Tibetan
དུས་པའི་སྤྱན་རྩ་བ་ཕྲ་ལ་ཁ་ཆེ་བ་དར་དཀར་གྱི་སྐུད་པ་ལྟ་བུ་དྭངས་སྙིགས་གཉིས་ལས༔ དྭངས་མ་དེ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྒོ་ཡིན་ཏེ་དེས་ལམ་སྣང་མཐོང་བའི་ཕྱིར་དང་༔ སྙིགས་མས་འཁྲུལ་སྣང་གི་ཆ་མཐོང་བས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྒོའི་རྟེན་ཙམ་ལས་དངོས་མ་ཡིན་ཀྱང༔ བྱེ་བྲག་གི་སྒྲ་སྤྱི་ལ་ཞུགས་ནས་མིག་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྒོར་བཤད་པའང་༔ རབ་འབྱམས་ལས༔ ཨ་ཧོ་སེམས་དཔའ་རྡོ་རྗེ་ཉོན༔ ཡེ་ཤེས་འཆར་བའི་སྒོ་ཉིད་ནི༔ ལུས་བཅུད་དྭངས་མ་ཀུན་འདུས་པའི༔ ཙཀྱུ་ཞེས་པའི་སྒོ་ལ་གསལ༔ འཁོར་དང་མྱང་འདས་སྣང་བ་སྟོན༔ དར་སྐུད་བ་མེན་རྭ་འདྲ་བ༔ རྩ་བ་ཕྲ་ལ་ཁ་བྱེ་བ༔ ཨ་འབྲས་དཀྱིལ་དུ་ཟུག་པ་དེས༔ ནམ་མཁའ་དྭངས་པའི་དབྱིངས་སུ་བལྟ༔ ཡེ་ཤེས་སྣང་བ་ལྷུག་པར་འཆར༔ ཞེས་དང་༔ སྒྲོན་མ་འབར་བ་ལས༔ ཀླད་པ་དུང་ཁང་དཀར་པོ་ནས༔ གཡས་སུ་འཁྱིལ་བ་གསུམ་ཡོད་པའི་༔ རྩ་ནི་བ་མེན་རྭ་ཡི་དབྱིབས༔ དབང་པོའི་དྭངས་མ་ཀུན་འདུས་ནས༔ དབང་པོའི་ཡུལ་ལ་འཆར་བྱེད་བའི༔ རྩ་ཡི་ནང་ན་འདི་ཉིད་གནས༔ ཐོག་མར་རང་གི་ལུས་བསྐྱེད་པའི༔ མ་ཡི་མངལ་དུ་ཞུགས་པའི་ཚེ༔ ལུས་ཀུན་གྱི་ནི་དྭངས་མ་རུ༔ ལྟེ་བའི་རྩ་མདུད་ཆེན་པོ་ལས༔ དབུས་ཀྱི་གྲུ་གསུམ་ཉིད་དུ་ཡང་༔ ཕ་མའི་རྒྱུ་རྐྱེན་དྭངས་མ་ལས༔ མིག་གི་འབྲས་བུ་ཉིད་དུ་ཆགས༔ དེ་ཡང་ཕ་མའི་ཆ་ཉིད་ལས༔ དཀར་ནག་འདྲེས་པ་ཉིད་དུའོ༔ འཆར་བའི་སྒོ་ནི་མིག་གཉིས་དང་༔ ཞེས་དང་༔ ཐལ་འགྱུར་ལས༔ གཅིག་ལ་ཡལ་ཀ་ལྔ་ཡོད་པ༔ སོ་སོའི་དབང་པོའི་སྒོ་ལ་སྣང༔ ཁྱད་པར་སྐྱོན་ཡོན་དྭངས་འབྱེད་པ༔ བ་མེན་རྭ་འདྲ་འཁྱིལ་བ་ལས༔ ཨ་འབྲས་ཞེས་པ་དཀར་ནག་ཕྱེད༔ རིག་ཅིང་གཟུགས་རྣམས་འཛིན་པ་དང་༔ ཤེས་པའི་རང་རྩལ་རྫོགས་པར་སྟོན༔ འདི་ལས་ཡེ་ཤེས་དངོས་འབྱུང་སྟེ༔ ཞེས་དང་༔ ཚུལ་འདི་ལྟར༔ ཨཱ་ར་ལིའི་རྒྱུད་ལས༔ མིག་དག་སྟེང་དུ་བཟློག་ནས་ནི༔ སྨིན་མའི་དབུས་སུ་སེམས་བྱས་ན༔ མི་ཟད་མུན་པའི་གཟུགས་སུ་ནི༔ སྒྲིབ་པོས་དང་པོར་མཐོང་བར་འགྱུར༔ ཞེས་དང་༔ ཨཱརྱ་དེ་བས་དོན་དམ་པའི་བདེན་པའི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མིག་གིས་མཐོང་ངོ༔ ཞེས་དང་༔ སྟོང་ཆེན་མོའི་མདོ་ལས༔ སྟོན་པའི་རྣལ་འབྱོར་བླ་མེད་རྟག་གྲུབ་པ༔ རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་མིག་གཉིས་ལམ་མཐོང་བ༔ ཞེས་སོ༔ སྒོ་དེ་ལས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྣང་བ་གང་འཆར་ན༔ སྒྲོན་མ་བཞིའི་སྣང་བ་བརྟེན་ནས་འཆར་ཏེ༔ ཀློང་ཆེན་རབ་འབྱམས་ལས༔ ཐིག་ལེ་སྟོང་བའི་སྒྲོན་མ་དང་༔ དག་པ་དབྱིངས་ཀྱི་སྒྲོན་མ་དང་༔ ཤེས་རབ་རང་བྱུང་སྒྲོན་ཉིད་དང་༔ རྒྱངས་ཞགས་ཆུའི་སྒྲོན་མ་རྣམས༔ འདིས་ནི་མངོན་སུམ་མཐོང་བ་སྟེ༔ ད་ལྟ་གཏན་ལ་དབབ་ཏུ་རུང་༔ ཡིད་དཔྱོད་མུན་ཡུགས་ཚིག་དང་བྲལ༔ ཞེས་སོ༔ གསུམ་པ་མཁ༵འ་གས༵ལ་གྱི་ཡེ་ཤེས་དེ་ཉིད་གང་དུ་འཆར་བའི་ཡུལ་བཤད་པ་ལ༔ སྤྱི་དང་༔ བྱེ་བྲག་གི་ཡུལ་གཉིས་སུ་ཡོད་པ་ལས༔ དང་པོ་ནི༔ གནས་རྐྱེན་བྲལ་མཐོ་ཞིང་དྭངས་སར༔ ཡུལ་རྐྱེན་མེད་ནམ་མཁའ་སྤྲིན་དང་བྲལ་བ་ལ༔ དབང་པོ་སྐྱོན་བྲལ་ཆུའི་སྒྲོན་མ་བཞག་པས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྣང་བ་འཆར་བའི་ཕྱིར༔ ཀློང་གསལ་ལས༔ རྐྱེན་བྲལ་གསུམ་ལ་འཆར་བར་འགྱུར༔ ཞེས་དང་༔ བདུད་རྩི་བཅུད་ཐིག་ལས༔ མཁ༵འ་གས༵ལ་ནམ་མཁའི་དབྱིངས་ནས་བཟླས༔ ཞེས་དང་༔ ཡི་གེ་མེད་པའི་རྒྱུད་ལས༔ མིག་ནི་ནམ་མཁའི་མཐོངས་སུ་ལྟ༔ འོད་ནི་ཕྲ་ལ་འདྲིལ་བ་འབྱུང་༔ ཞེས་དང་༔ རབ་འབྱམས་ལས༔ ཡུལ་ནི་གང་དུ་སྣང་བ་ལགས༔ དེ་སྐད་སྟོན་པས་གསན་དགོངས་ནས༔ འཛུམ་པའི་མདངས་ཕྱུངས་ལན་འདི་གསུངས༔ ཨ་ཧོ་སེམས་དཔའ་རྡོ་རྗེ་རྩལ༔ ཡུལ་ནི་ཡེ་ཤེས་སྒྲོན་མ་དེ༔ སྟོང་ཉིད་དབྱིངས་ཀྱི་ནམ་མཁའ་ལ༔ རིག་མདངས་འོད་ཕུང་ནམ་མཁའི་ཁམས༔ ཀུན་ཁྱབ་བག་ཆགས་དབུགས་ལ་བརྟེན༔ ཡེ་ཤེས་རིག་པ་དབྱིངས་ལ་སྦྱོར༔ བདག་རྐྱེན་གཞན་རྐྱེན་འབྱུང་བའི་རྐྱེན༔ གསུམ་བྲལ་དུས་གསུམ་ལྷུག་པར་འཆར༔ ཁྱད་པར་ནམ་མཁ༵འ་གས༵ལ་དྭངས་ལ༔ དབྱར་མ་སྟོན་དང་དགུན་ཆུང་དཔྱིད༔ རླུང་དང་བསིར་བུ་ཁུ་རླུངས་མེད༔ འཛིན་པ་མེད་པའི་བར་སྣང་ལ༔ ཡེ་ཤེས་ལྔ་ཡི་རང་མདངས་འཆར༔ ཞེས་དང་༔ སེང་གེ་རྩལ་རྫོགས་ལས༔ ཆོས་ཉིད་ཡུལ་གྱི་ནམ་མཁ༵འ་ལ༔ རིག་པའི་སྣང་བ་སྐུ་རུ་གས༵ལ༔ ཞེས་དང༔ ཡིད་གཉིས་བྲལ་བའི་ནམ་མཁ༵འ་ལ༔ གས༵ལ་འགྲིབ་མེད་པའི་སྒྲོན་མ་གསལ༔ ཞེས་དང་༔ སྒྲོན་མ་མཁ༵འ་ལ་གས༵ལ་པའི་ཕྱིར༔ དཀོན་མཆོག་གསུམ་པོར་རྒྱབ་ཕྱོགས་ན༔ ཞིང་ཁམས་ཐམས་ཅད་མཐོང་པར་འགྱུར༔ སྐུ་གསུམ་སྣང་བ་ཡོད་པའི་ཕྱིར༔ ཞེས་དང་༔ རྫོགས་ཆེན་ལྟ་བ་རང་གནས་ཉིད༔ བག་རྡུལ་དྭངས་པའི་ནམ་མཁ༵འ་ལ༔ མ་ཡེངས་ཚུལ་གྱིས་གས༵ལ་བའོ༔ ཞེས་དང༔གཡེངས་བྲལ་ཆོས་ཉིད་འགྱུར་བ་མེད༔ ཞེས་སོ༔ འདི་ལ་དགོངས་ཏེ་ཁོ་བོའི་ཕ་གཅིག་གིས་ཀྱང་ནམ་མཁའ་མིག་གིས་མ་བོར་བ་ཙམ་གྱིས་ཆོག་པར་གསུངས་པ་ལ༔ ཁ་ཅིག་གིས་མུ་སྟེགས་པ་དང་ཁྱད་མེད་པར་ལྟ་བ་ནི་རྡོ་རྗེ་འཆང་ལ་ཀླན་ཀར་སོང་བས་ཁོ་རང་མུ་སྟེགས་པར་ཤེས་སོ༔ དེ་ལྟ་བུའི་ཡུལ་ལའང་ཕྱི་ནམ་མཁའ་སྤྲིན་བྲལ༔ ནང་ཆོས་ཉིད་རང་དྭངས་ཀྱི་ནམ་མཁའ་ལ༔ བར་འཕེལ་སྣང་འོད་གསལ་གྱི་ཡོན་ཏན་ལས་འཆར་བ་སྟེ༔ ཐལ་འགྱུར་ལས༔ འདི་ཉིད་ཡུལ་གནད་འ
Chinese
时节之眼，其根细而张开，如白色的丝线一般，有清净和污浊两种。清净的部分是智慧之门，因为它能见到道路的显现；污浊的部分见到错觉的成分，所以仅仅是智慧之门的所依，但即使不是真实的，由于个别的声音融入到普遍之中，所以也说眼睛是智慧之门。《广大》中说：啊！菩萨金刚谛听！智慧显现之门即是，身体精华全部汇聚的，名为“扎久”之门显现，显示轮回和涅槃的景象。如丝线、如牛毛、如兽角，根细而口张开，阿字和果在中间插入，观看虚空清净的界中，智慧显现自然流露。又如《灯焰》中说：从白色的脑室中，有三个向右旋转的脉，脉的形状如牛毛的角，感官的精华全部汇聚，在感官的对境中显现，此脉就在其中。最初产生自己的身体时，进入母亲子宫的时候，作为所有身体的精华，从脐部的巨大脉结中，也在中央的三角形中，从父母的因缘精华中，形成了眼睛的果实。那也是从父母的部分中，黑白混合的状态。显现之门就是双眼。又如《现观庄严论》中说：一个有五个分枝，显现在各自感官的门上，特别是能分辨好坏清净的，从如牛毛角般旋转的脉中，名为“阿果”的黑白分开，能觉知并摄取诸色，显示智慧的自力圆满，从中真实产生智慧。道理是这样的。《阿啦哩续》中说：眼睛向上翻转，在眉心处用心，在无尽的黑暗形象中，首先会被障碍所见。又如，圣天以实相的真谛的自性，用智慧之眼见到。《大空经》中说：导师无上瑜伽常成就，如金刚般的双眼见到道路。从那个门显现出什么样的智慧景象呢？依靠四灯的显现而显现。《龙钦饶降》中说：明点空性的灯，清净法界的灯，智慧自生灯，以及远
English
The eye of time, its root is thin and open, like a white silk thread, there are two kinds, pure and impure. The pure part is the gate of wisdom, because it can see the appearance of the path; the impure part sees the element of illusion, so it is only the basis of the gate of wisdom, but even if it is not real, because the individual sound merges into the universal, so it is also said that the eye is the gate of wisdom. In the 《Vast》 it says: Ah! Bodhisattva Vajra, listen! The gate of wisdom manifesting is, the essence of the body is all gathered, the gate called "Chakyu" appears, showing the appearance of samsara and nirvana. Like silk thread, like cow hair, like animal horn, the root is thin and the mouth is open, the letter A and the fruit are inserted in the middle, looking at the clear realm of the void, the manifestation of wisdom naturally flows. Also, as the 《Burning Lamp》 says: From the white brain chamber, there are three veins that rotate to the right, the shape of the veins is like the horn of cow hair, the essence of the senses is all gathered, appearing in the objects of the senses, this vein is in it. When the body was first created, when entering the mother's womb, as the essence of all bodies, from the huge pulse knot of the navel, also in the central triangle, from the essence of the parents' causes and conditions, the fruit of the eye was formed. That is also from the parents' parts, the state of black and white mixture. The gate of manifestation is the two eyes. Also, as the 《Ornament of Clear Realization》 says: One has five branches, appearing on the gates of each sense, especially able to distinguish good and bad purity, from the vein that rotates like a cow hair horn, the black and white of the so-called "Aguo" are separated, able to perceive and take in all colors, showing the perfection of the self-power of wisdom, from which wisdom truly arises. The reason is like this. In the 《Arali Tantra》 it says: The eyes are turned upwards, using the mind in the center of the eyebrows, in the endless dark image, it will first be seen by obstacles. Also, as Aryadeva sees with the eye of wisdom the self-nature of the true essence of reality. In the 《Great Empty Sutra》 it says: The teacher's supreme yoga is always accomplished, the two vajra-like eyes see the path. What kind of wisdom appearance manifests from that gate? It manifests relying on the appearance of the four lamps. In the 《Longchen Rabjam》 it says: The lamp of the emptiness of bindu, the lamp of the pure realm of reality, the lamp of self-born wisdom, and the far
Chinese
水灯等等。这即是现量所见，现在可以确定。远离心识的黑暗。说完。 第三，讲解虚空明（藏文：མཁ༵འ་གས༵ལ་）之智慧于何处显现之处，有共同和特别两种境。首先是共同的境：在远离处所和缘起，高且清澈的地方，在没有境的缘起，远离云朵的虚空中，放置没有缺陷的感官之水灯，为了显现智慧的景象。在《虚空明》中说：将在远离三种缘起处显现。又在《甘露精华》中说：虚空明（藏文：མཁ༵འ་གས༵ལ་）从虚空的界中念诵。又在《无字续》中说：眼睛观看虚空的高处，光芒细微而聚集。又在《广大》中说：境在何处显现呢？这样请教后，面露微笑回答说：啊！勇士金刚力，境即是智慧灯，在空性界的虚空中，觉性光芒光蕴虚空界，依靠普遍习气气息，智慧觉性与界结合，自缘他缘生起之缘，远离三者三时自然显现。特别是虚空明（藏文：མཁ༵འ་གས༵ལ་）清澈时，夏末秋季和小冬春季，没有风和凉气，没有雾气，在没有执着的虚空中，显现五种智慧的自性光芒。又在《狮子力圆满》中说：法性境的虚空（藏文：ནམ་མཁ༵འ་）中，觉性的景象显现为身。又说：在远离二元对立的虚空（藏文：ནམ་མཁ༵འ་）中，显现无有明暗的灯。又说：灯在虚空（藏文：མཁ༵འ་）中明（藏文：གས༵ལ་）显的缘故，在三宝的后方，将见到一切刹土，因为有三身的景象。又说：大圆满见自住，在习气清净的虚空（藏文：ནམ་མཁ༵འ་）中，以不散乱的方式明（藏文：གས༵ལ་）显。又说：不散乱法性不变。考虑到这些，我的父亲也说只要眼睛不离开虚空就足够了，但有些人认为这与外道没有区别，这是对金刚持的诽谤，所以他们认为他是外道。在这样的境中，外在的虚空没有云朵，内在的法性是自性清净的虚空，中间从增长景象光明功德中显现。在《倒塌》中说：此即是境的关键
English
water lamps, etc. This is what is seen directly, and can now be determined. It is free from the darkness of mind. Having said that. Third, explaining the place where the wisdom of the clear sky (Tibetan: མཁ༵འ་གས༵ལ་) appears, there are two kinds of places: common and specific. First, the common place: in a high and clear place, free from location and conditions, in the sky free from clouds and without conditions, placing a water lamp of flawless senses, in order to reveal the appearance of wisdom. In "Klong Sal," it says: it will appear in a place free from three conditions. Also, in "Nectar Essence Drop," it says: clear sky (Tibetan: མཁ༵འ་གས༵ལ་) recite from the realm of the sky. Also, in the "Wordless Tantra," it says: the eyes look to the heights of the sky, the light is subtle and gathers. Also, in "Vastness," it says: where does the place appear? After asking this, smiling, he said this answer: Ah! Warrior Vajra Force, the place is the lamp of wisdom, in the sky of the realm of emptiness, the radiance of awareness, the light of the sky, relying on the pervasive habitual tendencies of breath, the wisdom of awareness is combined with the realm, the conditions of self, other, and arising, free from the three, appear freely in the three times. Especially when the clear sky (Tibetan: མཁ༵འ་གས༵ལ་) is clear, late summer, autumn, small winter, and spring, there is no wind or coolness, no fog, in the unobstructed space, the self-radiance of the five wisdoms appears. Also, in "Lion Force Perfection," it says: in the sky (Tibetan: ནམ་མཁ༵འ་) of the realm of Dharma, the appearance of awareness appears as the body. It also says: in the sky (Tibetan: ནམ་མཁ༵འ་) free from dualistic mind, the lamp without clarity or obscurity appears. It also says: because the lamp is clear (Tibetan: གས༵ལ་) in the sky (Tibetan: མཁ༵འ་), behind the Three Jewels, all the Buddha-fields will be seen, because there is the appearance of the three bodies. It also says: the view of Dzogchen is self-abiding, in the sky (Tibetan: ནམ་མཁ༵འ་) purified of habitual dust, it is clear (Tibetan: གས༵ལ་) in a non-distracted manner. It also says: non-distraction, the nature of Dharma is unchanging. Considering these, my father also said that it is enough to just not take the eyes off the sky, but some people think that this is no different from the Tirthikas, which is a slander against Vajradhara, so they think he is a Tirthika. In such a place, the outer sky is free of clouds, the inner nature of Dharma is the self-purified sky, and in between, it appears from the qualities of increasing appearance and clear light. In "Collapse," it says: this is the key point of the place