Tibetan
སེམས་ཀྱིས་ཡིད་ལ་བཅགས་པ་གཏི་མུག་གི་ཆར་གཏོགས་པ་སྟེ། སེམས་གནས་པའི་བར་དུ་གཅོད་པའི་ལས་ཅན་ནོ། །ཞེས་བཤད་དེ། བྱ་བ་ཡིན་མིན་གང་ཡང་རུང་བ་ལ་བརྟེན་ནས། དེ་ཉིད་རིགས་པའམ་མི་རིགས་པའི་སེམས་ཡིད་ལ་ཡང་དང་ཡང་དུ་ཐུ་རེ་བཅགས་པས་སེམས་གནས་སུ་མི་འཛུད་པའོ། །རྨུགས་པ་ནི། དེ་ཉིད་དུ། རྨུགས་པ་གང་ཞེ་ན། གཏི་མུག་གི་ཆར་གཏོགས་ (༢༦)པ་སེམས་ལས་སུ་མི་རུང་བ་ཉིད་དེ། ཉོན་མོངས་པ་དང་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གྲོགས་བྱེད་པའི་ལས་ཅན་ནོ། །ཞེས་དང་། མཛོད་འགྲེལ་དུ་རྨུགས་པ་གང་ཞེ་ན། ལུས་ལྕི་བ་ཉིད་དང་སེམས་ལྕི་བ་ཉིད་དེ་ལུས་ལས་སུ་མི་རུང་བ་ཉིད་དང་སེམས་ལས་སུ་མི་རུང་བ་ཉིད་གང་ཡིན་པའོ། །ཞེས་བཤད་དེ། རྨོངས་ནས་ལུས་སེམས་གཉིས་ཀ་ལྕི་ཞིང་བཀོལ་དུ་མི་བཏུབ་པའོ། །འདིར་བྱིང་རྨུགས་ཕྱོགས་མཐུན་པ་ལ་དགོངས་ནས་བྱིང་བ་ཟུར་དུ་མ་གསུངས་ཀྱང་། སྒོམ་རིམ་བར་པ་ལ། གང་གི་ཚེ་དམུས་ལོང་ལྟ་བུའམ། མི་མུན་པར་ཞུགས་པ་ལྟ་བུའམ། མིག་བཙུམས་པ་ལྟ་བུར་སེམས་ཀྱིས་དམིགས་པ་གསལ་བར་མི་མཐོང་བ་དེའི་ཚེ་བྱིང་བར་གྱུར་པར་རིག་པར་བྱའོ། །ཞེས་བཤད་དེ། ལུས་སེམས་ཉོགས་ནས་དམིགས་པའི་གསལ་ཆ་ལྷོད་པར་གྱུར་པ་ཞིག་སྟེ། རྨུགས་པ་དང་ཅུང་ཟད་མི་འདྲའོ། །གཉིད་ནི། དེ་ཉིད་དུ། གཉིད་གང་ཞེ་ན། གཉིད་ཀྱི་རྒྱུ་ལ་བརྟེན་ནས། དགེ་བ་དང་མི་ (༢༧)དགེ་བ་དང་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་དང་། དུས་དང་དུས་མ་ཡིན་པ་དང་། རིགས་པ་དང་མི་རིགས་པ་ལ་སེམས་བསྡུད་པ་གཏི་མུག་གི་ཆར་གཏོགས་པ་སྟེ། བྱ་བ་ཤོར་བའི་རྟེན་བྱེད་པའི་ལས་ཅན་ནོ། །ཞེས་བཤད་དེ། གཉིད་ཀྱི་རྒྱུ་ལ་བརྟེན་ནས་ཡུལ་གང་ཡང་རུང་བ་ལ་འཇུག་ཤེས་རྣམས་སྡུད་ཅིང་དམིགས་པ་ཤོར་བར་བྱེད་པའོ། །ཐེ་ཚོམ་ནི། དེ་ཉིད་དུ། ཐེ་ཚོམ་གང་ཞེ་ན། བདེན་པ་རྣམས་ལ་ཡིད་གཉིས་ཟ་བ་སྟེ། དགེ་བའི་ཕྱོགས་རྣམས་ལ་མི་འཇུག་པའི་རྟེན་བྱེད་པའི་ལས་ཅན་ནོ། །ཞེས་བཤད་དེ། ཀུན་རྫོབ་སོགས་ཀྱི་བདེན་གཉིས་སམ། སྡུག་བསྔལ་སོགས་ཀྱི་བདེན་བཞི་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་སྟེ། འདིར་ནི་བསྒྲུབ་བྱའི་དོན་ལ་ཡིན་མིན་དང་འགྲུབ་མི་འགྲུབ་སོགས་ཀྱི་ཚོམ་པས་འཇུག་ཏུ་མི་འདོད་པའོ། །འདོད་པ་ལ་འདུན་པ་ནི། འདོད་པའི་དངོས་པོ་གང་ཅི་ཡང་རུང་བ་ལ་ཐོབ་འདོད་ཀྱི་སྲེད་པས་ཡིད་འཇུག་པར་བྱེད་པའོ། །གནོད་སེམས་ནི། གཞན་ལ་ཁྲོ་བའམ་ཕྲག་དོག་པའི་བསམ་ (༢༨)པས་དེ་ལ་འཚེ་བར་རྩོམ་པའི་སེམས་སོ། །ཞི་ལྷག་གི་བར་དུ་གཅོད་པ་གཞན་ཡང་། དགོངས་འགྲེལ་ལས། བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་ལ་ཞུགས་པས། རྣམ་པ་དུ་དག་གིས་སེམས་རྣམ་པར་གཡེང་བ་ཡོངས་སུ་འཚལ་བར་བགྱི་ལགས། བཀའ་སྩལ་བ་བྱམས་པ། རྣམ་པ་ལྔས་ཏེ། ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་རྣམ་པར་གཡེང་བ་དང་། ཕྱི་རོལ་དུ་སེམས་རྣམ་པར་གཡེང་བ་དང་། ནང་དུ་རྣམ་པར་གཡེང་བ་དང་། མཚན་མའི་རྣམ་པར་གཡེང་བ་དང་། གནས་ངན་ལེན་གྱི་རྣམ་པར་གཡེང་བས་སོ། །ཞེས་རྣམ་གཡེང་ལྔ་གསུངས་ཤིང་། དེའི་ངོས་འཛིན་ཡང་། དེ་ཉིད་དུ། བྱམས་པ། གལ་ཏེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་བཏང་སྟེ། ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་དང་ལྡན་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པར་རབ་ཏུ་ལྟུང་ན། དེ་ནི་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་རྣམ་པར་གཡེང་བ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ཕྱི་རོལ་གྱི་འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་ལྔ་པོ་དག་དང་། འདུ་འཛི་དང་མཚན་མ་དང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་། ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་ཕྱི་རོལ་གྱི་ (༢༩)དམིགས་པ་རྣམས་ལ་སེམས་རྣམ་པར་འཕྲོ་བར་གཏོང་ན། དེ་ནི་ཕྱི་རོལ་དུ་སེམས་རྣམ་པར་གཡེང་བ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་རྨུགས་པ་དང་གཉིད་ཀྱིས་བྱིང་བའམ། སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་རོ་མྱང་བའམ། སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་གང་ཡང་རུང་བས་ཉོན་མོངས་པར་འགྱུར་ན། དེ་ནི་ནང་དུ་སེམས་རྣམ་པར་གཡེང་བ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ཕྱི་རོལ་གྱི་མཚན་མ་ལ་བརྟེན་ནས། ནང་གི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྤྱོད་ཡུལ་གྱི་མཚན་མ་ཡིད་ལ་བྱེད་ན། དེ་ནི་མཚན་མའི་རྣམ་པར་གཡེང་བ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ནང་གི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ལ་བརྟེན་ནས་བྱུང་བའི་ཚོར་བ་ལ། གནས་ངན་ལེན་གྱི་ཚོགས་ཀྱིས་ངའོ་སྙམ་དུ་རློམ་སེམས་སུ་བྱེད་ན། དེ་ནི་གནས་ངན་ལེན་གྱི་རྣམ་པར་གཡེང་བ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་སོ། །ཡང་དབུས་མཐའ་རྣམ་འབྱེད་ལས། ལེ་ལོ་དང་ནི་གདམས་ངག་རྣམས། །བརྗེད་དང་བྱིང་དང་རྒོད་པ་དང་། །འདུ་མི་བྱེད་དང་འདུ་བྱེད་དེ། །འདི་དག་ཉེས་པ་ལྔར་འདོད་དོ། །ཞེས་ལེ་ལོ་དང་། བརྗེད་ངེས་དང་། བྱིང་རྒོད་དང་། མི་རྩོམ་པ་དང་ (༣༠)འདུ་བྱེད་སེམས་པ་སྟེ་ཉེས་པ་ལྔའམ། བྱིང་རྒོད་སོ་སོར་བགྲངས་ན་དྲུག་ཞི་གནས་ཀྱི་གེགས་སུ་གསུངས་ཏེ། ལྷ་མཐོང་ལའང་མཚུངས་སོ། །དེ་ལ་ལེ་ལོ་ནི། སྨད་པ་དང་སྙོམ་ལས་དང་སྒྱིད་ལུག་པ་གང་ཡང་རུང་སྟེ་ཡིད་ལད་ཅན་དུ་སོང་ནས་ཏིང་ངེ་འཛིན་སྒོམ་པ་ལ་བརྩོན་པ་ཤོར་བ་དང་། བརྗེད་ངེས་ནི། སྒྲུབ་བྱའི་དམིགས་པ་མ་དྲན་པར་དོར་ནས་ཡིད་གཞན་དུ་ཡེངས་པ་དང་། བྱིང་རྒོད་ནི། གོང་དུ་བཤད་པ་ལྟར་རོ། །མི་རྩོལ་བ་ནི། བྱིང་རྒོད་སྤོང་
Chinese
心以意念执着，属于愚痴的范畴，是阻碍心安住的因素。正如所说，无论事情是否合理，反复以理智或非理智的念头执着于心，导致心无法安住。 昏沉是： 昏沉是什么呢？属于愚痴范畴，（26）心变得迟钝，是所有烦恼和近烦恼的帮凶。 如是说。 在《俱舍论释》中，昏沉是什么呢？是身体沉重和心沉重，即身体不适和心不适。 如是说。 这是指由于愚昧，身心都变得沉重且无法使用。 在这里，虽然没有单独提到掉举，是因为掉举和昏沉有相似之处。但在《修次中篇》中说： 当像盲人一样，或者像进入黑暗的人一样，或者像闭上眼睛一样，心无法清晰地看到目标时，就应该知道那是掉举。 如是说。 这是指身心疲惫，导致目标的清晰度降低，与昏沉略有不同。 睡眠是： 在同一部经中，睡眠是什么呢？依赖于睡眠的原因，对于善与非（27）善，以及无记，以及适时与非时，以及合理与不合理的事物，收摄心念，属于愚痴的范畴，是失去目标的根源。 如是说。 这是指依赖于睡眠的原因，收摄对任何对象的认知，并导致失去目标。 怀疑是： 在同一部经中，怀疑是什么呢？是对真理产生二元对立的想法，是阻止进入善道的根源。 如是说。 这是指对世俗等二谛，或痛苦等四谛产生怀疑。这里指的是对要证实的意义产生是否真实、能否实现等疑问，从而不愿进入。 对欲望的贪求是： 对任何可欲之物，产生想要获得的贪恋，从而使心沉溺其中。 害心是： 以对他人的愤怒或嫉妒之（28）心，企图伤害他人的心。 其他阻碍止观的因素，在《解深密经》中说：
English
Clinging to the mind with intention belongs to the category of ignorance, and it is a factor that hinders the mind from abiding. As it is said, regardless of whether things are reasonable or not, repeatedly clinging to the mind with rational or irrational thoughts prevents the mind from settling down. Drowsiness is: What is drowsiness? It belongs to the category of ignorance, (26) making the mind dull, and it is an accomplice to all afflictions and near afflictions. Thus it is said. In the commentary on the Abhidharmakosha, what is drowsiness? It is heaviness of body and heaviness of mind, that is, unsuitability of body and unsuitability of mind. Thus it is said. This refers to the fact that due to ignorance, both body and mind become heavy and unusable. Here, although agitation is not mentioned separately, it is because agitation and drowsiness have similarities. But in the Middle Stages of Meditation, it says: When the mind does not clearly see the object, like a blind person, or like a person entering darkness, or like closing the eyes, then it should be known that it has become agitated. Thus it is said. This refers to a state where the body and mind are tired, causing the clarity of the object to decrease, which is slightly different from drowsiness. Sleep is: In the same scripture, what is sleep? Relying on the cause of sleep, for good and non-(27)good, and neutral, and timely and untimely, and reasonable and unreasonable things, gathering the mind, it belongs to the category of ignorance, and it is the root of losing the object. Thus it is said. This refers to relying on the cause of sleep, gathering the cognition of any object, and causing the loss of the object. Doubt is: In the same scripture, what is doubt? It is having dualistic thoughts about the truth, and it is the root of preventing entry into the path of virtue. Thus it is said. This refers to having doubts about the two truths, such as conventional truth, or the four truths, such as suffering. Here it refers to having doubts about whether the meaning to be proven is true, whether it can be achieved, etc., thus being unwilling to enter. Craving for desire is: For any desirable object, having a craving to obtain it, thus causing the mind to indulge in it. Harmful intent is: With anger or jealousy towards others, (28) the mind that attempts to harm them. Other factors that hinder shamatha and vipassana, in the Samdhinirmocana Sutra, it says:
Chinese
世尊，菩萨入于止观之时，以多少种方式可以完全了知心的散乱呢？ 世尊开示说：慈氏，以五种方式，即：作意散乱、外散乱、内散乱、相散乱和恶趣散乱。 这样宣说了五种散乱。 它们的识别也在那里。 慈氏，如果菩萨舍弃了大乘相应的作意，而完全堕入声闻和独觉相应的作意中，这就是作意散乱。 如果心向外散于外面的五种妙欲、喧嚣、相、分别和近烦恼等外境，这就是外散乱。 如果被昏沉和睡眠所控制，或者品尝入定的滋味，或者被任何入定的近烦恼所染污，这就是内散乱。 如果依靠外面的相，而作意于内在的等持行境之相，这就是相散乱。 如果对于依靠内在作意而生起的感受，以恶趣之蕴认为是我，生起我慢之心，这就是恶趣散乱。 如是说。 此外，《辨中边论》中说： 懒惰与教授，忘失沉与掉，不作与作意，此等立为五过。 也就是说，懒惰、忘失、沉掉、不作和（30）作意，这五种过失，如果沉掉分别计算，则有六种，被认为是止的障碍，观也相同。 其中，懒惰是指，无论是呵责、懈怠还是懒散，变得意志消沉，从而失去了精进修习等持。 忘失是指，忘记了所要修的对境，而将心散乱到其他地方。 沉掉是指，如前所述。 不作是指，舍弃沉掉。
English
Venerable One, when a Bodhisattva engages in tranquility and insight, in how many ways can he fully know the distractions of the mind? The Blessed One said: Maitreya, in five ways, namely: distraction of attention, external distraction, internal distraction, sign distraction, and evil destination distraction. Thus, five distractions are taught. Their identification is also there. Maitreya, if a Bodhisattva abandons the attention associated with the Great Vehicle and completely falls into the attention associated with Hearers and Solitary Buddhas, that is the distraction of attention. If the mind scatters outward to the five desirable qualities of external objects, noise, signs, discriminations, and near afflictions, that is external distraction. If one is overcome by dullness and sleep, or tastes the flavor of absorption, or is defiled by any near affliction of absorption, that is internal distraction. If, relying on external signs, one attends to the signs of the inner meditative state, that is sign distraction. If, with respect to the feeling arising from inner attention, one conceives of the aggregates of evil destination as "I" and generates pride, that is evil destination distraction. Thus it is said. Furthermore, in the "Distinguishing the Middle from the Extremes" it says: Laziness and instructions, Forgetfulness, sinking and agitation, Non-application and application, These are considered as five faults. That is to say, laziness, forgetfulness, sinking, agitation, non-application, and (30) application of mind, these five faults, or six if sinking and agitation are counted separately, are said to be obstacles to tranquility, and it is the same for insight. Among them, laziness refers to, whether it is reproach, negligence, or idleness, becoming discouraged and losing the diligence to cultivate concentration. Forgetfulness refers to, forgetting the object to be cultivated and scattering the mind elsewhere. Sinking and agitation refer to, as mentioned above. Non-application refers to, abandoning sinking and agitation.