Tibetan
བདེ་བའི་བདག་ཉིད་ཅན་ནོ། །རིག་པ་ནི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་བདག་ཉིད་ཅན། །རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་གཅིག་ཏུ་འདྲེས་པར་གྱུར་པ་སྟེ། མེའི་འོད་དང་སྲེག་པར་བྱེད་པ་གཅིག་ཏུ་འདྲེས་པར་གྱུར་པ་བཞིན་ནོ། །ཞེས་དང་། མཚན་བརྗོད་ལས། ཀུན་ཤེས་ཀུན་རིག་དམ་པའོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཆོས་ཉིད་འདས་ཞེས་སོགས་དང་། བདག་རིག་གཞན་རིག་ཐམས་ཅད་པ། །ཞེས་སོགས་གསུངས་པ་ལྟར་རོ། །དེས་ན་རྗེ་འབྲི་ཁུང་པས། ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ། །རང་གི་རིག་པ་འདི་ཉིད་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་པ་སོགས་བསྒོམ་བྱར་བཤད་པའི་རིག་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་དེ་བཞིན་དུ་ཤེས་དགོས་སོ། །དེ་ལྟར་ན་ (༤༡༣)རྣལ་འབྱོར་པའི་ཉམས་སྣང་ལ་ཅི་ཤར་ཡང་དེ་ཉིད་སོ་སོ་རང་རིག་དང་རང་བཞིན་འོད་གསལ་གྱི་དོན་དུ་གཏན་མི་རུང་སྟེ། དགོངས་འགྲེལ་ལས། སོ་སོ་རང་རིག་མཚན་མེད་སྤྱོད་ཡུལ་ཏེ། །ཞེས་སོགས་དང་། གསང་བ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་རྒྱུད་ལས། རྟག་ཆད་སྐྱེ་འགག་ལ་སོགས་པའི་མཐའ་སྤངས་སེམས་ནི་རང་རིག་ཅིང་། །གདོང་ནས་སྤྲོས་པ་མེད་པ་ཉིད། །དེ་དོན་བསམ་མི་ཁྱབ་པར་ངེས། །ཞེས་སོ་སོ་རང་རིག་གི་དོན་མཚན་མ་མེད་པ་དང་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའང་བཤད་པའི་ཕྱིར་དང་། རང་བཞིན་འོད་གསལ་གྱི་དོན་ཡང་སྔར་བཤད་པ་ལྟར་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གསུམ་པ་ནི། དེ་ལྟར་སེམས་ཀྱི་ངོ་བོ་རང་བཞིན་རྣམ་དག་དེ་ཉིད་གློ་བུར་གྱི་དྲི་མས་བསྒྲིབས་པ་ལས། རང་གི་གནས་ལུགས་རང་གིས་མ་རིག་པར་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་ཀྱི་རྟེན་འབྲེལ་ལ་བརྟེན་ནས་རིགས་དྲུག་བདེ་སྡུག་དང་བཅས་ཏེ་འཁོར་བའི་རྣམ་པར་སྣང་བ་དང་། གློ་བུར་གྱི་དྲི་མ་དང་བྲལ་ཞིང་རང་གི་གནས་ལུགས་རིག་ (༤༡༤)པ་ལས་རྣམ་བྱང་གི་རྟེན་འབྲེལ་ལ་བརྟེན་ནས་ཆོས་ཉིད་དོན་དམ་པའི་སྐུ་མངོན་དུ་གྱུར་ཏེ་གཞན་སྣང་དུ་གཟུགས་སྐུའི་བཀོད་པ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་སྣང་བ་ཡིན་ཏེ། ལྟ་བ་མདོར་བསྡུས་ལས། ཨེ་མ་ཧོ། །སེམས་ཉིད་དྲི་མ་དང་བཅས་དེའི། །རྣམ་འཕྲུལ་འགྲོ་བ་དྲུག་ལ་སོགས། །ནམ་མཁའི་ཁམས་ཀྱི་མཐས་ཀླས་པར། །སྡུག་བསྔལ་འཁྲུལ་འཁོར་བསམ་ལས་འདས། །ཞེས་དང་། ཨེ་མ་ཧོ། །སེམས་ཉིད་དྲི་མ་མེད་དེ་ཡི། །རྣམ་འཕྲུལ་གཟུགས་སྐུས་བསྡུས་པ་ཡི། །ཞིང་ཁམས་དག་པར་སྣང་བ་དང་། །དཀྱིལ་འཁོར་རྣམ་འཕྲུལ་སྣ་ཚོགས་པ། །ངོ་མཚར་ཆེ་བའི་རྣམ་འཕྲུལ་དག །ནམ་མཁའི་མཐས་ཀླས་ཁྱབ་པར་སྣང་། །ཞེས་དང་། བྲམ་ཟེ་ཆེན་པོས། སེམས་ཉིད་གཅིག་པུ་ཀུན་གྱི་ས་བོན་ཏེ། །གང་ལ་སྲིད་དང་མྱ་ངན་འདས་འཕྲོ་བ། །ཞེས་དང་། སཾ་ཊིར། ཆགས་སོགས་དགག་དཀའི་དྲི་མས་གོས་གྱུར་པའི། །སེམས་ནི་རྡོ་རྗེ་ཅན་གྱིས་འཁོར་བར་གསུངས། །རང་བཞིན་འོད་གསལ་རྟོག་ལས་རྣམ་ (༤༡༥)པར་གྲོལ། །འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་དྲི་མས་གོས་བྲལ་བའི། །གཟུང་བ་དང་ནི་འཛིན་མེད་སེམས་དཔའ་མཆོག །དེ་ཉིད་མྱང་ངན་འདས་པ་མཆོག་ཏུ་གསུངས། །ཞེས་པ་ལྟར་རོ། །འོ་ན་སེམས་གདོད་མ་ནས་རང་བཞིན་རྣམ་དག་ཡིན་ན་གློ་བུར་གྱི་དྲི་མས་གོས་པ་མི་རིགས་ལ། གལ་ཏེ་རིགས་ན་དྲི་མ་བསལ་ཡང་སླར་གོས་པར་འགྱུར་བས་ཇི་ལྟར་ཡིན་སྙམ་ན། དྲི་མ་དེ་ཉིད་འབྲལ་རུང་གི་ཆ་ནས་གློ་བུར་བའི་ཐ་སྙད་བཏགས་པ་ཡིན་ལ། སྔར་མེད་པ་ཞིག་བློ་བརྡེག་ཏུ་བྱུང་བ་ལྟ་བུའི་གློ་བུར་བ་མིན་པས་དོན་ལ་སྤང་བྱའི་དྲི་མའང་གདོད་མ་ནས་སེམས་ཉིད་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་གནས་པའི་ཚུལ་དཔེ་དང་སྦྱར་ནས་གསུངས་ཏེ། རྒྱུད་བླ་མར། སངས་རྒྱས་པད་ངན་སྦྲང་རྩི་སྦྲང་མ་ལ། །སྦུན་ལ་སྙིང་པོ་མི་གཙང་ནང་ན་གསེར། །ས་ལ་གཏེར་དང་མྱུག་སོགས་འབྲས་ཆུང་དང་། །གོས་རུལ་ནང་ན་རྒྱལ་བའི་སྐུ་དང་ནི། །བུད་མེད་ངན་པའི་ལྟོ་ན་མི་བདག་དང་། །ས་ནང་ (༤༡༦)གསེར་གྱི་གཟུགས་ཡོད་ཇི་ལྟ་བར། །གློ་བུར་ཉོན་མོངས་དྲི་མས་བསྒྲིབས་པ་ཡི། །སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་དེ་བཞིན་ཁམས་འདི་གནས། །ཞེས་སོ། །དེས་ན་སེམས་རང་བཞིན་རྣམ་དག་ཡིན་ཡང་གློ་བུར་གྱི་དྲི་མ་དང་བཅས་པའི་ཚེ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་མི་གསལ་བ་དང་། དྲི་མ་དང་བྲལ་བའི་ཚེ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་འཆར་བའི་ཚུལ་ཡང་། བརྟག་གཉིས་སུ། སེམས་ཅན་རྣམས་ནི་སངས་རྒྱས་ཉིད། །འོན་ཀྱང་གློ་བུར་དྲི་མས་བསྒྲིབས། །དེ་ཉིད་བསལ་ན་སངས་རྒྱས་ཉིད། །ཅེས་དང་། ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས། ཇི་ལྟར་ནོར་བུ་བཻ་ཌཱུརྱ། །དུས་རྣམས་ཀུན་ཏུ་འོད་གསལ་ཡང་། །རྡོ་ཡི་ནང་ན་གནས་གྱུར་ན། །དེ་ཡི་འོད་ནི་གསལ་མ་ཡིན། །དེ་བཞིན་ཉོན་མོངས་ཀྱིས་བསྒྲིབས་པའི། །ཆོས་དབྱིངས་ཤིན་ཏུ་དྲི་མེད་པའང་། །འཁོར་བར་འོད་ནི་གསལ་མ་ཡིན། །མྱ་ངན་འདས་ན་འོད་གསལ་འགྱུར། །ཞེས་པ་ལྟ་བུ་སྟེ། དེ་ལྟར་ན་མཚན་ཉིད་འཁོར་འདས་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་བ་ཞེས་པའི་ཐ་སྙད་གསུངས་ (༤༡༧)སོ། །དེང་སང་རྣལ་འབྱོར་པའི་ཉམས་མྱོང་གི་སྐབས་སུའང་སེམས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཅིར་ཡང་མ་ངེས་ཤིང་གང་དུའང་འགག་པ་མེད་པར་སྣ་ཚོགས་སུ་འཆར་བ་ནི་བག་ཆགས་སྣ་ཚོགས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་མ་ཡིན་པ་ལ་དོན་ལྟར་འཆར་ཞིང་། དེ་ཡང་ལས་དང་བག་ཆགས་ཀྱི་རྒྱུ་རྐྱེན་གྱིས་ཇི་ལྟར་བརྟགས་པ་དང་བསྒྱུར་བ་དེ་ལྟར་སྣང་བ་ནི། དཔེར་ན་སྣམ་བུ་ཚོན་གྱིས་བསྒྱུར་བ་ལྟར་ངོ་བོ་མ་འགྱུར་ཡང་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པར་འགྱུར་པ་སྟེ། ལང་གཤེགས་ལས། སེམས་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་རྣམ་པར་དག་ཅིང་འོད་གསལ་བ་སྟེ། དེ་ནི་ཇི་ལྟ་ཇི་ལྟར་བརྟགས་པ་དེ་ལྟ་དེ་ལྟར་སྣང་སྟེ། དཔེར་ན་སྣམ་བུ་དཀར་པོ་ཚོན་གྱིས་ཁ་དོག་བསྒྱུར་བ་བཞིན་ནོ། །ཞེས་པ་ལྟར་རོ། །སེམས་དངོས་པོའི་གནས་ཚུལ་དང་སྣང་ཚུལ་ཞིབ་ཏུ་གཏན་ལ་འབེབས་ན་ཀུན་གཞི་སོགས་རྣམ་ཤེས་བརྒྱད་དང་སེམས་བྱུང་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་གཞག་ལས་ཤེས་དགོས་ཀྱང་འདིར་རེ་ཤིག་སྐབས་དོན་ཆེ་ལོང་ཙམ་བསྟན་ (༤༡༨)ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་རྣམ་ངེས་ལ། ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་ངོ་བོ་དང་སྒྲ་དོན། དབྱེ་བ་དང་སོ་སོའི་ངོས་འཛིན། ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་སྦྱོར་གྱི་དོན་གསུམ་གྱི། དང་པོ་ནི། ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་ངོ་བོ་ནི། བརྟན་གཡོ་འཁོར་འདས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཁྱབ་བདག་ཏུ་གྱུར་པ་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུའི་རང་བཞིན་འོད་གསལ་ཏེ། བརྟག་གཉིས་སུ། འདི་ཉིད་ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོ་ཉིད། །ཐམས་ཅད་ལུས་ལ་རྣམ་པར་གནས། །གཉིས་དང་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཚུལ། །དངོས་དང་དངོས་མེད་བདག་ཉིད་གཙོ། །བརྟན་དང་གཡོ་བ་ཁྱབ་ནས་གནས། །ཞེས་སོགས་མང་དུ་གསུངས་ལ། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཉམས་མྱོང་ཡང་སྨྲ་བསམ་ཤེས་བརྗོད་ཀྱི་ཡུལ་ལས་འདས་ཤིང་སོ་སོ་རང་རིག་གི་སྤྱོད་ཡུལ་ཅན་ཏེ། ཡུམ་ལ་བསྟོད་པ་ལས། སྨྲ་བསམ་བརྗོད་མེད་ཤེས་རབ་ཕ་རོལ་ཕྱིན། །མ་སྐྱེས་མི་འགག་ནམ་མཁའི་ངོ་བོ་ཉིད། །སོ་སོ་རང་རིག་ཡེ་ཤེས་སྤྱོད་ཡུལ་བ། །དུས་གསུམ་རྒྱལ་བའི་ཡུམ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། ། (༤༡༩)ཞེས་དང་། ཏཻ་ལོ་པས། ཀྱེ་ཧོ་འདི་ནི་རང་རིག་ཡེ་ཤེས་ཏེ། །ངག་གི་ལམ་འདས་ཡིད་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་མིན། །ཞེས་དང་། བརྟག་གཉིས་སུ་གཞན་གྱིས་བརྗོད་མིན་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས། །ཞེས་སོགས་ཀྱི་དོན་ཏོ། །སྒྲ་དོན་ནི། ཆོས་ཅན་བརྟན་གཡོས་བསྡུས་པའི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་དང་། །རང་རང་གི་ཆོས་ཉིད་དེ་བཞིན་ཉིད་དག་སྔ་ཕྱི་མེད་པར་གདོད་མ་ནས་དུས་མཚུངས་པར་གནས་པས་ན་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། བརྟག་གཉིས་སུ། ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པས་གང་སྐྱེས་པ། །ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པར་དེ་བརྗོད་བྱ། །ཞེས་དང་། ཌོམ་བྷི་པའི་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་གྲུབ་ལས། ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་གྱུར་དེ་ཡི་ཕྱིར་བརྗོད་བྲལ་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པར་བཤད། །ཅེས་དང་། ཨིནྡྲ་བོ་དྷིའི་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་གྲུབ་ཀྱི་གཞུང་འགྲེལ་ལས། གང་དང་མཚུངས་པར་སྐྱེས་པ་ནི། །དེས་ན་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པར་བརྗོད། །ཅེས་བྱ་བའི་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པ་དེ་ཁོ
Chinese
是安乐的自性。觉性是因和果的自性。因和果融合为一，就像火的光和燃烧融合为一一样。如《名号赞》中所说：“全知全觉是殊胜的，超越了识的法性。”等等，以及“自知他知一切。”等等。因此，杰·止贡巴说：“所谓大手印，就是自己的觉性。”等等，所有作为所修的觉性，都应如是理解。这样，瑜伽士的体验显现无论出现什么，都不能断定那就是各自自证和自性光明之义。如《解深密经》中说：“各自自证是无相的行境。”等等。以及《秘密不可思议续》中说：“断常生灭等边，心是自证，从本以来无戏论，此义不可思议决定。”因为也说了各自自证之义是无相和不可思议的缘故。自性光明之义也如前所说。第三，如此心的体性自性清净，被突如其来的垢染所遮蔽，自己不认识自己的本来面目，依靠普遍烦恼的缘起，显现为具有六道苦乐的轮回之相。远离突如其来的垢染，认识自己的本来面目（414），依靠清净的缘起，显现为法性胜义谛身，在其他显现中，显现为如幻化般的色身庄严。如《见解总略》中说：“唉玛吙！心性具有垢染，其幻化为六道等，直至虚空界边际，痛苦轮回不可思议。”以及“唉玛吙！心性没有垢染，其幻化为色身所摄，显现为清净刹土，以及坛城种种幻化，奇妙的幻化，直至虚空边际普遍显现。”以及大婆罗门说：“心性唯一是万物的种子，于何处生和涅槃流转。”以及《桑布扎续》中说：“贪
English
It is the nature of bliss. Awareness is the nature of cause and effect. Cause and effect become one, just as the light of fire and burning become one. As it is said in the "Praise of Names": "All-knowing, all-perceiving is supreme, transcending the nature of consciousness." And so on, and "Self-knowing, other-knowing, all." And so on. Therefore, Je Drikungpa said, "What is called Mahamudra is this very awareness of oneself." And so on, all awareness that is taught as something to be cultivated should be understood in the same way. Thus, whatever arises in the yogi's experience, it should not be determined that it is the meaning of individual self-awareness and self-nature luminosity. As it is said in the Commentary on the Intention, "Individual self-awareness is an object of action without characteristics." And so on. And in the Secret Inconceivable Tantra, "Mind, abandoning extremes such as permanence, annihilation, birth, and cessation, is self-aware, and from the beginning is without elaboration. The meaning of this is definitely inconceivable." Because it is also said that the meaning of individual self-awareness is without characteristics and inconceivable. The meaning of self-nature luminosity is also as previously explained. Third, in this way, the essence of mind, which is self-nature pure, is obscured by adventitious stains, and one does not recognize one's own natural state, and relying on the interdependent origination of universal afflictions, it appears in the form of samsara with the happiness and suffering of the six realms. Being free from adventitious stains and recognizing one's own natural state (414), relying on the interdependent origination of purification, the Dharmata Dharmakaya is manifested, and in other appearances, the arrangement of the Rupakaya appears like an illusion. As it is said in the Condensed View, "Emaho! The nature of mind with stains, its manifestations are the six realms, etc., to the end of the expanse of space, the cycle of suffering is inconceivable." And "Emaho! The nature of mind without stains, its manifestations are condensed by the Rupakaya, appearing as pure realms, and various mandala manifestations, wonderful manifestations, appearing pervasive to the end of space." And the Great Brahmin said, "The nature of mind alone is the seed of all things, in which existence and nirvana flow." And in the Samputika Tantra, "Attachment
Chinese
被难除的垢染所染污的，心被金刚持说为轮回。自性光明从分别念中解脱(415)。没有贪著等垢染的，无所执和无能执的殊胜菩萨，那即是殊胜的涅槃。如是说。那么，如果心从原始以来就是自性清净，就不应该被突如其来的垢染所染污。如果被染污，即使清除了垢染也会再次被染污，那该如何是好呢？垢染本身是从可以分离的角度安立为突如其来的，并非像从未有过的东西突然出现的那种突如其来，因此实际上应舍弃的垢染也是从原始以来就与心性一同存在的，用比喻来说明，如《宝性论》中说：佛陀在莲花污泥蜂蜜蜂巢中，谷壳中精华不净中黄金，地下宝藏嫩芽小果实等，腐烂衣服里有胜者身像，恶妇腹中有国王，地里(416)如有金像一样。如是突如其来的烦恼垢染所遮蔽的有情众生，也同样具有如来藏。如是说。因此，心虽然自性清净，但当与突如其来的垢染在一起时，佛的功德不会显现，当与垢染分离时，佛的功德就会显现。如《二观察续》中说：有情众生即是佛，然而被突如其来的垢染所遮蔽，清除那垢染即是佛。如龙树所说：如琉璃宝珠，任何时候都光明，但在石头中存在时，它的光芒不会显现。同样，被烦恼所遮蔽的，法界极其清净，在轮回中光芒不会显现，涅槃时则会显现光明。就像这样，因此说显现各种各样的轮回和涅槃的体性(417)。现在瑜伽士的体验中，心的显现也是不确定，不会停留在任何地方，而是显现各种各样的状态，这是由于各种习气的力量，将非外境的事物显现为外境。而且，这也是由于业和习气的因缘，如何分别和转变，就如何显现。例如
English
That which is stained by the stain that is difficult to remove, the mind is said by Vajradhara to be samsara. The self-nature is clear light, liberated from conceptual thought (415). The supreme Bodhisattva without attachment and free from stains such as desire, that is said to be the supreme Nirvana. As it is said. So, if the mind is primordially pure in nature, it should not be stained by sudden stains. If it is stained, even if the stain is removed, it will be stained again, so how should it be? The stain itself is named as sudden from the point of view of being separable, and it is not a sudden thing like something that has never existed suddenly appearing, so in fact, the stain to be abandoned also exists together with the nature of the mind from the beginning, and it is explained with an analogy, as it is said in the Uttaratantra: Buddhas in lotus mud, honey in honeycomb, essence in chaff, gold in impurity, treasures and sprouts in the ground, small fruits, the body of the Victorious One in rotten clothes, a king in the womb of a bad woman, like a golden image in the ground (416). Likewise, sentient beings obscured by sudden afflictive stains also possess the Tathagatagarbha. As it is said. Therefore, although the mind is pure in nature, the merits of the Buddha are not manifest when it is with sudden stains, and the merits of the Buddha appear when it is separated from stains. As it is said in the Two Examinations Sutra: Sentient beings are Buddhas, but they are obscured by sudden stains. Removing that stain is Buddhahood. As Nagarjuna said: Like a Vaidurya jewel, it is always bright, but when it exists in a stone, its light does not appear. Similarly, the Dharmadhatu, which is obscured by afflictions, is extremely pure, but its light does not appear in samsara, and it will appear bright in Nirvana. Like this, therefore it is said that the characteristics appear in various ways in samsara and Nirvana (417). Nowadays, in the experience of yogis, the appearance of the mind is also uncertain, it does not stay anywhere, but it appears in various states, which is due to the power of various habitual tendencies, which makes things that are not external appear as external. Moreover, it is also due to the causes and conditions of karma and habitual tendencies, and it appears according to how it is distinguished and transformed. For example