Tibetan
མས་ཅད་ལ་ཁྱད་པར་གཟིགས་ནས་ཉོན་མོངས་པ་འདམ་རྫབ་དང་འདྲ་བ་དེ་རྣམས་དག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དུ་གདུལ་བྱར་གྱུར་ (༦༡)པའི་སྐྱེ་དགུ་རྣམས་ལ་དམ་པའི་ཆོས་ཆུའི་ཆར་པ་དང་འདྲ་བ་རབ་ཏུ་འབེབས་ཤིང་སྟོན་པར་མཛད་དོ། །ཞེས་པའོ། །སླར་ཡང་བཤད་པ་ནི། ཇི་ལྟར་ན་མི་གཙང་བའི་ལྗན་ལྗིན་རུལ་བའི་ནང་དུ་ལྷུང་ཞིང་སྟོར་པའི་གསེར་བཟང་པོ་ནི་དུས་ཕྱིས་ལྷ་ཡིས་མཐོང་བར་གྱུར་པས་མི་གཙང་བའི་འདམ་དེ་ཀུན་དུ་དག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་མཐོང་ནས་མཆོག་ཏུ་མཛེས་པའི་གསེར་དེ་མི་ལ་ནན་གྱིས་སྟོན་པ་ལྟར། དེ་བཞིན་དུ་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྒྱལ་བས་ཀྱང་ཉོན་མོངས་པ་མི་གཙང་བའི་འདམ་རྫབ་ཆེན་པོ་དང་འདྲ་བ་མང་པོར་ལྷུང་བས་གྱུར་པ་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྙིང་པོ་དེ་བཞིན་ཉིད་རིན་པོ་ཆེ་དང་འདྲ་བ་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཁྱབ་པར་གཟིགས་ནས་དབྱིངས་དེའི་གློ་བུར་གྱི་དྲི་མ་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་དག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གདུལ་བྱར་གྱུར་པའི་ལུས་ཅན་རྣམས་ལ་སྐལ་པ་དང་འཚམས་པར་དམ་པའི་ཆོས་སྟོན་པར་མཛད་དོ། །ཞེས་པའོ། །ས་གཞི་ལ་གཏེར་ཆེན་ལྟར་སེམས་ཅན་ལ་ཆོས་དབྱིངས་གནས་ཚུལ་གྱི་དཔེ་ནི། ཇི་ལྟར་ན་བཀྲེས་ཤིང་ཕོངས་པས་ཉེན་པའི་མི་དབུལ་པོ་འགའ་ཞིག་གི་རང་གི་ཁྱིམ་གྱི་ནང་ས་མང་པོས་ནོན་པའི་འོག་ན་ཅི་འདོད་པའི་ལོངས་སྤྱོད་མི་ཟད་པ་དང་ལྡན་པའི་རིན་པོ་ཆེའི་གཏེར་ཆེན་པོ་ནི་ཡོད་པར་གྱུར་ལ། དེ་ལྟ་ན་ཡང་མི་དབུལ་པོ་དེས་གཏེར་ཆེན་པོ་དེ་རང་གི་ཁང་པ་ན་ཡོད་པར་མི་ཤེས་ཏེ། གཏེར་དེས་ཀྱང་མི་དེ་ལ་ང་ས་འོག་འདིར་ཡོད་ཀྱི་ས་ཐོན་ལ་ཅི་དགའ་བར་སྤྱོད་ཅིག་ཅེས་མི་སྨྲ་བས་རིན་པོ་ཆེའི་གཏེར་ཡོད་བཞིན་དུ་དབུལ་བའི་སྡུག་བསྔལ་མྱོང་བ་ལྟར། ཞེས་པའོ། །དེའི་དོན་ནི། དེ་བཞིན་དུ་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ཡིད་ཀྱི་ནང་དུ་ཆུད་པར་གྱུར་བའི་རིན་ཆེན་གྱི་གཏེར་ལྟ་བུ་རང་བཞིན་གྱིས་རྣམ་པར་དག་ (༦༢)ཅིང་དྲི་མ་མེད་པར་དོན་དམ་པའི་ཡོན་ཏན་གསར་དུ་བཞག་པར་བྱ་བ་དང་། སྐྱོན་སྔར་ཡོད་པས་ལ་བར་བྱ་བ་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད་རང་བཞིན་དུ་གནས་པའི་རིགས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་ཉིད་ཀྱང་གློ་བུར་གྱི་དྲི་མས་བསྒྲིབས་པའི་ཕྱིར་རང་གི་རང་བཞིན་དུ་ཡོད་པར་མ་རྟོགས་པས་ན། ཟག་པ་མེད་པའི་ཡོན་ཏན་གྱི་འབྱོར་པས་དབུལ་བ་སྲིད་པའི་སྡུག་བསྔལ་ནི་རྣམ་པ་མང་པོ་མཐའ་ཡས་པ་རྣམས་དུས་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་ཉིད་དུ་སྐྱེ་དགུ་མང་པོ་འདིས་ཉམས་སུ་མྱོང་ངོ། །ཞེས་པའོ། །སླར་ཡང་བཤད་པ་ནི། ཇི་ལྟར་ན་མི་དབུལ་པོའི་
Chinese
以殊胜之眼观照一切，为了净化如污泥般的烦恼，如雨降甘露般为应化众生宣说圣法。如是说。再次宣说：譬如不净的腐烂污秽中，掉落遗失的上等黄金，之后被天人看见，为了彻底净化不净的污泥，看见后郑重地向人们展示那极致美丽的黄金。同样，圆满的佛陀胜者也看见众生沉溺于如不净污泥般的众多烦恼之中，圆满佛陀的精华——如来藏遍布于众生心中，为了净化虚空中的暂时性污垢——烦恼，为应化之有情，根据根器宣说殊胜之法。如是说。如大地之宝藏般，众生之法界安住之譬喻：譬如有些受饥饿和贫困所困扰的贫穷之人，自己的家中，被许多土地压着的下面，存在着一个拥有无尽如意受用的珍宝宝藏。然而，那贫穷之人却不知道那宝藏就在自己的房子里。宝藏也不会对那人说：‘我就在这地下，你挖出来随意享用吧。’因此，明明有珍宝宝藏，却仍然遭受贫困的痛苦。如是说。其含义是：同样，在众生心中蕴藏着如珍宝般的宝藏，自性清净（62），无垢，无需新设真实的功德，也无需去除本有的过失，法性本然安住的种性——如来藏，却因暂时的污垢所遮蔽，未能觉悟到它本自存在，因此，因缺乏无漏功德的财富，而感受着无尽的、各种各样的轮回痛苦，众多众生一直都在体验着。如是说。再次宣说：譬如贫穷之人
English
Having seen all with a special eye, in order to purify the afflictions that are like mud, he pours down the sacred Dharma like rain and teaches it to the beings who are to be tamed. So it is said. Again, it is said: Just as a good gold that has fallen and been lost in unclean, rotten filth is later seen by the gods, and in order to completely purify that unclean mud, having seen it, they earnestly show that extremely beautiful gold to people. Similarly, the perfect Buddha Victorious One also sees that beings have fallen into many afflictions that are like a great unclean mud, and that the essence of the perfect Buddha, the Thusness, is like a jewel pervading sentient beings, and in order to purify the adventitious stains of afflictions in that space, he teaches the sacred Dharma to embodied beings who are to be tamed, in accordance with their capacity. So it is said. Like a great treasure on the earth, the example of the abiding nature of the Dharmadhatu in sentient beings is: Just as some poor people who are afflicted by hunger and poverty have a great treasure of jewels in their own home, under the ground covered by many lands, which has inexhaustible enjoyments of whatever they desire. However, that poor person does not know that the great treasure is in his own house. The treasure also does not say to that person, 'I am here under the ground, dig me up and enjoy whatever you like.' Therefore, even though there is a treasure of jewels, they still experience the suffering of poverty. So it is said. Its meaning is: Similarly, the essence of the Tathagatagarbha, which is like a treasure of jewels contained within the minds of sentient beings, is naturally completely pure (62) and stainless, without the need to newly establish true qualities, and without the need to remove pre-existing faults, the nature of the Dharma abiding in its own nature, is obscured by adventitious stains, and because it is not realized to be inherently present, therefore, being poor in the wealth of uncontaminated qualities, the suffering of existence, which is manifold and infinite, is constantly and unceasingly experienced by many beings. So it is said. Again, it is said: Just as a poor person
Tibetan
ཁྱིམ་གྱི་ནང་སའི་འོག་ཏུ་ནི་རིན་ཆེན་ཟད་མི་ཤེས་པའི་གཏེར་ཆེན་པོ་ཆུད་པར་གྱུར་པ་ལས་མི་དབུལ་པོ་དེ་ལ་ནི་རིན་ཆེན་གྱི་གཏེར་གྱིས་ཀྱང་བདག་འདི་ན་ཡོད་ཅེས་རྗོད་པར་མི་བྱེད་ཅིང་གཏེར་དེ་ནི་རང་གི་ཁྱིམ་ན་ཡོད་པར་མི་དེ་ཡིས་ཀྱང་ཤེས་པ་མིན་པས་དབུལ་བའི་སྡུག་བསྔལ་ལས་མི་ཐར་བ་ལྟར། དེ་བཞིན་དུ་ཟག་པ་མེད་པའི་ཡོན་ཏན་མཐའ་ཡས་པ་དང་ལྡན་པའི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་གཏེར་རང་གི་ཡིད་ཀྱི་ཁྱིམ་ན་གནས་ཀྱང་། དེ་ལྟར་མ་ཤེས་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ནི་གཏེར་ཡོད་ཀྱང་མ་རྙེད་པའི་དབུལ་པོ་ལྟ་བུ་སྟེ་སྐྱེས་བུ་མཁས་པ་འགའ་ཞིག་གིས་གཏེར་འདོན་པའི་ཐབས་སློབ་པ་དང་འདྲ་བར་གདུལ་བྱར་གྱུར་བའི་སེམས་ཅན་དེ་དག་རྣམས་ཀྱིས་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་གཏེར་དེ་གློ་བུར་གྱི་དྲི་མའི་ས་འོག་ནས་བཏོན་ནས་དག་པ་གཉིས་ལྡན་གྱི་ཆོས་སྐུ་མངོན་སུམ་དུ་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་མཐའ་ཡས་པ་དག་ཏུ་ནི་དྲང་སྲོང་ཆེན་པོ་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཡང་དག་པར་བལྟམས་ནས་དམ་པའི་ཆོས་སྟོན་པར་མཛད་དོ། །ཞེས་པའོ། །ཤུན་པ་ལ་མྱུ་གུ་ལྟར་སེམས་ཅན་ལ་ཆོས་དབྱིངས་གནས་ཚུལ་གྱི་དཔེ་ནི། ཇི་ལྟར་ན། ཨ་མྲ་དང་ཏཱ་ལ་ལ་སོགས་ (༦༣)པའི་ཤིང་གི་འབྲས་ཤུན་རྣམས་ཀྱི་ནང་ལ་ཡོད་པའི་ས་བོན་རྐྱེན་དང་ཕྲད་ན་མྱུ་གུ་འབྱུང་ལ་གེགས་ཀྱིས་འཇིག་པ་མེད་པའི་ཆོས་ཅན་རྣམས་ཞིང་ས་གཤིན་པོ་རྨོས་ལེགས་པ་དང་ཆུ་དུས་སུ་ཐོངས་པ་དང་། ལུད་མང་བ་ལ་སོགས་པ་མཐུན་པའི་རྐྱེན་རྣམས་དང་ལྡན་པ་ལས་ལྗོན་ཤིང་གི་རྒྱལ་པོ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་དངོས་པོ་དང་ལྡན་པའི་དངོས་པོར་རིམ་གྱིས་འགྲུབ་པ་ལྟར། ཞེས་པའོ། །དེའི་དོན་ནི། སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་མ་རིག་པ་ལ་སོགས་པའི་ཉོན་མོངས་པ་གློ་བུར་གྱི་དྲི་མ་འབྲས་ཤུན་གྱི་ལྤགས་པའི་སྦུབས་དང་འདྲ་བའི་ནང་དུ་ཆུ་ད་པའི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་སམ་ཁམས་དགེ་བ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་ཡང་རྐྱེན་ཚང་བ་ལས་ལྗོན་ཤིང་རིམ་གྱིས་གྲུབ་པ་དེ་བཞིན་དུ། བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་གཉིས་འགྲུབ་པའི་དགེ་བ་དེ་དང་དེ་ལ་དེ་བརྟེན་ནས་ས་དང་ལམ་རྣམས་རིམ་གྱིས་འགྲོད་དེ་ཐུབ་པའི་རྒྱལ་པོ་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་དངོས་པོར་འགྱུར་ཞེས་པའོ། །སླར་ཡང་བཤད་པ་ནི། དཔེར་ན། རླན་པར་བྱེད་པ་ཆུ་དང་། སྨིན་པར་བྱེད་པ་ཉི་མའི་འོད་དང་། མི་འདྲུལ་བར་བྱེད་པ་རླུང་དང་། འཛིན་པར་བྱེད་པ་ས་དང་། སོས་ཀ་ལ་སོགས་དྲོ་བའི་དུས་དང་། གོ་སྐབས་འབྱེད་པ་ནམ་མཁའ་ལ་སོགས་པའི་རྐྱེན་
Chinese
就像在房屋地基下，埋藏着取之不尽的巨大宝藏，但贫穷的人，即使宝藏就在那里，也不会告诉他“我在这里”，而且那个人也不知道宝藏就在自己家里，因此无法摆脱贫困的痛苦。同样，虽然具足无漏无尽功德的法界宝藏就在自己的心中，但众生却不知道这一点，就像拥有宝藏却找不到的穷人一样。就像一些智者教导取出宝藏的方法一样，为了让那些可以被调伏的众生从突如其来的污垢下取出法界宝藏，从而显现具足二种清净的法身，所以在无量无边的世界中，伟大的仙人圆满正等觉佛陀降生并宣讲神圣的佛法。以上是这样说的。关于像果皮里的嫩芽一样，众生具有法界体性的例子是：例如，芒果和贝多罗等（63）树的果皮里所含的种子，如果遇到因缘，就会发芽，并且具有不会被障碍摧毁的性质。如果耕耘良好的肥沃土地，及时浇水，施加大量肥料等，具备这些有利的条件，就会逐渐成长为具有圆满物质的树木之王。以上是这样说的。它的意思是：众生的无明等烦恼，就像果皮的皮囊一样，在其中蕴藏着清净的法界或界，如来藏也因为具足因缘而像树木逐渐成长一样。通过积累福德和智慧二资粮的善行，并依此逐步行持地和道，最终会变成能仁之王圆满正等觉佛陀的体性。以上是这样说的。再次宣说：例如，使之湿润的水，使之成熟的阳光，使之不腐烂的风，使之保持的土地，以及春季等温暖的季节，提供机会的虚空等因缘。
English
Just as beneath the foundation of a house, a vast treasure of inexhaustible jewels is buried, yet the poor person, even though the treasure is there, is not told by the treasure, "I am here," and that person does not know that the treasure is in their own home, and thus cannot escape the suffering of poverty. Similarly, although the treasure of the Dharmadhatu, endowed with limitless, undefiled qualities, abides in the house of one's own mind, sentient beings do not know this, and are like poor people who have treasure but cannot find it. Just as some wise people teach the method of extracting treasure, in order for those sentient beings who can be tamed to extract the treasure of the Dharmadhatu from beneath the adventitious stains, and thereby manifestly attain the Dharmakaya endowed with twofold purity, in limitless realms of the world, great sages, perfect Buddhas, are born and teach the sacred Dharma. That is what is said. The example of the Dharmadhatu nature residing in sentient beings like a sprout in a husk is: For example, the seeds contained within the husks of fruits of trees such as mangoes and palmyra (63), if they encounter the right conditions, will sprout, and those with the nature of not being destroyed by obstacles, if they have fertile land that is well-tilled, water that is given in due time, abundant fertilizer, and so forth, endowed with these favorable conditions, will gradually grow into a king of trees endowed with perfect substance. That is what is said. Its meaning is: The afflictions of sentient beings, such as ignorance, are like the pod of a fruit husk, within which the pure Dharmadhatu or element, the Tathagatagarbha, is contained, and just as a tree gradually grows because of complete conditions, through accumulating the merit and wisdom of the two accumulations, and relying on that to gradually traverse the grounds and paths, one will eventually become the nature of the King of Sages, the perfect Buddha. That is what is said. Again, it is said: For example, the water that moistens, the sunlight that ripens, the wind that prevents decay, the earth that holds, and the warm seasons such as spring, and the space that provides opportunity, and so forth, are the conditions.