི་སྒྲས་ཞི་བ་ལས་བཟློག་སྟེ་མ་ཞི་བ་དང་། རྟག་པ་ལས་བཟློག་སྟེ་མི་རྟག་པ་དང་། འཕོ་མེད་དག་ལས་ཟློག་སྟེ་འཕོ་བ་རྣམས་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བཞི་པོ་གང་ཞེ་ན། འདུ་བྱེད་རྣམསཡོངས་ (༡༠༠)སུ་སྨིན་ཏེ་རུལ་ནས་མྱགས་པའི་རྒ་བ་དང་། ཁམས་རྣམ་པར་འགྱུར་བ་སྡུག་བསྔལ་བའི་ན་བ་དང་། སྲིད་པ་སྔ་མ་རྒྱུན་ཆད་ཅིང་ཕྱི་མ་འགྲུབ་པའི་སྐྱེ་བ་དང་། བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་ཅིང་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པར་འགྱུར་བའི་འཆི་འཕོ་སྟེ་བཞིའོ། །རྣམ་པར་གྲོལ་བ་དང་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ལ་ནི་འཇིག་པ་བཞི་པོ་དེ་རྣམས་མེད་པའི་ཕྱིར་ན། རིམ་པ་ལྟར་རྒ་བ་མེད་པས་བརྟན་པ་དང་། ན་བ་མེད་པས་ཞི་བ་དང་། སྐྱེ་བ་མེད་པས་རྟག་པ་དང་། འཆི་བ་མེད་པས་འཕོ་བ་མེད་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཞེས་པའོ། །གཞན་དོན་ཕུན་ཚོགས་ཁྱད་པར་དུ་བཤད་པ་ནི། དེ་ལྟར་དྲི་མ་མེད་པའི་སྤངས་པ་དང་། ཡེ་ཤེས་མངོན་སུམ་དུ་གྱུར་པའི་རྟོགས་པ་དེ་དག་ནི་གདུལ་བྱའི་སྐལ་པ་དང་མཐུན་པ་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་དཀར་པོ་དགེ་བའི་ཆོས་ཡོན་ཏན་ཁྱད་པར་ཅན་རྣམས་ཀྱི་འབྱུང་བའི་རྟེན་ནམ་གཞི་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན་གཞན་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་གནས་ཀྱང་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་དཔེ་ཇི་ལྟར་སྐྱེད་བྱེད་ཀྱི་རྒྱུ་མིན་ཅིང་གཟུགས་སོགས་ཀྱི་མཚན་མ་མེད་པའི་ནམ་མཁའ་ནི་མིག་གི་དབང་པོས་གཟུགས་མཐོང་བ་དང་། །སྒྲ་དང་དྲི་དང་རོ་དང་རེག་བྱ་དང་ཆོས་རྣམས་ནི། རིམ་པ་བཞིན་རྣ་བས་ཐོས་པ་དང་ལ་སོགས་པའི་སྒྲས་སྣས་ཚོར་བ་དང་། ལྕེས་མྱོང་བ་དང་། ལུས་ཀྱིས་རེག་པ་དང་། ཡིད་ཀྱིས་རྟོགས་པའི་གོ་འབྱེད་པའི་སྒོ་ནས་རྒྱུ་ཡིན་པར་འཇོག་པ་ལྟར། དོན་དེ་བཞིན་དུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་གཉིས་པོ་མཐོང་བ་ལ་སྒྲིབ་པ་མེད་པར་འགྱུར་བའི་སྦྱོར་བ་ལམ་ཉམས་སུ་བླངས་བ་ལས་བརྟན་པ་རྒྱལ་བའི་སྲས་སྐལ་བ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ཀྱི་དབང་པོ་དྲུག་མཆོག་ཏུ་གྱུར་བའི་སྤྱོད་ཡུལ་གྱི་དོན་ལ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་གཟུགས་ཀྱི་སྐུ་མཐོང་བ་ལ་སོགས་པའི་དབང་གིས་ (༡༠༡)མཚན་དང་དཔེ་བྱང་ལ་སོགས་པ་ཟག་པ་མེད་པའི་ཡོན་ཏན་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་བྱེད་ཅིང་། དོན་དམ་དུ་ཆོས་སྐུ་མཐོང་བ་ལ་སོགས་པས་སྟོབས་དང་མི་འཇིགས་པ་ལ་སོགས་པ་ཟག་པ་མེད་པའི་ཡོན་ཏན་མཐའ་ཡས་པ་དག་མངོན་སུམ་ཏུ་སྐྱེ་བ་ཡི་ནི་རྒྱུ་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་པའོ། །དེའི་རྟེན་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པའི་དོན་ལ་གཉིས་མིང་གི་རྣམ་གྲངས་མདོར་བསྟན་པ་དང་། རྒྱུ་མཚན་རྒྱས་པར་བཤད་པའོ། །དེ་ལ་མདོར་བསྟན་ནི། ཐོས་པ་ལ་སོགས་པས་བསམ་དུ་མེད་པ་ཉིད་དང་། སྐྱེ་བ་མེད་པས་རྟག་པ་དང་། གོ་བ
Chinese
正如眼见等行为的发生一样，为了使有缘的圣者六根达到极致，体验并证悟各自相应的行为之义，而成为其因。 也就是说，对于被调伏者来说，极致的眼根并非由四大组成，也不是微尘的堆积。而是为了观看有权势的佛陀各种形象之义；极致的耳根是为了听闻恒常无相、纯正的圣法妙语，不与世间法相混淆的清净之义；极致的鼻根是为了修习善逝戒律的悦意之香，永不沾染罪恶之垢的清净之义；极致的舌根是为了品尝圣者们所受用，如甘露般的殊胜圣法之味；极致的身根是为了体验由精进禅定所生起的真实、无漏的大乐；极致的意根是为了生起证悟诸法实相，从本以来以自性深奥且难以证悟的无我之义的特殊证悟之因。 也就是说，依靠法性的道理(98)，仔细思考和辨析，究竟的利他也是体验究竟的无漏大乐。因为，究竟的如来是无为的，如同虚空一般，远离生、灭、住等有为的因缘，是无变的，是任运成就的。如是说。广说有三，其中，总的显示以差别的方式成就二利之理是：虽然超过一半，但简而言之，要知道在道位上，通过双运修习证悟如所有和尽所有的二种智慧的行为，能成就这二种身。也就是说，在平等和其他状态中，由于串习了不分别法性如是之义的智慧，突
English
Just as the activities of seeing and so on occur, it is for the sake of making the six supreme faculties of the fortunate noble beings the cause of experiencing and realizing the meaning of conduct that is in accordance with each. That is to say, for those to be tamed, the supreme eye faculty is not made of the four elements, nor is it an accumulation of subtle particles. Rather, it is for the sake of seeing the various forms of the powerful Buddha; the supreme ear faculty is for the sake of listening to the good words of the pure Dharma, which is always without characteristics and is not mixed with worldly dharmas, for the sake of purity; the supreme nose faculty is for the sake of contemplating the pleasing fragrance of the discipline of the Sugata, which is never stained by the defilement of faults, for the sake of purity; the supreme tongue faculty is for the sake of experiencing the supreme taste of the holy Dharma, which is to be enjoyed by the great noble ones, like nectar; the supreme body faculty is for the sake of experiencing the great bliss of the true touch that arises from the thoroughly cultivated samadhi, which is without outflows; the supreme mind faculty is the cause of generating special realization of the meaning of selflessness, which is the way in which the nature of all dharmas is profound and difficult to realize from the beginning by its own nature. That is to say, relying on the reasoning of the nature of reality (98), when carefully thinking and analyzing, the ultimate benefit of others is also the experience of the ultimate great bliss without outflows. Because the ultimate Tathagata is unconditioned, like space, and is free from the causes of conditioned phenomena such as birth, destruction, and abiding, and is unchanging, and is spontaneously accomplished. Thus it is said. There are three extensive explanations, among which, the general explanation of how the two benefits are accomplished with distinctions is: Although there is more than half, to summarize, it should be known that these two bodies are accomplished in the activity of practicing the union of the two wisdoms that realize how it is and how many there are on the path of learning. That is to say, in equality and other states, from the habituation of the wisdom that does not discriminate the meaning of suchness of reality, sudden
Chinese
完全获得了从污垢的污垢中完全解脱出来的色身，以及后得时通过精通深广的法等所证悟的智慧，从而证悟了成为力量等功德之所依的法身，这完全清除了污垢，并且如所清除的那样，无垢显现地被获得。于此，从障碍中完全解脱出来的色身和成为智慧之所依的法身，各自具有无漏和遍布的两种相，并且共同具有非造作的一种相，应当这样理解。如此，解脱之身是因为具有丝毫没有漏失的断证的缘故，法身是因为具有遍及一切所知的证悟的缘故，并且两者都是由于因缘所没有造作的自性之故。这些显示了自利圆满，并且因为其本身是一切白法的处所，所以也成办他利圆满。如是说。详细解释自利圆满的特点是：因为所有的突发烦恼都连同习气完全从根本上止息和断除的缘故，解脱之身是具有无漏的相。同样，如实知是由于颠倒耗尽而对境没有贪执的缘故，如所有知是由于一切相都显现的缘故而对境没有障碍的缘故，所以法身被认为是由于智慧的证悟而遍及一切所知的相，并且两者都是因为具有永恒不坏或不变的自性之故，而具有因缘所没有造作的相。于此，不坏本身是简要地显示了非造作的理由，而稳固等词语中的“等”字，通过寂静、常恒和不变，是对不坏的详细解释。并且，由于是从反面确定来讲述的，所以对于有为的事物，应当了解有四种坏灭的方式，即从稳固的反面来说是不稳固，从“等”字所包括的寂静的反面来说是
English
The complete attainment of the form body that is completely liberated from the defilement of impurity, and the complete realization of the Dharma body, which becomes the basis of qualities such as strength through the wisdom gained from mastering the profound and vast Dharma in subsequent attainment, completely purifies the defilements, and as it is purified, the stainlessness is manifestly attained. Here, the form body that is completely liberated from obscurations and the Dharma body that becomes the basis of wisdom each possess the two aspects of being uncontaminated and pervasive, and should be understood as possessing one aspect of being unconditioned in common. Thus, the body of liberation is because it possesses abandonment that is without any leakage, and the Dharma body is because it possesses realization that pervades all knowable objects, and both are because of their nature of not being manifestly conditioned by causes and conditions. These show the perfection of one's own benefit, and because it is the very place of all white dharmas, it also accomplishes the perfection of the benefit of others. So it is said. The particular explanation of the perfection of one's own benefit is that because all adventitious afflictions, together with their imprints, are completely stopped and abandoned from the root, the body of liberation possesses the aspect of being uncontaminated. Similarly, knowing reality as it is, is because attachment to objects is absent due to the exhaustion of inversion, and knowing all that exists is because all aspects have become manifest, so there is no obstruction to objects, therefore the Dharma body is considered to possess the aspect of pervading all knowable objects through the realization of wisdom, and both possess the aspect of not being manifestly conditioned by causes and conditions because they have the nature of being eternally indestructible or unchanging. Here, indestructibility itself briefly shows the reason for being unconditioned, and the word "etc." in stable etc., through peace, permanence and immutability, is a detailed explanation of indestructibility. And, since it is explained by defining the opposite side, one should understand that there are four ways of destruction for conditioned things, that is, from the opposite of stability, it is unstable, and from the opposite of peace included in the word "etc.", it is
Chinese
因为具有寂静的自性，以及与常相对的无常，与不变相对的变化。 什么是四种呢？ 诸行完全成熟而腐烂衰败的老，界变异而痛苦的病，前世断绝而后世产生的生，不可思议且变化多端的死亡，这四种。 因为解脱和法身没有这四种坏灭，所以次第可知，没有老故而稳固，没有病故而寂静，没有生故而常，没有死故而不变。 如是说。 详细阐述利他圆满的殊胜之处： 像这样，无垢的断证和现前的智慧，对于那些与所化众生的根器相符者来说，是生起白色善法功德殊胜之法的所依或基础，因此也是利他圆满的处所。 例如，如同并非生起之因且没有色等相状的虚空，是眼根见色的原因；声、香、味、触、法等，依次是耳听声等、鼻嗅香、舌尝味、身触、意了知的开悟之门，被认为是原因一样。 同样，为了能无碍地见到佛陀的二身，通过修持稳固的道，那些具有胜者之子根器者，其六根成为最殊胜的行境之义，在世俗中，以见到色身等为缘（101），成为生起相和例子等无漏功德之因；在胜义中，以见到法身等为缘，成为现前生起力、无畏等无漏无边功德之因。 如是说。 关于彼之所依具有功德之义，有二：简略指示名称的类别，以及详细阐述理由。 其中，简略指示是：以听闻等而不可思议，以无生而常，以领悟