Tibetan
་ཆེན་བཅུད་ཐིག་གི་རྒྱུད་ལས༔ མཁའ་གསལ་ཉིད་ནི་ནམ་མཁའ་ལ༔ འཆར་སྒོ་གསལ་བྱེད་མིག་བསྐྱོད་བསྒྲད༔ ཅེས་དང་༔ རབ་འབྱམས་ལས༔ ཙཀྱུ་ཡེ་ཤེས་འཆར་བའི་སྒོ༔ འདི་ལས་གཞན་ཞིག་ཡོད་མ་ཡིན༔ ཞེས་དང་། ཇི་ལྟར་འཆར་པའི་ཚུལ་ནི༔ སྔར་བཤད་པའི་ཀུན་རྫོབ་དང་དོན་དམ་པའི་སྒྲོན་མ་དང་༔ འབྱུང་བའི་སྤྱན་དེ་ཉིད་ལྟེ་བ་ནས་སྙིང་ཀ༔ སྙིང་ག་ནས་མགྲིན་པ་དེ་ལས་ཀླད་པ་དུང་ཁང་གི་ནང་དུ་གཡས་སུ་འཁྱིལ་བའི་རྩ་བཞི་པ༔ ཡུལ་ལ་འཆར་བར་བྱེད་པའི་སྒོ་ལྔ་སོ་སོའི་རྟེན་སྒྲོན་མའི་ཆོས་ཉིད་ཅན་རེ་ཡོད་དེ༔ མིག་གཡས་ནས་ཐིག་ལེའི་སྒྲོན་མ་དང་༔ གཡོན་ནས་ཤེས་རབ་རང་བྱུང་གི་སྒྲོན་མ་དང་༔ རྣ་བ་གཡས་ནས་དབྱིངས་དང་༔ གཡོན་ནས་རྒྱང་ཞགས༔ སྣ་ནས་ཤེས་རབ་ཀྱི་རང་མདངས་འོད་དང༔ ཁ་ནས་འོད་དང་ཐིག་ཕྲན་ལ་སོགས་པ་འཆར་བས་ཀྱང་ཤེས་སོ༔ སྒྲོན་མ་དགུ་སྐོར་ལས༔ ཡེ་ཤེས་འཆར་བའི་སྒོ་བཞི་ནི༔ མིག་གཡས་པ་ནས་ཐིག་ལེ་སྟོང་པའི་སྒྲོན་མ་དང་བཅས་ཏེ་འཆར༔ མིག་གཡོན་པ་ནས་ཤེས་རབ་རང་བྱུང་གི་སྒྲོན་མ་འཆར༔ རྣ་བ་གཡས་ནས་དབྱིངས་རྣམ་པར་དག་པའི་སྒྲོན་མ་འཆར༔ རྣ་བ་གཡོན་པ་རྒྱང་ཞགས་ཆུའི་སྒྲོན་མ་འཆར་ཏེ༔ སྒོ་ལྔའི་ཤེས་པ་བསྐྱེད་པའོ༔ ཞེས་སོ༔ ཡང་མིག་གཡས་ནས་ཇི་སྙེད་པ་གཟིགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཐབས་སྣང་བའི་རང་བཞིན་རྒྱང་ཞགས་དང་རང་བྱུང་གི་སྒྲོན་མར་འཆར་ལ༔ གཡོན་ནས་ཇི་ལྟ་བ་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཤེས་རབ་སྟོང་པའི་རང་བཞིན་དབྱིངས་དང་ཐིག་ལེའི་སྒྲོན་མ་འཆར་བ་དང་༔ ཚངས་བུག་སྟོང་པ་རང་གྲོལ་གྱི་ལམ་ནས་རྡོ་རྗེ་ལུ་གུ་རྒྱུད་ཀྱི་སྐུ་ཐིག་ལེ་དགུ་བརྩེགས་སུ་འཆར་བའང་༔ ཐལ་འགྱུར་ལས༔ དྭངས་མ་འདུས་པའི་མིག་གཉིས་ནས༔ ཐབས་དང་ཤེས་རབ་ཁྱད་པར་ལས༔ ཇི་ལྟ་མཁྱེན་པའི་ཐིག་ལེ་དང་༔ དག་པ་དབྱིངས་ཀྱི་སྒྲོན་མར་སྣང༔ ཇི་སྙེད་པ་ནི་རྒྱང་ཞགས་དང་༔ ཤེས་རབ་སྒྲོན་མར་སྨིན་པ་ཡི༔ འགྲོ་བ་རྣམས་ཀྱི་ལས་དང་ཡང་༔ དབང་པོའི་བྱེ་བྲག་ཇི་ལྟ་བར༔ དེ་ལ་བསླབ་པས་ཤེས་པར་འགྱུར༔ ཞེས་དང་༔ མུ་ཏིག་ཕྲེང་བ་ལས༔ རིག་པ་རྟོག་མེད་ལུ་གུ་རྒྱུད༔ བདེ་ཆེན་ཚངས་པའི་སྒོ་ནས་སྣང༔ ཞེས་སོ༔ ལར་དབང་པོ་སྒོ་ལྔའི་རྩ་ལ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྒྱང་ཞགས་ཆོས་ཉིད་དུ་ཡོད་པ་མཚུངས་ཀྱང་༔ ཡེ་ཤེས་མངོན་གྱུར་གྱི་སྒོ་མིག་ཡིན་པ་དང་༔ ལམ་འདིའི་ཆ་རྐྱེན་དུ་དེ་ཉིད་གཙོ་ཆེ་བའི་ཕྱིར་དེ་ཉིད་སྒོ་རུ་གསུངས་པའོ༔ དེས་ཀྱང་ལུས་ཀྱི་བཅུད་དྭངས་མ་ཀུན་འདུས་པའི་སྤྱན་རྩ་བ་ཕྲ་ལ་ཁ་ཆེ་བ་དར་དཀར་གྱི་སྐུད་པ་ལྟ་བུ་དྭངས་
Chinese
在《大精要》续部中说：『虚空明澈即虚空，显现之门明眼动。』又在《广大》中说：『觉智显现之门，此外再无其他。』如何显现之理是：如前所说的世俗谛和胜义谛的明灯，以及五大之眼，从脐轮到心间，从心间到喉间，由此到脑内海螺室中向右旋转的四脉，是显现对境的五门各自所依的明灯自性。从右眼显现明点明灯，从左眼显现智慧自生明灯，从右耳显现法界，从左耳显现远系，从鼻显现智慧的自光，从口显现光和微细明点等，由此也能知晓。在《九聚明灯》中说：『觉智显现之四门是，从右眼显现具有空性明点的明灯，从左眼显现智慧自生之明灯，从右耳显现清净法界之明灯，从左耳显现远系水之明灯，是生起五门之识。』又，从右眼显现如所有性所见的智慧，方便显现的自性，远系和自生之明灯，从左眼显现尽所有性所知的智慧，智慧空性的自性，法界和明点的明灯，并且从梵穴空性自解脱的道中，显现金刚链身九重明点，也在《破斥论》中说：『清净汇聚之双眼，方便智慧之差别，如所有性知之明点，清净法界之灯显现，尽所有性乃远系，智慧明灯成熟也，众生之业以及，根之差别如何，依此学习而知晓。』又在《牟提花鬘》中说：『无分别觉智金刚链，大乐梵穴之门显现。』总的来说，五根之脉都有觉智的远系法性是相同的，但是，因为觉智现前的门是眼睛，并且作为此道的条件，眼睛是主要的，所以才说眼睛是门。由此，身体的精华清净全部汇聚的眼脉，根部细而口大，像白色的丝线一样清澈
English
In the Tantra of Great Quintessence it says, 'Clarity of space is like the sky, the gate of manifestation is the movement of the eyes.' Also in the Vast Expanse it says, 'The gate through which wisdom manifests, there is no other than this.' The way in which it manifests is: As previously explained, the lamp of relative and ultimate truth, and the eyes of the elements themselves, from the navel to the heart, from the heart to the throat, from there to the brain, in the conch-like chamber, the four channels that coil to the right, each of the five gates that cause objects to manifest has its own support, the nature of a lamp. From the right eye manifests the lamp of the bindu, from the left, the lamp of self-arisen wisdom, from the right ear, the expanse, from the left, the far-reaching, from the nose, the self-radiance of wisdom, and from the mouth, light and subtle bindus and so forth manifest, and this can also be known. In the Ninefold Lamp it says, 'The four gates through which wisdom manifests are: from the right eye manifests the lamp of the empty bindu, from the left eye manifests the lamp of self-arisen wisdom, from the right ear manifests the lamp of pure expanse, from the left ear manifests the lamp of far-reaching water, these are the generation of the consciousnesses of the five gates.' Also, from the right eye manifests the wisdom that sees as many as there are, the nature of the appearance of skillful means, the lamp of the far-reaching and the self-arisen, from the left eye manifests the wisdom that knows as it is, the nature of the emptiness of wisdom, the lamp of the expanse and the bindu, and also from the path of self-liberation of the empty Brahma-hole, the vajra chain body manifests as nine-layered bindus. Also in the Refutation it says, 'From the two eyes where clarity gathers, from the difference between skillful means and wisdom, the bindu that knows as it is, appears as the lamp of pure expanse, as many as there are is the far-reaching, and the wisdom lamp ripens, the karma of beings and also, how are the differences of the faculties, by learning this one will know.' Also in the Pearl Garland it says, 'Non-conceptual awareness, vajra chain, manifests from the gate of the great bliss Brahma-hole.' In general, the channels of the five faculties all have the far-reaching dharmata of wisdom, but because the eye is the gate of the manifestation of wisdom, and because it is the main condition for this path, it is said that the eye is the gate. Therefore, the eye channel where all the essence and clarity of the body gathers, the root is thin and the mouth is large, clear like a white silk thread.
Tibetan
སྙིགས་གཉིས་ལས༔ དྭངས་མ་དེ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྒོ་ཡིན་ཏེ་དེས་ལམ་སྣང་མཐོང་བའི་ཕྱིར་དང་༔ སྙིགས་མས་འཁྲུལ་སྣང་གི་ཆ་མཐོང་བས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྒོའི་རྟེན་ཙམ་ལས་དངོས་མ་ཡིན་ཀྱང༔ བྱེ་བྲག་གི་སྒྲ་སྤྱི་ལ་ཞུགས་ནས་མིག་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྒོར་བཤད་པའང་༔ རབ་འབྱམས་ལས༔ ཨ་ཧོ་སེམས་དཔའ་རྡོ་རྗེ་ཉོན༔ ཡེ་ཤེས་འཆར་བའི་སྒོ་ཉིད་ནི༔ ལུས་བཅུད་དྭངས་མ་ཀུན་འདུས་པའི༔ ཙཀྱུ་ཞེས་པའི་སྒོ་ལ་གསལ༔ འཁོར་དང་མྱང་འདས་སྣང་བ་སྟོན༔ དར་སྐུད་བ་མེན་རྭ་འདྲ་བ༔ རྩ་བ་ཕྲ་ལ་ཁ་བྱེ་བ༔ ཨ་འབྲས་དཀྱིལ་དུ་ཟུག་པ་དེས༔ ནམ་མཁའ་དྭངས་པའི་དབྱིངས་སུ་བལྟ༔ ཡེ་ཤེས་སྣང་བ་ལྷུག་པར་འཆར༔ ཞེས་དང་༔ སྒྲོན་མ་འབར་བ་ལས༔ ཀླད་པ་དུང་ཁང་དཀར་པོ་ནས༔ གཡས་སུ་འཁྱིལ་བ་གསུམ་ཡོད་པའི་༔ རྩ་ནི་བ་མེན་རྭ་ཡི་དབྱིབས༔ དབང་པོའི་དྭངས་མ་ཀུན་འདུས་ནས༔ དབང་པོའི་ཡུལ་ལ་འཆར་བྱེད་བའི༔ རྩ་ཡི་ནང་ན་འདི་ཉིད་གནས༔ ཐོག་མར་རང་གི་ལུས་བསྐྱེད་པའི༔ མ་ཡི་མངལ་དུ་ཞུགས་པའི་ཚེ༔ ལུས་ཀུན་གྱི་ནི་དྭངས་མ་རུ༔ ལྟེ་བའི་རྩ་མདུད་ཆེན་པོ་ལས༔ དབུས་ཀྱི་གྲུ་གསུམ་ཉིད་དུ་ཡང་༔ ཕ་མའི་རྒྱུ་རྐྱེན་དྭངས་མ་ལས༔ མིག་གི་འབྲས་བུ་ཉིད་དུ་ཆགས༔ དེ་ཡང་ཕ་མའི་ཆ་ཉིད་ལས༔ དཀར་ནག་འདྲེས་པ་ཉིད་དུའོ༔ འཆར་བའི་སྒོ་ནི་མིག་གཉིས་དང་༔ ཞེས་དང་༔ ཐལ་འགྱུར་ལས༔ གཅིག་ལ་ཡལ་ཀ་ལྔ་ཡོད་པ༔ སོ་སོའི་དབང་པོའི་སྒོ་ལ་སྣང༔ ཁྱད་པར་སྐྱོན་ཡོན་དྭངས་འབྱེད་པ༔ བ་མེན་རྭ་འདྲ་འཁྱིལ་བ་ལས༔ ཨ་འབྲས་ཞེས་པ་དཀར་ནག་ཕྱེད༔ རིག་ཅིང་གཟུགས་རྣམས་འཛིན་པ་དང་༔ ཤེས་པའི་རང་རྩལ་རྫོགས་པར་སྟོན༔ འདི་ལས་ཡེ་ཤེས་དངོས་འབྱུང་སྟེ༔ ཞེས་དང་༔ ཚུལ་འདི་ལྟར༔ ཨཱ་ར་ལིའི་རྒྱུད་ལས༔ མིག་དག་སྟེང་དུ་བཟློག་ནས་ནི༔ སྨིན་མའི་དབུས་སུ་སེམས་བྱས་ན༔ མི་ཟད་མུན་པའི་གཟུགས་སུ་ནི༔ སྒྲིབ་པོས་དང་པོར་མཐོང་བར་འགྱུར༔ ཞེས་དང་༔ ཨཱརྱ་དེ་བས་དོན་དམ་པའི་བདེན་པའི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མིག་གིས་མཐོང་ངོ༔ ཞེས་དང་༔ སྟོང་ཆེན་མོའི་མདོ་ལས༔ སྟོན་པའི་རྣལ་འབྱོར་བླ་མེད་རྟག་གྲུབ་པ༔ རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་མིག་གཉིས་ལམ་མཐོང་བ༔ ཞེས་སོ༔ སྒོ་དེ་ལས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྣང་བ་གང་འཆར་ན༔ སྒྲོན་མ་བཞིའི་སྣང་བ་བརྟེན་ནས་འཆར་ཏེ༔ ཀློང་ཆེན་རབ་འབྱམས་ལས༔ ཐིག་ལེ་སྟོང་བའི་སྒྲོན་མ་དང་༔ དག་པ་དབྱིངས་ཀྱི་སྒྲོན་མ་དང་༔ ཤེས་རབ་རང་བྱུང་སྒྲོན་ཉིད་དང་༔ རྒྱངས་ཞགས་ཆུའི་སྒྲོན་མ་རྣམས༔ འདིས་ནི་མངོན་སུམ་མཐོང་བ་སྟེ༔ ད་ལྟ་གཏན་ལ་དབབ
Chinese
从两种糟粕中，精华是智慧之门，因此能见到道路之显现；糟粕见到错觉之分，虽只是智慧之门的所依而非真实，但个别之声融入普遍，故说眼为智慧之门。如《广大》中说：啊！金刚萨埵谛听！智慧显现之门即是，身体精华全部汇聚的，名为“匝究”之门显明，显示轮回与涅槃之显现。如丝线般弯曲如羊角的，根细而口张开的，阿字果（藏文：ཨ་འབྲས།）扎于中央，以此观照虚空清净之界，智慧显现自然而然。如是说。又如《明灯燃亮》中说：从白色海螺般的头脑中，有三条向右盘绕的，脉如羊角之形状，感官精华全部汇聚，成为显现感官对境之因，此即安住于脉中。最初产生自身时，进入母亲子宫之时，作为身体所有的精华，从脐部的巨大脉结中，也在中央的三角形中，从父母的因缘精华中，形成眼睛的果实。那也是从父母的部分中，黑白混合而成。显现之门即是双眼。如是说。又如《破立》中说：一个有五个分枝，显现为各自感官之门，特别是能辨别优缺点的，从弯曲如羊角的盘绕中，名为“阿果”（藏文：ཨ་འབྲས།）的区分黑白，觉知并执持诸色，显示智慧的自力圆满，由此产生真实智慧。如是说。如此之理，如《阿啦里续》中说：眼睛向上翻转，于眉间用心，于不可穷尽的黑暗形象中，首先会被障碍所见。如是说。圣天以究竟谛的真实自性，以智慧之眼而见。如是说。又如《大空经》中说：导师无上瑜伽常成就，如金刚般的双眼见道。如是说。从那门中显现何种智慧之显现呢？依赖四灯之显现而显现。如《龙钦饶降》中说：明点空性之灯，清净法界之灯，智慧自生灯自体，远射水之灯等，以此乃是现量所见，现在确定。
English
From the two kinds of dross, the essence is the door of wisdom, therefore it sees the appearance of the path; the dross sees the aspect of illusion, although it is only the support of the door of wisdom and not the reality, but the individual sound merges into the universal, so it is said that the eye is the door of wisdom. As it is said in the 'Extensive': Ah! Vajrasattva, listen! The very door through which wisdom arises is, the essence of the body, all gathered together, manifest in the door called 'Cakyu', showing the appearance of samsara and nirvana. Like silk threads, curved like sheep's horns, the roots are thin and the mouths are open, the A-fruit (Tibetan: ཨ་འབྲས།) is stuck in the center, with this one looks into the realm of pure space, the appearance of wisdom arises spontaneously. Thus it is said. Also, as it is said in 'The Burning Lamp': From the white conch-like brain, there are three coiled to the right, the veins are in the shape of sheep's horns, the essence of the senses is all gathered together, becoming the cause of the appearance of the objects of the senses, this itself dwells within the veins. When one first generates one's own body, at the time of entering the mother's womb, as the essence of all the bodies, from the great knot of veins in the navel, also in the central triangle, from the essence of the causes and conditions of the parents, the fruit of the eye is formed. That is also from the part of the parents, mixed with black and white. The door of manifestation is the two eyes. Thus it is said. Also, as it is said in 'Refutation': One has five branches, appearing as the doors of the respective senses, especially able to distinguish the advantages and disadvantages, from the coiling like sheep's horns, the one called 'A-fruit' (Tibetan: ཨ་འབྲས།) distinguishes black and white, knowing and holding all forms, showing the perfection of the self-power of wisdom, from this arises true wisdom. Thus it is said. According to this principle, as it is said in the 'Arali Tantra': The eyes are turned upwards, with the mind in the center of the eyebrows, in the image of inexhaustible darkness, one will first be seen by obstacles. Thus it is said. Arya Deva sees the true self-nature of ultimate truth with the eye of wisdom. Thus it is said. Also, as it is said in the 'Great Empty Sutra': The teacher's supreme yoga is always accomplished, the two vajra-like eyes see the path. Thus it is said. What kind of appearance of wisdom arises from that door? It arises depending on the appearance of the four lamps. As it is said in 'Longchen Rabjam': The lamp of the emptiness of bindu, the lamp of the pure realm of space, the very self of the lamp of self-born wisdom, the lamps of the far-reaching water, etc., this is what is seen directly, now it is determined.