Tibetan
བ་ལ་ཡིད་མངོན་པར་འདུ་མི་བྱེད་པར་ཡིད་དལ་དུ་ལུས་པ་དང་། འདུ་བྱེད་སེམས་པ་ནི། བྱིང་རྒོད་ཞི་ནས་ཀྱང་སེམས་རྣལ་དུ་མི་འབེབས་པར་དམིགས་པ་ལ་རྩོལ་བ་རྣམས་སུ་བཤད་དོ། །གཉིས་པ་ལ། སྒྲིབ་པའི་གཉེན་པོ་སྤྱིར་བཤད་པ་དང་། བྱིང་རྒོད་འགོག་ཚུལ་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པ་གཉིས་ཀྱི། དང་པོ་ནི། གོང་དུ་བཤད་པའི་སྒྲིབ་པ་ཐམས་ཅད་ལ་སོ་སོའི་གཉེན་པོ་གསལ་ཁ་གསུངས་པ་མི་སྣང་ཡང་། ཕལ་ཆེར་བྱིང་རྒོད་གཉིས་ཀྱི་ཕྱོགས་སུ་འདུ་བས་དེ་འགོག་ (༣༡)ཚུལ་ལས་ཤུགས་ཀྱིས་ཤེས་པར་འགྱུར་ལ། འོན་ཀྱང་རྒོད་པ་ལ་མི་རྟག་པར་སྒོམས་ནས་ཡིད་ཞུམ་པར་བྱེད་པ་དང་། འགྱོད་པ་ལ་དེའི་ཡུལ་ཡིད་ལ་མི་བྱ་བ་དང་། རྨུགས་པ་ལ་དགའ་བའི་དངོས་པོ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་། བྱིང་བ་ལ་གཟེངས་བསྟོད་པ་དང་། གཉིད་ལ་སྣང་བའི་འདུ་ཤེས་བསྐྱེད་པ་དང་། ཐེ་ཚོམ་ལ་ཡིད་རྩེ་གཅིག་ཏུ་དབབ་པ་དང་། འདོད་འདུན་ལ་འདོད་ཡོན་གྱི་ཉེས་པ་དང་ཆོག་ཤེས་བསམ་པ་དང་། གནོད་སེམས་ལ་བྱམས་པ་དང་གཞན་ཕན་གྱི་བློ་བསྐྱེད་པ་རྣམས་གནད་དུ་ཆེ་ལ། དེ་བཞིན་དུ་རྣམ་གཡེང་ལྔ་ལའང་དེ་དག་གི་རིགས་པས་ཤེས་པར་བྱའོ། །དབུས་མཐའ་རྣམ་འབྱེད་ལས་ནི། ཉེས་པ་ལྔ་སྤོང་འདུ་བྱེད་བརྒྱད། །ཅེས་གོང་གི་ཉེས་པ་ལྔ་སྤོང་བའི་འདུ་བྱེད་བརྒྱད་བཤད་དེ། དེ་ཡང་ལེ་ལོའི་གཉེན་པོར་དད་པ་དང་འདུན་པ་དང་རྩོལ་བ་དང་ཤིན་སྦྱངས་བཞི། བརྗེད་ངེས་ཀྱི་གཉེན་པོར་དྲན་པ། བྱིང་རྒོད་ཀྱི་གཉེན་པོར་དེ་རྟོགས་པའི་ཤེས་བཞིན། མི་རྩོལ་པའི་གཉེན་ (༣༢)པོར་འདུ་བྱེད་པའི་སེམས་པ། འདུ་བྱེད་པའི་གཉེན་པོར་རྣལ་དུ་འཇོག་པའི་བཏང་སྙོམས་རྣམས་ལས། སྔ་མ་གསུམ་ནི་གོ་བདེ་བར་སྣང་ལ། ཤིན་སྦྱངས་ནི། ཀུན་ལས་བཏུས་ལས། ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་གང་ཞེ་ན། ལུས་དང་སེམས་ཀྱི་གནས་ངན་ལེན་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུན་གཅོད་པའི་ཕྱིར་ལུས་དང་སེམས་ལས་སུ་རུང་བ་ཉིད་དེ་སྒྲིབ་པ་ཐམས་ཅད་སེལ་བའི་ལས་ཅན་ནོ། །ཞེས་བཤད་དེ། དེ་ལ་ལུས་སེམས་ཀྱི་གནས་ངན་ལེན་ནི་ལུས་སེམས་དགེ་བ་བསྒྲུབ་པ་ལ་བཀོལ་དུ་མི་རུང་བ་ཡིན་ལ། ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པའི་མཐུས་དགེ་བ་སྒྲུབ་པ་ལ་ལུས་ལྕི་བ་སོགས་ཀྱི་སྐྱོན་དང་བྲལ་ནས་ལུས་ཡང་ཞིང་བདེ་བ་ཐོབ་པ་ལུས་ལས་རུང་དང་། སེམས་དམིགས་པ་ལ་གཏོད་པ་ལ་སྡུག་བསྔལ་དང་བྲལ་ནས་དགའ་བདེ་སོགས་ཐོབ་པ་ནི་སེམས་ལས་རུང་སྟེ། སློབ་དཔོན་བློ་བརྟན་གྱིས། དེ་ལ་ལུས་ལས་སུ་རུང་བ་ནི། ལུས་ཀྱི་རང་གི་བྱ་བ་རྣམས་ལ་ལྡང་བ་ཡང་བ་གང་ལས་འབྱུང་བའོ། །སེམས་ (༣༣)ལས་སུ་
Chinese
不以散乱之心专注于外境，而是让心放松，这就是心的迟缓。而“作意之心”是指，即使昏沉和掉举平息，心也无法安住，而是努力专注于目标。第二部分分为：总说对治障碍，以及分别说明如何阻止昏沉和掉举。第一部分是：虽然上面所说的所有障碍，没有明确说明各自的对治方法，但它们大多属于昏沉和掉举两类，因此通过阻止它们的方法，可以间接了解。然而，对于掉举，要修无常，使心沮丧；对于后悔，不要将后悔之事放在心上；对于昏沉，要将令人愉快的事物放在心上；对于沉没，要赞扬；对于睡眠，要生起光明想；对于怀疑，要使心专注于一境；对于贪欲，要思维欲望的过患和知足；对于嗔恨，要生起慈爱和利他之心，这些都是关键。同样，对于五种散乱，也应通过这些道理来理解。《中边分别论》中说：“舍五过失，作意八。”即是说舍弃上述五种过失的八种作意。也就是，对治懈怠的是：信心、欲乐、精进和轻安四者；对治忘失的是：正念；对治昏沉和掉举的是：了知它们的正知；对治不作意的是：作意之心；对治作意的是：安住的舍受。其中，前三者似乎容易理解。轻安是：在《集论》中说：“何为轻安？即为了断除身心的粗重，身心堪能性，具有遣除一切障碍的作用。”这里所说的身心粗重，是指身心不能用于行善。通过轻安的力量，在行善时，身体远离沉重等过失，获得身体轻快安乐，这就是身堪能；心专注于目标时，远离痛苦，获得喜乐等，这就是心堪能。导师智称说：“其中，身堪能是指，能够胜任身体自身行为的轻快。”心
English
Not focusing the mind outwardly with a scattered mind, but letting the mind relax, this is the slowness of mind. And "acting mind" refers to, even if dullness and agitation are pacified, the mind cannot settle down, but strives to focus on the object. The second part is divided into: generally explaining the antidotes to obscurations, and specifically explaining how to prevent dullness and agitation. The first part is: Although all the obscurations mentioned above do not explicitly state their respective antidotes, they mostly belong to the categories of dullness and agitation, so by knowing how to prevent them, one can indirectly understand. However, for agitation, meditate on impermanence to make the mind discouraged; for regret, do not bring the object of regret to mind; for dullness, bring pleasant things to mind; for sinking, praise; for sleep, generate the perception of light; for doubt, make the mind focus on one point; for desire, contemplate the faults of desirable objects and contentment; for hatred, generate loving-kindness and the mind of benefiting others, these are crucial. Similarly, the five kinds of distractions should also be understood through these reasons. The *Madhyāntavibhāga* says: "Abandoning five faults, eight mental activities." That is, it speaks of the eight mental activities that abandon the above five faults. Namely, the antidotes to laziness are: faith, aspiration, effort, and pliancy; the antidote to forgetfulness is: mindfulness; the antidote to dullness and agitation is: the knowledge that understands them; the antidote to non-effort is: the mind of effort; the antidote to effort is: equanimity of abiding. Among them, the first three seem easy to understand. Pliancy is: In the *Abhidharmasamuccaya* it says: "What is pliancy? It is the suitability of body and mind to cut off the continuum of the afflictions of body and mind, and it has the function of eliminating all obscurations." The afflictions of body and mind here refer to the inability of body and mind to be used for doing good. Through the power of pliancy, when doing good, the body is free from faults such as heaviness, and gains lightness and happiness, this is bodily suitability; when the mind is directed towards an object, it is free from suffering and gains joy and happiness, this is mental suitability. Teacher Loden said: "Among them, bodily suitability refers to the lightness that arises from being able to perform the body's own actions." Mind
Tibetan
རུང་བ་ནི། ཡང་དག་པར་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ལ་ཞུགས་པའི་སེམས་ཀྱི་སིམ་པ་དང་། ཡང་བར་འགྱུར་བའི་རྒྱུ་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་གཞན་དུ་གྱུར་པ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། དེ་དང་ལྡན་ན་དམིགས་པ་ལ་ཐོགས་པ་མེད་པར་འཇུག་པས་དེའི་ཕྱིར་སེམས་ལས་སུ་རུང་བ་ཞེས་བྱའོ། །ཞེས་སོ། །དེ་ཡང་ཏིང་ངེ་འཛིན་སྒྲུབ་པའི་ཐོག་མ་ནས་ཤིན་སྦྱངས་རྫོགས་པར་ཐོབ་པ་མི་འབྱུང་མོད་ཀྱང་། འབད་རྩོལ་གྱིས་ཆ་ཤས་ཙམ་ཐོབ་པ་དེ་རིམ་པས་སྦྱངས་ནས་བྱང་བ་ན་ཤིན་སྦྱངས་ཐོབ་པར་འགྱུར་ལ། དེ་ཡང་ཐོག་མར་སེམས་ཤིན་སྦྱངས་ཐོབ་པའི་མཐུས། ལུས་ཤིན་སྦྱངས་ཐོབ་པའི་རྒྱུར་གྱུར་པའི་རླུང་ལུས་ལ་རྒྱུ་ཞིང་། དེས་ལུས་ཁྱབ་པ་ན་ལུས་ཤིན་སྦྱངས་ཐོབ་པར་ཉན་ས་ལས་བཤད་དོ། །དྲན་པ་ནི། ཀུན་ལས་བཏུས་ལས། དྲན་པ་གང་ཞེ་ན། འདྲིས་པའི་དངོས་པོ་ལ་སེམས་ཀྱིས་བརྗེད་པ་མེད་པ་སྟེ་རྣམ་པར་མི་གཡེང་བའི་ལས་ཅན་ནོ། ། (༣༤)ཞེས་བཤད་དེ། ཡུལ་སྔར་འདྲིས་པར་བྱས་པའི་དམིགས་པ་དེ་ཉིད་སེམས་ཀྱིས་བརྗེད་པ་མེད་པར་ཡིད་ལ་ཐུ་རེ་བྱས་ནས་དེ་ལས་གཞན་དུ་སེམས་མི་གཡེང་བར་བྱེད་པའོ། །དེ་ནི་དཔེར་ན་དོན་དུ་གཉེར་བྱ་འགའ་ཞིག་བརྗེད་ཀྱི་དོགས་པ་ན་ཡང་ཡང་ཡིད་ལ་དྲན་པར་བྱས་པས་མི་བརྗེད་པ་ལྟར། ཐོག་མར་ཡང་ཡང་དྲན་པ་བསྐྱེད་པར་བྱ་དགོས་སོ། །ཤེས་བཞིན་ནི། དབུས་མཐའི་འགྲེལ་བཤད་ལས། ཤེས་བཞིན་ནི་དྲན་པ་མ་བརྗེད་པར་གྱུར་ན་བྱིང་བ་དང་རྒོད་པ་རྟོགས་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དྲན་པ་ཉེ་བར་གནས་པ་ཤེས་བཞིན་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་བཤད་དེ། གོང་གི་དྲན་པའི་རྒྱུན་བསྐྱངས་པ་ལས་དེའི་ཁོངས་ནས་ཡིན་མིན་བརྟག་ཅིང་བསྲུང་བའི་བྱ་ར་ཐུར་རེ་བྱེད་པ་ཞིག་ཡིན་ཏེ། སྤྱོད་འཇུག་ལས། གང་ཚེ་དྲན་པ་ཡིད་སྒོ་ནས། །སྲུང་བའི་དོན་དུ་གནས་གྱུར་པ། །དེ་ཚེ་ཤེས་བཞིན་འོང་འགྱུར་ཞིང་། །ཞེས་དང་། ལུས་དང་སེམས་ཀྱི་གནས་སྐབས་ལ། །ཡང་དང་ཡང་དུ་བརྟག་བྱ་བ། །དེ་དེ་ཁོ་ (༣༥)ནམ་དོར་ན་ནི། །ཤེས་བཞིན་སྲུང་བའི་མཚན་ཉིད་དོ། །ཞེས་སོ། །འདུ་བྱེད་སེམས་པ་ནི། ཀུན་ལས་བཏུས་ལས། སེམས་པ་གང་ཞེ་ན། སེམས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་ཡིད་ཀྱི་ལས་ཏེ། དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་དང་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་རྣམས་ལ་སེམས་འཇུག་པར་བྱེད་པའི་ལས་ཅན་ནོ། །ཞེས་བཤད་པས། དགེ་མི་དགེ་ལུང་མ་བསྟན་གསུམ་གང་རུང་ལ་སེམས་གཡོ་ཞིང་བསྐུལ་བར་བྱེད་པའི་སེམས་བྱུང་ཞིག་སྟེ། སྐབས་འདིར་བྱིང་རྒོད་བྱུང་བ་ཤེས་བཞིན་གྱིས་རྟོགས་པ་ན་བྱིང་རྒོད་སྤོང་བ་ལ་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་
Chinese
堪能性是：进入如理作意的心之平静，以及转为堪能之因，由心所生的其他法。如果具备它，就能毫无障碍地进入所缘，因此称为心堪能性。如是说。虽然从修习禅定的最初阶段，不会立即获得圆满的轻安，但通过努力获得一部分，逐渐串习纯熟后，就能获得轻安。而且，最初由获得心轻安的力量，风在身体中运行，成为获得身轻安之因。当它遍布全身时，如《声闻地》中所说，就能获得身轻安。正念是：在《摄类学》中说：何为正念？对于串习之事物，心不忘失，具有不散乱之作用。（34）解释说：对于先前串习过的对境，心中不忘失，牢记于心，并且不让心散乱到其他地方。这就像为了不忘记某件需要处理的事情，反复回忆，从而不会忘记一样。最初也需要反复生起正念。正知是：在《中边分别论释》中说：正知是指在不忘失正念的情况下，能够觉察到沉没和掉举。也就是说，安住于正念附近，就会具备正知。解释说：在保持上述正念的基础上，对是否符合正念进行检查和守护，就像警戒一样。如《入行论》中说：何时正念住于心门，为了守护之目的，那时正知便会到来。以及，对于身心的状态，应当反复检查。如果何时（35）放弃了它，那就是放弃了守护正知的特征。如是说。作意是：在《摄类学》中说：何为作意？是心之发动者，是意的作用，具有使心投入于善、不善和无记之作用。解释说：是使心对于善、不善、无记三者中的任何一个产生动摇和驱使的心所。在此处，当正知觉察到沉没和掉举时，就会为了舍弃沉没和掉举而进行作意。
English
Workability is: the calmness of mind that enters into proper attention, and any other dharma that arises from the mind that becomes the cause of workability. If one possesses it, one can enter the object of focus without hindrance, therefore it is called workability of mind. Thus it is said. Although one does not immediately attain perfect pliancy from the beginning of cultivating samadhi, by diligently obtaining a portion of it, gradually familiarizing oneself with it, one will attain pliancy. Moreover, initially, through the power of attaining mental pliancy, the wind circulates in the body, becoming the cause of attaining physical pliancy. When it pervades the body, as explained in the 'Hearer Grounds,' one attains physical pliancy. Mindfulness is: In the 'Compendium of Categories,' it says: What is mindfulness? It is the mind's non-forgetfulness of familiar objects, having the function of non-distraction. (34) It is explained that: one does not forget the object that one has previously familiarized oneself with, keeps it in mind, and does not allow the mind to be distracted elsewhere. This is like repeatedly recalling something that needs to be done in order not to forget it, so that one does not forget it. Initially, one must repeatedly generate mindfulness. Awareness is: In the 'Commentary on Distinguishing the Middle from the Extremes,' it says: Awareness is the discernment of sinking and excitement when mindfulness is not forgotten. That is to say, abiding near mindfulness, one will possess awareness. It is explained that: on the basis of maintaining the aforementioned mindfulness, one is checking and guarding whether it conforms to mindfulness, like a watchman. As it says in 'Engaging in Bodhisattva Behavior': When mindfulness dwells at the door of the mind, for the purpose of guarding, then awareness will come. And, one should repeatedly examine the state of body and mind. If one ever (35) abandons it, that is abandoning the characteristic of guarding awareness. Thus it is said. Volition is: In the 'Compendium of Categories,' it says: What is volition? It is the mind's activator, the action of the mind, having the function of causing the mind to engage in virtue, non-virtue, and the unspecified. It is explained that: it is a mental factor that causes the mind to waver and be driven towards any of the three: virtue, non-virtue, or the unspecified. In this case, when awareness discerns sinking and excitement, one engages in volition to abandon sinking and excitement.