Tibetan
ད་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་ཅིང་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གནས་ཚུལ་ལམ་མཚན་ཉིད་ཇི་ལྟ་བ་ཐམས་ཅད་སྒྲིབ་པ་མེད་པར་མངོན་སུམ་དུ་གཟིགས་པའི་ཡེ་ཤེས་མངའ་བས་རང་དོན་གྱི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་ལ། གཞན་དོན་གྱི་ཡོན་ཏན་ནི་གདུལ་བྱའི་སྣང་ཚུལ་ཇི་སྙེད་པ་མཁྱེན་ཅིང་གནས་ཚུལ་ཇི་ལྟ་བ་གཟིགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ཆོས་སྟོན་པའི་བདག་རྐྱེན་བྱས་ནས་ཕྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དང་ནང་རྡོ་རྗེའི་ལུས་དང་གཞན་དབང་བསྐུར་བ་དང་བསྐྱེད་པའི་རིམ་པ་དང་རྫོགས་པའི་རིམ་པ་སྟེ་ཕྱི་ནང་གཞན་གསུམ་གྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་སྣང་སྟོང་དབྱེར་མེད་དམ་བདེན་གཉིས་དབྱེར་མེད་ཀྱི་དོན་མ་ནོར་བར་སྟོན་པར་མཛད་པས་གདུལ་བྱའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་གཉིད་ཐུག་དང་རྨི་ལམ་དང་སྙོམས་འཇུག་དང་ཐ་མལ་གྱི་སྣང་བས་རྒྱུད་དཀྲུགས་པའི་གནས་སྐབས་བཞི་པོ་ཐམས་ཅད་དུ་ཁྱད་པར་མེད་པར་བཞུགས་པའི་དང་པོའི་རྡོ་རྗེ་འཆང་ཆེན་པོ་མཐོང་བ་ལ་སྒྲིབ་པའི་འཁྲུལ་པ་སེལ་བར་མཛད་ (༣༥)པ་ཡིན་ལ། དེ་ལྟར་གསལ་ནས་གནས་སྐབས་བཞི་རྣམ་པར་དག་པའི་འབྲས་བུ་སྐུ་བཞི་ཐོབ་པར་མཛད་པ་ནི་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་གཉིས་ཀྱི་དཔལ་དང་ལྡན་པའི་བླ་མ་སྟེ་སངས་རྒྱས་དང་དབྱེར་མེད་པ་དེ་ལ་ཕྱག་འཚལ་བ་ཡིན་ནོ། །འགྲེལ་པར་ལྷ་དང་བཅས་པའི་འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དཔལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་གསུངས་པ་ནི་སྤྱི་དོན་གྱི་བཤད་པ་ཡིན་ལ། གཉིས་མེད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ལ་དཔལ་དུ་བཤད་པ་ནི་མཐར་ཐུག་གི་དོན་ནོ། །འདིར་མཁས་པ་བྱིས་པའི་ངང་ཚུལ་ཅན་རྣམས་ཀྱི་བསམ་པ་འདི་འབྱུང་སྟེ། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་དེ་ཉིད་ཐམས་ཅད་གཟིགས་པ་མ་ཡིན་ནམ་ཅིའི་དོན་དུ་གཟིགས་པ་སྨོས་ཤེ་ན། འདིར་བྱིས་པའི་བློ་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་གང་དང་གང་མཁྱེན་པ་དེ་དང་དེ་ཐམས་ཅད་མངོན་པར་གཟིགས་པར་བརྗོད་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་གཉིས་སུ་སྣང་བའི་སྣང་ཚུལ་འཁྲུལ་རྒྱུ་དང་བཅས་པ་ཐམས་ཅད་མ་གཟིགས་ཀྱང་དེ་དག་རྣམས་མཁྱེན་པ་ནི་ཡིན་ཏེ་ (༣༦)སེམས་ཅན་རྣམས་འཁྲུལ་བའི་རྒྱུ་དང་ཇི་ལྟར་འཁྲུལ་བའི་ཚུལ་དང་འཁྲུལ་པ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རང་བཞིན་ལ་སྤྱོད་པའི་ཚུལ་མངོན་པར་མཁྱེན་ནས་འཁྲུལ་རྒྱུ་བཟློག་པའི་གཉེན་པོར་ཐབས་ལ་མཁས་པའི་ལམ་ཡང་དག་པར་སྟོན་པར་མཛད་པས། འཁྲུལ་བའི་རྒྱུ་ལོག་ན་འབྲས་བུ་འཁྲུལ་པ་ཡང་ལྡོག་པའི་ཕྱིར་དང་། གཉིས་སྣང་གི་འཁྲུལ་པ་ལོག་པ་ན་རྒྱ་ཆད་ཕྱོགས་ལྷུང་མེད་པའི་སེམས་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་གཉིས་མེད་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྡོ་རྗེ་ཞེས་པ་དེ་མཐོང་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ན་འཁོར་བ་པ་རྣམས་ཀྱི་གཉིས་སྣང་འཁྲུལ་པའི་སྣང་ཚུལ་འདི་ནི་ཡང་དག་པར་མེད་བཞིན་དུ་སྣང་བའི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་མངོན་པར་གཟིགས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དཔེར་ན་སྨན་པ་མཁས་པས་རིམས་ནད་དྲག་པོས་གཟིར་བའི་འཁྲུལ་པའི་སྣང་ཚུལ་རྒྱུ་དང་བཅས་པ་ལེགས་པར་ཤེས་ནས་ནད་ཀྱི་རྒྱུ་ལྡོག་པའི་ཐབས་ལ་མཁས་པས་སྨན་སྦྱིན་པ་ན་འབྲས་བུ་འཁྲུལ་སྣང་དང་བཅས་པའི་ནང་གང་ཡིན་པ་དེ་ལྡོག་པར་འགྱུར་ལ། དེའི་ཚེ་དུང་སེར་པོར་སྣང་བའི་འཁྲུལ་པ་ལོག་པ་ན་དུང་དཀར་པོ་མཐོང་བར་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་འཁྲུལ་པའི་སྣང་བ་དེ་ཡང་ (༣༧)ནད་པ་ཁོ་ནའི་སེམས་ཀྱི་སྣང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། མཐོང་རུང་གི་ཡུལ་ན་མེད་པའི་ཕྱིར་སྨན་པས་མཐོང་བ་ནི་མེད་དོ། །དེ་ལ་ཡང་བྱིས་པའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཀྱི་བསམ་པ་འདི་འབྱུང་སྟེ། འཁོར་བ་པ་རྣམས་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་སྣང་བ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་བདེན་ལ། རིམས་ནང་དྲག་པོས་བཏབ་བའི་སེམས་ཀྱི་སྣང་བ་ནི་ཐ་སྙད་ཙམ་དུ་ཡང་མེད་པའི་དཔེ་དང་དོན་འདྲ་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེས་ནི་ལེགས་པར་སྨྲས་པ་ཡིན་ཏེ། གཏི་མུག་རང་བཞིན་སྒྲིབ་ཕྱིར་ཀུན་རྫོབ་སྟེ། །ཞེས་འབྱུང་བས། ཀུན་རྫོབ་ནི་བློ་འཁྲུལ་པའི་མིང་ཡིན་ལ། དེའི་ངོར་བདེན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ཉིད་ཀྱིས་བློ་མ་འཁྲུལ་བའི་ངོར་མེད་དོ་ཞེས་དོན་གྱིས་སྨྲས་པའི་ཕྱིར་ཁོ་བོའི་ཕྱོགས་ལེགས་པར་བཟུང་བ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ཀུན་རྫོབ་འཁྲུལ་པའི་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་མེད་བཞིན་དུ་སྣང་བ་ཡིན་ན། །དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་སྒྲིབ་བྱེད་ཀྱང་མེད་པར་འགྱུར་བས་དེའི་ཕྱིར་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་འབད་པ་མེད་པར་མཐོང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། འདིར་བློ་གྲོས་གཞོན་ནུ་རྣམས་ཀྱིས་སྒྲིབ་བྱེད་མེད་པས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་འབད་པ་མེད་ (༣༨)པར་མཐོང་བར་བརྗོད་པ་དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཅི་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འཁྲུལ་པའི་སྐྱེས་བུ་ལ་དུང་སེར་པོར་སྣང་བའི་ཚེ་དུང་གི་དཀར་པོ་ལ་སྒྲིབ་བྱེད་ཅི་ཞིག་ཡོད་ནས་མ་མཐོང་། གལ་ཏེ་སེར་པོར་སྣང་བས་བསྒྲིབས་སོ་ཞེ་ན། དུང་དཀར་པོའི་སྟེང་དུ་སེར་པོ་ཡོད་ནས་སྣང་བའམ་འོན་ཏེ་མེད་ཀྱང་སྣང་། ཕྱོགས་དང་པོ་ལྟར་ན་མཐོང་རུང་གི་ཡུལ་ན་གནས་པའི་སྐྱེས་བུ་གཞན་གྱིས་ཀྱང་མཐོང་བར་འགྱུར་རོ། །གཉིས་པ་ལྟར་ན་དེའི་ཚེ་སེར་པོར་སྣང་བ་ནི་མེད་བཞིན་དུ་སྣང་བར་ཁྱོད་ཀྱིས་ཀྱང་འདོད་པའི
Chinese
具有遍知一切、无碍现见诸法实况或体性的智慧，从而具足自利功德。利他功德则是，以智慧了知所化众生的各种显现，并如实照见其状况，作为说法的助缘，从而在外在世界、内在金刚身、以及其他灌顶、生起次第和圆满次第，即外、内、他三者的真如，大手印光明空性无别或二谛无别的意义上，毫不错谬地进行开示，从而使所化众生从睡眠、梦境、禅定和庸常显现扰乱心绪的四种状态中，毫无差别地安住，并遣除对最初金刚持的错觉遮障（35）。如此显明之后，使之获得四种状态完全清净的果位，即四身，是对具足福德和智慧二资粮之庄严的上师，即与佛无二无别的上师顶礼膜拜。注释中说，因为是包括天神在内的一切世间的庄严，这是总体的解释。将无二的智慧解释为庄严，这是究竟的意义。这里，具有学者风范的孩童之辈会产生这样的想法：遍知一切者难道不是遍见一切者吗？为何要说“见”呢？这里，具有孩童心智的人们说，佛陀的智慧所知的一切，都会现见，并非如此。因为，佛陀的智慧虽然没有照见众生执著能取和所取二相的、连同错乱之因的一切显现，但却了知这些，（36）即了知众生错乱之因、如何错乱之方式、以及错乱以痛苦之自性行事的方式，从而为了遣除错乱之因，而以善巧方便之道如实开示，因此，错乱之因一旦消除，果——错乱也会随之消除。二取显现的错乱一旦消除，则会获得没有边际和偏袒的心的
English
Possessing the wisdom that knows all things and directly sees without obstruction the true nature or characteristics of all phenomena, thus endowed with the qualities of self-benefit. The qualities of benefiting others are that, with the wisdom that knows the various appearances of those to be tamed and sees their conditions as they are, as a supporting condition for teaching the Dharma, thus in the outer world, the inner Vajra body, and other empowerments, the generation stage and the completion stage, that is, the suchness of the three outer, inner, and other, the Great Seal, the inseparability of appearance and emptiness or the meaning of the inseparability of the two truths, without error, he teaches, thereby enabling the beings to be tamed to abide without difference in all four states of being disturbed by sleep, dreams, samadhi, and ordinary appearances, and dispels the illusion of obscuration to seeing the primordial Great Vajradhara (35). Having thus clarified, he causes them to obtain the fruit of the four states being completely purified, that is, the four bodies, is to the lama who is endowed with the glory of the two accumulations of merit and wisdom, that is, the one who is inseparable from the Buddha, to whom I pay homage. In the commentary, it is said that because he is the glory of all the worlds including the gods, this is a general explanation. To explain non-dual wisdom as glory is the ultimate meaning. Here, those who are scholars with the attitude of children may have this thought: Is not the one who knows all things also the one who sees all things? Why is seeing mentioned? Here, it is not the case that those with childish minds say that everything that the wisdom of the Buddha knows is directly seen. Because, although the wisdom of the Buddha does not see all the appearances of beings appearing as the two, grasper and grasped, together with the cause of delusion, it does know them, (36) that is, knowing the cause of the delusion of beings, how they are deluded, and how delusion acts in the nature of suffering, thus, in order to reverse the cause of delusion, he truly teaches the path of skillful means as an antidote, therefore, if the cause of delusion is reversed, the result, delusion, will also be reversed. When the delusion of dualistic appearance is reversed, one obtains a mind without limits or partiality.
Chinese
为了能够见到那无二智慧的金刚。那么，轮回众生的二取迷乱显现，实际上并不存在却显现，因此并非是佛陀的智慧所照见。例如，精通医术的医生，彻底了解了因重病缠身而产生的迷乱显现及其原因，并且精通于阻止疾病原因的方法，当他施药时，果，也就是包含迷乱显现的任何事物，都会被阻止。那时，当显现为黄色海螺的错觉消失时，就能看到白色的海螺。因此，迷乱的显现也是（37）仅仅是病人自己心中的显现，并且由于它不存在于可见的境中，所以医生是看不到的。对此，有些幼稚的人会这样想：轮回众生的心识显现，在世俗谛中是真实的；而重病缠身之人的心识显现，甚至在名言中也不存在，这二者的例子和意义并不相同。对此，你说的很对。《愚昧自性障蔽故，是世俗谛。》正如经文所说，世俗谛是心识迷乱的名称，仅仅说在其面前是真实的，实际上就等于说在心识不迷乱的面前是不存在的，因此你很好地支持了我的观点。还有，如果所有的世俗谛迷乱显现都是不存在却显现的，那么，遮蔽实相的障碍也就不存在了，因此一切众生都会毫不费力地见到实相，是这样吗？对此，年轻的智者们说，因为没有遮蔽，所以一切众生都会毫不费力地见到实相，这种说法是不对的。当眼识迷乱的人看到黄色的海螺时，是什么遮蔽了海螺的白色，以至于看不到呢？如果说是显现为黄色遮蔽了白色，那么，黄色是在白色海螺之上存在而显现，还是即使不存在也显现呢？如果是第一种情况，那么其他处于可见境中的人也应该能看到。如果是第二种情况，那么你也会承认，那时显现为黄色是实际上不存在却显现的。
English
In order to see that non-dual wisdom vajra. Then, the dualistic, deluded appearances of samsaric beings, although they do not actually exist, appear, therefore they are not seen by the wisdom of the Buddha. For example, a skilled doctor, having thoroughly understood the deluded appearances caused by severe illness and their causes, and being skilled in methods to prevent the causes of the disease, when he administers medicine, the result, whatever contains the deluded appearance, will be prevented. At that time, when the illusion of seeing a yellow conch disappears, one will be able to see the white conch. Therefore, that deluded appearance is also (37) merely an appearance in the mind of the patient himself, and because it does not exist in the visible realm, the doctor does not see it. To this, some childish people may think: the appearances of the minds of samsaric beings are true in conventional truth; while the appearances of the minds of those afflicted with severe illness do not even exist in name, these two examples and meanings are not the same. To this, you speak correctly. "Because the nature of ignorance obscures, it is conventional truth." As the scripture says, conventional truth is the name of mental delusion, and merely saying that it is true in its presence is actually equivalent to saying that it does not exist in the presence of a non-deluded mind, therefore you have well supported my view. Furthermore, if all conventional deluded appearances are appearing while not existing, then there would be no obscuration of suchness, and therefore all beings would effortlessly see suchness, is that so? To this, young intelligent people say that because there is no obscuration, all beings would effortlessly see suchness, this statement is incorrect. When a person with deluded eye consciousness sees a yellow conch, what obscures the white of the conch, so that it cannot be seen? If it is said that the appearance of yellow obscures the white, then does the yellow appear because it exists on the white conch, or does it appear even though it does not exist? If it is the first case, then other people in the visible realm should also be able to see it. If it is the second case, then you would also admit that the appearance of yellow at that time is appearing while not actually existing.