Tibetan
ན། །ཞེས་དང་། གུར་ལས། ཐོག་མ་མེད་པའི་སྲིད་གྱུར་ནས། །ཕྱི་རོལ་དོན་དུ་བརྟགས་པ་སྟེ། །ཐམས་ཅད་སེམས་ཀྱི་རྣམ་འཕྲུལ་ཞིང་། །སེམས་ཉིད་ཀུན་ཏུ་སོང་བའོ། །ཞེས་སོ། །འོ་ན་ཕྱི་རོལ་དུ་སྣང་བ་ཙམ་དུ་མ་ཟད་སྲ་མཁྲེགས་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོ་རང་མཚན་པར་གྲུབ་པ་ཇི་ལྟར་ཡིན་ཞེ་ན། འཁྲུལ་པའི་བག་ཆགས་ཤིན་ཏུ་མང་པོ་གོམས་ཤིང་འཐས་པར་གྱུར་པ་ལས། ཕྱི་རོལ་དུའང་དངོས་པོ་སྲ་མཁྲེགས་ལ་སོགས་པའི་རང་མཚན་པ་ལྟར་སྣང་བ་ཡིན་ཏེ། བྲམ་ཟེ་ཆེན་པོས། རླུང་གིས་ཆུ་ལ་ཞུགས་ཤིང་དཀྲུགས་པ་ཡིས། །འཇམ་པའི་ (༣༦༦)ཆུ་ཡང་རྡོ་ཡི་གཟུགས་སུ་འགྲོ། །རྟོག་པས་དཀྲུགས་པས་རྨོངས་པ་གཟུགས་མེད་པ། །ཤིན་ཏུ་སྲ་ཞིང་མཁྲེགས་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར། །ཞེས་དཔེ་དོན་དུ་སྦྱར་ནས་བཤད་པ་ལྟར་རོ། །འཁྲུལ་ངོར་སྣང་བ་ཙམ་གྱིས་བདེན་པར་གྲུབ་ཏུ་མི་རུང་བ་ནི། མིག་ནད་ཅན་ལ་སྐྲ་ཤད་དང་རབ་རིབ་སྣང་བ་ལྟ་བུ་སྟེ། དེ་ཡང་མིག་ནད་ཅན་ལ་སྐྲ་ཤད་སོགས་མངོན་སུམ་པ་ལྟར་སྣང་ཡང་། མིག་ནད་མེད་པ་ལ་ཅི་ཡང་མི་སྣང་བ་ལྟར་རོ། །འོ་ན་སེམས་ཀྱི་གནས་ལུགས་ཤེས་པ་ལ་ཕྱི་རོལ་གྱི་སྣང་བ་མེད་དམ་ཞེ་ན། དེ་ཡང་མིན་ཏེ་མིག་ནད་དང་འདྲ་བའི་སྤྱི་མཐུན་གྱི་ལས་དང་བག་ཆགས་མ་ལོག་ན། མིག་ནད་ཀྱི་སྐྱོན་དུ་ཤེས་པ་དང་འདྲ་བའི་སེམས་ཀྱི་འཁྲུལ་ལུགས་དང་གནས་ལུགས་ཤེས་པ་ཙམ་གྱིས་སྣང་བ་ལྡོག་མི་ནུས་ཏེ། བིར་ཝ་པས། རྟོགས་པའི་ངང་ལ་མི་གནས་མཚན་མས་གཡེངས་གྱུར་ན། །གཉིས་སྣང་མཚན་མའི་བག་ཆགས་ལྡོག་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། །རབ་རིབ་ཅན་གྱིས་ (༣༦༧)མིག་གི་ནང་དུ་ཤེས་གྱུར་ཀྱང་། །མིག་གི་ནད་མ་བྱང་བར་རབ་རིབ་སྣང་མི་ལྡོག །ཅེས་བཤད་པ་ལྟར་རོ། །འོན་ཀྱང་སེམས་ཀྱི་གནས་ལུགས་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་རྟོགས་པའི་ཚེ་ཇི་ལྟར་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྣང་ཚུལ་མ་འགགས་བཞིན་དུ་དེ་སེམས་ཀྱི་ངོ་བོ་དང་དབྱེར་མེད་དུ་འཆར་བར་བཤད་དེ། གུར་ལས། སེམས་ལས་ཕྱི་རོལ་གྱུར་མེད་དེ། །གཟུགས་སོགས་སོ་སོར་སྣང་བ་རྣམས། །སེམས་འདི་ཁོ་ན་སྣང་བ་ཡིན། །ཞེས་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་འགྲེལ་ལས། ཀུན་བརྟགས་དང་ནི་གཞན་དབང་དང་། །ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་ཉིད་འདི་ནི། །སྟོང་ཉིད་བདག་ཉིད་གཅིག་པུ་ཡི། །ངོ་བོ་སེམས་ལ་བརྟགས་པ་ཡིན། །ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་ནི། བྲམ་ཟེ་ཆེན་པོས། སེམས་ཉིད་གཅིག་པུ་ཀུན་གྱི་ས་བོན་ཏེ། །གང་ལ་སྲིད་དང་མྱ་ངན་འདས་འཕྲོ་བ། །ཞེས་སྲིད་ཞི་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྩ་བ་སེམས་ཉིད་ཁོ་ན་ཡིན་པར་བཤད་པ་དང་། གང་ཞིག་སེམས་ལས་རྣམ་ (༣༦༨)འ
Chinese
如是说。 咕如（Guhya）中说： 从无始以来的有， 变为于外境执著， 一切是心的幻变， 心性周遍一切。 如是说。 那么，不仅是显现为外境，而且坚硬等事物是如何成立为自相的呢？ 是由于迷惑的习气非常多，串习且牢固， 所以在外境也显现为事物坚硬等的自相。 如婆罗门说： 风入水中搅动， 柔软的（366）水也变成石头的形状。 由分别念搅动，无知的无形之物， 变得非常坚硬。 如是比喻与意义结合而说。 仅凭在错觉中显现，不能成立为真实， 如患眼病者见到毛发和眩晕。 也就是说，患眼病者虽然显现出毛发等，但没有眼病者却什么也看不到。 那么，了解心的实相就没有外境的显现吗？ 也不是，如果与眼病相似的共同业和习气没有消除， 仅仅像了解眼病的过患一样，仅仅了解心的错觉和实相，也不能使显现消失。 如比尔瓦巴说： 如果不住于证悟之境，而被相所迷惑， 二取相的习气不会消失。 就像患有眩晕者（367）虽然知道眼睛内部的情况， 但在眼病未痊愈之前，眩晕的显现不会消失。 如是说。 然而，当如实证悟心的实相时，据说一切显现的方式不会停止，但它们会显现为与心的本体无二无别。 如咕如（Guhya）中说： 没有从心之外产生的， 显现为色等各自不同的， 这心即是显现。 如是说。 菩提心释中说： 遍计所执与依他起， 以及圆成实性， 这空性自性唯一的， 本体在心中考察。 如是说。 第二， 婆罗门说： 唯心是万物的种子， 轮回与涅槃从中生起。 如是说，一切有寂的根本唯是心性。 哪一个从心中分离（368）
English
Thus it is said. And in the Guhya it says: From beginningless existence, it transforms, into clinging to external objects. All are magical displays of the mind, the nature of mind pervades all. Thus it is said. So, how is it that not only do things appear as external objects, but also that things like hardness are established as their own characteristics? It is because the habits of delusion have become very numerous, familiar, and ingrained. Therefore, even in the external world, things appear as if they have their own characteristics, such as hardness. As the great Brahmin said: When the wind enters the water and stirs it, even the soft (366) water turns into the shape of a stone. When ignorance, which is formless, is stirred by thought, it becomes very hard and solid. This is how the example is applied to the meaning. It is not possible to establish something as true simply because it appears in delusion, like the appearance of hair and dizziness to someone with an eye disease. That is, although hair and so on appear to be obvious to someone with an eye disease, nothing appears to someone without an eye disease. So, if one knows the nature of the mind, is there no appearance of external objects? That is not the case. If the common karma and habits, which are like eye disease, have not been reversed, then just knowing the way the mind is deluded and its nature, like knowing the fault of eye disease, cannot reverse the appearance. As Birwapa said: If one does not abide in the state of realization and is distracted by signs, the habits of dualistic appearance will not be reversed. Even if someone with dizziness (367) knows what is inside the eye, the appearance of dizziness will not disappear until the eye disease is cured. Thus it is said. However, when one realizes the nature of the mind without any error, it is said that the way everything appears does not cease, but it appears as inseparable from the essence of the mind. As it says in the Guhya: There is nothing that has arisen outside of the mind. All the various appearances, such as forms, are appearances of this very mind. Thus it is said. And in the Commentary on the Bodhicitta it says: The imputed, the dependent, and the perfectly established, this very nature of emptiness, are examined as the essence of the mind. Thus it is said. Secondly, the great Brahmin said: The mind alone is the seed of all things, from which arise existence and nirvana. Thus it is said that the root of all existence and peace is the nature of mind alone. Whatever separates from the mind (368)
Tibetan
ཕྲོས་པ། །དེ་སྲིད་མགོན་པོའི་རང་བཞིན་ཏེ། །ཆུ་དང་རླངས་དག་གཞན་ཡིན་ནམ། །སྲིད་དང་མཉམ་ཉིད་ནམ་མཁའི་རང་བཞིན་ནོ། །ཞེས་སེམས་ལས་འཕྲོས་པའམ་ཤར་བ་ཐམས་ཅད་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་དུ་བཤད་ཅིང་། མདོ་ལས། སེམས་ནི་སེམས་མ་མཆིས་པ་སྟེ། སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ནི་འོད་གསལ་བ་ལགས་སོ། །ཞེས་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་འོད་གསལ་སྟོང་ཉིད་དུ་གསུངས་ཏེ། རྒྱུ་མཚན་དེའི་ཕྱིར་སེམས་ཀྱི་ངོ་བོ་སྟོང་ཉིད་དུ་རྟོགས་ན་སྣང་བའི་ངོ་བོ་སྟོང་ཉིད་དུ་ཤུགས་ཀྱི་རྟོགས་པར་ནུས་ཏེ། མདོ་ལས། ཆོས་གཅིག་གི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཤེས་ན། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཤེས་པར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་དང་། ཨཱརྱ་དེ་ཝས། གང་གིས་དངོས་གཅིག་དེ་བཞིན་ཉིད་མཐོང་བ། །དེ་ཡིས་དངོས་ཀུན་དེ་བཞིན་ཉིད་དུ་མཐོང་། །ཞེས་པ་ལྟར་རོ། །ཚུལ་གཞན་ཡང་བཞི་བརྒྱ་པ་ལས། དངོས་པོ་གཅིག་གི་ལྟ་པོ་གང་། །དེ་ནི་ཀུན་གྱི་ལྟ་པོར་བཤད། །གཅིག་ (༣༦༩)གི་སྟོང་ཉིད་གང་ཡིན་པ། །དེ་ནི་ཀུན་གྱི་སྟོང་ཉིད་ཡིན། །ཞེས་དངོས་པོ་གཟུགས་ལྟ་བུ་གཅིག་གི་རང་བཞིན་ལ་དཔྱོད་པའམ་ལྟ་བ་པོ་དེ་ཉིད། སྒྲ་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོ་གཞན་ཀུན་གྱི་རང་བཞིན་ལ་དཔྱོད་པའམ་ལྟ་བ་པོ་ཡིན་པར་གཅིག་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་གཟུགས་ལྟ་བུ་དངོས་པོ་གཅིག་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པའི་སྟོང་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་། སྒྲ་སོགས་དངོས་པོ་གཞན་ཀུན་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པའི་སྟོང་ཉིད་ཡིན་པར་བཤད་ཅིང་། ཇོ་བོའི་བདེན་གཉིས་ལས་ཀྱང་། སྟོང་པ་ཉིད་ལ་ཐ་དད་ནི། །གཅིག་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་སོ། །དེས་ན་གོང་དུ་སེམས་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་བརྟག་དཔྱད་ཀྱིས་གཏན་ལ་ཕབ་པའི་རིགས་པ་སྦྱར་ནས་སྣང་བ་མཐའ་དག་གི་ངོ་བོ་གཏན་ལ་འབེབས་ཚུལ་ཡང་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། ཏིང་འཛིན་རྒྱལ་པོ་ལས། ཇི་ལྟར་ཁྱོད་ཀྱིས་བདག་གི་འདུ་ཤེས་ནི། །ཤེས་པ་དེ་བཞིན་ཀུན་ལ་བློས་སྦྱར་བྱ། །ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་དེ་ཡི་ངོ་བོ་ཉིད། །ཡོངས་ (༣༧༠)སུ་དག་པ་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུ་ཡིན། །གཅིག་གིས་ཀྱང་ནི་ཐམས་ཅད་ཤེས། །གཅིག་གིས་ཀྱང་ནི་ཐམས་ཅད་མཐོང་། །ཞེས་ཆོས་གཅིག་གི་གནས་ཚུལ་ཤེས་ཤིང་མཐོང་བས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གནས་ཚུལ་ཤེས་ཤིང་མཐོང་བར་གསུངས་པ་ལྟར་སྒྲུབ་བརྒྱུད་འདིར་ཡང་གཅིག་ཤེས་པས་ཀུན་གྲོལ་བའི་ཐ་སྙད་བཞེད་པ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཀྱང་སྐབས་འདིར་སྣང་བའི་ངོ་བོ་གཏན་ལ་ཕེབས་པ་ན་སྣང་བའི་ངོ་བོའམ་རང་བཞིན་གང་དུའང་གྲུབ་པ་མེད་པའི་སྟོང་ཉིད་དང་། སྣང་བའི་སྣང་ཚུལ་མ་འགགས་པར་སྣང་བ་གཉིས་དབྱེར་མེ
Chinese
如是生起。彼乃怙主之自性，水与蒸汽岂为异耶？有与平等性乃虚空之自性。如是宣说由心所生或显现之一切皆为心之自性。经中云：心乃无心，心之自性乃光明。如是宣说心之自性为光明空性。是故若能了悟心之体性为空性，则能间接了悟显现之体性为空性。经中云：若知一法之如是性，则将知晓一切法之如是性。如是，圣天论师云：何人见一事物之如是性，彼亦见一切事物之如是性。如是。另有道理，《四百论》中云：何为一事物之见者，彼即被称为一切之见者。一（369）之空性为何，彼即为一切之空性。如是，对于如色等一事物之自性进行观察或见者，彼即同样是对声音等其他一切事物之自性进行观察或见者。同样，如色等一事物，其自性空之空性为何，彼亦是声音等其他一切事物自性空之空性。如是宣说。觉沃之《二谛论》中亦云：空性之差别，一亦不存在。如是。因此，应知将前述以观察分析而确定之心性之理，应用于确定一切显现之体性之方法。如《三摩地王经》云：如汝之觉受，如是应以智慧应用于一切。一切法皆是彼之体性，完全清净如虚空。一亦知一切，一亦见一切。如是，如经中所说，知晓并见到一法之状态，即知晓并见到一切法之状态。故在此噶举派中，亦认可一解脱则一切解脱之说法。然于此处，当确定显现之体性时，显现之体性或自性于任何处皆无成立之空性，与显现之显现方式不灭而显现二者无别。
English
Thus arising. That is the nature of the Protector, are water and steam different? Existence and equality are the nature of space. Thus, it is said that everything arising from or appearing in the mind is the nature of the mind. The Sutra says: The mind is without mind, the nature of the mind is luminosity. Thus, the nature of the mind is said to be luminosity and emptiness. Therefore, if one realizes the essence of the mind as emptiness, one can indirectly realize the essence of appearances as emptiness. The Sutra says: If one knows the suchness of one dharma, one will know the suchness of all dharmas. Similarly, Aryadeva says: Whoever sees the suchness of one thing, sees the suchness of all things. Like that. Furthermore, in the Four Hundred Verses it says: Whoever is the seer of one thing, is said to be the seer of all. What is the emptiness of one (369), that is the emptiness of all. Thus, the one who examines or sees the nature of one thing, such as form, is the same as the one who examines or sees the nature of all other things, such as sound. Similarly, the emptiness of one thing, such as form, which is empty of its own nature, is also the emptiness of all other things, such as sound, which are empty of their own nature. Thus it is said. Jowo's Two Truths also says: The difference of emptiness, not even one exists. Like that. Therefore, one should know how to apply the reasoning of the mind-essence determined by the aforementioned analysis and examination to determine the essence of all appearances. As the Samadhiraja Sutra says: As your perception is, so should you apply your wisdom to all. All dharmas are of that nature, completely pure like space. One also knows all, one also sees all. Thus, as it is said in the Sutra, knowing and seeing the state of one dharma means knowing and seeing the state of all dharmas. Therefore, in this Kagyu tradition, the term "one liberation, all liberation" is also accepted. However, in this context, when the nature of appearance is determined, the emptiness in which the nature or essence of appearance is not established anywhere, and the appearance of appearance without cessation, are inseparable.