Tibetan
སམ་པ་དང་། བར་དུ་ནད་ཚར་བཅད་པ་ཞེས་ནད་ཀྱི་བྱུང་གནས་འགྲོ་གསུམ་ཁ་དོག་དབྱིབས་རྣམས་ལ་བརྟག་པ་དང་། མཐར་ནད་ལམ་དུ་འཁྱེར་བ་ཞེས་ན་བར་བྱེད་པ་ཡང་སེམས་ལ་ནད་དུ་འཛིན་པ་ཡང་སེམས་དང་སེམས་སྐྱེ་མེད་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུར་ཤེས་པར་བྱ་བ་རྣམས་གསུངས་པས་ཕལ་ཆེར་དོན་མཐུན་ལ། འོན་ཀྱང་འདིར་ནད་ཀྱི་རྒྱུ་རྐྱེན་དང་ན་ཚུལ་སོགས་ལ་བྱུང་གནས་འགྲོ་གསུམ་སོགས་ཀྱི་བརྟག་དཔྱད་མི་བྱ་ཞིང་། ན་ཚ་དེ་ལ་ཆགས་སྡང་དང་དགག་སྒྲུབ་ཀྱང་མ་ཤོར་བར་བྱས་ཏེ། ན་ཚ་ཟུག་གཅེར་ལྷང་ངེ་བའི་ལུས་སེམས་ཀྱི་ཚོར་བ་དེ་ཉིད་ངོས་གཟུང་ཞིང་དེ་ཀ་ལ་སྒོམ་གྱི་ངོ་ཏི་བཅོལ་ཏེ། དེ་ལ་དགག་སྒྲུབ་ཀྱི་བློས་མ་བཅོས་མ་བསླད་པར་གསལ་སིང་ངེ་བསྐྱང་། སྐབས་རེ་ན་མཁན་གཟེར་མཁན་མྱོང་མཁན་ (༦༤༩)སོགས་ཀྱི་བདག་འཛིན་རྩད་བཅད་དེ་ངོ་བོ་ངོས་བཟུང་མེད་པའི་ངང་དུ་མ་བཅོས་པ་དེ་བཞག །ནད་སྨ་དབབ་ན་གོང་དུ་གསུངས་པ་ལྟར་བྱ། མཐར་ནད་སོས་སུ་རེ་བ་དང་མ་སོས་ཀྱི་ངོགས་པ་སོགས་ཀྱི་རེ་དོགས་ཅི་ཡང་མི་བྱ་བར་མཉམ་ཉིད་ཆེན་པོར་ཐག་བཅད་དོ། །དེང་སང་ན་ཚ་ལམ་ཁྱེར་ཉམས་འོག་ཏུ་འཛུད་ཐབས་ལ་རྐང་པ་རྡོ་རྗེ་སྐྱིལ་ཀྲུང་ཡུན་རིང་དུ་བྱས་པའི་ཟུག་གཟེར་རམ་གཞན་ཡང་ལུས་ལ་ན་ཚ་ཅི་རིགས་འོང་ཐབས་བྱས་ནས་དེ་ལམ་དུ་འཁྱེར་ཏེ་སྦྱང་བར་བཞེད་དོ། །དེ་ལྟར་ན་ཚའི་ཐོག་ཏུ་ཉམས་ལེན་གནད་མ་ཆུགས་པར་སྐྱོང་བ་ཡུན་བསྲིངས་པས། མཐར་ན་ཟུག་དང་བདག་འཛིན་ལ་དགྲར་བལྟ་བ་དང་སྤང་བྱར་བྱ་མི་དགོས་པར་དེ་ཉིད་སྒོམ་དུ་འཆར་བ་དང་། འབྱུང་བ་ཚ་གྲང་རོ་སྙོམས་ནས་ནད་དྲག་པ་དང་། དགེ་སྦྱོར་ལ་བོགས་ཐོན་པ་རྣམས་དུས་མཉམ་དུ་འབྱུང་བར་བཞེད་དོ། །འདིར་རོ་སྙོམས་པས་ནད་ལ་སྨན་དཔྱད་སྤང་ (༦༥༠)པར་བཤད་པ་ནི། མཐར་རེ་དོགས་སྤོང་བའི་རོ་སྙོམས་ཀྱི་དོན་དང་མཐུན་ཞིང་གྲུབ་ཆེན་རྣམས་ཀྱི་ཕྱག་བཞེས་ཀྱང་ཡིན་ལ། རྗེ་འབྲི་ཁུང་པ་དང་རྗེ་རྒོད་ཚང་པ་སོགས་ཀྱི་བསྙུན་ཁམ་ཆེ་བ་མང་པོ་ཞིག་རོ་སྙོམས་ཁོ་ནས་གྲོལ་བའི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱང་མང་ངོ་། །འོན་ཀྱང་དེང་སང་ལུས་ཀྱི་ནད་དགེ་སྦྱོར་དུ་འཁྱེར་བ་ནི་རྣལ་འབྱོར་པའི་ཁྱད་ཆོས་ཡིན་ལ། བྱང་ཆུབ་སྒྲུབ་པའི་རྟེན་ལ་ཤི་མ་ཤི་མེད་པའི་བླུན་ཆོས་མི་རུང་བས། ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ནང་བཅོས་པའི་ཐབས་དང་རྟེན་འབྲེལ་བསྟེན་པར་བྱ་ཞིང་། དོན་དམ་པའི་རིག་ཐོག་ཏུ་རེ་དོགས་སྤོང་བའི་ཉམས་ལེན་བྱས་པས་དོན་དང་མཐུན་ཞིང་འཐད་པར་ཞེད་དོ། །དྲུག་པ་ནི། དེ་ལྟར་མི་ཚེ་གང་བྱུང་ལ་རྐྱེན་ཤར་གྱི་རྟོག་པ་དང
Chinese
还有，中间“断除病源”是指检查疾病的来源、三处（处所、行境、时机）的颜色和形状等；最后“将疾病转为道用”是指生病时，将生病执着为心，又将心和心识理解为如虚空般无生，这些都说了，大体意思相符。然而，这里不对疾病的因缘和病症等进行来源三处等的检查。对疾病不产生贪嗔和取舍，而是将疾病、疼痛、赤裸裸的身心感受如实地认知，并将此作为修行的要诀。不对其进行取舍，不加改造，保持清晰明了。有时，追查生病者、疼痛者、感受者（649）等的我执，安住在无法认知其本质的无为状态中。如果需要治疗疾病，则如前所述进行。最终，不对疾病痊愈抱有希望，也不对无法痊愈感到失望，而是以大平等心来决断。现在，为了将疾病转为道用，有些人通过长时间保持金刚跏趺坐姿势，故意引发疼痛，或者以其他方式在身体上制造各种疾病，然后将这些疾病转为道用进行修习。像这样，如果不能抓住疾病修行的要点，而长期进行，最终就会将疼痛和我执视为敌人，不需要将其作为应该抛弃的东西，而是将它们视为修行。并且，认为地水火风四大调和，疾病痊愈，修行进步等会同时发生。这里说通过平等舍弃对疾病的医药治疗（650），这与最终舍弃希望和恐惧的平等舍弃的意义相符，也是大成就者们的实践。据说，持贡巴大师和郭仓巴大师等许多大病都是通过平等舍弃而痊愈的。然而，现在将身体的疾病转为修行是瑜伽士的特点。为了成就菩提，不能依赖不死不活的愚蠢之法。因此，在世俗层面，应该采取内部治疗的方法，并依赖缘起。在胜义智慧层面，通过舍弃希望和恐惧的修行，与意义相符，并且是合理的。第六，如此一生中无论发生什么，都是因缘显现的分别念。
English
Furthermore, the "cutting off the source of disease" in the middle refers to examining the source of the disease, the colors and shapes of the three places (location, environment, and time); and finally, "transforming disease into the path" refers to when one is sick, grasping the sickness as the mind, and understanding the mind and consciousness as unborn like the sky, which are all said to be largely in agreement. However, here, the causes and conditions of the disease, the symptoms, etc., are not examined in terms of the source, the three places, etc. Without getting caught up in attachment, aversion, acceptance, or rejection of the disease, the pain and the naked sensations of body and mind are recognized as they are, and this is entrusted as the key point of meditation. Without manipulating or adulterating it with thoughts of acceptance or rejection, it is maintained in a clear and vivid state. Sometimes, the self-grasping of the one who is sick, the one who is in pain, the one who is experiencing (649), etc., is investigated, and one rests in that unaltered state where the essence cannot be identified. If treatment is needed, it should be done as mentioned above. Ultimately, without hoping for recovery or despairing of not recovering, one should resolve to remain in great equanimity. Nowadays, in order to bring disease under the control of the path, some people deliberately induce pain by maintaining the vajra posture for a long time, or by creating various diseases in the body in other ways, and then transform these diseases into the path for practice. In this way, if the key point of practicing on disease is not grasped and the practice is prolonged, eventually the pain and self-grasping will not need to be regarded as enemies or things to be abandoned, but will appear as meditation. And it is believed that the harmony of the four elements, the healing of the disease, and the progress of practice will occur simultaneously. Here, it is said that abandoning medical treatment for disease through equanimity (650) is in accordance with the meaning of equanimity that ultimately abandons hope and fear, and it is also the practice of the great accomplished ones. It is said that many major illnesses of masters such as Jigten Sumgön and Götsangpa were cured solely through equanimity. However, nowadays, transforming physical illness into spiritual practice is a characteristic of yogis. In order to accomplish enlightenment, one should not rely on foolish methods that are neither dead nor alive. Therefore, on the conventional level, one should adopt methods of internal healing and rely on dependent origination. On the ultimate level of wisdom, practice that abandons hope and fear is in accordance with the meaning and is considered reasonable. Sixth, whatever happens in this life is the conceptual thought of arising conditions.
Tibetan
་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་དགེ་སྦྱོར་དུ་འཁྱེར་ནས་གོམས་པར་བྱེད་པ་དང་། ཁྱད་པར་གཉིད་དུ་འགྲོ་བའི་ཐེམ་རིམ་དང་འོད་གསལ་ལམ་དུ་འཁྱེར་བ་ལ་གོམས་པས་ནི། འཆི་བ་ལམ་ཁྱེར་མ་སྤང་དུ་བུ་རྒྱུག་པ་ལྟར་ཉམས་འོག་ (༦༥༡)ཏུ་ཚུད་བདེ་བས། དེས་ན་དེང་སང་རྟོག་སྣང་གི་བྱེ་བྲག་ཡིད་དང་མཐུན་མི་མཐུན་གསལ་མི་གསལ་གང་ཡང་ལམ་དུ་བྱ་བ་ལ་འབད་ནས། ནམ་ཞིག་འཆི་བ་ལམ་དོན་དུ་ཕྱོགས་པ་ན། ཡུལ་འཁོར་དང་ནོར་རྫས་སོགས་གང་ལའང་ཞེན་པ་བློས་བཏང་། འབྱོར་པ་ཡོད་ན་བླ་མ་མཉེས་པའི་འབུལ་བ་ཡི་དམ་དང་མཁའ་འགྲོ་ཆོས་སྐྱོང་མཉེས་པའི་མཆོད་གཏོར། རྡོ་རྗེ་སྤུན་མཉེས་པའི་ཚོགས་འཁོར་དང་སྤོང་དག་སོགས་བྱ། ཡུལ་རྐྱེན་ངན་པ་ཐམས་ཅད་བརྒྱང་དུ་བསྐྱུར། རྟེན་འབྲེལ་བཟང་པོ་ཐམས་ཅད་ཚུལ་བཞིན་བསྒྲིག །དུས་ལ་བབ་པ་ན་སེང་གེའི་ཉལ་སྟབས་སམ་ཙོག་པུ་སོགས་ལུས་གནད་བཅོས། སྤྱི་བོར་བླ་མ་བསྒོམས་ལ་མོས་གུས་དྲག་པོ་བྱས་ཏེ་ལམ་ཁྱེར་ལ་འཇུག་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་ལམ་དུ་འཁྱེར་རྒྱུ་ནི། ཚེ་འདི་ལ་འཐས་དྲགས་པས་དེ་དང་འབྲལ་བར་ཤེས་ཤིང་འཁུ་ཕྲིག་དང་བཅས་པའི་འཆི་སེམས་ཀྱི་རྟོག་པ་སྙིང་ཁུང་གྲང་ཐུམ་མེ་བ་དེ་དང་། དེ་ནས་འབྱུང་བ་བཞི་དང་སྣང་ (༦༥༢)མཆེད་ལ་སོགས་པའི་ཐིམ་རིམ་གྱི་ཉམས་སྣང་མཐའ་དག་རིམ་པར་འཆར་བ་རྣམས་ཡིན་ལ། ལམ་དུ་འཁྱེར་ཚུལ་ནི། དེ་དག་ལ་མི་དགའ་བའི་ཞེ་སྡང་གི་འཁུ་ཕྲིག་དང་། འདི་དང་འདིའོ་སྙམ་པའི་བདག་འཛིན་ལ་བློ་འཇོག་པ་དང་། འོད་གསལ་ཟིན་དུ་རེ་མ་ཟིན་གྱི་དོགས་པའི་རེ་དོགས་བྱས་ན་ལམ་ཁྱེར་གྱི་གེགས་སུ་འགྱུར་བས། རྟོག་པ་དང་ཉམས་དེ་དག་དང་པོར་ངོས་ཟིན་ཙམ་བྱས་ཏེ། དེ་ནས་གང་ཤར་དེ་ཀ་ལ་དགེ་སྦྱོར་གྱི་ངོ་ཏི་བཅོལ་ནས་དེ་ལ་དགག་སྒྲུབ་སོགས་ཀྱི་བློས་མ་བསླད་པར་འཛིན་མེད་དུ་སྐྱོང་བ་སོགས་སྔར་རིམ་པར་བཤད་པ་ལྟར་བྱའོ། །དོན་འདི་ལ་ཐེག་ཆེན་བློ་སྦྱོང་གི་མན་ངག་ཏུའང་། འཆི་དུས་ཀྱི་འཕོ་བ་ལ་མན་ངག་འུད་ཆེ་བ་མང་ཡང་གང་ཤར་འཛིན་མེད་དུ་སྐྱོང་བ་ལས་ཟབ་པ་མེད་པར་བཤད་དོ། །དེ་ལྟར་བྱས་པས་ཐིམ་རིམ་རྫོགས་པའི་རྗེས་ལ་རང་བཞིན་གྱི་འོད་གསལ་དང་ངམ་ཤུགས་ཀྱིས་འཆར་བ་དང་། (༦༥༣)ལམ་དུ་སྦྱངས་པའི་འོད་གསལ་མ་བུ་འདྲེས་པས་ཆུ་ལ་ཆུ་བཞག་པའམ་ནམ་མཁའ་དང་ནམ་མཁའ་འདྲེས་པ་ལྟར་གྱུར་ནས་ཆོས་སྐུར་སངས་རྒྱས་པར་བཤད་དེ། རྒྱུད་ལས། འཆི་བ་ཞེས་བྱ་རྣམ་རྟོག་སྟེ། །མཁའ་སྤྱོད་གནས་སུ་འཁྲིད་པར་བྱེད། །ཅེས་དང་། སྐད་ཅིག་ཅིག་གིས་བྱེ་བྲག་བྱེད། །སྐད་ཅིག་གཅིག་གི
Chinese
将所有显现转化为善行并加以习惯，特别是习惯于入睡的次第和将光明转化为道用，就像小牛跟随母牛一样，死亡便会轻易地被纳入掌控（651），因此，现在要努力将所有念头显现的差别，无论是否合意，是否清晰，都转化为道用。当死亡真正来临，成为修道的关键时刻，就要放下对家园、财物等一切的执着。如果富有，就供养令上师欢喜的供品，供养令本尊、空行母和护法欢喜的食子。举办令金刚兄弟欢喜的会供和布施等。抛弃所有恶劣的环境因素，如法安排所有吉祥的缘起。时机成熟时，调整身体姿势，如狮子卧式或蹲坐式等。观想上师在头顶，以强烈的虔诚心进入临终修持。其中，需要转化为道用的有：意识到对今生的强烈执着，并与之分离，以及伴随着痛苦的死亡念头的念头，那种内心冰冷的感觉。还有，四大元素和显现（652）等融入次第的所有体验和显现，都需要依次转化为道用。转化的方法是：不要对这些体验产生厌恶的嗔恨，不要执着于“这是什么，那是什么”的自我执着，如果对能否证悟光明心存希望或疑虑，这些希望和疑虑会成为道用的障碍。首先，仅仅是识别这些念头和体验，然后，将所显现的一切都视为善行的机会，不要用分别念去干扰它，保持无执的觉知等等，如前所述依次进行。关于这一点，大乘修心法门中也说：关于死亡时的迁识，虽然有很多夸张的诀窍，但没有什么比无执地保持觉知更深刻的了。这样做了之后，在融入次第圆满之后，自性光明和自然显现的光明，以及（653）通过修习转化为道用的光明母子融合，就像水倒入水中，或者天空与天空融合一样，据说会证得法身佛果。经中说：死亡被称为分别念，它将引领至空行之地。刹那之间，产生差别。刹那之间
English
Transforming all appearances into virtuous practice and cultivating familiarity with it, especially becoming accustomed to the stages of falling asleep and taking luminosity as the path. Just as a calf follows its mother, death will easily be brought under control (651). Therefore, now strive to transform all the distinctions of thoughts and appearances, whether agreeable or disagreeable, clear or unclear, into the path. When death truly arrives and becomes the crucial moment for practice, abandon attachment to home, possessions, and everything else. If wealthy, make offerings that please the lama, offer tormas that please the yidam, dakinis, and dharma protectors. Hold tsokhors and make offerings that please vajra brothers and sisters. Abandon all negative environmental factors, and properly arrange all auspicious coincidences. When the time comes, adjust the body posture, such as the lion's posture or the squatting posture. Visualize the lama on the crown of your head, generate strong devotion, and enter into the practice of taking death as the path. Among these, what needs to be taken as the path is: recognizing the strong attachment to this life and separating from it, and the thoughts of death accompanied by suffering, that feeling of coldness in the heart. Also, all the experiences and appearances of the stages of dissolution, such as the four elements and appearances (652), need to be transformed into the path in sequence. The method of transformation is: do not generate aversion or hatred towards these experiences, do not cling to the self-grasping of "this is what, that is what," and if you have hope or doubt about whether you can realize luminosity, these hopes and doubts will become obstacles to taking the path. First, simply recognize these thoughts and experiences, and then regard whatever arises as an opportunity for virtuous practice, do not interfere with it with conceptual thoughts, maintain non-attachment, and so on, as described earlier in sequence. Regarding this point, it is also said in the Mahayana Mind Training teachings: Regarding the transference of consciousness at the time of death, although there are many exaggerated instructions, there is nothing deeper than maintaining awareness without attachment to whatever arises. Having done this, after the completion of the stages of dissolution, the natural luminosity and the spontaneously arising luminosity, and (653) the mother and child luminosities transformed into the path through practice, merge like water poured into water, or like the sky merging with the sky, it is said that one will attain Buddhahood in the Dharmakaya. The tantra says: Death is called conceptual thought, it will lead to the abode of the dakinis. In an instant, differences arise. In an instant