Tibetan
་པའི། །སྐྱེ་བོ་གཏི་མུག་གིས་ལྡོངས་པ། །སྲིད་རྩེའི་བར་དུ་སོང་ནས་ཀྱང་། །སྡུག་བསྔལ་གང་འབྱུང་སྲིད་པ་སྒྲུབ། །ཁྱེད་ཀྱི་བསྟན་པའི་རྗེས་འགྲོ་བ། །བསམ་གཏན་དངོས་གཞི་མ་ཐོབ་ཀྱང་། །བདུད་ཀྱི་མིག་རས་ (༣༢༦)བཙའ་བཞིན་དུ། །སྲིད་པ་དག་ནི་བཟློག་པར་བགྱིད། །ཅེས་བཤད་པས་སོ། །དེ་དག་གིས་ཞི་གནས་ཀྱི་སྒོ་ནས་འཁྲིད་ཚུལ་བཤད་ཟིན་ཏོ།། ༈ །།གཉིས་པ་ལྷག་མཐོང་གི་སྒོ་ནས་འཁྲིད་པ་ལ། ལྷག་མཐོང་སྒོམ་དགོས་པའི་རྒྱུ་མཚན། ལྷག་མཐོང་གི་སྦྱོར་བ་བསྟེན་པ། ལྷག་མཐོང་སྒོམ་ཚུལ་གྱི་རྣམ་དབྱེ། སྐབས་སུ་བབ་པའི་ལྷག་མཐོང་སྒོམ་ཚུལ། ལྷག་མཐོང་སྐྱེས་མ་སྐྱེས་སོགས་ཀྱི་ཁྱད་པར། འདི་ཉིད་ཀྱི་ལྷག་མཐོང་ཚུལ་གཞན་དང་སྦྱོར་བ་དྲུག་ལས། དང་པོ་ནི། བཤད་མ་ཐག་པའི་ཞི་གནས་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཙམ་གྱི་ཆོག་ཤེས་མི་བྱ་བར་ཐར་པ་དང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་དོན་དུ་གཉེར་བས། བདག་མེད་པའི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་ལྷག་མཐོང་ངེས་པར་སྒོམ་དགོས་ཏེ། དེ་མ་བསྒོམས་ན་ཞི་གནས་ཀྱིས་ནི་རེ་ཞིག་ཉོན་མོངས་པ་མགོ་གནོན་པ་ཙམ་ལས་བག་ལ་ཉལ་མི་ཆོམས་པར་སྲིད་པ་ལས་གྲོལ་བར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། སྒོམ་རིམ་བར་པ་ལས། ཞི་གནས་ཙམ་ཞིག་གོམས་པར་བྱས་པས་ནི་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ཀྱིས་སྒྲིབ་པ་ནི་མི་སྤོངས་ཀྱི། རེ་ཞིག་ཉོན་མོངས་རྣམ་པར་ (༣༢༧)གནོན་པ་ཙམ་དུ་ཟད་དེ། ཤེས་རབ་ཀྱི་སྣང་བ་བྱུང་བ་མེད་པར་བག་ལ་ཉལ་ལེགས་པར་ཆོམས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་བས་ན་འཕགས་པ་དགོངས་པ་ངེས་པར་འགྲེལ་བ་དེ་ཉིད་ལས། བསམ་གཏན་གྱིས་ནི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམ་པར་གནོན་ཏོ། །ཤེས་རབ་ཀྱིས་ནི་བག་ལ་ཉལ་ལེགས་པར་འཇོམས་པར་བྱེད་དོ། །ཞེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །ཞེས་དང་། དེ་ལྟ་བས་ན་སྒྲིབ་པ་མཐའ་དག་སྤངས་ནས་ཡོངས་སུ་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་འབྱུང་བར་འདོད་པས་ཞི་གནས་ལ་གནས་ནས་ཤེས་རབ་བསྒོམ་པར་བྱའོ། །ཞེས་བཤད་ཅིང་། ཏིང་འཛིན་རྒྱལ་པོ་ལས་ཀྱང་། འཇིག་རྟེན་དག་ན་ཏིང་འཛིན་སྒོམ་བྱེད་ཀྱང་། །དེ་ནི་བདག་ཏུ་འདུ་ཤེས་འཇི་མི་བྱེད། །དེ་ནི་ཉོན་མོངས་ཕྱིར་ཞིང་རབ་འཁྲུག་སྟེ། །ལྷག་སྤྱོད་ཀྱི་ནི་ཏིང་འཛིན་འདིར་བསྒོམས་བཞིན། །གལ་ཏེ་ཆོས་ལ་བདག་མེད་སོ་སོར་རྟོག །སོ་སོར་དེ་བརྟགས་གལ་ཏེ་སྒོམ་པ་ནི། །དེ་ནི་མྱ་ངན་འདས་ཐོབ་འབྲས་བུའི་རྒྱུ། །རྒྱུ་གཞན་གང་ཡིན་དེས་ནི་ཞིར་མི་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། དེ་ཡང་འཇིག་རྟེན་ན་བསམ་གཏན་བཞི་ལ་སོགས་པའི་ (༣༢༨)ཏིང་ངེ་འཛིན་སྒོམ་པར་བྱེད་ཀྱང་། དེ་ཙམ་གྱིས་འཁོར་བའི་རྩ་བ་བདག་འཛིན་
Chinese
的。 愚昧无知的人们， 即使到达了有顶， 仍然造作产生痛苦的轮回。 追随您的教法的人们， 即使没有获得禅定的正行， 就像擦拭魔鬼的眼翳(326)一样， 也能遮止轮回。 如是说。 这些是关于通过奢摩他引导的方法的阐述。 ༈ 第二个是通过毗钵舍那引导， 其中包括：修习毗钵舍那的理由， 依止毗钵舍那的加行， 毗钵舍那修习方法的分类， 恰当的毗钵舍那修习方法， 毗钵舍那生起与未生起的差别， 以及此处的毗钵舍那与其他修法相结合的六种方式。 首先， 不要满足于刚才所说的奢摩他禅定， 为了追求解脱和一切智， 必须修习具有无我相的毗钵舍那。 如果不修习毗钵舍那， 奢摩他只能暂时压制烦恼， 而不能断除习气， 因此无法从轮回中解脱。 《修次第中篇》中说： 仅仅习惯于奢摩他， 修行者们并不能消除障碍， 只能暂时压制烦恼， 如果没有智慧的光芒生起， 就不能彻底断除习气。 因此，圣者在《解深密经》中说： 禅定能够压制烦恼， 智慧能够彻底摧毁习气。 如是教诲。 如此说， 如果想要断除一切障碍， 从而生起完全清净的智慧， 就应当安住于奢摩他， 并修习智慧。 《三摩地王经》中也说： 世间有人修习禅定， 但却不消除我执的观念。 这样只会让烦恼更加炽盛， 所以应当修习这种殊胜的禅定。 如果能分别认识到诸法无我， 并且分别地对此进行观察和修习， 这就是获得涅槃果的因， 其他任何因都不能带来寂灭。 这样说。 也就是说，世间上有人修习四禅等(328)禅定， 但仅仅如此并不能断除轮回的根本——我执。
English
of. Those who are blinded by ignorance, even if they reach the peak of existence, still create suffering-producing samsara. Those who follow your teachings, even if they have not attained the actual practice of meditative absorption, can avert samsara like wiping away the cataract of the demon's eye (326). Thus it is said. These are the explanations of how to guide through the door of śamatha. ༈ The second is to guide through the door of vipaśyanā, which includes: the reason for practicing vipaśyanā, relying on the application of vipaśyanā, the classification of vipaśyanā practice methods, the appropriate vipaśyanā practice method, the difference between vipaśyanā arising and not arising, and the six ways in which this vipaśyanā is combined with other practices. First, one should not be content with just the śamatha samādhi mentioned earlier, but in order to seek liberation and omniscience, one must definitely practice vipaśyanā with the aspect of selflessness. If one does not practice it, śamatha can only temporarily suppress the afflictions, but cannot eliminate the latent tendencies, and therefore cannot be liberated from samsara. The Middle Stages of Meditation says: "By merely becoming accustomed to śamatha, practitioners do not eliminate the obscurations, but only temporarily suppress the afflictions. Without the arising of the light of wisdom, the latent tendencies will not be completely eliminated." Therefore, the noble One in the Explanation of the Thought that is Definitely Ascertained says: "Meditation suppresses the afflictions, while wisdom completely destroys the latent tendencies." Thus it was taught. It is said that if one wishes to eliminate all obscurations and generate completely pure wisdom, one should abide in śamatha and practice wisdom. The King of Samādhi Sūtra also says: "In the world, there are those who practice samādhi, but they do not eliminate the notion of self. This only intensifies the afflictions, so one should practice this superior samādhi. If one separately realizes the selflessness of phenomena, and separately examines and practices it, this is the cause for obtaining the fruit of nirvāṇa. No other cause can bring about peace." That is to say, in the world, there are those who practice the four dhyānas and other (328) samādhis, but that alone cannot eliminate the root of samsara, which is self-grasping.
Tibetan
སྤོང་མི་ནུས་ཤིང་། དེའི་སྟོབས་ཀྱིས་སླར་ཡང་རྩ་བ་དང་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་སྐྱེ་ཞིང་ལས་ངན་སོགས་ནས་ངན་འགྲོར་འཁོར་བར་འགྱུར་ཏེ། དཔེར་ན་ལྷག་སྤྱོད་ལ་སོགས་པ་ཕྱི་རོལ་བའི་དྲང་སྲོང་རྣམས་ཀྱིས་ཏིང་ངེ་འཛིན་བསྒོམས་པ་བཞིན་ནོ། །ཡང་གལ་ཏེ་བདག་མེད་པའི་ཆོས་ལ་སོ་སོར་རྟོག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་བརྟགས་ནས་སྒོམ་པ་ནི་འབྲས་བུ་མྱང་འདས་ཐོབ་པའི་རྒྱུ་སྟེ། དེ་ལས་གཞན་པའི་རྒྱུ་གང་གིས་ཀྱང་སྡུག་བསྔལ་དང་ཉོན་མོངས་པ་རྩ་བ་ནས་ཞི་བར་མི་འགྱུར་རོ། །ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །གཉིས་པ་ནི། དགོངས་འགྲེལ་དུ་ཐོས་བསམ་གྱི་ལྟ་བ་རྣམ་དག་ལྷག་མཐོང་གི་རྒྱུར་གསུངས་ཤིང་། སྒོམ་རིམ་བར་པར། སྐྱེས་བུ་དམ་པ་ལ་བརྟེན་པ་དང་མང་དུ་ཐོས་པ་བཙལ་བ་དང་ཚུལ་བཞིན་དུ་སེམས་པ་གསུམ་ལྷག་མཐོང་སྐྱེས་པའི་རྒྱུར་བཤད་པ་ལས། སྐྱེས་བུ་དམ་པ་ནི་སྐབས་འདིར་ཞི་ལྷག་གི་རྟོགས་པ་དང་ལྡན་པའི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལ་བྱ་སྟེ། རྟོགས་པ་དང་མི་ལྡན་ན་དྲང་དོན་གྱི་ཐ་ (༣༢༩)སྙད་ལ་མཁས་ཀྱང་དོན་མི་འགྲུབ་པས་སོ། །མང་དུ་ཐོས་པ་བཙལ་བ་ཡང་ངེས་དོན་དྲི་མ་མེད་པའི་གསུང་རབ་འཚོལ་ཏེ། །ཐ་སྙད་དང་དྲང་དོན་གྱི་ཆོས་ཐོས་ཀྱང་ངེས་པའི་དོན་མི་སྟོན་པས་སོ། །ཚུལ་བཞིན་སེམས་པ་ཡང་གྲུབ་ཐོབ་ནས་བརྒྱུད་པའི་གདམས་པས་ཉམས་སུ་ལེན་དགོས་ཏེ། དོན་དམ་པ་ནི་རྟོག་གེའི་བློས་བརྟག་ཅིང་དཔྱད་པའི་ཡུལ་མིན་པས་སོ། །དེ་ཡང་དྲང་དོན་དང་ངེས་དོན་གྱི་གསུང་རབ་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། བརྗོད་བྱའི་གཙོ་བོར་ཀུན་རྫོབ་དང་ཚིག་དང་ཡི་གེ་སོགས་སྟོན་པ་དྲང་དོན་དང་། དོན་དམ་དང་ཟབ་མོ་རྟོགས་དཀའ་བ་སྟོན་པ་ངེས་དོན་དུ་བཤད་དེ། བློ་གྲོས་མི་ཟད་པས་བསྟན་པ་ལས། ངེས་པའི་དོན་གྱི་མདོ་སྡེ་ནི་གང་། དྲང་བའི་དོན་གྱི་མདོ་སྡེ་ནི་གང་ཞེ་ན། མདོ་སྡེ་གང་དག་ཀུན་རྫོབ་སྒྲུབ་པ་བསྟན་པ་དེ་དག་ནི་དྲང་བའི་དོན་ཞེས་བྱའོ། །མདོ་སྡེ་གང་དག་དོན་དམ་པ་སྒྲུབ་པ་བསྟན་པ་དེ་དག་ནི་ངེས་པའི་དོན་ཞེས་བྱའོ། །མདོ་སྡེ་གང་དག་ཚིག་དང་ཡི་གེ་སྣ་ཚོགས་བསྟན་པ་དེ་དག་ནི་དྲང་བའི་དོན་ཞེས་བྱའོ། །མདོ་སྡེ་གང་དག་ཟབ་མོ་བལྟ་དཀའ་བ་རྟོགས་པར་དཀའ་བ་ (༣༣༠)བསྟན་པ་དེ་དག་ནི་ངེས་པའི་དོན་ཞེས་བྱའོ། །ཞེས་སོ། །དེ་ལ་ཀུན་རྫོབ་དང་དོན་དམ་ཉིད་ཀྱང་ཇི་ལྟར་ཡིན་སྙམ་ན། བདག་དང་སེམས་ཅན་དང་སྲོག་དང་གསོ་བ་སོགས་སྐྱེ་འགག་མི་རྣམ་པར་སྟོན་པ་ཀུན་རྫོབ་དང་། བདག་མེད་དང་སྐྱེ་མེད་སོགས་སྟོང་པ་ཉིད་སྟོན་པ་ངེས་དོན
Chinese
无法舍弃，并且以它的力量再次产生根本和接近的烦恼，从恶业等而流转于恶趣，例如外道中的苦行仙人们修习禅定一样。又如果以分别抉择无我之法的智慧来观察后修习，则是获得涅槃果的因，除此之外，任何其他的因都不能从根本上平息痛苦和烦恼。这是这个意思。第二是，《解深密经》中说闻思的清净见解是毗钵舍那（观）的因。在《修次中篇》中，说依止殊胜士夫、寻求多闻、如理作意三者是生起毗钵舍那（观）的因。殊胜士夫，在此处是指具有止观证悟的善知识。如果不具有证悟，即使精通正法的名相（３２９），也无法成就意义。寻求多闻，也是寻求无垢的了义经典。即使听闻名相和正法的法，也不能显示了义。如理作意，也必须以成就者传承下来的窍诀来修持。因为胜义谛不是以思辨的智慧可以观察和分析的对境。那么，正法和了义经典的差别是什么呢？所诠释的主要内容是世俗谛、词句和文字等的是正法，所诠释的是胜义谛和深奥难以理解的是了义。如《无尽慧经》中所说：“什么是了义的经？什么是正义的经？凡是经中阐述世俗谛的，就称为正义。凡是经中阐述胜义谛的，就称为了义。凡是经中阐述各种词句和文字的，就称为正义。凡是经中阐述深奥、难以观看、难以理解（３３０）的，就称为了义。”如此等等。那么，什么是世俗谛和胜义谛呢？显示我、有情、命、滋养等生灭不异的是世俗谛，显示无我、无生等空性的是胜义谛。
English
It cannot be abandoned, and with its power, it again generates root and near afflictions, and from evil deeds, etc., it turns into evil destinies. For example, like the ascetics of external paths who practice samadhi. Furthermore, if one contemplates and meditates on the dharma of selflessness with the wisdom of discriminating awareness, it is the cause of attaining the fruit of nirvana. Apart from that, no other cause can fundamentally pacify suffering and afflictions. This is the meaning. Secondly, in the *Sandhinirmocana Sutra*, it is said that the pure view of hearing and thinking is the cause of vipashyana (insight). In the *Middle Stages of Meditation*, it is said that relying on a noble person, seeking much learning, and proper attention are the three causes for the arising of vipashyana (insight). A noble person here refers to a virtuous spiritual friend who possesses realization of shamatha and vipashyana. If one does not possess realization, even if one is skilled in the terminology of provisional meaning (329), the meaning will not be accomplished. Seeking much learning also means seeking the undefiled definitive scriptures. Even if one hears the dharma of terminology and provisional meaning, it does not reveal the definitive meaning. Proper attention must also be practiced with the instructions transmitted from accomplished masters. Because ultimate truth is not an object that can be examined and analyzed by speculative intellect. So, what is the difference between scriptures of provisional meaning and definitive meaning? That which mainly explains conventional truth, words, letters, etc., is of provisional meaning, and that which explains ultimate truth and profound, difficult to understand, is said to be of definitive meaning. As stated in the *Inexhaustible Intelligence Sutra*: "What is a sutra of definitive meaning? What is a sutra of provisional meaning? Those sutras that explain the establishment of conventional truth are called provisional meaning. Those sutras that explain the establishment of ultimate truth are called definitive meaning. Those sutras that explain various words and letters are called provisional meaning. Those sutras that explain the profound, difficult to see, difficult to understand (330) are called definitive meaning." And so on. Then, what are conventional truth and ultimate truth themselves? That which shows the arising and ceasing of self, sentient beings, life, nourishment, etc., as not different is conventional truth, and that which shows emptiness such as selflessness and non-arising is definitive meaning.