Tibetan
མ་ནི་བྱིན་པའམ་རྗེ་ངར་ལ་གནས་པའི་རྩའོ། ༤།དགའ་བ་ཐམས་ཅད་བསྡུས་ནས་དེ་ལ་རྗེས་སུ་ཆགས་པའི་སྡུག་གུ་མའམ། དགའ་བྱེད་མ་སྟེ། རྐང་བའི་སོར་མོ་དང་འབྲེལ་བའི་རྩའོ། ༥།དངོས་གྲུབ་སྦྱིན་ཅིང་གྲུབ་པར་བྱེད་པས་གྲུབ་མ་སྟེ་རྐང་པའི་བོལ་གོང་གི་རྩའོ། ༦།མེའི་རང་བཞིན་ཡིན་པས་ཉོན་མོངས་པ་བསྲེགས་པར་བྱེད་པ་འཚེད་མ་ནི་ལུས་ཀྱིས་རྐང་བའི་མཐེ་བོང་ལ་གནས་པའི་རྩའོ། ༧།ཆུ་ཁམས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ལྷ་མོའི་རང་བཞིན་ཡིན་པས་ཡིད་བཟང་མ་ནི་པུས་མོའི་གཉན་གོང་ན་གནས་པའི་རྩ་སྟེ། ༨དཀར་ཆ་འབབས་པའི་ཕྱིར་སྐུའི་འཁོར་ལོ་ས་འོག་ལ་སྤྱོད་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། རྡོ་རྗེ་མཁའ་འགྲོའི་རྒྱུད་ལས། ཉི་ཤུ་རྩ་བཞིའི་དབྱེ་བ་ཡིས། །སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ཡིན། །གནས་རྣམས་དག་ནི་ཐམས་ཅད་དུ། །རྩ་རྣམས་ཀུན་ནི་ཡང་དག་བཅད། ཅེས་དང་། སམྦུ་ཊི་ལས། རང་གི་ནང་དང་ཕྱི་རོལ་གནས། །སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ལ། །ཉི་ཤུ་རྩ་བཞིར་དབྱེ་བ་ཡིས། །མཁའ་འགྲོ་མ་ནི་ཀུན་གྱི་གནས། །ཐམས་ཅད་དུ་ནི་ཡང་དག་བཤད། །འདི་དག་གནས་སུ་མཁའ་འགྲོ་མ། །རྩ་ཡི་གཟུགས་ཀྱིས་ཡང་དག་གནས། །ཞེས་དང་། རིན་ཆེན་འབར་བའི་རྒྱུད་ལས། །སྐུ་ལ་བརྒྱད་དེ་གསུང་ལ་བརྒྱད། །ཐུགས་ལ་བརྒྱད་དེ་ཉི་ཤུ་བཞི། །ར་ལི་ཉི་ཤུ་བཞི་རུ་ངེས། །ཞེས་སོ། འདིར་རྐྱང་མ་ལས་གྱེས་པ་བཅུ་བཞི་དང་། རོ་མ་ལས་གྱེས་པ་བཅུ་ཞེས་པའི་ལུགས་ལ། རྐྱང་མ་ལས་གྱེས་པའི་ལ་ནི། བསམ་པའི་སྒོ་ནས་ཤེས་རབ་དང་། ལུས་ཀྱི་སྒོ་ནས་ཐབས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཟླ་བ་ཡར་ངོས་ཆ་རྣམ་པར་དག་པ་དང་། ཅིག་ཤོས་ལ་བསམ་པའི་སྒོ་ནས་ཐབས་དང་ལུས་ཀྱི་སྒོ་ནས་ཤེས་རབ་ཟླ་བ་མར་གྱི་ཆ་རྣམ་པར་དག་པ་ཉིད་དུ་རིམ་པ་ལྟར་འདོད་དོ། །དེ་དག་ཏུ་ཁམས་ཀྱི་སྙིགས་མ་ཉེར་བཞི་འབབས་པའི་ཕྱིར་དང་། ཕྱི༵་རོལ་གྱི་གནས་ཉེར་བཞིའི་འཕྲོ་གཞི། ན༵ང་རྡོ་རྗེའི་ལུས་ལ་རྫོགས་པ་དང་། གཞ༵ན་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་འཁོར་ལོར་བདེ་མཆོག་གི་ཐུགས་གསུང་སྐུའི་དཔའ་བོ་དང་རྣལ་འབྱོར་མ་གནས་པའི་དབང་གིས་གཙོ་མོ་ཉེར་བཞིར་རྣམ་པར་བཞག་པའོ། ། གཉིས་པ་ནི། སྙིང་ཀའི་པདྨའི་དབུས་དང་ཕྱོགས་ཀྱི་འདབ་མ་རྣམས་ལ་རྣམ་པ་གསུམ་གྱིས་དཀྲིས་པས་སུམ་སྐོར་མ་ནི་སྙིང་གའི་ཤར་ན་གནས་པའི་རྩའོ། །འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་དང་ལྡན་པའི་འདོད་མ་ནི་ལྷོ་ན་གནས་པ་དང་། རྩ་རླུང་གི་ཁྱིམ་གྱི་བདག་པོ་ཡིན་པས་ཁྱིམ་མ་ནུབ་དང་། གཏུམ་པའི་ལས་བྱེད་པའི་གཏུམ་མ་ནི་བྱང་ན་གནས་པའི་རྩའོ། །འཆི་བའི་བདུད་འཇོམས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་དང་། རྩ་གཞན་དུ་ཁམས་དང་རླུང་རྒྱུ་བ་ལ་འདིའི་གེགས་བྱེད་ཅིང་། རང་གི་ནང་དུའང་འཆི་བའི་ཚེ་མ་གཏོགས་མི་རྒྱུ་བས་དུས་ཀྱི་རྩའམ། རྣལ་འབྱོར་རྣམས་ཀྱི་འགོགས་པ་ཞེས་གསུངས་སོ། །སློབ་དཔོན་ཨ་བྷྱའི་འཆི་བའི་དུས་དང་རྣལ་འབྱོར་བས་ལམ་བསྒོམ་སྟོབས་མ་གཏོགས་ཁམས་མི་འབབས་པར་གསུངས་སོ། །བདུད་བྲལ་མ་དེ་ནི་དབུ་མ་ལ་འཁྲིལ་ནས་དབུས་ཀྱི་ཆར་གནས་ཤིང་། ཡར་གྱི་རྩེ་མོ་ལྕེ་ཆུང་ལ་ཟུག་གོ །རྩེ་མོ་གཞན་ལུས་ཀྱི་སྟོད་སྨད་ཐམས་ཅད་དུ་ཁྱབ་པའོ། །དེ་ལྟ་བུའི་རྩ་ལྔ་པོ་འདི་རྩ་འཁོར་གྱི་སྙིང་ཀའི་དབུས་སུ་གནས་པར་སྔར་སམྦུ་ཊིའི་རྒྱུད་ལུང་དྲངས་བས་བསྟན་པའོ། །དེའི་སྟེང་དུ་རོ་རྐྱང་དབུ་མ་གསུམ་བསྣན་ཏེ། འབྱུང་བ་བཞིའམ་ཡན་ལག་གི་རླུང་བརྟན་པའི་རྩ་བ་དང་། དཀར་དམར་རླུང་གསུམ་བརྟེན་པའི་དབང་གིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་འབབས་པའི་རྩ་སོ་གཉིས་ཞེས་གསུངས་སོ། ། གསུམ་པ་ནི། དེའི་སྟེང་དུ་སྦས་པའི་རྩ་ལྔ་བསྣན་པས་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་དུ་བྱས་པ་ཡིན་ཏེ། ལྟེ་བ་ཡན་ཆད་ཀྱི་ཨ་ཝ་དྷཱུ་ཏཱིའི་ཡར་སྣ་ལ་ཡིད་བཟང་མ་ཞེས་བྱ། རྩ་གསུམ་འདུས་མདོ་མན་ཆད་ཀྱི་ཨ་ཝ་དྷཱུ་ཏཱིའི་མར་སྣ་ནི་དུང་ཅན་མ། སྙིང་ཀའི་ཤར་ལྷོའི་ནུ་མ་གཡས་ཀྱི་ཐད་དུ་བརྒྱུད་ནས་མགྲིན་པར་ཟུག་པ་རྩ་གླང་ཆེན་ལྕེ་དང་། སྙིང་ཀའི་མདུན་ནམ་ཤར་ཕྱོགས་ཀྱི་རྩ་སྣར་མ་ནི་ཕོ་བར་ཟུག་ཅིང་། སྙིང་ཀའི་གཡས་ཕྱོགས་ཀྱི་རྩ་སེར་སྐྱ་ནི་རོ་མ་དང་འབྲེལ་བ་སྟེ། གོ་རིམ་བཞིན་དུ་སྲོག་དང་ཐུར་སེལ་གྱེན་རྒྱུ་མེ་མཉམ་ཁྱབ་བྱེད་ཀྱི་རླུང་བརྟེན་པས། རྩ་འདི་རྣམས་ཀྱི་ཡང་ཕྲན་གྲངས་མེད་པས་ལུས་ཀྱི་ཆ་ཤེས་ཀུན་ལ་ཁྱབ་པས་ན་རླུང་ལྔའི་ལམ་སྲང་དུ་གྱུར་པའོ། །འདི་དག་ལ་སྦས་པའི་རྩ་ལྔ་ཞེས་གསུངས་པ་ནི། བདེ་མཆོག་ཏུ་སྦས་པ་དང་། དགྱེས་རྡོར་གྱི་རྒྱུད་ལས་ཀྱང་རྩའི་གཙོ་མོ་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་ཞེས་གསུངས་ཀྱང་། འདི་ལྔའི་ངོས་འཛིན་གསལ་བོར་མ་མཛད་པའི་ཕྱིར་སྦས་པ་ཡིན་གྱི་སུམ་སྐོར་ལ་སོགས་པ་ལྔ་ནི་དགྱེས་རྡོར་སམྦུ་ཊི་མཁའ་འགྲོ་རྒྱ་མཚོའི་རྒྱུད། རྡོ་རྗེ་མཁའ་འགྲོའི་རྒྱུད་སོགས་ལས་བྱུང་བས་མ་སྦས་པར་མངོན་ནོ། །འོན་ཀྱང་དབུ་མ་དང་འབྲེལ་བའི་རྩ་བཅུ་བོ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ལ་སྦས་པའི་རྩ་ཞེས་བསྟན་པ་ནི། སྙིང་གའི་འོད་གསལ་མི་ཤིགས་པ་ལས་ལངས་ནས་གཟུགས་སོགས་ཡུལ་ལ་འཇུག་པ་དང་། ལམ་དུས་སུ་དེ་རྣམས་ཀྱི་བྱེད་པ་བཅིངས་བས་རྟགས་བཅུ་འཆར་བའི་རྩ་བར་གྱུར་བས་སྦས་པ་སྟེར་ས་བོན་ནམ
Chinese
第四，摩（藏文），是给予或位于锐利之处的脉。第五，聚集一切喜悦，并随之生起贪恋的悦意母，或作乐母，是与脚趾相连的脉。第六，施予成就并使之成就，故名成母，是位于脚踝骨之上的脉。第七，因其为火的自性，故能焚烧烦恼，焚母是身体位于脚大拇指的脉。第八，因其为水界智慧之女神的自性，故名善意母，是位于膝盖骨之上的脉。由于白色成分流淌，因此被称为身之轮在地下运行。如《金刚空行续》所说：“以二十四的分类，是身语意之轮。所有这些处所中，所有脉都被完全确定。”又如《桑布扎续》所说：“存在于自身内外，在身语意之轮中，以二十四的分类，是所有空行母的处所。在所有这些处所中，空行母以脉的形式真实存在。”又如《宝焰续》所说：“身有八，语有八，意有八，共二十四。确定为二十四处。”在此，按照从左脉分出十四，从右脉分出十的说法，从左脉分出的支脉，从思维的角度来说是智慧，从身体的角度来说是方便的自性，是上弦月的清净部分。另一种说法是，从思维的角度来说是方便，从身体的角度来说是智慧，是下弦月的清净部分，依次如此认为。为了使二十四种界的分泌物在其中流淌，外在的二十四处是基础，内在圆满于金刚身，其他则由于胜乐轮的身语意勇士和瑜伽母安住于坛城之轮中，因此被划分为二十四位主母。第二，以三种方式缠绕于心间莲花的中央和四方花瓣上的三匝母，是位于心间东方的脉。具有一切欲望功德的欲母位于南方，由于是脉气之家的主人，故家母位于西方，行持暴怒事业的暴怒母位于北方的脉。降伏死亡之魔
English
4. Ma (藏文), the vein that bestows or resides in sharpness. 5. The delightful mother who gathers all joys and arises with attachment to them, or the joyful mother, is the vein connected to the toes. 6. Because she bestows and accomplishes siddhis, she is called Accomplishing Mother, the vein located above the anklebone. 7. Because she is of the nature of fire, she burns away afflictions. Burning Mother is the vein located on the big toe of the foot. 8. Because the white element flows, it is called the wheel of the body moving underground. As the Vajra Dakini Tantra says: "With the division of twenty-four, they are the wheels of body, speech, and mind. In all these places, all the veins are completely determined." Also, as the Sambhuti Tantra says: "Existing within and without oneself, in the wheels of body, speech, and mind, with the division of twenty-four, they are the places of all the dakinis. In all these places, the dakinis truly exist in the form of veins." Also, as the Jewel Flame Tantra says: "Eight for the body, eight for the speech, eight for the mind, twenty-four in total. It is determined as twenty-four places." Here, according to the system of fourteen branching from the left channel and ten branching from the right channel, the branches from the left channel, from the perspective of thought, are wisdom, and from the perspective of the body, are the nature of skillful means, the pure part of the waxing moon. The other is that from the perspective of thought, it is skillful means, and from the perspective of the body, it is wisdom, the pure part of the waning moon, it is thought of in that order. In order for the twenty-four excretions of the elements to flow in them, the twenty-four external places are the basis, the inner is perfected in the vajra body, and the others are divided into twenty-four chief mothers because the heroes and yoginis of the body, speech, and mind of Chakrasamvara reside in the mandala wheel. Second, the triple-coiled mother, coiled in three ways around the center and the surrounding petals of the lotus in the heart, is the vein located in the east of the heart. The Desire Mother, who possesses all the qualities of desire, is located in the south, and because she is the mistress of the house of channels and winds, the House Mother is located in the west, and the Fierce Mother, who performs fierce actions, is the vein located in the north. Subduing the Mara of death.
Chinese
为了息灭（烦恼），并且阻止脉中的气和其他物质运行，而且自身除了死亡时不会运行，所以说是时脉，或者说是瑜伽士的障碍。阿阇黎阿毗炎说，除了死亡时和瑜伽士以修道力之外，精液不会下降。断魔母依附于中脉，位于中央部分，上面的顶端刺入小舌。其他顶端遍布身体的上下各处。如是这五脉位于脉轮的心间中央，如前引用的胜乐金刚续中所述。在其上加上左、右、中三脉，作为四大或支分气稳定的根本，以及依靠白、红、气三者而降下菩提心的三十二脉。第三，在其上加上五个隐藏脉，成为三十七脉。脐以上的阿瓦都帝脉的上端称为意贤母，三脉交汇处以下的阿瓦都帝脉的下端是海螺母，心间东南方向的右乳旁延伸至喉咙的是象舌脉，心间前方或东方的鼻脉刺入胃部，心间右侧的黄白色脉与肉脉相连。依次依靠命气、下泄气、上行气、平住气、遍行气五气，这些脉的细微分支无数，遍布身体的各个部分，因此成为五气的通道。这些被称为五个隐藏脉，在胜乐金刚中是隐藏的，吉祥金刚的续中也说有三十七条主要脉，但由于没有明确指出这五个脉，所以是隐藏的，而三旋等五个脉则来自吉祥金刚、胜乐金刚、空行海续、金刚空行续等，所以不是隐藏而是显现的。然而，与中脉相关的十脉都被称为隐藏脉，这是因为它们从心间的不坏光明中升起，进入色等境，并且在道位时，它们的作用被束缚，成为显现十相的根本，所以是隐藏的，是给予的种子。
English
In order to pacify (afflictions), and to prevent the flow of wind and other substances in other channels, and because it does not flow except at the time of death, it is said to be the time channel, or the obstacle of yogis. Acharya Abhyam said that semen does not descend except at the time of death and by the power of the yogi's practice. The demon-severing mother clings to the central channel, located in the central part, and the upper tip pierces the uvula. The other tips spread throughout the upper and lower parts of the body. These five channels are located in the center of the heart of the channel wheel, as mentioned in the previously quoted Sambhuti Tantra. On top of that, add the three channels of the left, right, and central channels, as the root of the stability of the four elements or limbs, and the thirty-two channels through which the bodhicitta descends due to the reliance on the three, white, red, and wind. Third, adding five hidden channels on top of that makes thirty-seven channels. The upper end of the Avadhuti channel above the navel is called the Mindful Mother, and the lower end of the Avadhuti channel below the junction of the three channels is the Conch Mother. The elephant tongue channel extends from the southeast of the heart, next to the right breast, to the throat. The nasal channel in front of the heart or in the east pierces the stomach, and the yellowish-white channel on the right side of the heart is connected to the flesh channel. In order, relying on the five winds of life wind, downward-clearing wind, upward-moving wind, fire-equalizing wind, and pervading wind, the countless subtle branches of these channels spread throughout all parts of the body, thus becoming the path of the five winds. These are called the five hidden channels, which are hidden in the Chakrasamvara, and the Kalachakra Tantra also says that there are thirty-seven main channels, but since these five channels are not clearly identified, they are hidden, while the five channels such as the three spirals come from the Kalachakra, Chakrasamvara, Dakini Ocean Tantra, Vajra Dakini Tantra, etc., so they are not hidden but manifest. However, all ten channels related to the central channel are shown as hidden channels, because they rise from the indestructible luminosity of the heart and enter objects such as form, and at the time of the path, their functions are bound, becoming the root of the manifestation of the ten signs, so they are hidden, the seed of giving.