Tibetan
ཆིའོ། །བསམ་དགོས་སོ། ། གསུམ་པ་ནི། འཆི་བར་འདུག༴ནས། མི་ཕན་ཞེས། སྤྱིར་འཆི་བའི་དུས་ལ་བབས་ན་ཕྱི་མ་དང་བར་དོ་ལ་ཆོས་མིན་པ་གང་ཡང་སྐྱབས་སུ་མི་འགྱུར་བའང་། ཇི་སྐད་དུ། འདི་ན་ཕ་དང་མ་དང་བཤེས་རྣམས་དང་། །གཉེན་དང་རྩ་ལག་དེ་བཞིན་སྐྱབས་མི་འགྱུར། །བུ་དང་བུ་མོའང་དེ་བཞིན་མགོན་སྐྱབས་མིན། །ཡོན་ཏན་ལྡན་པ་འདི་དག་མ་གཏོགས་པ། །འཇིག་རྟེན་མགོན་སྐྱབས་གྱུར་པ་གཞན་མེད་དོ། །ཅེས་སོ། །ཁྱད་པར་དུ་འཆི་བའི་འཇིགས་པ་ལས་སྡེ་རིས་དང་དཔུང་གཉེན་གྱིས་མི་སྐྱོབས་ཏེ། མ་ཟད་ཐམས་ཅད་ཤུལ་དུ་བོར་ནས་འགྲོ། རྣམ་ཐོས་སྲས་ཀྱི་དཔལ་འབྱོར་ཡོད་ཀྱང་བསླུས་སུ་མེད། ལྷ་རྫས་ཀྱི་གོས་ཡོད་ཀྱང་། བདུད་རྩིའི་ཟས་ཡོད་ཀྱང་། མཛེས་པའི་གཟུགས་ཡོད་ཀྱང་། མཁས་པའི་ཁ་ཡོད་ཀྱང་། མགྱོགས་པའི་བང་ཡོད་ཀྱང་། དཔའ་བའི་དཔུང་ཡོད་ཀྱང་། སྨན་དང་རིག་སྔགས་ཡོད་ཀྱང་ཕན་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་དེ། འདུལ་བ་ལུང་ལས། དཔའ་རྟུལ་གྱིས་ཀྱང་སྐྱོབ་ནུས་མིན། །རྒྱལ་པོ་སྡོམ་བརྩོན་དཀའ་ཐུབ་དང་། །ལས་དང་བརྩོན་འགྲུས་རྟུལ་ཕོད་དང་། །འཁོར་ཚོགས་རྒྱ་ཆེན་བློ་གྲོས་ཀྱིས། །འཆི་ལས་ཇི་ལྟར་ཐར་མི་འགྱུར། །ཞེས་དང་། ཚངས་པ་བརྒྱ་བྱིན་ཁྱབ་འཇུག་དང་། །མུན་བྱེད་སྒྲ་ངན་སྐྱ་སེང་བུ། །དེས་ཀྱང་འཆི་བ་བཟློག་མི་ནུས། །མཐར་བྱེད་པ་ལས་སྨན་དག་དང་། །རིག་སྔགས་ཀུན་དང་དཔུང་དག་དང་། །ལྷ་དང་བསྲུང་མ་རྟེན་འབྲེལ་དང་། །ནོར་དང་ཉེ་དུའི་སྐྱོབས་མི་ནུས། ། ཞེས་སོ། །དེ་ལྟ་བུའི་ཚུལ་བསམ་ཏེ་མི་རྟག་པ་བསྒོམ་མོ། ། གསུམ་པ་༼ བཞི་པ་དཔྱད། ༽དུས་ཐིང་བ་མེད་པ་ལ་བསམ་ནས་མི་རྟག་པ་བསྒོམ་པ་ནི། ཁྱད་པར༴ནས། བརྟགས་པས། བར་གྱི། ཁྱད་པར་དུ་འཆི་བ་ཀུན་ལ་ཡོད་པ་སྤྱིར་བཏང་ཀྱང་། ད་དུང་ངེས་པ་མེད་པས་ཨེ་སྐྱོན་སྙམ་ན། ངེས་པ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་འཇིག་པའི་གནས་སུ་རིག་སྟེ། ངེས་པ་ཡོད་ན་དེ་བར་གདེངས་དེ་ཡོད་པས་མི་སྐྱོན་ཀྱང་། ལོ་གྲངས་ཉུང་བ་དང་། ནད་མེད་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཕན་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་པ་དང་། ཚེ་ཟད་པ་ཡོད་པ་དང་། སྣོན་པ་མེད་པ་དང་། ཚད་འདི་ཙམ་དུ་ངེས་པ་དང་ཚོད་ཟིན་པ་མེད་པ་དང་། ས་ཕྱོགས་འདིར་འཆི་བའི་ངེས་པ་མེད་པ་དང་། རྐྱེན་འདིའི་འཆི་བའི་ངེས་པ་དང་ཚོད་ཟིན་པ་མེད་དེ། རིམ་པ་བཞིན་ཏུ། མཚན་མོ་བཟང་པོ་མདོ་ལས། སང་ཙམ་འཆི་ཡང་སུས་ཞེས༼ ཤེས་དཔྱད། ༽ཀྱི། །དེ་རིང་ཉིད་དུ་བསྟུན་ཏེ་བྱ། །འཆི་བདག་སྡེ་ཆེན་དེ་དང་ནི། །ཁྱོད་ཉིད་བཤེས་པ་ཡིན་ནམ་ཅི། །ཞེས་དང་།
Chinese
死亡啊！应当思维！第三，从“死亡临近”到“没有利益”：总的来说，死亡的时刻到来时，中阴和来世，任何非佛法的事物都不能成为救护。正如所说： “此世父母与亲友，亲眷手足亦无救。 子女同样非怙佑，唯有功德能救护。 世间无有余救护。” 特别是，死亡的恐惧无法被宗族和军队所救护，而且必须舍弃一切而离去。即使拥有多闻天子的财富也无法欺骗死亡。即使拥有天神的衣物，即使拥有甘露般的食物，即使拥有美丽的容貌，即使拥有雄辩的口才，即使拥有迅捷的速度，即使拥有英勇的军队，即使拥有药物和明咒，也丝毫没有利益。如《律藏》中所说： “勇士亦不能救护，国王禁行苦修者， 业与精进勇猛者，眷属广大智慧者， 如何能从死亡中解脱？” 以及“梵天、帝释、遍入天，黑暗制造者、恶语者、青狮子， 彼等亦不能阻挡死亡。最终行者，药物以及， 一切明咒与军队，天神与护法、缘起以及， 财富与亲属皆不能救护。” 思维如是之理，修持无常。 第三（第四，观察），思维时间没有定准而修持无常：从“特别”到“观察”，中间的。 特别是，死亡对一切众生来说是普遍的，但仍然不确定，是否会有问题呢？认识到不确定性本身就是毁灭的根源。如果确定，那么中间就会有把握，就不会有问题。但是，年龄小和没有疾病并不能带来任何帮助，寿命是有限的，无法增加，无法确定或估计到什么程度，无法确定在哪个地方死亡，也无法确定因何种原因而死亡。按照顺序，《善夜经》中说： “明日将死谁人知（知晓观察）？今日之事当即行。 死主大军彼与汝，是友是敌孰能知？”
English
Death! One should contemplate! Third, from "death is near" to "no benefit": In general, when the time of death arrives, nothing other than Dharma can be a refuge in the bardo and the afterlife. As it is said: "In this world, neither father, mother, nor friends, Nor relatives and kin can be a refuge. Sons and daughters are likewise not protectors, Only merit can protect. There is no other refuge in the world." In particular, the fear of death cannot be averted by clan or army; moreover, one must abandon everything and depart. Even having the wealth of Vaishravana cannot deceive death. Even having divine garments, even having ambrosial food, even having a beautiful form, even having eloquent speech, even having swift speed, even having a valiant army, even having medicine and mantras, there is not the slightest benefit. As the Vinaya Sutra says: "Even the brave cannot protect, nor can a king who practices discipline and austerity, Nor can action, diligence, courage, a large retinue, or wisdom. How can one escape from death?" And "Brahma, Indra, Vishnu, the maker of darkness, the evil speaker, the blue lion, Even they cannot avert death. In the end, neither medicine, nor all mantras and armies, Nor gods and protectors, interdependence, nor wealth and relatives can protect." Contemplate such a principle and meditate on impermanence. Third (fourth, examine), contemplate impermanence by considering that time is uncertain: from "especially" to "examine," in between. In particular, death is universal for all beings, but still uncertain. Is there a problem? Recognizing that uncertainty itself is the root of destruction. If it were certain, then there would be assurance in between, and there would be no problem. However, being young and without illness does not bring any help, life is finite, cannot be increased, cannot be determined or estimated to what extent, cannot be determined in what place one will die, nor can one determine by what cause one will die. In order, the Good Night Sutra says: "Who knows if one will die tomorrow (knows examine)? One should do what needs to be done today. Are you friends with the great army of the Lord of Death, or are you enemies?"
Tibetan
དཔུང་བཟང་གི་མདོར། ས་ཡི་ཕྱོགས་གང་བདག་གི་ཐ་མའི་གནས། །གཏོལ་མ་མཆིས་པ་ཉིད་དུ་ཤེས་བྱ་སྟེ། །ཞེས་དང་། ལུང་ལས། ཁ་ཅིག་ཟས་ཀྱིས་བརྣང་ནས་འཆི། །ལ་ལ་སྨན་གྱིས་འཆི་བའང་ཡོད། །མི་མཐུན་རྐྱེན་ལྟ་ཅི་ཞིག་སྨོས། །དེ་བས་ངེས་པ་འགའ་མེད་དོ། །ཅེས་དང་། ཆེད་དུ་བརྗོད་པའི་ཚོམས་ལས། མངལ་དུ་དང་པོ་འཇུག་པའི་མོད། །ཚེ་ནི་སྣོན་མེད་གོད་འགྱུར་ཞིང་། །ཞེས་དང་། སྐྱེས་པ་བུད་མེད་མང་པོ་དག །དར་ལ་བབས་པའང་འཆི་འགྱུར་ན། ། དེ་ལ་མི་འདི་གཞོན་ཞེས་སུ། གསོན་པོའི་གདེངས་བྲོད་ཇི་ཞིག་ཡོད། ཁ་ཅིག་མངལ་དུ་འཆི་བའང་ཡོད། །དེ་བཞིན་ཁ་ཅིག་བཙས་པར་ན། ། དེ་བཞིན་ཁ་ཅིག་ཡོངས་རྒྱུག་ན། །ལ་ལ་གཞོན་དང་ལ་ལ་རྒན། །ལ་ལ་དར་ལ་བབས་པའི་མི། །རིམ་གྱིས་རབ་ཏུ་འགྲོ་འགྱུར་ཏེ། །འབྲས་བུ་སྨིན་པ་ལྟུང་བ་བཞིན། །ཞེས་སོ། །དེ་ལྟ་བུའི་ཚུལ་ལ་གཞལ་ཏེ་མི་རྟག་པའི་རྣམ་གྲངས་བསམ་མོ། ། བཞི་བ་༼ ལྔ་དཔྱད། ༽ རྒྱུད་ལ་སྐྱེས་པའི་ཚད་ནི། ཉིན་མཚན་༴ བསྐྱར་རོ་ཞེས། དུས་རྣམས་ཀུན་ཏུ། སྐད་ཅིག་ཀྱང་མི་བརྗེད་པར་འཆི་བའི་འདུན་པ་རྒྱུན་ཆགས་པར་འཇིགས་པ་དང་། བློ་སྣ་ཐུང་བ་དང་། སྲིད་པ་གང་དུ་སྐྱེས་ཀྱང་འཆི་བར་ཤེས་ནས་འཁོར་བ་ལ་བློ་ལྡོག་པ་དང་། འཁྲུལ་བའི་བྱ་བ་བྱེད་ལོང་མེད་པར་ཤེས་ནས་སོ་ཚིས་མི་བྱེད་པ་དང་། སོས་དལ་དུ་མི་སྡོད་པར་སྒོ་གསུམ་ཆོས་ལ་བརྩོན་པ་དང་། ཕྱི་བཤོལ་ལ་གཟེགས་མི་བསྐུར་བར་ད་ལྟ་ཉིད་ནས་ཆོས་ལ་བསྟུན་པ། ཚེ་འདིའི་བྱ་བ་དང་སྣང་བ་ལ་སྙིང་པོ་མེད་པར་ཤེས་པས་ཆོས་བརྒྱད་རླུང་ལ་བསྐུར་བ། འཆི་ཚེ་ཕན་པའི་ཆོས་ལ་ཚོད་ཡོད་དང་འགྱུར་ལྡོག་མི་ཤོར་བ་བྱུང་ན་སྐྱེས་པའི་ཚད་ཡིན་ནོ། ། ལྔ་༼ དྲུག་དཔྱད། ༽པ་ནི། དགོས་པ་ནི༴ མི་འཇུག་གོ །ལར་མི་རྟག་པ་བསྒོམ་པས་དུས་དང་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་འཆི་བ་དྲན་ནས། དེ་ལ་ཕན་པ་དམ་པའི་ཆོས་མ་གཏོགས་མེད་པར་ཤེས་ཤིང་ཆོས་ལ་བློ་རྩེ་གཏོད། སྔར་མེད་པའི་ཡོན་ཏན་མང་པོ་རྒྱུད་ལ་སྐྱེ། རྟག་འཛིན་མེད་པས་དགྲ་གཉེན་རྒྱུ་རྫས་གང་ལའང་ཆགས་སྡང་རང་སར་ཞི། ཚོགས་གཉིས་ངང་གིས་རྫོགས། སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་དགོངས་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཆོས་ལ་སྙིང་པོ་མེད་པར་གོ་ནས་ཞེན་པ་ལོག །དང་པོ་ཉམས་ལེན་ལ་འཇུག་པའི་རྒྱུ་བྱེད། བར་དུ་ཚོད་ཡོད་དང་ལོང་ཡོད་ཙམ་དུ་རྩི་བའི་ལེ་ལོའི་བདུད་འཇོམས། ཐ་མ་ཆོས་མཐར་དབྱུང་ཞིང་འཆི་མེད་གཉུག་མའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་འབྲས་བུ་མངོན་དུ་གསལ་བར་བྱེད་པས་ནའང་
Chinese
《普贤上师供养经》中说：土地任何一方，是我的最后归宿，应当了知没有丝毫耽搁。经中说：有些人因食物过多而死，有些人因药物而死，何况不顺的因缘呢？因此，没有什么是确定的。在《特意宣说集》中说：当最初入胎时，生命就会毫无增加地减少。又说：许多男女，即使正值壮年也会死去，那么，谁会说这个人还年轻呢？对活着有什么样的自信呢？有些人死在胎中，同样，有些人出生后，同样，有些人到处奔波，有些人年少，有些人年老，有些人正值壮年，逐渐地都会死去，就像成熟的果实会掉落一样。像这样衡量，思维无常的各种方面。第四（五观察）：相续中生起的量是：日夜……重复。无论何时何地，片刻也不忘记，持续不断地恐惧死亡的念头，并且因为寿命短暂，无论生于何处都会死去，从而对轮回生起厌离心，并且知道没有时间做错事，所以不做世俗的琐事，不悠闲度日，而是身语意三门都精进于佛法，不拖延推迟，而是现在就开始修行佛法，因为知道今生的事务和现象没有意义，所以将世间八法抛诸脑后，如果能够做到对临终有益的佛法有把握，并且不改变，那就是生起的量。第五（六观察）是：必要是……不进入。总的来说，通过修习无常，无论何时何地都忆念死亡，并且知道除了殊胜的佛法之外，没有其他有益的，从而全心投入佛法。相续中会生起许多前所未有的功德。因为没有常执，所以对怨亲、财物等任何事物，贪嗔都会自然平息。自然而然地圆满二资粮。领会诸佛菩萨的一切意趣，并且明白世间法没有意义，从而舍弃执着。首先，成为进入修行的因。中间，摧毁认为有空闲和时间而产生的懈怠之魔。最终，将佛法修到究竟，并且显现证得不死本觉智慧的果位。
English
In the Sutra of the Excellent Army, it says: 'Any direction of the earth is my final destination. It should be known that there is no delay.' And in the scriptures, it says: 'Some die from overeating, some die from medicine. What need is there to mention unfavorable conditions? Therefore, nothing is certain.' In the Collection of Special Expositions, it says: 'The moment one first enters the womb, life decreases without increase.' And it says: 'Many men and women, even in their prime, will die. So, who will say this person is young? What confidence is there in being alive? Some die in the womb, likewise, some are born, likewise, some wander everywhere, some are young, some are old, some are in their prime, gradually they will all die, like ripe fruits falling.' Like this, measure and contemplate the various aspects of impermanence. Fourth (Fifth Examination): The measure of arising in the continuum is: day and night... repeat. At all times, never forgetting for a moment, constantly fearing the thought of death, and because life is short, knowing that one will die wherever one is born, thereby turning the mind away from samsara, and knowing that there is no time to do wrong, so one does not do worldly trivialities, does not live leisurely, but strives in the three doors of body, speech, and mind in the Dharma, not delaying or postponing, but starting to practice the Dharma now, because one knows that the affairs and phenomena of this life are meaningless, so one throws the eight worldly concerns to the wind. If one can be confident in the Dharma that is beneficial at the time of death, and does not change, that is the measure of arising. Fifth (Sixth Examination) is: The necessity is... does not enter. In general, by practicing impermanence, one remembers death at all times, and knows that there is nothing beneficial except the supreme Dharma, thereby devoting oneself wholeheartedly to the Dharma. Many unprecedented qualities will arise in the continuum. Because there is no clinging to permanence, greed and hatred towards enemies, friends, wealth, and anything else will naturally subside. The two accumulations will be naturally completed. Understanding the intentions of all Buddhas and Bodhisattvas, and realizing that worldly dharmas are meaningless, thereby abandoning attachment. First, it becomes the cause for entering practice. In the middle, it destroys the demon of laziness that arises from thinking there is free time and opportunity. Finally, it brings the Dharma to its ultimate conclusion, and manifests the fruit of attaining the unborn, innate wisdom.