Tibetan
་པ་ཕྱི་མ་ཕྱི་མ་འཆར་བར་བྱེད་པ་ལའང་དྲན་པ་སྔ་མ་སྔ་མ་ལ་ཤུགས་བཏོན་ནས་སྒོམ་པ་ཟབ་པར་བཞེད་དོ། །དེ་ལྟར་དྲན་པ་དེ་དག་ལས་སྐབས་འདིར་ལས་དང་པོ་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་འཇུར་དྲན་གཙོ་བོར་འཛིན་ཞིང་། ཕྱིས་གང་ཤར་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་མེད་དུ་ངེས་ནས་བཟུང་དྲན་གྱིས་ཆོག་ལ། དེ་གཉིས་སོ་སོ་ལའང་འབད་རྩོལ་ཆེར་བསྐྱེད་དགོས་པའི་སྐབས་དང་། ཤུགས་འབྱུང་དུ་དྲན་པ་རང་ཤར་འབྱུང་བའི་སྐབས་གཉིས་ལས། སྔ་མ་ལ་རྗེ་རྒོད་ཚང་པས་སོ་བྱ་ཉ་དགུག་པ་ལྟར་དྲན་པ་ཐུ་རེ་འཛིན་པ་དང་། དྲན་པའི་སྟེང་དུ་དྲན་པ་བརྩེག་པ་ཞེས་དྲན་པ་སྔ་མའི་ཤུགས་མ་ཟད་ཙམ་ལ་སླར་དྲན་པ་བསྐྱེད་དགོས་པར་བཞེད་དོ། ། (༤༩༡)འོ་ན་འདིར་དྲན་པ་གལ་ཆེ་བར་བཞེད་པ་དང་། གསུང་རབ་དགོངས་འགྲེལ་དང་བཅས་པར་དྲན་པ་མེད་ཅིང་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་མེད་པ་ཞེས་མང་དུ་གསུངས་པའི་དོན་ཇི་ལྟར་ཡིན་སྙམ་ན། དེ་ནི་སེམས་མཉམ་བཞག་གི་སྐབས་སུ་གསུངས་པས། དེའི་ཚེ་དྲན་པ་མེད་ཅེས་པའི་དོན་ལ། བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོས་ཞུས་པ་ལས། དྲན་མེད་ཡིད་ལ་བྱར་མེད་པའི། །དྲན་པ་ཉེ་བར་བཞག་པ་སྔོན། །ཞེས་དང་། འཕགས་པ་སངས་རྒྱས་འགྲོ་བར། གསོལ་པ། འཇམ་དཔལ། དྲན་པ་ཉེ་བར་བཞག་པ་ལ་གནས་པ་ཇི་ལྟ་བུ་ལགས། སྨྲ་བ། ཆོས་ཐམས་ཅད་དྲན་པ་མེད། ཡིད་ལ་བྱེད་པ་མེད་པའོ། །ཞེས་དང་། དེ་བཞིན་དུ། དྲན་མེད་ཡིད་ལ་བྱེད་མེད་པའི། །སངས་རྒྱས་རྗེས་སུ་དྲན་པ་སྒོམ། །ཞེས་པ་སོགས་དྲན་པ་མེད་ཅིང་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་མེད་པ་དྲན་པ་ཉེར་བཞག་དང་རྗེས་དྲན་དུ་གསུངས་པའི་ཚུལ་ཤིན་ཏུ་མང་སྟེ། དེ་ཡང་གོང་དུ་བཤད་པ་ལྟར་ཡང་དག་གི་དྲན་པའི་ཁྱད་པར་ལ། དྲན་པ་ཉེར་བཞག་དང་ (༤༩༢)མི་བསྒུལ་བ་དང་དྲང་བ་དང་གྱ་གྱུ་མེད་པ་དང་དྲན་པ་དང་གཞུངས་པ་དང་ལམ་མི་བརྗེད་པ་རྣམས་གསུངས་པས། དེ་ཡི་ཚེ་གྱ་གྱུ་ཅན་གྱི་དྲན་རྟོག་གི་གཡེང་བ་ཞི་བ་ལ་དྲན་པ་མེད་པའི་ཐ་སྙད་དུ་གསུངས་ཀྱི། དོན་བརྗེད་པ་དང་ཤོར་བའི་རིགས་ཀྱི་རྨོངས་པ་དང་བརྒྱལ་བ་དང་གཉིད་ལྟ་བུའི་དྲན་མེད་དུ་གྱུར་པ་ལ་མི་བཞེད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཡིད་ལ་མི་བྱེད་པའི་དོན་ཡང་། རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ལ་འཇུག་པའི་གཟུངས་ལས། རིགས་ཀྱི་བུ། རྒྱུ་གང་གིས་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་དབྱིངས་ལ་ཡིད་ལ་མི་བྱེད་པ་ཞེས་བརྗོད། རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཚན་མ་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་ན་བླངས་པའོ་དེ་དག་གིས་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་པ་བསྟན་པར་འགྱུར་ཏེ། ཡིད་ལ་མི་བྱེད་པའི་སྒྲ་ཡིས་སོ། །ཞེས་དང་། སྒོམ
Chinese
對於使後後的念頭生起，也是著重於先前先前的念頭，認為禪修會更深入。像那樣，在那些念頭中，此處是就初學者而言，主要著重於持續的憶念。之後，一旦確定所有顯現的事物皆是無生，僅僅憶念即可。而對於這兩者，有需要極力努力的時候，以及自然而然生起念頭的時候這兩種情況。對於前者，熱穹巴大師認為，應如以「索」字來引誘鳥、魚一般，緊抓念頭，並且在念頭上疊加念頭，也就是先前的念頭力量尚未耗盡之時，就應再次生起念頭。(491)那麼，此處認為念頭很重要，以及在經論及其注釋中，多次提到「無念且無作意」的意義是什麼呢？那是因為在心處於等持的狀態下所說的。在那個時候，「無念」的意義，如妙吉祥友所問：「無念且無作意，先前安住於念住。」以及在《聖者行化佛經》中，請示道：「文殊師利，安住於念住是怎麼樣的呢？」回答道：「一切法皆無念，無作意。」同樣地，「無念且無作意，修隨念佛。」等等，提到無念且無作意是念住和隨念的情況非常多。那也是如前所說，在正確的念頭的差別中，提到了念住、(492)不動搖、正直、無有虛誑、憶念、調柔和不忘失道。在那個時候，是為了平息虛誑的念頭和分別的散亂，才以「無念」來稱呼，並非指忘記、迷失的愚癡、昏厥和睡眠等無念的狀態。同樣地，不作意的意義也是，在《入無分別陀羅尼經》中說：「種姓之子，以何因緣稱無分別界為不作意？若能真實超越一切分別之相，即是已取，彼等即能顯示真實超越一切分別，以不作意之語。」以及，禪修
English
Regarding causing subsequent thoughts to arise, it is also emphasized that previous thoughts are emphasized, and it is considered that meditation will be deeper. Like that, among those thoughts, here, for the sake of beginners, continuous recollection is mainly emphasized. Afterwards, once it is determined that all phenomena that appear are unborn, mere recollection is sufficient. And for these two, there are times when great effort is needed, and times when thoughts arise naturally. For the former, Lord Götsangpa considered that one should grasp thoughts firmly, like using "so" to lure birds and fish, and stack thoughts on top of thoughts, that is, one should generate thoughts again before the power of the previous thoughts is exhausted. (491) So, what is the meaning of emphasizing the importance of mindfulness here, and of the many mentions in the scriptures and their commentaries of "no mindfulness and no attention"? That is because it is said when the mind is in a state of equipoise. At that time, the meaning of "no mindfulness," as asked by Lodrö Gyatso: "Without mindfulness and without attention, previously abide in mindfulness." And in the Sutra of the Holy Walking Buddha, it was asked: "Manjushri, what is it like to abide in mindfulness?" He replied: "All dharmas are without mindfulness, without attention." Similarly, "Without mindfulness and without attention, meditate on the recollection of the Buddha." And so on, there are very many instances of mentioning that without mindfulness and without attention are mindfulness and recollection. That is also, as mentioned above, in the distinctions of correct mindfulness, it is mentioned that mindfulness, (492) immovability, uprightness, absence of deceit, recollection, gentleness, and not forgetting the path. At that time, it is called "no mindfulness" in order to pacify the distraction of deceptive thoughts and discriminations, but it is not considered to be a state of no mindfulness such as forgetting, the delusion of being lost, fainting, and sleep. Similarly, the meaning of non-attention is also, in the Dharani Entering Non-Discrimination, it says: "Son of good family, by what cause is the realm of non-discrimination called non-attention? If one truly transcends the signs of all discriminations, then it is taken, and they will show the true transcendence of all discriminations, by the word of non-attention." And, meditation
Tibetan
་རིམ་དུ། རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ལ་འཇུག་པའི་གཟུགས་ལས། ཡིད་ལ་མི་བྱེད་པས་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་མཚན་མ་སྤོང་ངོ་། །ཞེས་གསུངས་པ་གང་ (༤༩༣)ཡིན་པ་དེ་ཡང་ཤེས་རབ་ཀྱིས་བརྟགས་ན་མི་དམིགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེར་ཡིད་ལ་མི་བྱེད་པར་དགོངས་ཀྱི། ཡིད་ལ་བྱེད་པ་མེད་པ་ཙམ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཞེས་པ་ལྟར་ཡིད་ཀྱི་གཡོ་བ་སྤངས་ཏེ་རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ་ལ་ཡིད་ལ་མི་བྱེད་པའི་ཐ་སྙད་གསུངས་ཀྱི། ཡིད་ཀྱི་བྱེད་ལས་གཏན་མེད་པ་མིན་ཏེ། བྲམ་ཟེ་ཆེན་པོས། གཉུག་མའི་ཡིད་ནི་གཅིག་ཏུ་སྡོད་དང་རྣལ་འབྱོར་པ། །ཞེས་དང་། ཤ་ཝ་རས། གཉུག་མའི་ཡིད་ལ་གང་ཚེ་སྦྱངས་གྱུར་པ། །ཞེས་པ་ལྟར་རོ། །གཞན་ཡང་། ཉན་ས་ལས། མཚན་མ་ཐམས་ཅད་ལ་མི་ཕྱོགས་ཤིང་རྣམ་པར་གཡེང་བ་མེད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། །དང་པོ་ནས་ཉེ་བར་གཏོད་པས་ནི་དྲན་པ་མེད་ཅིང་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་མེད་པར་བྱེད་དོ། །ཞེས་དྲན་པ་མེད་པ་དང་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་མེད་པའི་དོན་མཚན་མེད་དང་མི་རྟོག་པ་ལ་བཤད་པ་དང་། སྒོམ་རིམ་ཐ་མ་ལས། ཅི་སྟེ་དྲན་པ་དང་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་མེད་པ་ཙམ་ལ་དྲན་པ་མེད་ཡིད་ལ་ (༤༩༤)བྱེད་པ་མེད་པ་སྐད་དུ་བྱས་ན། དེའི་ཚེ་དེ་གཉིས་རྣམ་པ་གང་གིས་མེད་པར་འགྱུར་བ་དེ་ཉིད་དཔྱད་དགོས་ཏེ། མེད་པ་ནི་རྒྱུར་རུང་བར་ཡང་མི་འགྱུར་ཏེ་གང་གིས་མཚན་མ་མེད་པ་དང་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་མེད་པ་ལས་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར། དེ་ཙམ་གྱི་ཕྱིར་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པར་འགྱུར་དུ་ཟིན་ན་ནི། བརྒྱལ་བ་ལའང་དྲན་པ་དང་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་མེད་པས་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ཉིད་དུ་འཇུག་པར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་སོགས་མང་དུ་བཤད་པའི་དོན་བསྡུས་ན། དང་པོར་ཤེས་རབ་ཀྱིས་དཔྱད་པ་ལས་རྙེད་པའི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྒྱུན་སྐྱོང་བ་ལ་དྲན་པ་མེད་པ་དང་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་མེད་པའི་དོན་དུ་བཤད་དེ། སྒོམ་རིམ་ཐ་མར། དེ་ལྟ་བས་ན་དམ་པའི་ཆོས་ལས་དྲན་པ་མེད་པ་དང་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་མེད་པ་འབྱུང་བ་དེ་ཡང་། ཡང་དག་པར་སོ་སོར་རྟོག་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཡིན་པར་བལྟ་བར་བྱ་སྟེ། གང་གི་ཕྱིར་ཡང་དག་པར་སོ་སོར་རྟོག་པ་ཉིད་ཀྱིས་དྲན་པ་མེད་པ་དང་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་མེད་པར་བྱེད་ (༤༩༥)ནུས་ཀྱི་གཞན་དུ་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་རྣལ་འབྱོར་པ་གང་གི་ཚེ་ཡང་དག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་བརྟགས་ན། དོན་དམན་དུས་གསུམ་དུ་ཆོས་སྐྱེས་པ་གང་ཡང་དྲན་པ་མ་མཐོང་བ་དེའི་ཚེ། ཇི་ལྟར་དྲན་པ་མེད་པ་དང་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་མེད་པ་ལ་ཞུགས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ཞུགས་པས་སྟོང་པ་ཉིད་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ།
Chinese
次第中，于入于无分别之色，以不作意而舍弃色等之相。如是所说（493）者，亦以智慧观察，于何为不可得者，意谓不作意。然非仅无作意，如是舍弃心之动摇，而于远离一切分别，说为不作意之名言。然非心之作用全无，如大婆罗门言：‘本然之心唯一住，与瑜伽士。’如夏瓦拉言：‘本然之心于何时，修习已成。’如是。又，《声闻地》中：‘为于一切相不趋向，且为不散乱之故，从最初即为近系，则为无忆念且无作意。’如是无忆念与无作意之义，说为无相与无分别。又《修次下篇》中：‘若仅以无忆念与无作意，而名之为无忆念无作意者，尔时当须观察此二以何种方式而无，无则亦不成为因，以何者从无相与无作意而成为无分别性耶？若仅以此即成无分别者，则昏厥亦以无忆念与无作意，而将入于无分别性矣。’如是等广说之义摄为，最初以智慧观察所得之无分别之智慧流，于守护之，说为无忆念与无作意之义。于《修次下篇》中：‘是故当观圣法中所生之无忆念与无作意，乃是真实个别作意为先导者，以何之故真实个别作意即能作无忆念与无作意（495），否则不能，如是瑜伽士于何时以真实之智慧观察，于三时中不见有任何生起之法，尔时如何是为入于无忆念与无作意耶？入于彼则将证悟空性。’
English
In the sequence, from the form that enters into non-discrimination, one abandons the characteristics of form, etc., through non-attention. What is said (493) is that, when examined with wisdom, it is intended as non-attention to what is unobtainable. However, it is not merely the absence of attention. As it is said, abandoning the movement of the mind and separating from all discriminations is referred to as the term 'non-attention.' However, it is not that the function of the mind is completely absent. As the great Brahmin said, 'The natural mind dwells as one, with the yogi.' As Shavara said, 'When the natural mind has been cultivated.' So it is. Furthermore, in the Śrāvakabhūmi: 'In order to not be inclined towards all characteristics and to be without distraction, from the beginning, by applying closely, one makes it without memory and without attention.' Thus, the meaning of without memory and without attention is explained as without characteristics and without discrimination. Also, in the Bhāvanākrama III: 'If merely the absence of memory and the absence of attention are called the absence of memory and the absence of attention, then at that time it is necessary to examine in what way these two are absent. Absence also does not become a cause, by what does it become non-discriminatory from the absence of characteristics and the absence of attention? If it becomes non-discriminatory merely by this, then fainting will also enter into non-discriminatory nature due to the absence of memory and the absence of attention.' Thus, summarizing the meaning of many explanations, initially, the stream of non-discriminatory wisdom obtained from examination with wisdom is said to be the meaning of without memory and without attention in order to maintain it. In the Bhāvanākrama III: 'Therefore, it should be regarded that the absence of memory and the absence of attention that arise from the sacred Dharma are preceded by correct individual attention, because correct individual attention itself can cause the absence of memory and the absence of attention (495), otherwise it cannot. Thus, when a yogi examines with correct wisdom, at any time he does not see any Dharma arising in the three times, how is he then entering into the absence of memory and the absence of attention? By entering into that, he will realize emptiness.'