Tibetan
པའམ་རྩོལ་བའི་སེམས་པའོ། །རྣལ་དུ་དབབ་པའི་བཏང་སྙོམས་ནི། ཉན་ས་ལས། དེ་ལ་བཏང་སྙོམས་གང་ཞེ་ན། ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་གི་ཕྱོགས་ཀྱི་དམིགས་པ་ལ་སེམས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པའི་སེམས་མཉམ་པ་ཉིད་དང་། རྣལ་དུ་དབབ་པ་དང་རང་གི་ངང་གིས་འཇུག་པ་དང་སེམས་ཉམས་བདེ་བ་དང་སེམས་ལས་སུ་རུང་བའི་རྗེས་སུ་རྩོལ་བ་མེད་པའི་བྱ་བས་ (༣༦)གཏོད་པ་གང་ཡིན་པའོ། །ཞེས་བཤད་དེ། བྱིང་རྒོད་དང་བྲལ་ནས་ཞི་ལྷག་ཆ་སྙོམས་པ་ན། དེ་ཉིད་རྣལ་དུ་ཕབ་སྟེ་ཧ་ཅང་གི་རྩོལ་བ་ཆེ་བ་གློད་ནས་སེམས་ལས་རུང་དུ་འཇོག་མཁས་པར་བྱེད་པའོ། །དེ་ལྟར་ཡང་དེ་ཉིད་དུ། དེ་ལ་བཏང་སྙོམས་ཀྱི་མཚན་མ་གང་ཞེ་ན། དམིགས་པ་གང་གིས་སེམས་བཏང་སྙོམས་སུ་བྱེད་པ་དང་། དམིགས་པ་དེ་ཉིད་ལ་བརྩོན་འགྲུས་ཧ་ཅང་ལྷག་པར་རྩོམ་པར་མི་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པའོ། །ཞེས་དང་། དེ་ལ་བཏང་སྙོམས་ཀྱི་དུས་གང་ཞེ་ན། ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་གི་ཕྱོགས་ལ་སོགས་བྱིང་བ་དང་རྒོད་པ་མེད་པའི་ཚེ་སྟེ། ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་ལ། བྱིང་རྒོད་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་སྤོང་བ་དང་། བྱིང་རྒོད་འགོག་ཚུལ་གཉིས་ཀྱི། དང་པོ་ནི། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྒྲིབ་པ་ཕལ་ཆེར་བྱིང་རྒོད་གཉིས་ཀྱི་ཕྱོགས་སུ་འདུ་ལ། བྱིང་རྒོད་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་ནི་སྒོ་གསུམ་གྱི་སྤྱོད་ལམ་མ་དག་པ་ཅི་རིགས་ལས་འབྱུང་བར་བཤད་དེ། སའི་དངོས་གཞི་ལས། བྱིང་བའི་མཚན་མ་གང་ཞེ་ན། དབང་པོའི་སྒོམ་བསྲུངས་པ་དང་། ཟས་ (༣༧)ཀྱི་ཚོད་མ་ཟིན་པ་དང་། ནམ་གྱི་ཆ་སྟོད་དང་ནམ་གྱི་ཆ་སྨད་ལ་མི་ཉལ་བའི་སྦྱོར་བ་ལ་མི་བརྩོན་པ་དང་། ཤེས་བཞིན་མ་ཡིན་པར་གནས་པ་དང་། གཏི་མུག་སྤྱོད་པ་དང་། གཉིད་ཆེ་བ་དང་། ཐབས་མི་ཤེས་པ་དང་། ལེ་ལོ་དང་ལྡན་པའི་འདུན་པ་དང་བརྩོན་འགྲུས་དང་སེམས་དང་དཔྱོད་པ་དང་། ཞི་གནས་ལ་གོམས་པ་དང་། ཞི་གནས་ཡོངས་སུ་བྱང་བར་མ་བྱས་པའི་ཞི་གནས་ཀྱི་ཕྱོགས་གཅིག་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་། སེམས་མུན་པ་ལྟ་བུར་འདུག་པ་དང་། དམིགས་པ་ལ་གཏོད་པར་མི་དགའ་བའོ། །ཞེས་དང་། རྒོད་པའི་མཚན་མ་གང་ཞེ་ན། སྔ་མ་བཞིན་དུ་དབང་པོའི་སྒོམ་བསྲུངས་པ་ལ་སོགས་པ་བཞི་དང་། འདོད་ཆགས་ལ་སྤྱོད་པ་དང་། ཉེ་བར་མ་ཞི་བའི་ཚུལ་ཅན་དང་། སེམས་སྐྱོ་བ་མེད་པ་དང་། ཐབས་མི་ཤེས་པ་དང་། སྔ་མ་བཞིན་དུ་ཧ་ཅང་རབ་ཏུ་འཛིན་པ་དང་ལྡན་པའི་འདུན་པ་ལ་སོགས་པ་དང་། བརྩོན་པ་ལ་མ་གོམས་པ་དང་། རབ་ཏུ་འཛིན་པ་ལ་བྱང་ (༣༨)བར་མ་བྱས་པའི་དེའི་ཕྱོགས་གཅིག་བསྒོམས་པ་དང་། ཉེ་དུ་ལ་རྟོག་པ་ལ་སོགས་པ་རྒོ
Chinese
或者说勤作之心。调伏的舍是，《声闻地》中说： “什么是舍？对于止和观方面的所缘，心完全没有烦恼的心平等性，以及调伏、自然而然地进入、心舒适、心堪能之后，没有勤作的（36）任运作用。”这样说。远离沉掉和掉举，止观达到平衡时，就调伏它，放松过于强烈的勤作，从而善于使心变得堪能。同样，在那里面说：“什么是舍的相？以什么所缘使心成为舍，以及对于那个所缘不作过于强烈的精进。”以及“什么是舍的时候？止和观方面等没有沉掉和掉举的时候。”第二，分为舍弃产生沉掉之因和沉掉的止息方式两种。第一，大多数三摩地的障碍都属于沉掉两方面。沉掉产生的因是三门的不清净行为所致，如《摄事分》中说：“什么是沉掉的相？不守护根门，不节制饮食（37），不勤于夜晚的上半夜和下半夜不睡觉的瑜伽，不住于正知，行愚痴行，睡眠过多，不知方法，具有懒惰的意乐、精进、心和观察，串习止，没有完全清净止而作意止的一方面，心像黑暗一样，不喜欢专注于所缘。”以及“什么是掉举的相？和前面一样，不守护根门等四种，行贪欲行，具有没有调伏之相，心不厌倦，不知方法，和前面一样，具有过于执著的意乐等，不串习精进，没有清净执著（38）而修习它的一方面，以及寻思亲友等掉
English
Or the mind of effort. Equanimity of subduing is, from the Hearer Grounds: "What is equanimity? For the object of focus in the aspects of calm abiding and insight, the mind is completely without afflictions, the equality of mind, and subduing, naturally entering, the mind is comfortable, and after the mind is workable, without effort, (36) whatever is the spontaneous action." It is said. When calm abiding and insight are balanced, free from sinking and excitement, then subdue it, relax the excessive effort, and thereby be skilled in making the mind workable. Likewise, in that same text, it says: "What is the sign of equanimity? With what object does the mind become equanimous, and for that object, one does not make excessive effort." And "What is the time of equanimity? When there is no sinking or excitement in the aspects of calm abiding and insight, etc." Secondly, it is divided into two: abandoning the cause of arising sinking and excitement, and the way to stop sinking and excitement. First, most of the obstacles to samadhi belong to the two aspects of sinking and excitement. The cause of arising sinking and excitement is said to arise from impure actions of the three doors, as it says in the Compendium of Matters: "What is the sign of sinking? Not guarding the sense faculties, not moderating food (37), not being diligent in the yoga of not sleeping in the upper and lower parts of the night, not abiding in mindfulness, engaging in foolish conduct, sleeping too much, not knowing the method, having laziness in intention, diligence, mind, and observation, habituating to calm abiding, not completely purifying calm abiding and focusing on one aspect of calm abiding, the mind is like darkness, not liking to focus on the object." And "What is the sign of excitement? Like before, the four of not guarding the sense faculties, etc., engaging in desire, having the aspect of not being subdued, the mind is not weary, not knowing the method, and like before, having excessive clinging in intention, etc., not habituating to diligence, not purifying clinging (38) and meditating on one aspect of it, and thinking of relatives, etc., excitement.
Tibetan
ད་པ་དང་མཐུན་པའི་ཆོས་གང་ཡང་རུང་བས་སེམས་རྣམ་པར་གཡེངས་པའོ། །ཞེས་སོ། །དེ་ལ་བྱིང་རྒོད་ཀྱི་མཚན་མ་ཞེས་པ་ནི་བྱིང་རྒོད་ཀྱི་རྒྱུ་དང་། ལེ་ལོ་དང་ལྡན་པའི་ཞེས་པ་བརྩོན་འགྲུས་དང་སེམས་དང་དཔྱོད་པ་གསུམ་ལའང་སྦྱར་བ་དང་། ཞི་གནས་ལ་གོམས་པ་ཞེས་པ་དེའི་ཉམས་སྣང་འབའ་ཞིག་ལ་གོམས་པ་དང་། ཧ་ཅང་རབ་ཏུ་འཛིན་པ་ཞེས་པ་དགའ་བའི་ཡུལ་ལ་སེམས་ཧ་ཅང་བཟུང་དྲགས་པ་སྟེ་དེ་དང་ལྡན་པའི་འདུན་པ་དང་བརྩོན་འགྲུས་སོགས་བཞིའོ། །དེ་ལྟར་ན་བྱིང་རྒོད་ཀྱི་རྒྱུ་དེ་རྣམས་སྤང་པའི་ཚུལ་ལ་འབད་པར་བྱའོ། །གཉིས་པ་ནི། གོང་དུ་བཤད་པའི་བྱིང་བ་རགས་པ་སྐྱེས་ན་དེ་འགོག་པ་ལ། སྣང་བའི་མཚན་མ་དང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་། སོ་སོར་རྟོག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་དཔྱོད་པ་དང་། དམིགས་པ་རྒྱ་བསྐྱེད་པ་དང་། དགའ་བ་བསྒོམས་ནས་སེམས་གཟེང་བསྟོད་པ་སོགས་བྱ་བར་བཤད་དེ། སྒོམ་རིམ་དང་པོ་ (༣༩)ལས། ཇི་སྟེ་གང་གི་ཚེ་རྨུགས་པ་དང་གཉིད་ཀྱིས་ནོན་ཏེ། དམིགས་པ་འཛིན་པ་ལ་མི་གསལ་ཞིང་སེམས་བྱིང་བར་གྱུར་པ་དེའི་ཚེ། སྣང་བའི་འདུ་ཤེས་སྒོམ་པའམ། མཆོག་ཏུ་དགའ་བའི་དངོས་པོ་སངས་རྒྱས་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་བྱིང་བ་བསལ་ལ་དམིགས་པ་དེ་ཉིད་དམ་དུ་བཟུང་ངོ་། །ཞེས་དང་། ཕར་ཕྱིན་བསྡུས་པ་ལས། ལྷག་མཐོང་བརྩོན་པའི་སྟོབས་ཀྱི་མཐུས། །ཞུམ་པར་གྱུར་ན་གཟེང་ཡང་བསྟོད། །ཅེས་དང་། དབུ་མ་སྙིང་པོ་ལས། ཞུམ་པ་དམིགས་པ་རྒྱ་ཆེན་དག །བསྒོམས་པས་ཡངས་པ་ཉིད་དུ་བྱ། །ཞེས་སོ། །སྣང་བའི་མཚན་མ་ནི། ཉན་ས་ལས། མར་མེའི་འོད་ལས་སམ་མེའི་ཕུང་པོའི་འོད་ལས་སམ་ཉི་མའི་དཀྱིལ་འཁོར་ལས་སྣང་བའི་མཚན་མ་ཟུང་ཞིག །ཅེས་པ་ལྟར་དེ་དག་གི་འོད་ཀྱིས་ཐམས་ཅད་སྣང་ཞིང་གསལ་བར་གྱུར་པ་ལ་སེམས་གཏད་པའོ། །འདིའི་སྤྱོད་ལམ་དུའང་། སྣང་བའི་མཚན་མ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་། རྗེས་དྲན་དྲུག་སོགས་ཡིད་དང་བར་ (༤༠)འགྱུར་བའི་དམིགས་པས་གཟེང་བསྟོད་པ་དང་། བྱིང་བ་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་རྨུགས་གཉིད་ཀྱི་ཉེས་དམིགས་བསམས་ཏེ་སྤང་བ་དང་། འཆག་པ་དང་ཕྱོགས་རྣམས་དང་ཟླ་སྐར་ལ་ལྟ་བ་དང་གདོང་ཆུས་བཀྲུ་བ་སོགས་བྱ་བར་ཉན་ཐོས་ཀྱིས་ལས་བཤད་དོ། །རྒོད་པ་རགས་པ་སྐྱེས་ན་དེ་འགོག་པ་ནི། མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པ་བསྒོམས་ནས་ཡིད་འབྱུང་བ་དང་། རྣམ་གཡེང་གི་ཉེས་དམིགས་བསམས་ནས་སྤང་བ་དང་། ཞི་གནས་ལ་བཞག་ནས་སེམས་རྣལ་དུ་དབབ་པ་སོགས་བྱ་སྟེ། སྒོམ་རིམ་དང་པོ་ལས། གང་གི་ཚེ་སྔོན་རྒོད་པ་དང་རྩེས་པ
Chinese
任何与此相符的法，都会使心散乱。如是说。其中，昏沉掉举的相，是指昏沉掉举的因。具有懈怠，也适用于精进、心和智慧这三者。习惯于止，是指习惯于那样的体验显现。过于执着，是指心对喜悦的境过于执取，即具有与之相应的欲、精进等四者。如此，应努力断除昏沉掉举的那些因。第二，如果生起上述的粗分昏沉，为了阻止它，应作意光明之相和佛的功德，以各别思择的智慧进行观察，扩大所缘，修习欢喜而提升心力等。如《修次第初篇》(39)中说：如果何时被昏沉和睡眠所压迫，对所缘的执持不清晰，心陷入昏沉，那时，修习光明之想，或者作意最极喜悦的事物，如佛等的功德，以此遣除昏沉，并牢牢抓住那个所缘。又如《摄波罗蜜多论》中说：以胜观精进之力的威力，如果变得沮丧，也要提升心力。又如《中观心要》中说：沮丧时，应修习广大的所缘，使其变得宽广。如是说。光明之相是，如《声闻地》中说：从灯焰的光中，或者从火堆的光中，或者从日轮中，取一个光明之相。如是，对那些光明照耀，变得明亮的一切，心专注于此。在此的行持中，也应作意光明之相，以随念六事等与心相间的所缘来提升心力，思维产生昏沉之因——昏沉睡眠的过患而断除，经行，观看四方和月亮星星，用清水洗脸等，这是声闻所说的行为。如果生起粗分掉举，为了阻止它，应修习无常等而生起厌离心，思维掉举的过患而断除，安住于止而使心平静等。如《修次第初篇》中说：何时先前掉举和嬉戏
English
Any Dharma that is in accordance with this will cause the mind to be distracted. So it is said. Among them, the signs of sinking and excitement refer to the causes of sinking and excitement. Being lazy also applies to diligence, mind, and wisdom. Being accustomed to tranquility means being accustomed to that kind of experiential appearance. Being too attached means that the mind is too attached to the object of joy, that is, having the corresponding desire, diligence, etc. In this way, one should strive to eliminate those causes of sinking and excitement. Second, if the above-mentioned coarse sinking arises, in order to prevent it, one should pay attention to the sign of light and the merits of the Buddha, observe with the wisdom of individual discrimination, expand the object of focus, cultivate joy, and increase mental strength, etc. As the first stage of the "Stages of Meditation" (39) says: If at any time one is oppressed by lethargy and sleep, and the holding of the object is not clear, and the mind falls into sinking, then cultivate the thought of light, or pay attention to the qualities of the most joyful things, such as the Buddha, etc., to eliminate sinking and firmly grasp that object. Also, as it says in the "Compendium of Perfections": By the power of the strength of the effort of superior insight, if it becomes depressed, one should also increase mental strength. Also, as it says in the "Essence of Madhyamaka": When depressed, one should cultivate a vast object, making it wide. So it is said. The sign of light is, as it says in the "Hearer's Ground": From the light of a lamp flame, or from the light of a pile of fire, or from the sun's disc, take a sign of light. Thus, the mind focuses on all those lights that shine and become bright. In this practice, one should also pay attention to the sign of light, increase mental strength with objects that are intermittent with the mind, such as the six recollections, think about the faults of lethargy and sleep, which are the causes of sinking, and abandon them, walk around, look at the four directions and the moon and stars, wash the face with clean water, etc. This is the behavior described by the Hearers. If coarse excitement arises, in order to prevent it, one should cultivate impermanence, etc., and generate aversion, think about the faults of excitement and abandon them, abide in tranquility and calm the mind, etc. As the first stage of the "Stages of Meditation" says: Whenever previous excitement and playfulness