Tibetan
མ་ལ་སོགས་རྣམ་གྲངས་ཀྱང་། །རང་བཞིན་མེད་པ་འདི་ཉིད་ལས། །དེར་ནི་གཞན་དག་མ་གསུངས་སོ། །ཞེས་པའི་མཚན་གྱི་རྣམ་གྲངས་ཀྱང་བཤད་དོ། །གཉིས་པ་ནི། ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོའི་ངོ་བོ་ནི། གང་དུའང་མི་གནས་ཤིང་མཚན་ཉིད་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ་ཀུན་ལ་ཁྱབ་པ་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུར་བཤད་དེ། ཨིནྡྲ་བོ་དྷིས། ཇི་ལྟར་མི་གནས་ནམ་མཁའ་ནི། །ཁྱབ་ཅིང་མཚན་ཉིད་རྣམས་དང་བྲལ། །འདི་ནི་དོན་དམ་དེ་ཉིད་དེ། །ཞེས་དང་། མཻ་ཏྲིས་པས། ཟུང་འཇུག་བློ་འདས་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་ནི། །གསལ་ལ་མི་རྟོག་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུ་ཡིས། །ཁྱབ་ཅིང་རྒྱ་ཆེ་སྙིང་རྗེ་ཆེན་ (༡༦༩)པོ་ནི། །སྣང་ལ་རང་བཞིན་མེད་པ་ཆུ་ཟླ་བཞིན། །གསལ་ལ་ཐ་སྙད་མཐའ་དབུས་ཀུན་དང་བྲལ། །གང་གིས་མ་གོས་དྲི་མེད་རེ་དོགས་བྲལ། །ལྐུགས་པའི་རྨི་ལམ་བཞིན་དུ་སྨྲ་མི་ཤེས། །ཞེས་སོགས་གསུངས་པ་ལྟར་རོ། །རབ་དབྱེ་ནི། གཞི་དང་ལམ་དང་འབྲས་བུའི་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་གསུམ་སྟེ། དེ་ཡང་སྤྱིར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་གདོད་མ་ནས་སྤྲོས་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ་རང་བཞིན་གྱི་འོད་གསལ་བའི་སྟོང་པ་ཉིད་འཁོར་འདས་ཀུན་གྱི་ཁྱབ་བདག་ཏུ་གྱུར་པ་དང་། བྱེ་བྲག་ཏུ་གསལ་ཞིང་དྭངས་ལ་ངོས་བཟུང་མེད་པའི་རང་སེམས་ཀྱི་གཤིས་གདོད་མའི་གནས་ལུགས་བསམ་བརྗོད་ཀྱི་ཡུལ་ལས་འདས་པ་ནི་གཞིའི་ཕྱག་ཆེན་དང་། ཐོས་བསམ་སྒོམ་གསུམ་སོགས་ཀྱི་ལམ་ལ་བརྟེན་ནས་སྣང་སྲིད་འཁོར་འདས་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་གདོད་མ་ནས་སྐྱེ་འགག་གནས་གསུམ་གྱི་རང་བཞིན་མེད་པ་འོད་གསལ་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་ཤིང་། མྱོང་ཐོག་ཏུ་རང་ངོ་ཤེས་པའི་ལྟ་སྒོམ་ཁྱད་པར་ཅན་ (༡༧༠)ནི་ལམ་གྱི་ཕྱག་ཆེན་དང་། དེ་ལྟ་བུའི་གཞིའི་ཕྱག་ཆེན་དེ་ཉིད་ལམ་ཕྱག་ཆེན་གྱིས་གོམས་པར་བྱས་པ་ལས་ནམ་མཁའ་གཡའ་དག་པ་ལྟར་གཉིས་སྣང་ཕྲ་ཞིང་ཕྲ་བའང་དག་ནས། སྒྲིབ་བྲལ་དག་པ་གཉིས་ལྡན་གྱི་ཡེ་ཤེས་འབའ་ཞིག་ཏུ་གྱུར་པ་ནི་འབྲས་བུའི་ཕྱག་ཆེན་ཡིན་ནོ། །དེ་དག་ལའང་ནང་ཚན་དུ་ཕྱེ་ན། རྒྱུད་བླར། མ་དག་མ་དག་དག་པ་དང་། །ཤིན་ཏུ་རྣམ་དག་གོ་རིམ་བཞིན། །སེམས་ཅན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་། །དེ་བཞིན་གཤེགས་རྣམས་རིམ་པ་བཞིན། །ཞེས་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་གསུམ་དུ་ཕྱེ་བ་གཞིའི་ཕྱག་ཆེན་གྱི་དབྱེ་བ་དང་། བདེ་མཆོག་འབྱུང་བ་ལས། སྟོང་ཉིད་སོ་སོར་རྟོག་པས་ན། །བསམ་གཏན་ཤེས་རབ་ཏུ་ཡང་འགྱུར། །ཞེས་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་དུ་ཕྱེ་བ་དང་། ཡེ་ཤེས་སྙིང་པོའི་རྒྱུད་ལས། ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་ནི་འདིར་བཞིར་དབྱེ་བ་སྟེ། ལས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་དང་དམ་ཚིག་གི་ཕྱག་རྒྱ་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་དང་ཆོས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱའོ། །ཞེས་ཕྱག་རྒྱ་བཞིར་ཕྱེ་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལམ་ཕྱག་ཆེན་གྱི་དབྱེ་བ་དང་། ཨིནྡྲ་བོ་དྷིས་ཡེ་ (༡༧༡)ཤེས་གྲུབ་པའི་སྒྲུབ་ཐབས་སུ། ཇི་ལྟར་གཟུགས་བརྙན་མེ་ལོང་ལ། །རང་ཉིད་ངེས་པར་སྣང་བ་བཞིན། །དེ་བཞིན་ཆོས་སྐུར་ཡེ་ཤེས་ནི། །སྣང་བ་མེ་ལོང་ཞེས་བྱའོ། །ཞེས་སོགས་ཡེ་ཤེས་ལྔ་དང་སྐུ་གསུམ་དུ་ཕྱེ་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་འབྲས་བུའི་ཕྱག་ཆེན་གྱི་དབྱེ་བར་ཤེས་པ་བྱའོ། །གསུམ་པ་ནི། ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོའི་གནས་ལུགས་མ་ཤེས་ཤིང་མ་རྟོགས་ན་རྣལ་འབྱོར་གཞན་འབུམ་ཕྲག་ཙམ་ཤེས་ཀྱང་རྣམ་གྲོལ་གྱི་འབྲས་བུ་མཆོག་མི་ཐོབ་པ་དང་། དེ་ཤེས་ཤིང་རྟོགས་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་དང་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔར་འགྱུར་བར་གསུངས་ཏེ། ཕྱག་ཆེན་ཐིག་ལེར། གང་ཞིག་ཕྱག་རྒྱ་ཆེ་མི་ཤེས། །སངས་རྒྱས་ཡིན་ཡང་རྣལ་འབྱོར་མིན། །ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོའི་ཐིག་ལེ་འདི། །གང་ཞིག་དག་པ་མ་ཤེས་པ། །རྣལ་འབྱོར་རྣལ་འབྱོར་མ་ཡི་རྒྱུད། །འབུམ་གཅིག་རྣལ་འབྱོར་དེས་ཤེས་ཀྱང་། །དེ་ལྟ་མོད་ཀྱི་འབྲས་རབ་དེས། །ནམ་ཡང་འབྱུང་བར་མི་འགྱུར་རོ། །ཐམས་ཅད་ཆོས་ཀུན་རབ་ཤེས་ན། །དེ་ནི་ངེས་པར་སངས་རྒྱས་ཡིན། །ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་རབ་ (༡༧༢)ཤེས་ན། །དེ་དཔལ་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔར་འགྱུར། །དེ་ཡི་རང་བཞིན་ཡེ་ཤེས་ནི། །ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོའི་མཚན་ཉིད་དོ། །ཞེས་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་འགྲེལ་ལས། གང་དག་སྟོང་ཉིད་མི་ཤེས་པ། །དེ་དག་ཐར་པ་བསྟེན་མ་ཡིན། །འགྲོ་དྲུག་སྲིད་པའི་བཙོན་རར་ནི། །རྨོངས་པ་དེ་དག་འཁོར་བར་འགྱུར། །ཞེས་དང་། མཻ་ཏྲི་པས། གང་གི་དེ་ཉིད་མངོན་རྟོགས་ན། །སྣང་སྲིད་ཐམས་ཅད་ཕྱག་རྒྱ་ཆེ། །ཆོས་སྐུ་ཁྱབ་གདལ་ཆེན་པོའོ། །ཞེས་དང་། དེ་ཉིད་མི་རྟོགས་གང་གིས་ཀྱང་། །གནས་སྐབས་ཙམ་ལས་གྲོལ་མི་འགྱུར། །དེ་ཉིད་རྟོགས་ན་གང་གིས་འཆིང་། །ཞེས་བཤད་པ་ལྟར་རོ། །གཉིས་པ་ནི། མདོ་སྡེ་རྣམས་སུ་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོའི་དོན་འདི་ཉིད་ལ་ཕྱག་རྒྱའི་མཚན་གཞན་ཅི་རིགས་པར་བཏགས་ནས་གསུངས་ཏེ། བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོས་ཞུས་པའི་མདོ་ལས། བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཕྱག་རྒྱས་བཏབ་པ་སྟེ་གཉིས་སུ་མེད་ཅིང་ཡོངས་སུ་དག་པའོ། །ཞེས་དང་། ཆོས་ཐམས་ཅད་ནམ་མཁའི་དཀྱིལ་ལྟར་བྱེ་བྲག་མེད་པའི་ཕྱིར་ (༡༧༣)ཆོས་ཐམས་ཅད་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱས་བཏབ་པའོ། །ཞེས་དང་། ངར་འཛིན་པ་ཡོངས་སུ་དག་པས་དྲི་མ་མེད་པའི་ཕྱག་རྒྱ་དང་། ཞེས
Chinese
以及“母”等等的名称。因为自性无有，所以没有宣说其他的。如是也宣说了名称的各种类别。第二，大手印的体性是：不住于任何处，且与一切相状分离，遍布一切，如虚空般宣说。因扎菩提说：如何不住如虚空，遍布且离诸相状，此乃胜义谛本身。以及麦崔巴说：双运超离心识大手印，清明无分别，如虚空一般，遍布且广大，大悲心，显现而自性无有，如水中月。清明且远离言说，远离一切边与中。不为任何所染，无垢离希疑。如哑巴之梦般，无法言说。如是等等所说一般。详细分类是：基、道、果之大手印三种。也就是说，总的来说，一切法的法性，从原始以来就远离一切戏论，自性光明之空性，成为轮涅一切之遍主。特别是，明澈且澄净，不可捉摸的自心之本性，原始的安住方式，是超越思议之境的，这是基之大手印。依靠闻思修三者等道，而将包含显有轮回涅槃的一切法，从原始以来就了知为无有生灭住三者之自性，光明空性。在体验中认识自面目的见修行之差别（170），是道之大手印。如是这般的基之大手印，由道大手印串习之后，如虚空晴朗一般，细微又细微的二取也清净了。远离二障，成为具足二清净之智慧，这便是果之大手印。这些之中也分内部分类。在《宝性论》中说：不净、稍不净、净与，极度清净按次第。有情、菩萨与，如来等次第。如是将如来藏分为三种，是基之大手印的分类。在《胜乐根本续》中说：以各自分别空性，也会转变为禅定智慧。如是将止观分开。在《般若心经》中说：大手印在此分为四种，事业手印
English
And the names such as "Mother" and so on. Because of the absence of inherent existence, nothing else is spoken of there. Thus, the various categories of names are also explained. Secondly, the nature of Mahamudra is explained as: not abiding anywhere, being separate from all characteristics, pervading everything, like the sky. Indrabodhi said: How does the sky not abide? It pervades and is separate from all characteristics. This is the ultimate truth itself. And Maitripa said: The coemergent, beyond-mind Mahamudra is clear and non-conceptual, like the sky. Pervading and vast, the great compassion is apparent but without inherent existence, like the moon in water. Clear and free from words, free from all edges and centers. Unstained by anything, immaculate, free from hope and doubt. Like a dream of a mute person, it cannot be spoken. As it is said, and so on. The divisions are: the three Mahamudras of the ground, path, and fruition. That is, in general, the nature of all dharmas, from the very beginning, is free from all elaborations, the emptiness of self-luminous clarity, which has become the all-pervading lord of samsara and nirvana. In particular, the clear, transparent, and ungraspable nature of one's own mind, the original state of being, which is beyond the realm of thought and expression, is the ground Mahamudra. Relying on the path of hearing, contemplation, and meditation, etc., all dharmas included in appearance and existence, samsara and nirvana, are realized from the very beginning as being without the nature of arising, ceasing, and abiding, as self-luminous emptiness. The special view and meditation (170) that recognizes one's own face in experience is the path Mahamudra. When that ground Mahamudra is familiarized with the path Mahamudra, just like the clear sky, even the subtle and subtle appearances of duality are purified. Having become a single wisdom that is free from obscurations and possesses two purities, this is the fruition Mahamudra. These can also be divided into internal categories. In the Uttaratantra, it says: Impure, slightly impure, pure, and extremely pure in order. Sentient beings, Bodhisattvas, and Tathagatas in order. Thus, dividing the Tathagatagarbha into three is a division of the ground Mahamudra. In the Sri Heruka Tantra, it says: By individually discriminating emptiness, it will also transform into samadhi and wisdom. Thus, it is divided into shamatha and vipashyana. In the Essence of Wisdom Tantra, it says: Mahamudra is divided into four here, the action seal
Chinese
手印和誓言的手印，智慧的手印和法的印。如是分为四种手印等，是道大手印的分类。因扎菩提在成就智慧的修法中说：犹如影像在镜中，自身必定显现一样。如是法身中的智慧，称为显现之镜。如是等分为五种智慧和三身等，应知是果大手印的分类。第三，若不了解和证悟大手印的实相，即使了解成千上万其他的瑜伽，也无法获得解脱的殊胜果位。若了解和证悟它，则能知晓一切法，并转变为金刚萨埵，如《大手印明点》中所说：若谁不知大手印，纵是佛陀非瑜伽。大手印的此明点，若谁未曾知清净，瑜伽瑜伽母之续，纵知百万瑜伽之彼，如是虽有然彼胜果，何时亦不生。若尽知一切法，彼定是佛陀。若善知大手印，彼即转为金刚萨埵。彼之自性智慧即，大手印之体性。以及《菩提心释》中说：若谁不知空性者，彼等非是修解脱，六道有海之牢狱，愚昧彼等转轮回。以及弥勒巴说：谁人现证彼真如，显有皆是大手印，法身周遍广大也。以及，不证彼真如任谁，仅是暂时不得脱，证悟彼真如谁能缚。如是宣说。第二，在诸经部中，对此大手印的意义，以各种手印的异名来宣说，如《慧海请问经》中说：慧海，一切法皆以解脱之手印印持，是无二且完全清净的。以及，一切法如虚空般无有差别，故一切法皆以平等性之手印印持。以及，我执完全清净故，是无垢之手印。
English
Mudrā and the mudrā of samaya, the mudrā of wisdom and the mudrā of dharma. Thus, dividing into four mudrās and so on are the divisions of the path Mahāmudrā. Indrabodhi, in the method of accomplishing wisdom, said: Just as an image appears clearly in a mirror, likewise, wisdom in the dharmakāya is called the mirror of appearance. Thus, dividing into five wisdoms and three kāyas and so on should be known as the divisions of the result Mahāmudrā. Third, if one does not know and realize the nature of Mahāmudrā, even if one knows hundreds of thousands of other yogas, one will not attain the supreme fruit of liberation. If one knows and realizes it, one will know all dharmas and become Vajrasattva, as it is said in the Bindu of Mahāmudrā: Whoever does not know the great mudrā, even if a Buddha, is not a yogi. This bindu of the great mudrā, whoever does not know its purity, even if he knows a million yogas of the tantra of yogis and yoginīs, in that way, that supreme fruit will never arise. If one knows all dharmas completely, then he is definitely a Buddha. If one knows the great mudrā well, then he will become glorious Vajrasattva. The wisdom of its own nature is the characteristic of the great mudrā. And in the Bodhicitta Explanation it says: Those who do not know emptiness, they do not rely on liberation. In the prison of the six realms of existence, those ignorant ones will wander in samsara. And Maitrīpa said: Whoever directly realizes that suchness, all phenomena and existence are the great mudrā, the dharmakāya is vast and all-pervading. And, whoever does not realize that suchness, will not be liberated except temporarily. If one realizes that suchness, by what is one bound? As it is said. Second, in the sutra sections, the meaning of this very Mahāmudrā is spoken of by giving various other names of mudrās, as in the Sutra Requested by Sagaramati: Sagaramati, all dharmas are sealed with the mudrā of liberation, which is non-dual and completely pure. And, all dharmas are without distinction like the center of the sky, therefore all dharmas are sealed with the mudrā of equality. And, since the grasping of self is completely pure, it is the stainless mudrā.