Tibetan
རིག་པ་ནི་གཟུང་འཛིན་དང་བྲལ་བ་སྟེ༔ ནམ་མཁའ་ཀློང་ཡངས་ལས༔ ད་ལྟའི་ཤེས་པ་འདི་ཉིད་ལས༔ གཟུང་འཛིན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས༔ ཞེས་སོ༔ སེམས་ནི་ཡུལ་འདོད་པ་དང་མི་འདོད་པ་ལ་དགག་སྒྲུབ་སྣ་ཚོགས་སུ་འཛིན་པའི་བློ་ལ༔ ཡེ་ཤེས་ནི་ཆགས་སྡང་དགག་སྒྲུབ་ལས་འདས་པ་སྟེ༔ འཁྲུལ་པའི་རྟོག་པ་ཆགས་སྡང་ཡུལ༔ དགག་སྒྲུབ་རྣམ་རྟོག་བྲལ་པའོ༔ ཞེས་སོ༔ ཡང་སེམས་ནི་ཡུལ་ལ་ལྟོས་ནས་འཕྲལ་བྱུང་ཡིན་ལ༔ རིག་པ་རང་བྱུང་རྒྱུ་རྐྱེན་ལས་འདས་པ་ཡེ་ཤར་ཡེ་གདལ་ཆེན་པོ་དང་གཅིག༔ སེམས་ནི་ཡུལ་ཡོད་མེད་བཟང་ངན་ཡིན་མིན་གྱིས་མཐའ་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་དང་༔ ཡེ་ཤེས་ནི་མཐའ་དང་བྲལ་བའོ༔ གཞན་ཡང་ཤན་དབྱེ༔ འབྱེད་པ་མེད་པ༔ འཛིན་པ་མེད་པ༔ རང་གསལ་བ༔ རྒྱ་མ་ཆད་པ༔ ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་རིག་པའི་མཚན་ཉིད་ལྔ༔ ཡེ་ཤར་ཡེ་གདལ༔ སྟོང་པ་འགྱུར་མེད༔ ཡོན་ཏན་འབྱུང་བ༔ དྲི་མ་མེད་པ༔ ཟང་ཐལ་ཐོགས་པ་མེད་པ༔ མཚན་མའི་ཆོས་དང་བྲལ་བའི་སྟོང་པ༔ སྤྲོས་པའི་མཐའ་བྲལ་བའི་ཆོས་སྐུའི་ཁྱད་པར་བདུན་ལྡན་སོགས་ཀྱང་སྤྲོས་བྲལ་དོན་གསལ་ལས་པདྨ་ཀ་ར་ངས་བཤད་པ་ལྟར་ཤེས་པར་གྱིས་ཤིག༔ གཉིས་པ་གནས་སོགས་ཀྱི་དབྱེ་བ་ནི༔ འོད་གསལ་གནད་ཡིག་ལས་ཤེས་པར་བྱའོ༔ གསུམ་པ་དུས་གསུམ་གྱི་ཤེས་པ་དང་ཕྱེས་ནས་ངོ་སྤྲོད་པས༔ སེམས་ལས་མ་བྱུང་བའི་སངས་རྒྱས་རང་ངོ་འཕྲོད་པ་སྟེ༔ སྤྲོས་བྲལ་དོན་གསལ་ལས༔ དུས་གསུམ་ཕྱེ་ལ་ངོ་སྤྲད་པ༔ གང་ཟག་གཅིག་གི་ཤེས་རྒྱུད་ལ༔ བསམ་གྱི་མི་ཁྱབ་གྲངས་མེད་ཀྱང་༔ ཤེས་པ་བཞི་རུ་འདུས་པའོ༔ དུས་གསུམ་དག་གི་ཤེས་པ་དང་༔ དུས་མེད་རྟོག་པའི་ཤེས་པའོ༔ ཞེས་སོ༔ དེ་དག་ནི་འདས་པ་དང་མ་འོངས་པ་དང་ད་ལྟར་གྱི་ཤེས་པ་གསུམ་ནི་འཁོར་བའི་ཆོས་སོ༔ དེ་གསུམ་གྱི་རང་བཞིན་མཉམ་ཉིད་བདག་མེད་པ་འཛིན་པ་གྲོལ་བ༔ མ་བྱས་པ་མ་བཅོས་པ་མ་བསྒྱུར་བ་ཡེ་གནས་པ་སྤྲོས་བྲལ་གྱི་ངོ་བོ་མ་འགགས་པས་འོད་གསལ་བ༔ དེ་ཉིད་ལ་ངོ་སྤྲད་པར་བྱ་སྟེ༔ དེ་ཡང་རྣམ་རྟོག་མེད་པར་རང་ཤེས་རང་གནས་པས་ཝལ་པོ༔ གཟུང་འཛིན་མེད་པས་ཧད་དེ་བ༔ འགགས་པ་མེད་པས་སལ་ལེ་བ༔ རྒྱུ་རྐྱེན་མེད་པས་རང་བྱུང་བ་ཉིད་དེ༔ དེ་ཉིད་ལས༔ བདག་འཛིན་གྲོལ་བ་དུས་གསུམ་དག༔ ཧད་དེ་ཝལ་ལེ་སལ་ལེ་བ༔ དེ་ལས་རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་ཏེ༔ རྒྱུ་རྐྱེན་མེད་པའི་རང་བྱུང་ཡིན༔ ཞེས་སོ༔ ཁྱད་པར་ད་ལྟའི་ཤེས་པའི་གནས་ལུགས་སྣང་སྟོང་ཟུང་འཇུག་བརྗོད་དང་བྲལ་བ་ལ་ངོ་སྤྲད་དེ་ཆོས་སྐུ་བཞི་ལྡན་གྱི་དགོངས་པ་ཞེས་བྱའོ༔ སྟོང་པ༔ གསལ༔ ཟུང་འཇུག་གི་རྩལ་གཉིས་སྟེ་བཞི་ཚོགས་པའོ༔ ཡོན་ཏན་ཀུན་འབྱུང་ལས༔ ད་ལྟའི་ཤེས་པ་འདི་ཉིད་ལ༔ ཡིད་ཆེས་གདེངས་ལྡན་མ་རིག་སངས༔ ཆོས་སྐུ་བཞི་ལྡན་ངོས་བཟུང་ངོ་༔ དཔེར་ན་མིག་གི་འབྲས་བུ་བཞིན༔ ཧྲིག་གེ་བ་ལ་དྲན་པས་ཟིན༔ ཡེ་རེ་བ་ལ་ཤེས་པ་དལ༔ རང་རིག་ཞེན་མེད་གདེང་གི་གསལ༔ སྤྲིན་མེད་སྟོན་ཀའི་ནམ་མཁའ་བཞིན༔ སེང་ངེ་བ་ལ་མཐའ་དབུས་མེད༔ གང་གི་མནོ་བསམ་མ་བཏང་ཕྱིར༔ བྱིང་རྨུགས་སྤྲོས་པ་གང་ཡང་མེད༔ ཉི་མ་གཟའ་བྲལ་ལྷང་ངེ་བཞིན༔ སལ་ལེ་པ་ལ་འགྱུ་བ་མེད༔ བདེ་ལ་མི་རྟོག་རྒྱུན་དུ་གནས༔ དེ་ཕྱིར་རང་བྱུང་འགྱུར་བ་མེད༔ གཡའ་མེད་མེ་ལོང་བྱད་བལྟ་བཞིན༔ ཝ་ལེ་བ་ལ་དངོས་པོ་མེད༔ དེ་ཙམ་ཉིད་ན་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས༔ ཞེས་སོ༔ ཞར་ལ་སེམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་བཤད་པ་དང་༔ ངེས་ཚིག་བཤད་པ་ནི༔ སེམས་ཀྱི་གྲངས་ནི་ཚོགས་བརྒྱད་དང་༔ ཡེ་ཤེས་ལ་གསུམ་ལྡོག་པས་དབྱེ་བའོ༔ དགོངས་པ་འདུས་པའི་རྒྱུད་ལས༔ སེམས་ནི་རྣམ་ཤེས་ཚོགས་བརྒྱད་དེ༔ འགགས་མེད་ནམ་མཁའི་ཆོ་འཕྲུལ་འདྲ༔ ཞེས་དང་༔ ཐལ་འགྱུར་ལས༔ གཞི་ལ་གནས་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་༔ མཚན་ཉིད་འཛིན་དང་ཡུལ་ཁྱབ་བོ༔ ཞེས་འབྱུང་བ་ལྟར་རོ༔ སེམས་ཀྱི་ངེས་ཚིག་ནི༔ ཡུལ་ལ་གཟུང་འཛིན་དང་བཅས་པར་སེམས་པ་དང་༔ ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ངེས་ཚིག་ནི་ཡེ་ནས་གཞི་ལ་གནས་པའི་ཆ་ནས་བཞག་པ་སྟེ༔ དོན་དུ་གཟུང་འཛིན་མེད་པའི་ཤེས་པ་ཡུལ་མེད་རང་གསལ་ཆེན་པོ༔ གཞི་མེད་རྩ་བ་དང་བྲལ་བའོ༔ ངེས་ཚིག་བསམ་པས་དྲན་ཡུལ་སྐྱེ༔ གང་ལ་སེམས་དང་གང་གིས་སེམས༔ གང་སེམས་པ་དང་གང་ཕྱིར་སེམས༔ ཞེས་དང་༔ ངེས་ཚིག་ཡེ་ནས་གནས་པའི་དོན༔ དེ་ལྟར་གནས་པའི་ཡེ་ཤེས་སོ༔ ཞེས་སོ༔ དེ་ལྟར་སེམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཕྱེད་པའི་ཡོན་ཏན་ནི༔ ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཅི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མཐོང་བས་དེ་ཕྱིན་ཆད་མ་བརྗེད་མ་ཡེངས་ཙམ་ནས་མ་རིག་པའི་སྐྱོན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་གོས་པར་མི་འགྱུར་བར་གཞི་ནས་དག་པ་དང་༔ དེའི་རྩ་བ་ཅན་གྱི་ཉོན་མོངས་གཞི་ནས་གྲོལ་བ་དང་༔ ལས་ངན་པ་བསགས་པའི་རྒྱུ་དང་༔ བག་ཆགས་དང་འབྲས་བུ་ངན་པ་དག་གིས་ཀྱང་མི་གོས་པར་ད་ལྟ་ཉིད་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ལ་གནས་པའང་ཡིན་ཏེ༔ རྫོགས་ཆེན་གྱི་ངེས་དོན་ཐམས་ཅད་འདུས་པའི་སྙིང་པོ་ཡེ་ཤེས་ཀློང་གི་རྒྱུད་ལས༔ ཀུན་བཟང་རྟོགས་པ་ངེས་པའི་དོན༔ ནམ་མཁའི་མཐོངས་སུ་ཉི་ཤར་འདྲ༔ གདོད་ནས་མ་རིག་སྐྱོན་མ་གོས༔ ལུང་ལ་མ་བརྟེན་རིག་ཅིང་རྟོགས༔ སངས་མ་རྒྱས་པའི་རིག་པ་ལས༔ རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་དེ་ལ་བྱ༔ ཞེས་དང་༔ བདེ་བའི་འཁོར་ལོ་ལས༔ ངོས
Chinese
觉性是远离能取所取，从广阔无垠的虚空中，从当下的这个觉性中，是无有能取所取的菩提心。如是说。心是对境，对于想要和不想要的事物，执着于各种各样的取舍之念。而智慧是超越贪嗔取舍的，是迷惑的分别念，贪嗔之境，远离取舍分别念。如是说。还有，心是依赖于外境而暂时生起的，而觉性是自生，超越因缘，与原始智慧、原始广大为一体。心是以境的有无、好坏、是否而区分界限，而智慧是远离边际的。此外，区分，无有区分，无有执着，自明，不间断，任运成就，是觉性的五种特征。原始智慧原始广大，空性不变，功德生起，无有垢染，通彻无碍，远离相状之法的空性，远离戏论边际的法身七种特点等，也如《离戏论义明》中莲花戒所说的那样去了解。第二，处所等的差别，要从《光明要诀》中去了解。第三，从过去、现在、未来三时的觉性中分离出来进行认识，从而证悟并非由心所生的佛陀自性。在《离戏论义明》中说：在三时中分离出来进行认识，在一个人的意识流中，虽然有不可思议的无数，但可以归纳为四种觉性。即三时的觉性和无时分别念的觉性。如是说。这些是过去、未来和现在的三种觉性，是轮回的法。这三者的自性平等性，无我，解脱执着，不造作，不矫饰，不变，原始存在，离戏论的体性，不间断而光明，要对这进行认识。也就是，无有分别念，自知自住，瓦尔波，无有能取所取，哈德德瓦，没有阻碍，萨尔列瓦，没有因缘，是自生。因此，从中，解脱我执，三时，哈德德瓦，瓦尔列瓦，萨尔列瓦，从中自生智慧，是无有因缘的自生。如是说。特别是，对当下觉性的状态，显空双运，不可言说进行认识，称为具足四身之意。空性，光明，双运的
English
Rigpa is free from grasping and clinging, from the vast expanse of the sky, from this very present awareness, is the bodhicitta free from grasping and clinging. Thus it is said. Mind is the intellect that clings to various forms of acceptance and rejection of objects, to things desired and undesired. Whereas wisdom is beyond attachment, aversion, acceptance, and rejection, it is the deluded conceptuality, the object of attachment and aversion, free from the conceptualization of acceptance and rejection. Thus it is said. Furthermore, mind is temporarily arisen dependent on objects, while rigpa is self-arisen, beyond causes and conditions, one with primordial wisdom and vastness. Mind distinguishes boundaries with the presence or absence, good or bad, right or wrong of objects, while wisdom is free from boundaries. Moreover, distinction, non-distinction, non-clinging, self-luminous, unceasing, spontaneously accomplished, are the five characteristics of rigpa. Primordial wisdom, primordial vastness, emptiness unchanging, the source of qualities, stainless, unobstructed transparency, emptiness free from characteristics, the seven special qualities of the Dharmakaya free from the extremes of elaboration, etc., should be understood as explained by Padmakara in "The Clear Meaning of Freedom from Elaborations." Secondly, the distinctions of places, etc., should be understood from "The Key Instructions on Clear Light." Thirdly, by separating and introducing the awareness of the three times, one realizes the Buddha's own nature, which is not born from the mind. In "The Clear Meaning of Freedom from Elaborations," it says: Separating and introducing the three times, in the mindstream of one person, although there are countless inconceivable numbers, they can be summarized into four types of awareness. Namely, the awareness of the three times and the awareness of timeless conceptualization. Thus it is said. These are the three awarenesses of the past, future, and present, which are the dharmas of samsara. The nature of these three, equality, selflessness, liberation from clinging, uncreated, uncorrected, unchanged, primordially existent, the nature of freedom from elaboration, uninterrupted and luminous, one should recognize this. That is, without conceptualization, self-knowing, self-abiding, walpo, without grasping and clinging, haddewa, without obstruction, sallewa, without cause and condition, it is self-arisen. Therefore, from this, liberation from self-grasping, the three times, haddewa, wallewa, sallewa, from this self-arisen wisdom, is self-arisen without cause and condition. Thus it is said. In particular, recognizing the state of the present awareness, the union of appearance and emptiness, inexpressible, is called the intention of possessing the four kayas. Emptiness, clarity, the union of
Chinese
两种能力，四种集合。 《功德之源》中说： “对于当下的觉知， 深信不疑，无明自灭。 证悟四身圆满。” 例如眼睛的果实， 清晰明了，被忆念抓住。 耶热哇，觉知缓慢。 自知无执，信心光明。 如无云的秋空， 空旷无边，无始无终。 不放弃任何思虑， 没有沉没、昏暗和戏论。 如日月无遮，明亮清澈， 平静无波，无有动摇。 安乐无念，恒常存在。 因此，自生不变。 如无垢之镜，观照容颜， 空明澄澈，无有事物。 仅此而已，即是法界。” 顺便说一下，解释心和智慧的类别，以及解释词义： 心的数量是八识聚， 智慧则以三种反向来区分。 《总集密意续》中说： “心是八识聚， 如无碍虚空的奇迹。” 《中观根本慧论》中说： “安住于基的智慧， 执着相状，周遍于境。” 如是说。 心的词义是： 对境具有能取所取之心。 智慧的词义是： 从本来安住于基的角度而安立， 实则，是无有能取所取的觉知，无境自明的大光明， 无基无根。 思维词义，生起忆念之境： “于何而心？以何而心？ 心于何处？为何而心？” 以及： “词义是本来安住之义， 如是安住之智慧。” 如是，区分心与智慧的功德是： 如实见到智慧的体性，自此以后，仅仅是不忘不散乱，就不会被无明的一切过患所染污，而是从根本上清净。 其根本的烦恼从根本上解脱。 也不会被积累恶业的因，习气和恶果所染污，而是当下就安住于佛地。 总集一切大圆满究竟密意的精髓《智慧虚空续》中说： “普贤证悟的决定之义， 如旭日升于虚空。 本初未被无明之过所染， 不依赖经典，觉知而证悟。 从尚未成佛的觉知中， 生起自生智慧。” 以及《安乐轮》中说：
English
Two abilities, four gatherings. From the *Source of Qualities*: "In this very present awareness, With faith and confidence, ignorance vanishes. Recognize the four kayas complete." For example, like the fruit of the eye, Clear and bright, grasped by mindfulness. *Yerewa*, awareness slows. Self-awareness, without attachment, confidence clear. Like the cloudless autumn sky, Open and vast, without beginning or end. Because no thought is abandoned, There is no sinking, dullness, or elaboration. Like the sun free from eclipse, bright and clear, Calm and still, without movement. Blissful, non-conceptual, continuously present. Therefore, self-arisen, without change. Like a spotless mirror reflecting a face, Clear and empty, without substance. Just that alone is the *dharmadhatu*." In addition, explaining the categories of mind and wisdom, and explaining the definitions: The number of minds is the eight consciousnesses, Wisdom is distinguished by reversing three. From the *Tantra of the Gathering of Intentions*: "Mind is the eight consciousnesses, Like the unobstructed miracles of the sky." And from the *Prasangika*: "The wisdom that abides in the ground, Grasping characteristics and pervading objects." As it is said. The definition of mind is: The mind that has grasping and being grasped with respect to objects. The definition of wisdom is established from the aspect of originally abiding in the ground. In essence, it is awareness without grasping, the great self-illuminating clarity without objects, Without ground, without root. Thinking about the definition, the object of remembrance arises: "Where does the mind dwell? With what does it dwell? Where does it dwell? Why does it dwell?" And: "The definition is the meaning of originally abiding, Such is the wisdom that abides." Thus, the benefit of distinguishing between mind and wisdom is: By seeing the nature of wisdom as it is, from then on, just by not forgetting and not being distracted, one will not be stained by all the faults of ignorance, but will be pure from the ground. And the root afflictions are liberated from the ground. One will also not be stained by the causes of accumulating bad karma, habits, and bad results, but will abide in the state of Buddhahood from this very moment. In the *Tantra of the Wisdom Space*, the essence of all the definitive meanings of Dzogchen: "The definitive meaning of Samantabhadra's realization, Like the sun rising in the expanse of the sky. Primordially unstained by the faults of ignorance, Knowing and realizing without relying on scriptures. From the awareness that has not yet become Buddha, Arises self-born wisdom." And from the *Wheel of Bliss*: