Tibetan
བཏུས་པའི་ལུང་འདིར་བསྡུས་པ། ཀུན་རྫོབ་ཞེས་པ་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་མི་བདེན་པའི་སྒྲ་ཡིན་པས། གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་གཉིས་སུ་བརྟགས་པ་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་སྣང་བ་ལྟར་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། འཕགས་པ་བྱམས་པའི་ཞལ་སྔ་ནས། །དོན་དང་སེམས་ཅན་བདག་རྣམ་རིག །སྣང་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི། །རབ་ཏུ་སྐྱེ་བ་དེ་དོན་མེད། །དེ་མེད་པས་ནི་དེ་ཡང་མེད། །ཅེས་ཀུན་བརྟགས་པའི་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་ནི་སྣང་བ་ལྟར་མེད་པ་ཉིད་དུ་གསུངས་སོ། །འོ་ན་བདེན་ (༦༤༤)པར་ཇི་ལྟར་བཞག་ཅེ་ན། མ་བརྟགས་པའི་བློ་ཀུན་རྫོབ་པའི་ངོར་བདེན་པ་ཆུ་ནང་གི་ཟླ་བ་ལྟ་བུ་སྟེ། མེད་བཞིན་དུ་ཡང་སྣང་བ་ཙམ། །དེ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་མ་བརྟགས་པའི་བློའི་ངོར་མི་བསླུ་བས་བདེན་པར་རྣམ་པར་བཞག་པའོ། །འོ་ན་བསླུ་བ་མེད་པ་དེ་ཉིད། །དོན་བྱེད་ནུས་པ་གང་ཡིན་པ། །དེ་ནི་དོན་དམ་ཉིད་དུ་བརྗོད། །ཅེས་རིགས་པའི་གཞུང་ལས་གསུངས་པ་མ་ཡིན་ནམ། ཞེ་ན། འདི་ཡང་རྣམ་གྲངས་པར་བཞག་པ་ནི་ཡོད་མོད་ཀྱི། ཆོས་ཉིད་ཀྱི་རིགས་པའི་རྗེས་སུ་འབྲེལ་བའི་དོན་དམ་པ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་བཅོ་བརྒྱད་ཀྱི་རྣམ་པར་བཤད་པ་ཉིད་ཏེ། དེ་འདྲ་བའི་བདེན་པ་གཉིས་གཉིས་སུ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ནི་ཟུང་འཇུག་གི་ཡེ་ཤེས་སུ་བརྗོད་པ་ཡིན་ཏེ། སློབ་དཔོན་ཡེ་ཤེས་སྙིང་པོས། ཇི་ལྟར་སྣང་བ་དེ་ཁོ་ན། །ཀུན་རྫོབ་གཞན་ནི་གཅིག་ཤོས་ཡིན། །ཞེས་དང་། ཀུན་རྫོབ་དེ་ལ་ཡང་། ཀུན་རྫོབ་ཙམ་དང་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་གཉིས་སུ་དབྱེ་བར་བཞེད་ནས། སྣང་དུ་འདྲ་ཡང་དོན་བྱེད་དག །ནུས་པའི་ཕྱིར་དང་མི་ནུས་ཕྱིར། །ཡང་དག་ཡང་དག་མ་ཡིན་པའི། །ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ནི་དབྱེ་བ་བྱས། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་བཤད་པའི་ (༦༤༥)བདེན་པ་གཉིས་པོ་འདི་ཡང་ཆོས་ཅན་དང་ཆོས་ཉིད་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་དེ་ཉིད་དང་གཞན་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཡིན་པས་གཅིག་དང་ཐ་དད་གང་དུ་ཡང་བརྗོད་དུ་མེད་དོ། །ཚུལ་འདི་ནི་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཀྱིས་རྟོགས་ཤིང་ཁོང་དུ་ཆུད་ནས་གདུལ་བྱ་གཞན་ལ་བསྟན་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་ཀྱང་ཡིན་པས་བདེན་པ་གཉིས་ཀྱི་དོན་འདི་ལྟ་བུ་ལ་བརྟེན་ནས་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་དེ་རྟོགས་པར་བྱེད་པའི་སོ་སོར་རྟོག་པའི་ཤེས་རབ་དེས་བསྐྱེད་པའི་གཉེན་པོ་ནི། སྦྱོང་བྱེད་ཀྱི་ལམ་ཡིན་པར་སྔགས་དང་རྣལ་འབྱོར་སྦྱོང་བ་དང་དབུ་མའི་གཞུང་རྣམས་ལས་གསལ་བར་བཤད་ཅིང་། སྦྱང་གཞི་ལ་ཡོད་པའི་ཉོན་མོངས་པ་ཇི་སྙེད་དཔེ་དགུས་མདོར་བསྡུས་པ་དྲུག་བཅུ་རྩ་བཞིའི་གྲངས་བཞིན་རྣམ་པར་སྦྱངས་པ་ལས་དྲི་མ་མེད་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་དྲུག་བཅུ་རྩ་བཞི་ལ་སོགས་པ་སྦྱང་གཞི་དང་སྦྱོང་བྱེད་སྦྱངས་འབྲས་ཀྱི་ཆོས་ཀུན་འཐད་པ་དང་བཅས་པ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་སྦྱང་གཞིའི་དྲི་མ་རྣམས་སྦྱོང་བར་བྱེད་པའི་ལམ་གྱི་གཙོ་བོ་ནི་བདེན་པ་གཉིས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་ལ་སྦྱོང་བའི་སོ་སོར་རྟོག་པའི་ཤེས་རབ་ཡིན་ཏེ། ཇི་སྐད་དུ་འགྲེལ་བ་འཇིགས་མེད་ལས། སངས་རྒྱས་ (༦༤༦)རྣམས་ཀྱིས་ཆོས་བསྟན་པ། །བདེན་པ་གཉིས་ལ་ཡང་དག་བརྟེན། །འཇིག་རྟེན་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་དང་། །དམ་པའི་དོན་གྱི་བདེན་པའོ། །གང་དག་བདེན་པ་དེ་གཉིས་ཀྱི། །རྣམ་དབྱེ་རྣམ་པར་མི་ཤེས་པ། །དེ་དག་སངས་རྒྱས་བསྟན་པ་ནི། །ཟབ་མོའི་དེ་ཉིད་རྣམ་མི་ཤེས། །སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཀྱིས་ཆོས་བསྟན་པ་ནི་བདེན་པ་གཉིས་པོ་འདི་དག་ལ་བརྟེན་ནས་བྱུང་སྟེ། འཇིག་རྟེན་པའི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་རྣམས་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་སྟོང་པ་རྣམས་ལ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་མ་གཏོགས་པ་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བར་མཐོང་བ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། དེ་ནི་དེ་དག་ཉིད་ལ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་བདེན་པ་ཉིད་ཡིན་པས་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པའོ། །དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་ནི་འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་ཐུགས་སུ་ཆུད་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བ་མེད་པར་གཟིགས་པ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། དེ་ནི་དེ་ཉིད་ལ་དོན་དམ་པར་བདེན་པ་ཉིད་ཡིན་པས་དོན་དམ་པའི་བདེན་པའོ། །དེ་ལ་གང་དག་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་དང་། དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་དེ་ལྟར་མི་ཤེས་པ། དེ་དག་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་ཟབ་མོའི་དེ་ཉིད་རྣམ་པར་མི་ཤེས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་འདི་མཉམ་དུ་སྨྲ་ (༦༤༧)བར་འདོད་པའི་དོན་ནི། ཆོས་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་དེ་ཉིད་ཡིན་ན། ཐ་སྙད་ཀྱི་བདེན་པ་གཉིས་པ་འདི་ཅི་དགོས་སྙམ་ན་དེ་ལ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། ཐ་སྙད་ལ་ནི་མ་བརྟེན་པར། །དམ་པའི་དོན་ནི་བསྟན་མི་ནུས། །དམ་པའི་དོན་ལ་མ་བརྟེན་པར། །མྱ་ངན་འདས་པ་ཐོབ་མི་འགྱུར། །གང་གི་ཕྱིར་ཐ་སྙད་ལ་མ་བརྟེན་པར་དོན་དམ་པ་བསྟན་པར་མི་ནུས་པ་དང་། གང་གི་ཕྱིར་དོན་དམ་པ་ལ་མ་བརྟེན་པར་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཐོབ་པར་མི་འགྱུར་བ་དེའི་ཕྱིར། བདེན་པ་གཉིས་ཀ་བསྟན་དགོས་སོ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདིར་དབུ་མ་པ་བྱིས་པའི་བློ་ཅན་གང་དག །བདེན་པ་གཉིས་ཀྱི་དོན་སངས་རྒྱས
Chinese
此乃集聚之圣教。所谓“世俗”一词，是指在任何情况下都不真实的音声。因此，被认为是能取和所取的二元，在任何情况下都如显现般不存在。如圣者慈氏所言： “义与有情我，识之显现相， 生起即无义，无彼彼亦无。” 如是，所有被臆测的能取和所取之显现，都被宣说为如显现般不存在。那么，如何安立为真实呢？未经观察的意识，在世俗的层面是真实的，犹如水中的月亮，虽然不存在，却仅仅是显现。如云：“彼乃世俗之谛。”如是，在未经观察的意识层面，由于不欺骗，而被安立为真实。那么，不欺骗的彼者， “何为能作义，彼即是胜义。” 难道不是如理之论中所说吗？答：此亦可安立为名相，然与法性之理相关联的胜义谛，即是十八空性的种种解说。如是，具有二谛无二之体性的，即被称为双运之智慧。如学士智藏云： “如何显现即如是，世俗他者乃一异。” 并且，对于世俗，又认为可以分为仅仅是世俗和世俗谛二者。因此， “显现虽相似，然作义不同， 以能与不能，立正与非正， 世俗之差别。” 如是宣说之故。如是所说的这二谛，也如具法与法性一般，从彼性和异性中解脱，因此不可说是单一或他异。此理乃是诸佛世尊所证悟和领会，并向其他所化众生所开示的一切佛法的要义，因此依靠如此的二谛之义，以能证悟胜义谛的各别自证智所生起的对治，即是清净之道的道理，在密咒和瑜伽的修习以及中观的论典中都有清晰的阐述。而所要清净的，是存在于所净基上的所有烦恼，究竟有多少呢？
English
This is a collection of teachings. The term "conventional" refers to a sound that is not true in any way. Therefore, the duality of grasper and grasped, which is considered to exist, is non-existent in all respects as it appears. As the noble Maitreya said: "Meaning and sentient beings, the appearance of consciousness, Arising is meaningless, without it, it is also without." Thus, all the appearances of grasper and grasped that are conceived are said to be non-existent as they appear. How, then, is it established as true? Unexamined mind, on the conventional level, is true like the moon in water, which, though non-existent, is merely an appearance. As it is said, "That is the conventional truth." Thus, on the level of unexamined mind, it is established as true because it is not deceptive. Then, that which is not deceptive, "What is capable of doing meaning, that is the ultimate." Is it not as said in the treatises of reasoning? Answer: This can also be established as a nominal term, but the ultimate truth, which is related to the reasoning of the nature of reality, is the various explanations of the eighteen emptinesses. Thus, that which has the characteristic of being non-dual in the two truths is called the wisdom of union. As the teacher Yeshe Nyingpo said: "How it appears is just so, the other conventional is one other." And, for the conventional, it is also considered that it can be divided into merely conventional and conventional truth. Therefore, "Although appearances are similar, the meaning of doing is different, Because of being able and unable, establishing correct and incorrect, The difference of the conventional." Thus it is said. These two truths, which have been explained in this way, are also liberated from thatness and otherness, just like the possessor of qualities and the nature of reality, so it cannot be said to be one or other. This principle is what all the Buddhas, the Bhagavat, have realized and understood, and is also the meaning of all the teachings taught to other disciples, so relying on such a meaning of the two truths, the antidote generated by the wisdom of individual self-awareness that realizes the ultimate truth is the path of purification, which is clearly explained in the practice of mantra and yoga, and in the treatises of Madhyamaka. And what is to be purified is all the afflictions that exist on the basis of purification, how many are there?
Chinese
总而言之，就像六十四的数目一样，通过对六十四种无垢佛陀功德等的修习，阐述了修习的基础、修习的方法和修习的成果等一切有道理的法。因此，去除修习基础的垢染的主要方法，就是修习二谛之理的辨别智慧。正如《释论·无畏》中所说：诸佛（646）所说法，真实依于二谛。世间世俗谛，及胜义谛。若人于此二，不能善分别，彼则不了知，如来深妙理。诸佛薄伽梵所说之法，皆依于此二谛而生。所谓世间世俗谛，即诸法本性空寂，然世间颠倒，见一切法生起。此于彼等而言，乃世俗之真实，故名世俗谛。胜义谛者，乃圣者不颠倒，如实证知，见一切法不生。此于彼等而言，乃胜义之真实，故名胜义谛。若有人不能如是分辨世俗谛与胜义谛，则彼人不能了知佛陀甚深之理。此处想要一并说明的意义是：如果一切法无生之胜义谛本身就存在，那么还需要这第二种名言谛做什么呢？对此应作解释：不依世俗谛，不能示胜义。不依胜义谛，不能得涅槃。因为不依赖世俗谛，就无法揭示胜义谛；因为不依赖胜义谛，就无法获得涅槃。因此，必须宣说二谛。这里有些中观派的幼稚之人，认为二谛之义与佛陀
English
In short, just as the number sixty-four, by practicing the sixty-four stainless Buddha qualities and so on, it explains all the reasonable dharmas of the basis of practice, the method of practice, and the result of practice. Therefore, the main method of removing the defilements of the basis of practice is the wisdom of discriminating awareness that cultivates the truth of the two truths. As it is said in the commentary 'Fearless': The Buddhas (646) teach the Dharma, truly relying on the two truths. The worldly conventional truth, and the truth of the ultimate meaning. Those who do not know the distinction between these two, they do not understand the profound reality of the Buddha's teachings. The Dharma taught by the Buddhas, the Bhagavad-bhagavats, arises from relying on these two truths. The so-called worldly conventional truth is that all dharmas are empty in nature, but the world is inverted, seeing all dharmas arise. This is the conventional truth for them, hence it is called the conventional truth. The ultimate truth is that the noble ones, without inversion, realize the truth, seeing that all dharmas do not arise. This is the ultimate truth for them, hence it is called the ultimate truth. If someone does not know the distinction between the conventional truth and the ultimate truth, then they do not understand the profound reality of the Buddha's teachings. Here, the meaning that I want to explain together is: if the ultimate truth of all dharmas being unborn exists, then what is the need for this second conventional truth? To this, it should be explained: Without relying on the conventional, the ultimate cannot be shown. Without relying on the ultimate, Nirvana cannot be attained. Because without relying on the conventional, the ultimate cannot be revealed; because without relying on the ultimate, Nirvana cannot be attained. Therefore, both truths must be taught. Here, some childish Madhyamikas think that the meaning of the two truths and the Buddha