Tibetan
ད་མིན། །སེམས་ཀྱང་ཡོངས་སུ་བཟུང་བ་མེད། །ལྟ་བ་ཐམས་ཅད་རབ་སྤངས་པ། །དེ་ནི་སྐྱེ་མེད་མཚན་ཉིད་དོ། །ཞེས་དང་། སྤྱོད་འཇུག་ལས། གང་ཚེ་འགས་ཀྱང་མཐོང་མེད་ན། །གསལ་བའམ་ནི་མི་གསལ་བ། །མོ་ཤམ་བུ་ཡི་འགྱིང་བག་བཞིན། །དེ་ནི་བརྗོད་ཀྱང་དོན་མེད་དོ། །ཞེས་དང་། གང་ཚེ་དངོས་དང་དངོས་མེད་དག །བློ་ཡི་མདུན་ན་མི་གནས་པ། །དེ་ཚེ་རྣམ་པ་གཞན་མེད་པས། །དམིགས་པ་མེད་པར་རབ་ཏུ་ཞི། །ཞེས་པ་ལྟར་རོ། །དེ་དག་གི་དོན་བསྡུས་པ་ནི། སྒོམ་རིམ་དང་པོ་ལས། དེ་འདི་སྙམ་དུ་ཁམས་གསུམ་པ་འདི་སེམས་ཙམ་མོ་སྙམ་དུ་སེམས་ཤིང་། དེས་དེ་ལྟར་ཆོས་གདགས་པ་མཐའ་དག་ནི། སེམས་ཁོ་ན་ཡིན་པར་རྟོགས་ནས། དེ་ལ་སོ་སོར་ (༡༡༢)བརྟགས་ན། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་སོ་སོར་བརྟགས་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་སེམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་སོ་སོར་རྟོག་གོ །དེ་འདི་ལྟར་དཔྱོད་དེ། དོན་དམ་པར་ན་སེམས་ཀྱང་བདེན་པར་མི་རུང་སྟེ། གང་གི་ཚེ་རྫུན་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་འཛིན་པའི་སེམས་ཉིད་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྣང་བ་དེའི་ཚེ། དེ་བདེན་པ་ཉིད་དུ་ག་ལ་འགྱུར། ཇི་ལྟར་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྫུན་པ་བཞིན་དུ། སེམས་ཀྱང་དེ་ལས་གུད་ན་མེད་པས་རྫུན་པ་ཉིད་དོ། །ཇི་ལྟར་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཡིན་པས། གཅིག་དང་དུ་མའི་ངོ་བོ་ཉིད་མ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་སེམས་ཀྱང་དེ་ལས་གུད་ན་མེད་པའི་ཕྱིར། གཅིག་དང་དུ་མའི་ངོ་བོ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་སེམས་ནི་སྒྱུ་མ་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ལྟ་བུ་ཁོ་ནའོ། །སེམས་ཇི་ལྟ་བ་དེ་བཞིན་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྒྱུ་མ་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ལྟ་བུ་ཁོ་ནའོ་ཞེས་དཔྱད་དོ། །དེས་དེ་ལྟར་ཤེས་རབ་ཀྱིས་སེམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་སོ་སོར་བརྟགས་ན། དོན་དམ་ (༡༡༣)པར་སེམས་ནི་ནང་དུ་ཡང་མི་དམིགས། ཕྱི་རོལ་དུ་ཡང་མི་དམིགས། གཉིས་ཀ་མེད་པར་ཡང་མི་དམིགས་སོ། །འདས་པའི་སེམས་ཀྱང་མི་དམིགས། མ་འོངས་པ་ཡང་མི་དམིགས། ད་ལྟར་བྱུང་བ་ཡང་མི་དམིགས་སོ། །སེམས་སྐྱེ་བའི་ཚེ་ཡང་གང་ནས་ཀྱང་མ་ཡོང་། འགག་པའི་ཚེ་ཡང་གང་དུ་སོགས་པར་མི་འགྲོ་སྟེ། སེམས་ནི་བཟུང་དུ་མེད་པ། བསྟན་དུ་མེད་པ། གཟུགས་ཅན་མ་ཡིན་པའོ། །བསྟན་དུ་མེད་པ་གཟུང་དུ་མེད་པ་གཟུགས་ཅན་མ་ཡིན་པ་དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཅི་འདྲ་ཞེ་ན། འཕགས་པ་དཀོན་མཆོག་བརྩེགས་པ་ལས་ཇི་སྐད་གསུངས་པ་ལྟ་བུ་སྟེ། འོད་སྲུངས་སེམས་ནི་ཡོངས་སུ་བཙལ་ན་མི་རྙེད་དོ། །གང་མི་རྙེད་པ་དེ་ནི་མི་དམིགས་སོ། །
Chinese
不是的。心也完全没有执著。所有见解都彻底舍弃，那就是不生之体性。如《入行论》所说：何时丝毫也不见，明或不明皆如幻，如幻术师之幻变，说之亦是无意义。又如：何时实与非实法，不存于心识之前，彼时无有他种相，无缘寂灭极安乐。如是等等。彼等之义略摄而言，如《修次第初编》所说：彼如是思惟，三界唯是心，如是思惟，彼如是了知一切法施设皆是唯心，于彼一一（112）观察，即是于一切法之自性一一观察。如是于心之自性一一观察。彼如是观察：就胜义而言，心也不可能是真实的，何时虚妄自性之心，执著色等之相，显现种种之相，彼时，彼怎会是真实的呢？如色等是虚妄的一样，心也与彼无别，故是虚妄的。如色等是种种之相，不是一与多的自性一样，心也与彼无别，故不是一与多的自性。是故心唯是如幻等之自性。心如何，一切法也如是，唯是如幻等之自性，如是观察。如是彼以智慧于心之自性一一观察，就胜义（113）而言，心既不可于内缘取，亦不可于外缘取，亦不可于二者之外缘取。过去之心亦不可缘取，未来之心亦不可缘取，现在生起之心亦不可缘取。心生起之时，亦从任何处未来，灭去之时，亦不往任何处等，心是不可执取，不可指示，非色法。不可指示、不可执取、非色法，彼之自性如何呢？如圣《宝积经》所说：光护！心若完全寻觅则不可得。何者不可得，彼即不可缘取。
English
No. The mind is also completely without grasping. All views are completely abandoned, that is the nature of non-arising. As it says in the Bodhicaryāvatāra: When nothing at all is seen, whether clear or unclear, it is like the illusion of a magician, it is meaningless to speak of it. And: When real and unreal things do not remain before the mind, at that time there is no other aspect, and it is completely pacified without object of focus. Like that and so on. The meaning of these is summarized as follows: As it says in the first stage of meditation: He thinks like this, the three realms are only mind, thinking like this, he understands that all dharma designations are only mind, and then individually (112) examines them, that is, individually examines the nature of all dharmas. Thus, he individually examines the nature of the mind. He examines it like this: In the ultimate sense, the mind cannot be true, because when the mind, which is of a false nature, grasps the aspects of form and so on, and appears in various aspects, how can it be true? Just as form and so on are false, the mind is also inseparable from them, so it is false. Just as form and so on are various aspects, and are not of the nature of one and many, so too the mind is inseparable from them, so it is not of the nature of one and many. Therefore, the mind is only like the nature of illusion and so on. Just as the mind is, so are all dharmas, only like the nature of illusion and so on, so he examines. Thus, when he individually examines the nature of the mind with wisdom, in the ultimate sense (113), the mind is not focused on internally, nor is it focused on externally, nor is it focused on as being without both. The past mind is not focused on, the future mind is not focused on, and the present arising mind is not focused on. When the mind arises, it does not come from anywhere, and when it ceases, it does not go anywhere, etc., the mind is ungraspable, unshowable, and non-material. What is the nature of that which is unshowable, ungraspable, and non-material? It is like what is said in the Holy Ratnakuta Sutra: Kashyapa! If the mind is completely sought, it cannot be found. That which cannot be found is not focused on.
Tibetan
གང་མི་དམིགས་པ་དེ་འདས་པ་ཡང་མ་ཡིན། མ་འོངས་པ་ཡང་མ་ཡིན། ད་ལྟར་བྱུང་བའང་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་ཆོས་ཐམས་ཅད་སེམས་སུ་ངེས་པར་བྱ་བ་དང་། སེམས་ཀྱང་ངོས་བཟུང་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བའི་ཆོས་ཉིད་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུ་ཉམས་མྱོང་གི་ཐོག་ནས་རྟོགས་པར་ (༡༡༤)བྱེད་པའི་ཚུལ་འདི་ནི། དཔྱད་སྟོང་ངམ་བློས་བྱས་ཀྱི་སྟོང་ཉིད་སྒོམ་ཚུལ་ཕལ་མོ་ཆེ་ལས་ཆེས་ལྷག་པར་སྣང་ལ། མདོ་སྡེ་རྒྱན་ལས། སེམས་ལས་གཞན་མེད་པར་ནི་བློས་རིག་ནས། །དེ་ནས་སེམས་ཀྱང་མེད་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས། །བློ་དང་ལྡན་པས་གཉིས་པོ་མེད་རིག་ནས། །དེ་མི་ལྡན་པའི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལ་གནས། །ཞེས་དང་། དེའི་འགྲེལ་པར་དབྱིག་གཉེན་གྱིས། སེམས་ལས་གཞན་པའི་དམིགས་པ་བཟུང་བ་མེད་དོ། །ཞེས་བྱ་བར་བློས་རྟོགས་ནས་བཟུང་བ་མེད་ན་འཛིན་པའང་མེད་པའི་ཕྱིར། སེམས་ཙམ་པོ་དེ་ཡང་མེད་པ་ཉིད་དུ་ཁོང་དུ་ཆུད་དོ། །དེ་གཉིས་མེད་པ་ཉིད་དུ་རིག་ནས་དེ་དག་མི་ལྡན་པའི་ཆོས་དབྱིངས་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་མཚན་ཉིད་དག་དང་བྲལ་བ་ལ་གནས་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་བཤད་པ་དང་ཡང་མཐུན་ནོ། །གཉིས་པ་ལྟ་བ་སྒོམ་ཚུལ་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པ་ལ། ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་ངོས་བཟུང་བ། དེ་མཉམ་གཞག་ (༡༡༥)ཏུ་སྒོམ་ཚུལ། རྗེས་ཐོབ་ཏུ་འཆར་ཚུལ་གསུམ་གྱི། དང་པོ་ནི། གོང་དུ་བཤད་པ་ལྟར་དངོས་པོ་དང་དངོས་མེད་དང་དེ་གཉིས་ཀ་དང་གཉིས་ཀ་མིན་པ་ལ་སོགས་པ་གང་དང་གང་དུ་བློས་བསྒོམས་ཀྱང་རྟག་ཆད་ལ་སོགས་པའི་མཐར་འཛིན་དུ་འགྱུར་ལ། སྟོང་ཉིད་དང་སྐྱེ་མེད་དང་དམིགས་མེད་ལ་སོགས་པར་བློས་བསྒོམས་ཀྱང་དེའང་བློས་བཟུང་བའམ་རློམ་སེམས་ཡིན་པས་ལྟ་བ་དངོས་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་ཇི་ལྟ་བུ་ཡིན་ཞེ་ན། གཞུང་ལུགས་ནས་བཤད་པའི་རིགས་པས་དཔྱད་གཞག་བྱས་ཀྱང་རུང་། མན་ངག་ནས་བཤད་པའི་དམིགས་པས་སྒྲོ་སྐུར་བཅད་ཀྱང་རུང་སྟེ། དོན་ལ་གཟུང་འཛིན་གྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་གི་སེམས་སྣང་ཙམ་དུ་ཐག་ཆོད་ཅིང་། རང་སེམས་ཀྱི་དོན་དམ་པའི་གནས་ཚུལ་དེ་ཉིད་ཀྱང་གདོད་མ་ནས་གང་གི་ཡང་རང་བཞིན་དུ་མ་གྲུབ་པ། དངོས་པོ་དང་མཚན་མས་མ་གོས་པ། སྐྱེ་འགག་གནས་གསུམ་དང་བྲལ་བ། བརྟག་དཔྱད་ཀྱི་བློའི་ཡུལ་ལས་འདས་པ། ངོས་བཟུང་དང་ (༡༡༦)བྲལ་ཞིང་རྒྱུན་ཆད་པ་མེད་པ། དཔེར་ན་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུ་ལ། འོན་ཀྱང་ལས་དང་པོ་པ་ལ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་ཉམས་མྱོང་དང་དྲན་རིག་ཕྲ་མོས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པ་ཙམ་ཞིག །གོ་ཡུལ་དུ་མ་ལུས་པར་ཉམས་མྱོང་གི་ཐོག་ནས་རིག་ཅིང་གཏན
Chinese
凡是不可指定的，那也不是过去，也不是未来，也不是现在发生的。如是，要确信一切法皆是心，并且也要从经验上证悟到心也是远离一切执着的，如虚空般的法性。这种方式，似乎远远胜过大多数思辨性的或由分别念造作的空性修法。如《经庄严论》中所说：以分别念了知无有心外法，之后也要证悟心亦不存在。具慧者了知二者皆无有，便安住于不具二者的法界中。其注释中，世亲说：以分别念了知无有心外的所缘境，既然无有所缘，则能取亦不存在。如此，唯识宗也了知其不存在。了知彼二者皆不存在，便安住于不具彼二者的法界，远离能取和所取的相状。如是，便是现证法界。此说与上述也相符。第二，详细阐述见解的修习方式，分为：确立正确的见解，在等持（115）中修习的方式，以及后得中显现的方式三种。第一，如上所述，无论是用分别念修习有、无、亦有亦无、非有非无等等，都会落入常断等边执。即使以分别念修习空性、无生、无相等等，那也是分别念的执取或自以为是，因此不是真正的见解。那么，应该如何呢？无论是依据经论中所说的理证进行分析，还是依据诀窍中所说的对治法断除增益和损减，总之，要确信一切能取所取的法都只是自心的显现。并且，自心之究竟实相，从本初以来就未曾成立任何自性，未被实物和相状所染污，远离生、住、灭三者，超越了分别念的对境，远离执着（116）且无有间断，譬如虚空一般。然而，对于初学者来说，仅仅是以如幻的经验和细微的觉知力加以区分而已。不是停留在理解层面，而是要从经验上去认识和确定。
English
Whatever is unspecifiable is neither past, nor future, nor occurring in the present. Thus, one should ascertain that all phenomena are mind, and also realize from experience that mind, too, is a nature of reality like space, free from all fixations. This method seems far superior to most speculative or conceptually fabricated emptiness meditations. As stated in the Ornament of the Sutras: 'Having realized with the intellect that there is nothing apart from mind, then one also realizes that mind itself does not exist. The intelligent one, realizing that both do not exist, abides in the realm of reality devoid of both.' In its commentary, Vasubandhu says: 'Having realized with the intellect that there is no object of focus apart from mind, since there is no object of focus, there is also no grasper. Thus, the Mind-Only school also understands its non-existence. Realizing that both of these do not exist, one abides in the realm of reality devoid of both, free from the characteristics of grasper and grasped. Thus, one directly realizes the realm of reality.' This statement also agrees with the above. Second, elaborating on the specific methods of practicing the view, there are three aspects: establishing the correct view, the method of meditating in equipoise (115), and the method of arising in post-meditation. First, as mentioned above, whether one meditates with conceptual thought on existence, non-existence, both existence and non-existence, neither existence nor non-existence, etc., one will fall into extremes such as permanence and annihilation. Even if one meditates with conceptual thought on emptiness, unbornness, signlessness, etc., that is still conceptual grasping or self-conceit, and therefore not the true view. So, what should it be like? Whether one analyzes based on the reasoning explained in the scriptures, or cuts through exaggerations and deprecations with the antidotes explained in the instructions, in essence, one should be certain that all phenomena of grasper and grasped are merely appearances of one's own mind. Furthermore, the ultimate reality of one's own mind is such that, from the very beginning, it has never been established as having any inherent nature, is not tainted by substance or characteristics, is free from the three phases of arising, abiding, and ceasing, transcends the object of conceptual thought, is free from fixation (116) and without interruption, like space. However, for a beginner, it is merely distinguished by an experience like an illusion and subtle awareness. It is not remaining at the level of understanding, but recognizing and ascertaining from experience.