Tibetan
དེ་ཉིད་ཡོད་མེད་ལ་སོགས་པ་སྤྲོས་པའི་མཐའ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ་དབུ་མར་གནས་པའི་རང་བཞིན་ཅན་གདོད་མ་ནས་ (༧༧)བདེ་བ་ཆེན་པོ་དང་ངོ་བོ་གཅིག་པ་ཉིད་ཀྱིས་འབྲལ་མི་ཤེས་པའོ། །སྟོང་པ་ཉིད་དེ་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་དེ་གང་དུ་སྐྱེ་ཞེ་ན། །ཚོགས་སྦྱོར་གྱི་གནས་སྐབས་སུ་སྦྱོར་བ་ཡན་ལག་དྲུག་གི་རྣལ་འབྱོར་ལ་བརྟེན་ནས་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་གཟུགས་རྫོགས་པ་དང་། སྦྱོར་ལམ་གྱི་མཐར་རླུང་བརྒྱ་ཕྲག་བཅོ་བརྒྱད་པ་གཅིག་འགགས་པ་ནས་ས་བཅུ་གཅིག་པའི་མཐར་རླུང་ཉི་ཁྲི་ཆིག་སྟོང་དྲུག་བརྒྱ་འགགས་པ་གང་གི་མཐར་སྐྱེས་པ་མི་འགྱུར་བའི་བདེ་བའི་ཡེ་ཤེས་བསྐྱེད་པར་མཛད་པའི་རང་བཞིན་ཅན་ལྷ་མོ་སྣ་ཚོགས་ཡུམ་དེ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ་ཞེས་འདུད་པའོ། །འདིར་ཕྱོགས་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་སྤངས་པ་གཞོན་ནུ་མ་རྣམས་ཀྱི་མེ་ལོང་ལ་པྲ་ཕབ་པ་བཞིན་རང་གི་སེམས་ཀྱིས་མ་བརྟགས་པ་མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་བ་ཡིད་ཆེས་པའི་དོན་ཅན་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཆོག་དང་ལྡན་པའི་སྟོང་པ་ཉིད་དེ་ནི་དབུ་མར་གནས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། འཇིག་རྟེན་པའི་གཏན་ཚིགས་དང་དཔེ་ཐམས་ཅད་ལས་འདས་པས་ཡོད་མེད་ལ་སོགས་པའི་མཐར་འཛིན་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །འཇིག་རྟེན་པའི་དཔེ་དང་གཏན་ཚིགས་ཇི་ལྟར་སྤངས་ཞེ་ན། འཇིག་རྟེན་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་ཡོད་པ་དང་ (༧༨)ན་མཁའི་མེ་ཏོག་ལ་སོགས་པ་མེད་དོ་སྙམ་དུ་འཛིན་པར་བྱེད་པས་འཇིག་རྟེན་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་དེ་གཉིས་ཡོད་པ་དང་མེད་པའི་དཔེར་འགྱུར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་བུམ་པ་དང་ན་མཁའི་མེ་ཏོག་ཡོད་མེད་རོ་མཉམ་པ་འདི་ནི་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་དཔེར་འགྱུར་ཏེ། འཇིག་རྟེན་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་དེ་གཉིས་རོ་མཉམ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་རྣམ་པ་ཀུན་གྱི་མཆོག་དང་ལྡན་པའི་སྟོང་པ་ཉིད་ནི་གཟུགས་མ་ཡིན་ཏེ། རྡུལ་ཕྲ་རབ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཟུགས་མེད་པའང་མ་ཡིན་ཏེ་སྟོང་པའི་གཟུགས་མངོན་སུམ་དུ་གསལ་བར་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཕྱོགས་སུ་འཛིན་པ་ཐམས་ཅད་སྤངས་པའི་སྟོང་པ་ཉིད་དེ་ལང་འཇིག་རྟེན་པའི་དཔེ་ལས་འདས་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་དཔེར་བུམ་པ་དང་ན་མཁའི་མེ་ཏོག་རོ་གཅིག་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བར་གང་ལས་ཤེས་ཞེ་ན། དྲི་མེད་འོད་ལས་གསུངས་ཏེ། འདིར་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཕྱོགས་སུ་འཛིན་པ་ཐམས་ཅད་ཉམས་པར་བྱ་བའི་སླད་དུ་རྡོ་རྗེའི་རྣལ་འབྱོར་རིས་མེད་པ་རྟག་པ་དང་ཆད་པ་སྤངས་པ་འཇིག་རྟེན་པའི་དཔེ་ལས་འདས་པ་ཡོད་པ་དང་མེད་པའི་བློ་ཡོངས་སུ་སྤངས་པ་གཞོན་ནུ་མའི་
Chinese
远离存在与不存在等等戏论的一切边，具有安住于中观的自性，从本初以来（77）就与大乐本体无二无别，是不可分离的。那么，证悟空性的智慧在哪里产生呢？在资粮道的阶段，依靠六支瑜伽的修习，圆满了空性的形象；在加行道的尽头，从一百一十八种风的止息，到十一地尽头二万一千六百种风的止息，在那尽头生起，具有能生起不变化的安乐智慧的自性，向度母杂色母顶礼膜拜。在此，如同在少女的镜子上涂抹颜料一样，完全舍弃了一切偏执，没有被自己的心所测度，而是现量见到，具有令人信服的意义，具有一切殊胜的空性，被称为安住于中观，因为超越了世间的理性和譬喻，远离了一切执着于存在与不存在等等的边。那么，如何舍弃世间的譬喻和理性呢？在世间世俗中，执着于瓶子等等是存在的，（78）虚空中的花朵等等是不存在的，因此在世间世俗中，这两者就变成了存在与不存在的譬喻。同样，瓶子和虚空中的花朵存在与不存在味道相同，这变成了超越世间的譬喻，因为在世间世俗中，这两者没有味道相同。同样，具有一切殊胜的空性不是色法，因为没有微尘；也不是无色法，因为空性的形象现量显现可见。舍弃了一切偏执的空性，那么如何知道它超越了世间的譬喻，以及瓶子和虚空中的花朵在超越世间的譬喻中成为味道相同呢？《无垢光经》中说：在此，为了让瑜伽士们破除一切偏执，金刚瑜伽是无有分别的，舍弃了常断，超越了世间的譬喻，完全舍弃了存在与不存在的念头，少女的
English
It is inseparable, being of the nature of dwelling in the Middle Way, free from all extremes of elaboration such as existence and non-existence, and being of one essence with great bliss from the very beginning (77). Where does the wisdom that realizes emptiness arise? In the stage of the accumulation phase, the form of emptiness is perfected by relying on the yoga of the six branches; at the end of the path of joining, from the cessation of one of the one hundred and eighteen winds, to the cessation of twenty-one thousand six hundred winds at the end of the eleventh ground, at the end of which it arises, having the nature of generating the unchanging bliss wisdom, I prostrate and pay homage to the goddess Samantabhadri. Here, like applying paint to the mirror of young women, completely abandoning all partiality, not measured by one's own mind, but seeing it directly, having a convincing meaning, the emptiness that possesses all excellence is called dwelling in the Middle Way, because it transcends all worldly reasoning and metaphors, and is free from all clinging to extremes such as existence and non-existence. How are worldly metaphors and reasoning abandoned? In worldly convention, it is held that things like vases exist (78), and things like flowers in the sky do not exist, so in worldly convention, these two become metaphors for existence and non-existence. Similarly, the fact that the existence and non-existence of a vase and a flower in the sky have the same taste becomes a metaphor that transcends the world, because in worldly convention, these two do not have the same taste. Similarly, emptiness, which possesses all excellence, is not form, because there are no atoms; nor is it formless, because the form of emptiness is clearly visible. How do we know that emptiness, which has abandoned all partiality, transcends worldly metaphors, and that the vase and the flower in the sky become the same taste in metaphors that transcend the world? It is said in the Stainless Light Sutra: Here, in order for yogis to destroy all partiality, Vajra Yoga is non-discriminating, abandoning permanence and annihilation, transcending worldly metaphors, completely abandoning the thought of existence and non-existence, the young woman's
Tibetan
མེ་ལོང་ལ་པྲ་ཕབ་པ་བཞིན་རང་གི་སེམས་ཀྱིས་མ་ (༧༩)བརྟགས་པ་མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་བ་ཡིད་ཆེས་པའི་དོན་ཅན་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་པ་ན་མཁའ་ལས་བྱུང་བ་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་དབང་པོ་ཐམས་ཅད་པ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བདག་ཉིད་དུ་གནས་པ་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་དགའ་བ་གཏན་ཚིགས་དང་དཔེ་སྤངས་པ་འདིའི་དཔེར་དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པ་གཅིག་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ཏེ་ཆོས་མི་མཐུན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དཔེར་ན་འཇིག་རྟེན་པའི་དཔེ་བུམ་པ་དང་ཆོས་མི་མཐུན་པའི་ཕྱིར་ན་མཁའི་མེ་ཏོག་ནི་མེད་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མེད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་ན་མཁའི་མེ་ཏོག་དང་ཆོས་མི་མཐུན་པའི་ཕྱིར་བུམ་པ་ནི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཡོད་དོ་ཞེས་འདི་གཉིས་ཕན་ཚུན་ཆོས་མི་མཐུན་པའི་དཔེར་འགྱུར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཆད་པ་དང་ཆོས་མི་མཐུན་པའི་ཕྱིར་སྲིད་པ་ནི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཡོད་དོ། །སྲིད་པ་དང་ཆོས་མི་མཐུན་པའི་ཕྱིར་ཆད་པ་ནི་མེད་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མེད་དོ། །ཆད་པའི་སྒྲས་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དངོས་པོ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་དཔེ་བུམ་པ་དང་ན་མཁའི་མེ་ཏོག་འདི་གཉིས་གཅིག་པ་ཉིད་འགྱུར་ཏེ་ཆོས་མི་མཐུན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བུམ་པ་དང་ན་མཁའི་མེ་ཏོག་འདི་དག་འཇིག་རྟེན་ཀུན་རྫོབ་ (༨༠)ཏུ་གཅིག་པ་ཉིད་མེད་ཏེ་ཕན་ཚུན་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །གང་གིས་གང་ཡོད་པ་དེ་ནི་མེད་པར་མི་འགྱུར་ཞིང་གང་མེད་པ་དེ་ནི་ཡོད་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པའི་རང་བཞིན་ལས་སོ། །གང་གིས་ཡོད་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་སེམས་སུ་འགྱུར་བ་དེས་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་རོ། །གང་གིས་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་སེམས་སུ་འགྱུར་བ་དེས་ཡོད་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་ཏེ་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །འདིར་ཡང་སྟོང་པ་ཉིད་དང་སྙིང་རྗེའི་བདག་ཉིད་གཟུགས་རྣམ་པར་དག་པའི་སེམས་གཞོན་ནུ་མའི་པྲ་ཕབ་པ་ལྟ་བུ་ནི་གཟུགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་མ་ཡིན་ཏེ་རྡུལ་ཕྲ་རབ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཟུགས་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་མ་ཡིན་ཏེ་སྟོང་པའི་གཟུགས་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་ཀུན་རྫོབ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་གཟུགས་ཅན་དང་སྟོང་པ་ཉིད་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་གཟུགས་ཅན་ཏེ་འཇིག་རྟེན་པའི་དཔེ་ལ་འདས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། སེམས་གང་ཡོད་པའི་སེམས་དེ་ནི་སེམས་མེད་པ་རྟག་པ་དང་ཆད་པའི་ཆོས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དང་བྲལ་བ་སྟོང་པ་ཉིད་དང་སྙིང་རྗེ་དབྱེར་མེད་པའོ། །དོན་དམ་པའི་བདེན་པས་སེམས་གཉིས་ཀ་ཆོས་མི་མཐུན་པའི་ཕྱིར་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་ལས་འདས་པ
Chinese
如同在镜子上印上的影像一般，自己的心没有经过（79）观察，却能直接见到，这是具有确信意义的。在一切相之中，从虚空中生出，普贤王如来一切自在，安住于一切有情众生的自性之中，俱生喜乐超越了理由和譬喻。就此譬喻而言，有和无成为一体，因为法不相同。例如，世间的譬喻是瓶子，因为法不相同，所以虚空中的花朵完全不存在。同样，因为虚空中的花朵和法不相同，所以瓶子完全存在。因此，这两者互相成为法不相同的譬喻。同样，因为断灭和法不相同，所以存在是完全存在的。因为存在和法不相同，所以断灭是完全不存在的。断灭一词指的是涅槃，是无实体的特征。同样，超越世间的譬喻是瓶子和虚空中的花朵，这两者成为一体，因为法不相同。瓶子和虚空中的花朵在世俗（80）中并不相同，因为它们互相矛盾。凡是存在的，就不会变成不存在；凡是不存在的，就不会变成存在，这是因为有和无的自性。凡是变成存在的特征的心，就不会变成不存在的特征，凡是变成不存在的特征的心，就不会变成存在的特征，因为它们是矛盾的。在这里，空性和慈悲的自性，如少女在镜子上印上的清净的色，不是色的特征，因为没有微尘。不是无色的特征，因为有空性的色。因此，世俗是空性的有色，空性是世俗的有色，因为超越了世间的譬喻。任何存在的心，都是无心，远离常断之法的特征，是空性和慈悲无二无别。以胜义谛而言，两个心因为法不相同，所以超越了有和无。
English
Like an image imprinted on a mirror, one's own mind, without (79) examination, is directly seen, which is of a credible meaning. Among all aspects, arising from the sky, Samantabhadra, all powerful, abides in the nature of all sentient beings, the co-emergent joy transcends reason and metaphor. In this metaphor, existence and non-existence become one, because the dharmas are different. For example, the worldly example is a vase, because the dharmas are different, so the flowers in the sky are completely non-existent. Similarly, because the flowers in the sky and the dharmas are different, the vase is completely existent. Therefore, these two become metaphors for mutually different dharmas. Similarly, because annihilation and the dharmas are different, existence is completely existent. Because existence and the dharmas are different, annihilation is completely non-existent. The term "annihilation" refers to Nirvana, which is the characteristic of non-existence. Similarly, the transcendental example is the vase and the flowers in the sky, these two become one, because the dharmas are different. The vase and the flowers in the sky are not the same in the mundane (80), because they contradict each other. Whatever exists will not become non-existent, and whatever does not exist will not become existent, because of the nature of existence and non-existence. Whatever becomes the characteristic of existence in the mind will not become the characteristic of non-existence. Whatever becomes the characteristic of non-existence in the mind will not become the characteristic of existence, because they are contradictory. Here, too, the nature of emptiness and compassion, like the pure color imprinted on a mirror by a young girl, is not the characteristic of color, because there are no atoms. It is not the characteristic of formlessness, because there is the form of emptiness. Therefore, the conventional is the form of emptiness, and emptiness is the form of the conventional, because it transcends worldly metaphors. Whatever mind exists is mindless, free from the characteristics of permanence and annihilation, and is the inseparability of emptiness and compassion. In terms of ultimate truth, the two minds transcend existence and non-existence because the dharmas are different.