Tibetan
ཏེ། །ཞེས་དང་། རང་རིག་བདེ་བ་ཆེན་པོ་ཉིད། །རང་རིག་ནས་ནི་བྱང་ཆུབ་འགྱུར། །ཞེས་སོགས་མང་དུ་གསུངས་སོ། །དེ་དག་གིས་ནི་སོ་སོ་རང་རིག་གི་དོན་མཚན་མ་ལས་འདས་ཤིང་བསམ་བརྗོད་དང་བྲལ་བ། མི་འགྱུར་བའི་བདེ་བ་དོན་དམ་པའི་གནས་ལུགས་ལ་བཤད་ལ། འོན་ཀྱང་འདིར་རང་གིས་རང་རིག་ཅེས་བརྗོད་པའི་དོན་ནི། སེམས་ཀྱིས་སེམས་ལ་དཔྱད་པས་སེམས་དེ་ཉིད་ཀྱི་གདོད་མའི་གནས་ལུགས་མཚན་མའི་སྤྲོས་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བའི་རང་མཚང་རིག་པ་ལ་རང་རིག་པའི་ཐ་སྙད་བཞག་པ་ཙམ་ཡིན་ལ། མིག་གིས་གཟུགས་རིག་པ་ལྟར་རིག་བྱའི་དངོས་པོ་ངོས་བཟུང་རྒྱུ་ཞིག་ཡོད་ནས་དེ་རིག་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཏཻ་ལོ་པས། ཀྱེ་ཧོ་འདི་ནི་རང་རིག་ཡེ་ཤེས་ཏེ། །ངག་གི་ལམ་འདས་ཡིད་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་མིན། ། (༣༦༡)ཏཻ་ལོ་ངས་ནི་ཅི་ཡང་བསྟན་དུ་མེད། །རང་གིས་རང་ཉིད་མཚོན་ཏེ་ཤེས་པར་བྱོས། །ཞེས་པ་ལྟར་རོ། །སྐབས་འདིར་མི་མཁས་པ་དག །སེམས་ཀྱིས་སེམས་ལ་བལྟས་པ་ན་སྔར་གྱི་ཞི་གནས་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཤར་ནས་དེའི་ཉམས་སྣང་ལ་སེམས་མཐོང་བར་རློམ་པ་དང་། ལ་ལ་དོག་བག་ཆགས་ཀྱི་སྣང་གཟུགས་ཅི་རིགས་ཤར་བ་ལ་འཐས་པར་བཟུང་སྟེ་སེམས་མཐོང་བར་རློམ་པ་དང་། ཁ་ཅིག་སེམས་ཀྱི་གསལ་ཉམས་སམ་སྟོང་ཉམས་སོགས་ཤར་བ་ལ་སླར་ཆེད་འཛིན་བསྐྱེད་ནས་སེམས་མཐོང་བར་རློམ་པ་རྣམས་ཤིན་ཏུ་ནོར་ཏེ། དེ་དག་སེམས་མཚན་མའི་སྤྲོས་པ་དང་བྲལ་བའི་གནས་ཚུལ་ལ་ཕྲིག་ཅི་ཡང་མ་ཚུད་པར། གློ་བུར་དུ་རྒྱུ་རྐྱེན་ཅི་རིགས་ལས་ཤར་བའི་ཉམས་སྣང་ལ་བློའི་འཛིན་པ་ཞུགས་པར་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་སེམས་ཉིད་གདོད་མ་ནས་སྤྲོས་པའི་མཐའ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བའི་མཚང་རིག་པ་ལ་སེམས་མཐོང་བའི་ཐ་སྙད་བཏགས་པ་ཙམ་ལས་ངོས་ (༣༦༢)བཟུང་ཅན་གྱི་མཐོང་རྒྱུ་དང་མཐོང་མཁན་གྱི་དངོས་པོ་སྐྲ་རྩེ་ཙམ་ཡང་མ་དམིགས་ཤིང་མ་མཐོང་བ། དོན་སྨྲ་བསམ་གྱི་ཡུལ་ལས་འདས་པ། དུས་ཐམས་ཅད་པ་འགྱུར་བ་མེད་པའི་རང་བཞིན་ཅན་ཞིག་ཡིན་ཏེ། སྡུད་པ་ལས། ནམ་མཁའ་མཐོང་ཞེས་སེམས་ཅན་ཚིག་ཏུ་རབ་བརྗོད་མོད། །ནམ་མཁའ་ཇི་ལྟར་མཐོང་ཞེས་དོན་དེ་བརྟག་པར་གྱིས། །དེ་ལྟར་ཆོས་མཐོང་བ་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་བསྟན། །ཞེས་དང་། བྲམ་ཟེ་ཆེན་པོས། གདོད་ནས་དག་པ་ནམ་མཁའི་རང་བཞིན་ལ། །བལྟས་ཤིང་བལྟས་ཤིང་མཐོང་བ་འགག་པར་འགྱུར། །ཞེས་དང་། ཤ་ཝ་རས། སེམས་དང་ཆོས་སུ་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་ནི། །བཙལ་ན་མི་རྙེད་འཚོལ་མཁན་གང་ནའང་མེད། །མེད་པ་དུས་གསུམ་མ་སྐྱེས་མི་འགག་པ། །དེ་ཉིད་གཞན་དུ་འགྱུར་
Chinese
如是说。自明大乐性，自明而成菩提。如是等等说了许多。那些是说各自自明的意义，是超越名相且离于思议言说的，不变的安乐，是就胜义谛的实相而说的。然而，这里自己说自己自明的意义是，心对心进行观察，从而使心本身的原始状态，远离一切名相戏论的自性觉性，仅仅是安立了自明的名称而已。不像眼睛认知事物那样，存在一个可被认知的对境，然后去认知它，不是这样的。如帝洛巴所说： 奇哉，此乃自明之智慧，是超越言语之道，非意识之行境。（361）帝洛巴我无可展示，自己认识自己而知之。 如是说。此时，有些不精通的人，心观心时，先前止观的禅定生起，就自认为见到了心的体验，有些人对各种各样的习气显现的景象执着，自认为见到了心，还有些人对心的明相或空相等等生起，又重新产生执着，自认为见到了心，这些都非常错误。因为那些对心远离名相戏论的状态，一点也没有触及到，只是由于偶然的各种因缘而生起的体验，心识的执着在其中显现罢了。这样的话，心性从原始以来就远离一切戏论边际的自性觉性，只是安立了见到心的名称而已，除此之外，能被认知的对境和能见的主体，连一根毛发尖端也无法确定和见到，是超越言说思虑的范畴，是任何时候都不会改变的自性。如《摄经》中说： 如同众生说见到虚空，当思维虚空如何见。如是诸法之见，如来亦如是宣说。 又如大婆罗门说： 本来清净虚空性，观而又观见亦灭。 又如夏瓦拉说： 显现之心与诸法，寻之不见觅者无。无有三时未生灭，彼性转为他。
English
Thus it is said. The very nature of self-awareness and great bliss, from self-awareness, enlightenment arises. Thus and so forth, much has been said. Those speak of the meaning of individual self-awareness, which transcends characteristics and is free from thought and expression, the unchanging bliss, which is spoken of as the ultimate reality. However, here, the meaning of saying "self-awareness by oneself" is: when the mind examines the mind, the original state of that very mind, the self-aware awareness that is free from all conceptual elaborations, is merely given the name of self-awareness. It is not like the eye perceiving an object, where there is an object to be perceived and then it is perceived. As Tilopa said: Alas, this is self-aware wisdom, which transcends the path of speech and is not the realm of the mind. (361) Tilopa, I have nothing to show, recognize yourself and know it. As it is said. At this time, some who are not skilled, when the mind looks at the mind, the samadhi of calm abiding arises, and they presume to see the experience of the mind, and some cling to the various appearances of habitual tendencies, presuming to see the mind, and some, when the clarity or emptiness of the mind arises, again create deliberate clinging, presuming to see the mind, these are all very wrong. Because those do not touch at all the state of the mind being free from conceptual elaboration, but only the experience that arises from various causes and conditions, and the mind's clinging appears to be involved in it. In that case, the nature of mind from the beginning is the self-aware awareness that is free from all extremes of elaboration, and only the name of seeing the mind is given, but apart from that, the object to be seen and the subject who sees, not even a hair's tip can be determined or seen, it is beyond the realm of speech and thought, it is the nature that does not change at any time. As it says in the Compendium: Like beings saying they see the sky, think about how the sky is seen. Thus the seeing of dharmas, the Tathagata also taught in this way. And as the great Brahmin said: The nature of the sky is pure from the beginning, looking and looking, seeing also ceases. And as Shavara said: All that appears as mind and dharmas, if sought, cannot be found, and the seeker is nowhere to be found. Non-existent, unarisen, and unceasing in the three times, that nature changes into another.
Tibetan
བ་མེད་པ་ནི། །རང་བཞིན་བདེ་བ་ཆེན་པོའི་གནས་ལུགས་ཡིན། །ཞེས་དང་། ང་ཡིས་ང་མཐོང་ང་ཉིད་གཅིག་པུར་ལུས། །གཅིག་པུ་ཉིད་ལ་བལྟས་པས་གཅིག་མ་མཐོང་། ། (༣༦༣)མཐོང་བྱ་མཐོང་བྱེད་བྲལ་བས་བརྗོད་དུ་མེད། །བརྗོད་དུ་མེད་པས་སུ་ཡིས་གོ་བར་འགྱུར། །ཞེས་དང་། ན་རོ་པས། རང་བཞིན་འོད་གསལ་སེམས་དེ་ལ། །དངོས་པོ་སྐྲ་ཡི་རྩེ་ཙམ་མེད། །ཅེས་པ་ལྟར་རོ། །འོན་ཀྱང་ལས་དང་པོ་པ་ལ་ནི་དེ་ལྟ་བུའི་བརྗོད་བྲལ་གྱི་ཉམས་མྱོང་དྲན་རིག་ངེས་ཤེས་དང་བཅས་པ་ཙམ་ཞིག་ཡོད་དེ། ཏིང་འཛིན་དམ་པའི་མདོ་ལས། ཇི་བཞིན་པ་ཡི་ཆོས་ཉིད་ལས། །དེ་བཞིན་པ་ཡི་བློ་བཞག་པས། །མིང་དུ་མི་ཐོགས་ཉམས་མྱོང་འཆར། །ཞེས་སོགས་དང་། ཏཻ་ལོ་པས། ཆོས་ཉིད་སྤྲོས་དང་བྲལ་བ་ལ། །ཉམས་མྱོང་དྲན་རིག་གློ་བུར་འདི། །ཞེས་དང་། མཻ་ཏྲི་པས། སེམས་ཀྱང་དྲན་རིག་འགྱུ་བ་ཙམ། །རང་བཞིན་མེད་དེ་རླུང་གི་རྩལ། །ཞེས་བཤད་པ་ལྟར་རོ། །གསུམ་པ་ལ། སྣང་བ་ཐམས་ཅད་སེམས་སུ་བསྟན་པ། སེམས་རྟོགས་པས་སྣང་བ་རྟོགས་ཚུལ། སྒོམ་རིམ་གྱི་དམིགས་པ་ཉིད་བཤད་པ་གསུམ་གྱི། དང་པོ་ནི། སེམས་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མི་ཤེས་པ་རྣམས་ལ་སེམས་ (༣༦༤)ཀྱི་རྩལ་ལས་ཤར་བའི་ཀུན་རྟོག་དང་གཟུགས་སྒྲ་སོགས་ཀྱི་སྣང་བ་རྣམས་སེམས་ལས་གཞན་པའི་རང་མཚན་དུ་གྲུབ་པ་ལྟར་འཁྲུལ་ཡང་དོན་དམ་པར་རང་གི་སེམས་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། ལང་གཤེགས་ལས། རྣམ་རྟོག་བག་ཆགས་འབྲེལ་བ་ཡིས། །སྣ་ཚོགས་སེམས་ལས་བྱུང་བ་ཡི། །མི་རྣམས་ལ་ནི་ཕྱི་རོལ་སྣང་། །འཇིག་རྟེན་པ་ཡི་སེམས་ཙམ་མོ། །ཕྱི་རོལ་སྣང་བ་ཡོངས་མེད་དེ། །སེམས་ནི་སྣ་ཚོགས་རྣམས་སུ་ཤར། །ཞེས་དང་། གུར་ལས། གཟུགས་དང་སྒྲ་དང་དེ་བཞིན་དྲི། །རོ་དང་རེག་བྱ་སྐྱེས་པའི་དངོས། །རིན་ཆེན་སེམས་འདིར་བརྗོད་ཉིད་དེ། །ཆོས་དབྱིངས་མཆོག་ཏུ་ཞི་ཉིད་དོ། །གཟུགས་དང་ཚོར་དང་འདུ་ཤེས་དང་། །འདུ་བྱེད་དན་ནི་རྣམ་པར་ཤེས། །ཐམས་ཅད་སེམས་འདིའི་དངོས་པོ་ལས། །ཐུབ་པས་གཞན་དུ་མ་གསུངས་སོ། །ཞེས་སོ། །འོ་ན་གཟུགས་སོགས་ཕྱི་རོལ་གྱི་དངོས་པོར་སྣང་བ་འདི་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། སེམས་ཉིད་ཀྱིས་རང་གི་གནས་ལུགས་མ་རིག་ཅིང་རང་ཚོ་མ་ཟིན་པར་ (༣༦༥)བདག་གཞན་གཉིས་སུ་བཟུང་ནས། དེར་འཛིན་གྱི་རྟོག་པས་བག་ཆགས་བསགས་པ་ལས་འཁྲུལ་ངོར་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་ལྟ་བུར་སྣང་བ་སྟེ། ལང་གཤེགས་ལས། བག་ཆགས་ཀྱིས་ནི་དཀྲུགས་པའི་སེམས། །དོན་དུ་སྣང་བ་རབ་ཏུ་བྱུང་། །དོན་ཡོད་མ་ཡིན་སེམས་ཉིད་དེ། །ཕྱི་རོལ་དོན་མཐོང་ལོག་པ་ཡི
Chinese
无有勤作乃是，自性大乐之实相。如是说。我见我，我独自一人留下。观此唯一，不见唯一。 (363)能见所见皆已离，故不可言说。不可言说，谁又能理解？如是说。那若巴说：自性光明之心性，事物微如发尖亦无有。如是说。然而对于初学者来说，会有如此这般的不可言说的体验，伴随着忆念、觉知和定解。如《三摩地胜义经》中说：如实之法性中，如是安住其心，不立名言，体验显现。如是等等。帝洛巴说：于离戏论之法性中，此体验忆念忽然而生。如是说。麦哲巴说：心亦仅是觉知之流动，自性本无，乃如风之舞动。如是宣说。第三，一切显现皆为心之显现，了悟心即了悟显现之理，以及禅修次第之所缘。共有三点，第一点是：对于不了知心之实性者来说，心 (364)之力量所显现的遍计所执以及色声等显现，虽然会错误地认为它们是独立于心之外的自相，但实际上它们仅仅是自己的心。如《楞伽经》中说：由分别习气之关联，种种心识所生起，于人们而言显现为外境，此乃世间人之唯识。外境显现完全不存在，心识显现为种种相。如是说。古汝经中说：色与声，以及如是香，味与触，所生之事物，皆是珍贵心之言说，于法界胜义中寂灭。色与受，想与行，以及识，一切皆是此心之体性，能仁未曾说为其他。如是说。那么，显现为色等外境之事物，又是如何呢？心自身未证悟自身之实相，亦未把握自身之体性， (365)执著于我与他二者，由执著于此之分别念积累习气，故于错觉中显现为外境之事物。如《楞伽经》中说：由习气所扰动之心，显现为外境之事物，此乃极度之显现。实则无有外境，仅仅是心而已，见外境乃是颠倒之见。
English
Without effort, it is the nature of great bliss. It is said. I see myself, I alone remain. Looking at this one, I do not see the one. (363) Since the seer and the seen are separate, it cannot be expressed. Since it cannot be expressed, who can understand it? It is said. Naropa said: In the nature of the clear light of mind, there is not even a hair's breadth of things. It is said. However, for the beginner, there will be such an inexpressible experience, accompanied by memory, awareness, and certainty. As it is said in the Sutra of Supreme Samadhi: In the nature of reality as it is, by placing the mind as it is, experience arises without naming. And so on. Tilopa said: In the nature of reality free from elaboration, this experience of memory arises suddenly. It is said. Maitripa said: The mind is only a flow of awareness, it has no nature, it is like the dance of the wind. It is said. Third, all appearances are shown to be the mind, the way to realize appearances by realizing the mind, and the object of meditation in the stages of meditation. There are three points, the first is: For those who do not know the true nature of the mind, the appearances of conceptualizations and forms, sounds, etc. that arise from the power of the mind (364), although they mistakenly think that they are self-characteristics independent of the mind, in reality they are only their own mind. As it is said in the Lankavatara Sutra: Due to the connection of habitual tendencies of discrimination, various minds arise, and to people they appear as external objects, this is the mind-only of worldly people. External appearances do not exist at all, the mind appears in various forms. It is said. The Gurva Sutra says: Form and sound, and likewise smell, taste and touch, the things that are born, are all expressions of this precious mind, and are peaceful in the supreme realm of Dharma. Form and feeling, thought and action, and consciousness, all are the nature of this mind, the Able One has not said otherwise. It is said. So, what about the things that appear as external objects such as form? The mind itself has not realized its own true nature, nor has it grasped its own essence, (365) clinging to the duality of self and other, and accumulating habitual tendencies by the conceptualization of clinging to it, so in delusion it appears as external objects. As it is said in the Lankavatara Sutra: The mind disturbed by habitual tendencies, appears as external objects, this is an extreme appearance. In fact, there are no external objects, it is only the mind, seeing external objects is a perverse view.