Tibetan
རེས་འགའ་ངར་འཛིན་དང་ལུས་གཉིས་ཆུ་དང་འོ་མ་བཞིན་འདྲེས་ཤིང་ཁྱབ་པར་ཡོད་སྙམ་ནའང་མ་ཡིན། ཁྱབ་བྱ་ཐ་དད་པ་བཞིན་ཁྱབ་བྱེད་ཀྱང་ཐ་དད་པར་འགྱུར་བའོ། །དེ་ལྟ་ན་ལུས་ཀྱི་རྡུལ་ཕྲན་གྱི་གྲངས་དང་མཉམ་པའི་ངར་འཛིན་འབུམ་ཕྲག་མང་པོ་དུས་གཅིག་ཏུ་ཡོད་ཅིང་དམིགས་པར་ཐལ་ལོ། །ཡང་ན་འཛིན་པ་དེ་མགྱོགས་པས་བརྒྱུག་སོང་བ་ཡིན་པར་སེམས་ན། རང་རྒྱུད་ཡིན་པས་རྡུལ་ཕྲན་བརྒལ་བའང་དམིགས་དགོས་པ་དང་། སྟོད་སྨད་གཉིས་ཀར་སེན་མོའི་དུས་གཅིག་དུ་རྩེན་པ་མྱོང་བས། བརྒྱུག་པ་མ་ཡིན་པར་ཐག་ཆོད་དེ་གནས་ས་གནས་ལུགས་མ་རྙེད་དུས། གནས་མཁན་གྱི་སེམས་བདག་ཏུ་རྟོག་པ་ལ་ཚུར་བལྟས་ཏེ་བྱད་བཞིན་མཚན་ཉིད་ཅི་འདྲ་ཡོད་སོགས་ཀྱང་གཏན་ལ་ཕབ་པས་ཅི་ཡང་མ་མཐོང་བར་སྟོང་ཞིང་རང་གསལ་འགགས་མེད་དུ་ཤར་བ་ལོངས་སྐུར་རང་གནས་ཆེན་པོར་ངོ་སྤྲད་ཅིང་དེའི་ཐོག་ཏུ་ཐག་བཅད་པར་བྱ་སྟེ། ཀློང་གསལ་ལས། སེམས་ཀྱི་གནས་ས་མ་རྙེད་ན། །སྟོང་གསལ་ངོས་བཟུང་བྲལ་བ་དེ། །ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་རུ་ནི། །སྟོང་གསལ་འགགས་མེད་ངོ་ཡང་སྤྲད། །རྒྱུན་དུ་དེ་ཉིད་ངང་གནས་བྱ། །ཞེས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་སེམས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྔ་མ་འགགས་ནས་མེད་པར་སྣང་བའང་འགྲོ་བྱ་འགྲོ་ཡུལ་འགྲོ་ཚུལ་ཇི་འདྲར་ཡོད་བརྟགས་པར་བྱ་སྟེ། ཡུལ་ལ་ཕར་ཐིམ་མམ། སེམས་ལ་ཚུར་ཞི་སོང་ངམ། བར་ནས་ཆད་སོང་བསམ་དུས། ཡུལ་ལ་ཕར་ཐིམ་པར་མི་སེམས་ཏེ་རྦ་རླབས་ཆུ་རུ་ཐིམ་པ་ལྟར་སེམས་ལ་ནུབ་པར་སྣང་ན། ནུབ་བྱ་ནུབ་ཡུལ་གཉིས་དུས་གཅིག་ཏུ་ཡོད་པ་དམིགས་དགོས་པ་དང་། ཡང་སྔ་མ་གནས་འགྱུར་ནས་ཕྱི་མ་རུ་དཔེར་ན་ལྕགས་གནས་འགྱུར་ཏེ་གསེར་དུ་སྣང་བ་ལྟར་སོང་བར་མཐོང་ནའང་། འགྱུར་བྱའི་སེམས་ཀྱི་རང་མཚན་ལ་གཞལ་ན་ཅི་ཡང་ངོས་བཟུང་མེད་དུས་རི་བོང་གི་རྭ་གནས་འགྱུར་ཏེ། མོ་གཤམ་གྱི་བུ་རུ་གྱུར་བ་ལྟར་མི་སྲིད་པ་ཞིག་དང་། ཡང་འགྱུར་བྱའི་སེམས་སྔ་མ་མ་འགགས་བར་དུ་ཕྱི་མར་རུང་བ་མ་ཡིན་ལ། འགགས་ནས་ཕྱི་མ་དེ་སྔ་མ་མ་ཡིན་ཏེ་ཞིག་པ་དངོས་མེད་ཡིན་པས་སོ། །དེ་ལྟར་རྩ་བ་བཅད་པས་འགྲོ་བྱ་འགྲོ་བྱེད་བྲལ་བའི་བློ་འདས་ཀུན་ཁྱབ་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ནི་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་རང་བབས་ཀྱི་དགོངས་པར་ངོ་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། ཀློང་གསལ་ལས། འགྲོ་བྱ་འགྲོ་བྱེད་མཁན་པོ་མེད། །དེས་ན་སེམས་ཉིད་སྐྱེ་འགགས་མེད། །སྤྲུལ་པའི་སྐུ་རུ་ངོ་ཡང་སྤྲད། །ཅེས་སོ། །དེ་དག་གིས་དུས་སུ་སེམས་ཀྱིས་སེམས་བཙལ་བས་ཤིན་ཏུ་བྲེལ་ཞིང་།སེམས་རང་གིས་རྟག་ཏུ་རང་ཡོད་པར་དམིགས་ནས་སོ་ཚིས་དགགས་སྒྲུབ་སྣ་ཚོགས་རྐྱེན་ཀྱང་། ད་ནང་དུ་རང་བཙལ་བ་ན་མ་རྙེད་པས་འདི་ཞེས་གཟའ་སོས་ཡུལ་དང་། གཏད་འཛིན་སེམས་ཀྱི་ངོས་བཟུང་ཅི་ཡང་མེད་པ་དང་། གནས་པའི་ས་བཙལ་བའི་མོད་ལ་རྟེན་བརྟེན་པ་དང་བཅས་པའི་གནས་ཚུལ་ཚུགས་ཐུབ་དུ་གྲུབ་པ་མ་དམིགས་པས་རང་སྟོང་། བྱུང་གནས་འགྲོ་གསུམ་ཡོད་མེད་རྟག་ཆད་གཅིག་ཐ་དད་གང་གི་ངོ་བོར་ཡང་ངོས་བཟུང་རྒྱུ་མེད་པས་དྲན་རིག་རྗེས་མེད་དུ་ཧར་སང་ཞིང་། ཡུལ་མེད་སེམས་གྲོལ་གྱི་གནས་ལུགས་ཀྱི་ཕུ་ཐག་འཁྲུས་པ་ནི། སྐུ་གསུང་ཐུགས་རྩ་བའི་རྒྱུད་ཆེན་པོ་ལས། སྙིང་པོ་རང་བྱུང་ཅི་ཡང་མེད། །དང་པོ་འགྱུ་བ་བྱུང་ས་མེད། །བར་དུ་འགྱུ་དྲན་གནས་ས་མེད། །མཐའ་མ་འགྱུ་དྲན་འགྲོ་ས་མེད། །བྱུང་ས་མེད་དོ་གཞི་ཡི་དྲས་ཐག་ཆོད། །ཡུལ་མེད་རྟེན་བྲལ་ཅི་ཡང་མེད། །ཅེས་སོ། ། གཉིས་པ་ནི། གང་དྲན་འགྱུ་བ༴ ནས། བསྒོམ་མོ། །དེ་ལྟར་རྩ་བ་བཅད་པས་སེམས་ཆད་ནས་བསྒོམ་བྱུང་རང་ཤུགས་ཀྱིས་རྒྱུད་ལ་ཤར་ཏེ། གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་རྣམ་པ་གང་དྲན་དང་འགྱུ་བའི་རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་ཆབ་རོམ་ཆུ་རུ་ཞུ་བ་ལྟར་ཨར་སང་ཞིང་། སྣང་བ་གང་ལའང་ཆགས་ཐོགས་མེད་པར་ཟང་ཐལ། རང་རྒྱུད་ཀྱི་ཉོན་མོངས་པས་བཅིངས་པ་ཐམས་ཅད་མ་བཀྲོལ་ཤུགས་ཀྱིས་ཁྲོལ་བར་གྲོལ་ནས། རྣམ་རྟོག་སེམས་གྱི་གནས་ལུགས་རྒྱུན་དུ་རང་གྲོལ་ཆེན་པོ་དེར་འདུག་པའམ། གཟུང་འཛིན་སྒྲོ་བཏགས་གྱི་དྲི་མས་ནག་པོར་བྱས་ཏེ་འཁྲུལ་བའི་མཚང་ཤེས་པ་ཞིག་འབྱུང་སྟེ། མ་བྱུང་གི་བར་དུ་དཔྱད་འཇོག་སྤེལ་མའི་སྒོ་ནས་བསྒོམ་སྟེ་སེམས་སྦྱང་བར་བྱ་དགོས་པས་ན། རྡོ་རྗེ་གུར་ལས། །སེམས་ཀྱི་རྡོ་རྗེ་ལས་བྱུང་བའི། །སེམས་ཅན་སྣ་ཚོགས་རང་བཞིན་ཅན། །སེམས་ནི་རང་གི་རྣམ་རྟོག་གིས། །སྐྱེ་བོའི་དྲི་མས་ནག་པོར་བྱས། །དེ་བས་ཀུན་ཏུ་འབད་པས་ནི། །སེམས་ཀྱི་རྡོ་རྗེ་རྣམ་པར་སྦྱངས། །ཞེས་དང་། སེམས་ཀྱི་རྡོ་རྗེ་རབ་བསྐུལ་བས། ། སེམས་ཉིད་བསྒོམ་པ་སངས་རྒྱས་ཏེ། ཞེས་སོ། །དེ་ལྟར་རྒྱུད་ལ་རང་ཤར་བའི་བསྒོམ་པ་ལ་མིང་དུ་བཏགས་ན་ཕྱོགས་འཛི༵ན་གྱི་གཏད་སོ་མེད༵་ཅིང་རྣམ་རྟོག་གི་འཇུར་བུས་བཅིངས་བ་གཉེན་པོའི་ཆེད་དུ་དཀྲོལ་བ་མིན་པས་རང༵་གྲོལ༵་ཞེས་བྱ་སྟེ་རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་བསྒོམ་པ་ཉིན་མཚན་ཁ་སྦྱོར་དུ་ཉམས་སུ་ལེན་པར་བྱེད་རྒྱུ་དེ་འདི་ཡིན་པས་ན། ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ཡེ་ཤེས་གསལ་བར་སྟོན་པའི་རྒྱུད་ལས། བསྒོམ་པ་འཛིན་མེད་རང་གྲོལ་ཏེ། །ཞེས་དང་། རང་བྱུང་བདེ་བ་འཁོར་ལོའི་རྒྱུད་ལ
Chinese
有時候，我執和身體兩者，會覺得像是水和牛奶般混合且遍佈，但並非如此。如同所遍佈之物是各不相同的，能遍佈者也將變得各不相同。如果是這樣，那麼就變成有和身體的微塵數量相同的成千上萬個我執同時存在，並且會變成有所指定。或者，如果認為是執著因為快速而跑掉了，因為是自續，所以也必須指定超越微塵，並且上下兩者都同時體驗到指甲的刺痛，因此確定不是跑掉，在沒有找到位置和處所時，向內看著執持者的心，去確定外貌和特徵是什麼等等，結果什麼也沒看到，而是空性且自明、無礙地顯現，將其認定為報身自生的廣大本性，並且要對此加以確定。如《虛空光明》中所說：如果沒有找到心的位置，那個空明、無可指認的，就在圓滿受用身中，也認出空明無礙。恆常安住在那個狀態中。如此，當先前的心的分別念停止並顯得不存在時，也要檢視其行者、所行之處、行走方式是如何。是向外融入了對境，還是向內平息於心，還是從中間斷掉了呢？當思考時，不會認為是向外融入了對境，如果像是波浪融入水中那樣，顯得是沉沒於心，就必須指定沉沒者和沉沒之處兩者同時存在。又，如果看到先前的狀態轉變為後來的狀態，例如鐵轉變為顯現為黃金那樣，但如果衡量轉變之心的自相，因為什麼也無法指認，就像兔子的角轉變為女人的孩子一樣，是不可能的事情。而且，轉變之心在先前的狀態尚未停止之前，是不可能成為後來的狀態的，停止之後，後來的狀態就不是先前的狀態，因為是毀壞的無實體。像這樣切斷了根本，因此要認識到脫離行者和所行之處的、超越心念的遍一切處的智慧，是化身自然流露的意。如《虛空光明》中所說：沒有行者、沒有所行之處、沒有作者，因此心性沒有生滅，也在化身中認出來。因為這些，時時以心尋找心，會變得非常忙碌，心自己總是認為自己存在而指定。
English
Sometimes, I think that the ego-grasping and the body are mixed and pervasive like water and milk, but it is not so. Just as the objects pervaded are different, the pervader will also become different. If that is the case, then it becomes that there are hundreds of thousands of ego-graspings equal to the number of atoms in the body existing at the same time, and it would be too specific. Or, if you think that the grasping has run away because it is fast, because it is self-continuing, it is also necessary to specify that it has crossed the atoms, and since both the top and bottom experience the tickling of the nails at the same time, it is determined that it is not running away, and when the location and place are not found, looking back at the mind that grasps as self, determining what the appearance and characteristics are, etc., nothing is seen, but emptiness, self-luminosity, and unobstructedness arise, recognizing it as the great self-existing nature of the Sambhogakaya, and one should be certain about this. As it says in "Vast Expanse of Clarity": If the location of the mind is not found, that emptiness and clarity, free from identification, in the Sambhogakaya, also recognize emptiness and clarity, unobstructedness. Constantly abide in that state. Similarly, when the previous conceptual thought of the mind ceases and appears to be non-existent, one should examine how the goer, the place to be gone to, and the manner of going are. Does it dissolve outward into the object, or does it subside inward into the mind, or does it cease from the middle? When thinking, one does not think that it dissolves outward into the object, if it appears to sink into the mind like a wave dissolving into water, then it is necessary to specify that the sinker and the place of sinking exist at the same time. Also, if one sees that the previous state has changed into the later state, for example, like iron changing and appearing as gold, but if one measures the self-character of the changing mind, since nothing can be identified, it is like the horn of a rabbit changing and becoming the child of a barren woman, which is impossible. Moreover, the changing mind cannot become the later state until the previous state has ceased, and after it has ceased, the later state is not the previous state, because it is a destroyed non-entity. Like this, cutting off the root, one should recognize that the all-pervading wisdom beyond mind, free from the goer and the place to be gone to, is the natural expression of the Nirmanakaya. As it says in "Vast Expanse of Clarity": There is no goer, no place to be gone to, no maker, therefore the nature of mind has no birth or death, and it is also recognized in the Nirmanakaya. Because of these, searching for the mind with the mind at all times becomes very busy, and the mind itself always specifies that it exists.
Chinese
縱然有種種破立之因，如今自己尋找也無法找到，所以沒有這個被指示的對境，也沒有心之所系的執著對象。在尋找安住之處的瞬間，如果不能確定找到一個包含所依和能依的穩固存在狀態，那就是自性空。無論從有、無、常、斷、一、異哪個角度，都無法確定其本質，因此覺知在無痕中變得空曠。這種無對境、心解脫的狀態的究竟之處，正如身語意根本大續中所說：『本質自生一無所有，最初流動無有來處，中間流動念頭無有住處，最終流動念頭無有去處，無有來處，斷絕了基的束縛，無有對境，無有依託，一無所有。』 其次，無論憶念和流動什麼……就這樣禪修。如此斬斷根本，心念停止，禪修自然而然地在相續中生起。所有能取和所取的顯現，無論憶念和流動的念頭，都像冰塊融化成水一樣空曠。對任何顯現都沒有執著和阻礙，一片空明。所有束縛自身相續的煩惱，無需解脫，自然而然地解脫。念頭和心的狀態始終安住在那個偉大的自解脫之中。或者，會出現一種知道被能取所取、虛妄分別的污垢染成黑色的過失的覺知。在這種覺知產生之前，必須通過交替進行觀察和安住來禪修，從而淨化自心。因此，《金剛帳續》中說：『從心之金剛中生起，具有各種自性的有情，心被自身的念頭，染成了眾生的污垢。因此，要不斷努力，淨化心之金剛。』又說：『通過猛烈激發心之金剛，禪修心性即成佛。』 如此，如果將在相續中自然生起的禪修命名，那就是沒有任何偏頗執著的對象，也不是為了對治被念頭束縛而進行的解脫，所以稱為自解脫。因此，這就是大圓滿禪修在日夜結合中要修持的內容。正如《普賢王如來智慧光明續》中所說：『禪修是無執著的自解脫。』以及《自生樂輪續》中
English
Even with various causes for refutation and establishment, now, when searching for oneself, it cannot be found. Therefore, there is no object to be indicated as "this," and there is no grasping object of the mind. In the moment of searching for a place to abide, if one cannot ascertain a stable state of existence that includes both the support and what is supported, then it is self-empty. Whether from the perspective of existence, non-existence, permanence, annihilation, oneness, or otherness, one cannot determine its essence. Therefore, awareness becomes spacious in tracelessness. The ultimate point of this state of no object and mind liberation is as stated in the Great Root Tantra of Body, Speech, and Mind: 'Essence, self-arisen, is nothing at all. Initially, movement has no origin. In the middle, movement and thought have no dwelling place. Finally, movement and thought have no destination. With no origin, the bond of the base is severed. Without an object, without support, there is nothing at all.' Secondly, whatever is remembered and moves... meditate like that. Thus, by cutting the root, the mind stops, and meditation naturally arises in the continuum. All appearances of the apprehended and the apprehender, all thoughts of remembering and moving, become spacious like ice melting into water. There is no attachment or obstruction to any appearance, it is utterly clear. All the afflictions that bind one's own continuum are liberated without needing to be untied. The state of mind and thoughts constantly abides in that great self-liberation. Or, there will arise a knowing of the fault of being blackened by the defilements of the apprehended and the apprehender, and imputation. Until that knowing arises, one must meditate through alternating examination and abiding, thereby purifying the mind. Therefore, it is said in the Vajra Tent Tantra: 'From the vajra of mind arises, sentient beings of various natures. The mind is blackened by the defilements of beings, through its own thoughts. Therefore, one must constantly strive to purify the vajra of mind.' And it is said: 'By intensely stimulating the vajra of mind, meditating on the nature of mind is enlightenment.' Thus, if we were to name the meditation that naturally arises in the continuum, it would be without any biased object of attachment, and it is not a liberation performed to counteract being bound by the snare of thoughts, so it is called self-liberation. Therefore, this is what is to be practiced in the union of day and night in the Great Perfection meditation. As it is said in the Kuntuzangpo Illuminating Awareness Tantra: 'Meditation is self-liberation without grasping.' And in the Self-Arisen Bliss Wheel Tantra