Tibetan
ས་སོ་སོར་བཞག་རིམ་གྱིས༔ མི་གཡོ་བའི་ལས་ལ་གོམས་པས༔ གཟུགས་མེད་ཞི་གནས་རྩེ་གཅིག་པའི་སེམས༔ གཟུགས་ཁམས་བསམ་གཏན་གྱི་སེམས་ལྷག་མཐོང་ཤས་ཆེ་ཞི་སྒོ་གཅིག་པའི་ཤེས་རབ་དང་མ་འབྲེལ་བ༔ འདོད་ཁམས་རྟོག་བཅས་རགས་པའི་སེམས་འགྱུ་རྟོག་གི་རང་བཞིན་ཅན་དང་གསུམ་གྱིས་ཁྱབ་པའི་འབྲས་བུར་རྣམ་པར་སྨིན་པའོ༔ འདོད་ཁམས་ཀྱི་སེམས་ལ་ཕྱེ་ན༔ དམྱལ་བ་སྡུག༵་བསྔ༵ལ་བཟོ༵ད་ལྡན༵་གྱི་སེམས༔ ཡི་དྭགས་བཀྲེན༵་པས་གདུང་བ་དང་ལྡན༵་ཅིང་རྣམ་རྟོག་གཞན་འགོག་པས་ཟས་འདོད་པ་གཅིག་པུའི་ཡིད༵་ལྡན༵༔ བྱོལ་སོང་བླུན་རྨོངས་མུན་པས་མྱོས༵་ལྡན༵་གྱིའམ༔ བླང་དོར་འབྱེད་མི་ཤེས་པ་ཆ་མཉམ་བཏ༵ང་སྙོམ༵ས་ལྡན༵་པའི༔ མི་འདོ༵ད་པའི་སེམས་ཤེས་ཆེ་བར་ལྡན༵་པས༔ ལྷ་མིན་རྩོད༵་པའི་སེམས་ཕྲག་དོག་ཤས་ཆེ་བར་ལྡན༵་པས༔ ལྷ་དགའ༵་བདེའི་ལོངས་སྤྱོད་ལ་གཡེངས་བའི་སེམས་དང་ལྡན༵་པ་དྲུག་གོ༔ དེ་ལྟར་སེམས་ཅན་གྱི་རྟོག་པའི་སྦུབས་གྲུབ་ཟིན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་འོད་ཀྱང་ཅུང་ཟད་ནུབ་པས་ཡུལ་གསལ་དུ་མེད་དོ༔ སེམས་དེ་དག་ཡེ་ཤེས་ལྔའམ་དྲུག་བསྒྲིབ་རིམ་གྱིས་སྙིགས་མ་ལྔར་བྱུང་བས་སྤྱིར་བཏང་ལས༔ ཉོན་མོངས་ལྔ་རིགས་དྲུག་གི་རྒྱུ་དང་དེ་དུས་ཀྱི་རྒྱུ་མཐུན་ཤས་ཆེ་བའི་ཕྱིར༔ ཁམས་གསུམ་ལ་དུག་གསུམ༔ འདོད་པ་ལ་དུག་ལྔ་སེར་སྣ་དང་དྲུག་ལ་སོགས་སྙིགས་མར་ལྡན་དུ་དགོངས་ནས༔ སྒྱུ་འཕྲུལ་ལས༔ སྙིགས་མ་ལྔ་ཉིད་བདེ་ལྡན་གནས༔ ཞེས་པ་ཀུན་མཁྱེན་པས་འགྲེལ་ཚུལ་དང་༔ ཀུན་གསལ་ལས༔ དམྱལ་བའི་གནས་ནི་བཟོད་དང་ལྡན༔ ཡི་དྭགས་གནས་ནི་ཡིད་དང་ལྡན༔ བྱོལ་སོང་གནས་ནི་མྱོས་དང་ལྡན༔ མི་ཡི་གནས་ནི་འདོད་དང་ལྡན༔ ལྷ་མིན་གནས་ནི་རྩོད་དང་ལྡན༔ ལྷ་ཡི་གནས་ནི་དགའ་ལྡན་ནོ༔ ཞེས་དང་༔ རྩལ་རྫོགས་ལས༔ དགའ་ལྡན་རྩོད་ལྡན་ཆ་མཉམ་ལྡན༔ ཉིས་ལྡན་བཀྲེན་ལྡན་སྡུག་བསྔལ་ལྡན་དུ་བཞག་པའོ༔ རབ་འབྱམས་ལས༔ ནང་བཅུད་སེམས་ཅན་ཆགས་ཚུལ་ནི༔ འཁྲུལ་གཞི་ཡེ་ཤེས་ལྔ་ཡིས་བྱས༔ ཞེས་དབྱིངས་ལྔ་ལ་དབྱེར་མེད་དུ་བརྟེན་པའི་ཐུགས་ལྔ་སེམས་ཉོན་མོངས་ལྔར་འཁྲུལ་བས་སྔར་ས་ལ་བརྟེན་ནས་གཏི་མུག་བྱུང་༔ ཞེས་གང་གསུངས་སོ༔ གཉིས་པ་འདྲ་དཔེ་ནི༔ ཡེ་ཤེས་ལྔའི་འཁྲུལ་གཞིར་སོང་ནས་འཁྲུལ་བའི་རྣམ་ཤེས་ཚོགས་བརྒྱད་པོའི་ཀུན་གཞི་ཁྱིམ་དང་འདྲ་བ་ལ་གནས་དོན་ལུས་ཀྱི་བག་ཆགས་སོགས་ཤིང་གང་སྟོང་འཕེལ་འགྲིབ་བྱེད༔ ཉོན་ཡིད་ཆུང་མ་དང་འདྲ་བས་ང་བདག་དང་དགག་སྒྲུབ་ཆགས་སྡང་དུ་འཛིན་པར་བྱེད༔ ཡིད་ཤེས་ཁྱོ་དང་འདྲ་བས་སྒོ་ལྔ་བསླད
Chinese
各自安住于各自的处所，习惯于不动的行为，无色界的寂止一心之心，色界禅定的心，观慧偏重，与寂止一味的智慧不相连，欲界有分别的粗大之心，具有流动分别的自性，这三者遍及的果报成熟。如果分析欲界的心，地狱是（སྡུག༵་བསྔ༵ལ་བཟོ༵ད་ལྡན༵་，duk ngal zod den，duhkngal zod dan，痛苦忍受具）的心，饿鬼是（བཀྲེན༵་，tren，bkren，饥渴）所困，具有阻碍其他分别，唯一希求食物的（ཡིད༵་ལྡན༵་，yid den，yid dan，意具）；旁生是愚昧黑暗所（མྱོས༵་ལྡན༵་，nyos den，myos dan，沉醉具）吗？不知取舍，平等（བཏ༵ང་སྙོམ༵ས་ལྡན༵་，tang nyom den，btang snyoms dan，舍具）的；人类是（འདོ༵ད་，dod，'dod，欲望）的心，具有广大的知识；阿修罗是（རྩོད༵་，tsod，rtsod，争斗）的心，具有强烈的嫉妒；天是具有沉溺于（དགའ༵་བདེའི་，ga' de'i，dga' bde'i，欢喜安乐）受用的心，这六种。如此，众生思绪的空壳形成后，智慧的光芒也稍微隐没，因此对境不清晰。这些心逐渐遮蔽五种或六种智慧，从而产生五浊，一般来说，由于五种烦恼是六道之因，并且那时同类因占多数，因此认为三界有三毒，欲望有五毒、悭吝和六毒等，都具有浊垢。如《幻化经》所说：“五浊即是安乐处。”全知者如此解释。如《俱舍论》所说：“地狱之处是忍耐具，饿鬼之处是意具，旁生之处是沉醉具，人类之处是欲望具，阿修罗之处是争斗具，天之处是欢喜具。”以及《功德圆满经》所说：“欢喜具、争斗具、平等具，二具、饥渴具、痛苦具。”《广大经》说：“内蕴众生形成的方式是，以错乱之基五种智慧所造。”意思是，由于依赖于五种无别的界，五种意转为五种烦恼，如前所说，依赖于地而产生愚痴。以上所说。第二，比喻是：五种智慧成为错乱之基，从而错乱的八识聚的阿赖耶识，如同房屋一样安住，意义是身体的习气等，木材空虚增减。烦恼意如同小妾，因此执着于我、自主和否定、肯定、贪嗔。意识如同丈夫，因此欺骗五根门。
English
Each abiding in its respective place, accustomed to the action of immovability, the one-pointed mind of quiescence in the formless realm, the mind of meditative concentration in the form realm, predominantly insightful, not connected with the wisdom of quiescence alone, the coarse mind with conceptualization in the desire realm, possessing the nature of flowing conceptualization, the fruition of these three pervading. If the mind of the desire realm is analyzed: hell is the mind of (སྡུག༵་བསྔ༵ལ་བཟོ༵ད་ལྡན༵་, duk ngal zod den, duhkngal zod dan, possessing suffering and endurance); preta is tormented by (བཀྲེན༵་, tren, bkren, hunger), possessing the mind of (ཡིད༵་ལྡན༵་, yid den, yid dan, possessing mind) that solely desires food by obstructing other conceptualizations; animal is (མྱོས༵་ལྡན༵་, nyos den, myos dan, intoxicated) by the darkness of ignorance, or? not knowing what to accept or reject, equally (བཏ༵ང་སྙོམ༵ས་ལྡན༵་, tang nyom den, btang snyoms dan, possessing equanimity); human is the mind of (འདོ༵ད་, dod, 'dod, desire), possessing great knowledge; asura is the mind of (རྩོད༵་, tsod, rtsod, strife), possessing strong jealousy; deva is possessing the mind that is distracted by the enjoyment of (དགའ༵་བདེའི་, ga' de'i, dga' bde'i, joy and happiness), these six. Thus, after the husk of sentient beings' thoughts is formed, the light of wisdom also slightly diminishes, therefore the object is not clear. These minds gradually obscure the five or six wisdoms, thus the five degenerations arise, generally speaking, because the five afflictions are the cause of the six realms, and the homogeneous cause of that time is predominant, therefore it is thought that the three realms have three poisons, desire has five poisons, miserliness and six poisons, etc., all possess impurities. As the *Illusion Sutra* says, "The five degenerations themselves are the place of bliss." The omniscient one explains it this way. As the *All-Illuminating* says, "The place of hell is possessing endurance, the place of preta is possessing mind, the place of animal is possessing intoxication, the place of human is possessing desire, the place of asura is possessing strife, the place of deva is possessing joy." And as the *Perfect Skill* says, "Possessing joy, possessing strife, possessing equality, possessing two, possessing hunger, possessing suffering." The *Vast* says, "The way the inner essence of sentient beings is formed is made by the five wisdoms that are the basis of delusion." It means that because the five minds that rely on the five undifferentiated realms are mistaken for the five afflictions, as said before, ignorance arises relying on the earth. This is what was said. Second, the analogy is: the five wisdoms become the basis of delusion, thus the alaya consciousness of the confused eight consciousness aggregates abides like a house, the meaning is the habitual tendencies of the body, etc., the wood is empty, increasing and decreasing. The afflicted mind is like a concubine, therefore it clings to self, autonomy, and negation, affirmation, attachment, and aversion. The mind consciousness is like a husband, therefore it deceives the five sense gates.
Tibetan
་ནས་ཆགས་སོགས་ལས་གསོགས༔ མིག་རྣ་སྣ་ལྕེ་སྒོ་བཞི་བུ་དང་འདྲ་བས་ཡུལ་ཀུན་ལ་རིས་དང་བདག་བཟུང་བྱེད་པའི་སྒོ་ནས་འཁོར་བར་འཁོར་ཞིང་གནས་པ་སྟེ༔ རབ་འབྱམས་ལས༔ འཁྲུལ་བའི་འདྲ་དཔེ་བསྟན་པ་ནི༔ ཀུན་གཞིའི་རྣམ་ཤེས་ཁྱིམ་དང་འདྲ༔ གཟུང་འཛིན་ནོར་རྣམས་སོགས་པར་བྱེད༔ ཉོན་མོངས་ཡིད་ནི་ཆུང་མ་འདྲ༔ བདག་འཛིན་དབྱེ་བ་འཛིན་པར་བྱེད༔ ཡིད་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་ཁྱོ་དང་འདྲ༔ སྒོ་ལ་ཞུགས་ཏེ་ལས་རྣམ་གསོགས༔ སྒོ་བཞིའི་རྣམ་ཤེས་བུ་དང་འདྲ༔ ཀུན་ལ་རིས་དང་བདག་བཟུང་བྱེད༔ ཞེས་སོ༔ གཉིས་པ་སོ་སོར་གྲུབ་པའི་འབྲས་བུ་དྭངས་སྙིགས་དབྱེ་བའི་སྒོ་ནས་བསྟན་པ་ལ༔ སྦུབས་གསུམ་ངོ་བོའི་སྒོ་ནས་འབྱུང་བ་དྭངས་སྙིགས་ཀྱི་ལུས་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་དང་༔ བྱེ་བྲག་ནང་གསེས་ཀྱི་དྭངས་སྙིགས་ཀྱི་ཡན་ལག་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་གཉིས་ལས༔ དང་པོ་ནི༔ སྦུབས་གསུམ་གྱི་ནང་ནས་རིན་པོ་ཆེའི་སྦུབས༔ སྐུ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འཆར་གཞི་ངོ་བོ་ཆོས་སྐུ༔ འོད་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འཆར་གཞི་རང་བཞིན་ལོངས་སྐུ༔ ཐུགས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དབྱིངས་ཐུགས་རྗེ་ཡངས་པའི་ཡེ་ཤེས་གསུམ་དབྱེར་མེད་པ་ཤེས་རབ་མཁའ་ལ་བསྐྱོད་པའི་སྣང་བ་ནང་གསལ་གྱི་བུམ་སྐུ་ལྟ་བུ༔ འོད་ནང་གསལ་བུམ་ནང་གི་མར་མེ་ལྟ་བུ༔ ཡེ་ཤེས་ནང་གསལ་རྨ་བྱའི་སྒོ་ནང་ན་འོད་ལྔ་ཡོད་ཅིང་ཕྱིར་མི་སྣང་བ་ང་ལྟ་བུ་རང་བྱུང་གི་རིག་སྟོང་ཐིག་ལེ་ཉག་གཅིག་ཆེན་པོ་ཡང་གསང་དྭངས་མའི་དྭངས་མ་འབྱུང་བ་སྟེ༔ ཀློང་ཆེན་རབ་འབྱམས་ལས༔ སྐུ་ནི་ནང་གསལ་བུམ་པའི་སྐུ༔ འོད་ནི་བུམ་པའི་མར་མེ་བཞིན༔ ཡེ་ཤེས་རྨ་བྱའི་སྒོ་ང་འདྲ༔ ཞེས་དང༔ རང་ཤར་ལས༔ འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་བཅོམ་ལྡན་འདས༔ སེམས་ཅན་ཀུན་ལ་རང་བཞིན་གནས༔ ཞེས་དང་༔ སྣང་བ་འགགས་མེད་འབྱུང་བའི་ཆོ་འཕྲུལ་ཡིན༔ རིག་པ་འགྱུར་མེད་འབྱུང་བའི་ངོ་བོ་ཡིན༔ དེ་ལྟར་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་ལྔ་སངས་རྒྱས་ལས་ཀྱང་སྔར་སངས་རྒྱས༔ ཞེས་དང་༔ ངོ་བོ་འགྱུར་བ་མེད་པས་འབྱུང་བ་ས་ཡང་ཡིན༔ རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་དོན་ལ་སྤྱོད་པས་འབྱུང་བ་མེ་ཡང་ཡིན༔ རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་མི་བསྐྱོད་དབྱིངས་སུ་ཤེས་པས་འབྱུང་བ་རླུང་ཡང་ཡིན༔ རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་སྦུབས་གསུམ་གཅིག་ཏུ་འདྲིལ་བས་འབྱུང་བ་ཆུ་ཡང་ཡིན༔ སྟོང་གསལ་གཉིས་མེད་ངང་དུ་ཐིམ་པས་འབྱུང་བ་ནམ་མཁའ་ཡིན༔ ཞེས་དང་༔ བང་མཛོད་འཕྲུལ་ལྡེ་ལས༔ ང་ཡི་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཉིད་ནི༔ འབྱུང་བ་ལྔ་ཡི་རང་བཞིན་པ་༔ དེ་དོན་ཁྱོད་ཀྱིས་རྟོགས་གྱུར་རམ༔ ཞེས་པ་ལྟར་རོ༔ དེ་ཡང་ཆ་ཆེ་ཆུང་གིས་ངོ་བོ་སྐུ་རང་བཞིན་
Chinese
从贪著等中积聚。（眼、耳、鼻、舌）四门如同儿子，以对一切境产生执著和占有的方式在轮回中流转安住。如《广大》中说：显示错乱的比喻是：阿赖耶识如同房屋，所取能取如同财物等，烦恼意如同妻子，执著我执分别，意识如同丈夫，进入诸门积聚业，四门的识如同儿子，对一切境产生执著和占有。如是。第二，从分别成就的果，区分精华与糟粕的方式来显示，从三脉自性的角度来区分产生精华与糟粕之身，以及从支分细微的精华与糟粕来区分两种。首先，从三脉之中，珍宝脉，一切身的根本自性法身，一切光的根本自性报身，一切心的界限，大悲广阔的智慧三者无别，智慧于空中运行的显现，如内明之瓶身，光内明如瓶中之灯，智慧内明如孔雀蛋内有五光而外不显现的我一样，自生的明空独一大点，极密清净的精华之精华产生。如《龙钦绕降》中说：身是内明瓶身，光如瓶中之灯，智慧如孔雀蛋。如是。又如《自显》中说：大种世尊，自性安住于一切有情之中。如是。显现无碍是产生的幻化，觉性不变是产生的自性，如是五大种比佛还早成佛。如是。本体不变故，产生即是地。觉性智慧于义上运用故，产生即是火。觉性智慧于不动界中知故，产生即是风。觉性智慧三脉合一故，产生即是水。空明二无别中融入故，产生即是虚空。如是。如《宝藏幻钥》中说：我的菩提心性，是五大的自性，你是否已领悟其义？如是。又以大小分，本体身自性
English
Accumulating from attachment, etc. The four doors (eyes, ears, nose, tongue) are like sons, revolving and abiding in samsara by way of generating attachment and possession towards all objects. As it is said in the 'Vast Expanse': The analogy of delusion is shown as: Alaya consciousness is like a house, the objects of grasping are like wealth, afflictive mind is like a wife, clinging to the distinction of self, mental consciousness is like a husband, entering the doors and accumulating karma, the consciousness of the four doors is like sons, generating attachment and possession towards all objects. Thus it is. Secondly, from the perspective of distinguishing the essence and dross of the separately accomplished fruit, from the perspective of the nature of the three channels, distinguishing the essence and dross of the body, and from the perspective of distinguishing the subtle essence and dross of the limbs, there are two types. Firstly, from among the three channels, the precious channel, the essence of the basis of all bodies, the Dharmakaya, the basis of all lights, the nature Sambhogakaya, the limit of all minds, the wisdom of vast compassion, the three inseparable, the appearance of wisdom moving in the sky, like the inner clear vase body, the light inner clear like a lamp inside a vase, the wisdom inner clear like the five lights inside a peacock egg that are not visible outside, like me, the self-born awareness-emptiness single great point, the essence of the essence of the most secret pure arises. As it is said in 'Longchen Rabjam': The body is the inner clear vase body, the light is like a lamp in a vase, the wisdom is like a peacock egg. Thus it is. Also, as it is said in 'Self-Arisen': The great element, the Bhagavan, naturally abides in all sentient beings. Thus it is. Appearance without obstruction is the miracle of arising, unchanging awareness is the nature of arising, thus the five great elements are enlightened even before the Buddha. Thus it is. Because the essence is unchanging, arising is also earth. Because awareness-wisdom is used in meaning, arising is also fire. Because awareness-wisdom is known in the immovable realm, arising is also wind. Because awareness-wisdom is integrated into the three channels, arising is also water. Because it dissolves into the non-duality of emptiness-clarity, arising is also space. Thus it is. As it is said in 'Treasure Trove Magical Key': My Bodhicitta nature is the nature of the five elements, have you realized its meaning? Thus it is. Also, by large and small parts, the essence body nature.