Tibetan
་ལུགས་མ་བཅོས་པ་མཉམ་པ་ཆེན་པོ་ཡེ་ཇི་བཞིན་པའི་བཞུགས་ཚུལ་ལ་རྣལ་འབྱོར་བའི་བློ་ཡང་གཉིས་འཛིན་གྱི་སྤྲོས་པ་མེད་པ་དང་༔ མ་བཀག་བཞིན་དུ་སྒོ་ལྔའི་ཡུལ་ལ་ཞེན་པ་མེད་པར་རིམ་གྱིས་སམ་ཅིག་ཆར་དུ་སོ་སོ་རང་རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་མ་བསྒོམས་མི་བསྒོམ་མ་འགགས་མི་རྟོག་པར་ཡེ་ཤེས་རང་རིག་པའི་ཚུལ་གྱིས་འཇུག་པ་སྟེ༔ ཐལ་འགྱུར་ལས༔ བསྒོམ་པའི་མཚན་ཉིད་སྣང་ཚུལ་ནི༔ མཚན་ཉིད་སྟོང་གསལ་རིག་པ་ལ༔ རང་བཞིན་གང་དང་མ་འདྲེས་པ༔ གཟུང་དང་འཛིན་པའི་མཐའ་ཟད་དང་༔ ཆོས་ཉིད་རང་ངོ་དག་པའོ༔ སྣང་ཚུལ་འཁྲུལ་བ་མ་ཡིན་ལ༔ རྒྱུ་རྐྱེན་དག་པའི་རང་བཞིན་ལ༔ དངོས་དང་དངོས་མེད་རང་དག་ནས༔ སྒོ་ལྔའི་ཡུལ་ཞེན་དག་པ་དང་༔ འབྱུང་བའི་རིག་པ་དག་པ་དང་༔ ཡེ་ཤེས་དག་པའི་འཕེལ་སྣང་སྟོན༔ དེ་ལ་ཟད་པའི་ཆོས་ཉིད་དོ༔ ཞེས་སོ༔ མཐུན་དཔེ་ནི༔ མར་མེའི་སྡོང་བུ་མནན་པས་འབར་བའི་རྒྱུན་ཆད་པ་ལྟར་རྣམ་རྟོག་གི་རྒྱུན་བཅད་པ་དང་༔ ཆུ་དང་འོ་མ་འདྲེས་པ་ལྟར༔ སེམས་ཞི་ལྷག་ཟུང་འཇུག་གི་དོན་དུ་འདྲེས་པ་དང་༔ ནོར་བུ་ཆུ་དྭངས་ལྟར་སེམས་དང་སེམས་ཉིད་ཐ་དད་དུ་འབྱེད་པ་དང་༔ བུམ་པའི་མར་མེ་ལྟར་གཏིང་གསལ་འགག་མེད་ཞི་གནས་ལྟིང་པོར་མ་སོང་བ་སྟེ༔ ཀུན་གསལ་ལས༔ བསྒོམ་པ་མཚོན་པའི་དཔེ་བཞི་སྟེ༔ མར་མེའི་སྡོང་བུ་མནན་པ་དང་༔ ཆུ་དང་འོ་མ་འདྲེས་པ་དང་༔ ནོར་བུ་ཆུ་དྭངས་ལྟ་བུ་དང་༔ བུམ་པའི་མར་མེ་ལྟ་བུའོ༔ ཞེས་སོ༔ འབོད་སྐད་ནི༔ ཀུན་གསལ་ལས༔ ཀྱཻ་གསང་བདག་ངེས་པར་ཟུངས༔ དགོངས་པ་ཞེས་པ་གར་བྱུང་དང་༔ བསྒོམ་པ་བསམ་གཏན་ཏིང་འཛིན་དང་༔ མ་ཡེངས་མ་འཕྲོས་འབྲལ་བ་མེད༔ གནས་དང་གོམས་དང་འདྲིས་པའི་ངང་༔ དེ་རྣམས་གར་བྱུང་འབོད་སྐད་བསྡེབས་ལ་བཤད༔ ཅེས་སོ༔ ཡང་སེམས་གསལ་བ་དེ་ལས་གོལ་བ༔ རྣམ་རྟོག་སྐྱེ་འགགས་གནས་གསུམ་ཤེས་པར་བྱས་ནས་རྩིས་གྲངས་བྱེད་པ་རྣམ་རྟོག་རྒྱུན་གྱི་བསྒོམས་པ་ནི་ཡུད་ཙམ་སྡོད་རྒྱུ་མེད་པ་དང་༔ སྟོང་ཉིད་མཐའ་མེད་དུ་བསྒོམ་པ་གསང་སྐོར་མན་ཆད་ནི་མུན་རྡོ་འཕེན་པས་ལྟ་བའི་ངོ་བོ་མཐོང་དུ་མེད་པ་དང་༔ མཚན་མ་བསྐྱེད་རྫོགས་སོགས་ཀྱི་བསྒོམས་པ་ནི་མ་ཡིན་ཡིན་པར་འཆོས་པས་དང་༔ གཟུང་འཛིན་གྱི་སེམས་གསུམ་གང་རུང་གི་ངང་ཚུགས་མ་ཤོར་བར་བསྒོམ་པ་ནི༔ དམན་པ་འཁོར་བའི་སེམས་གཞི་ལས་ཡང་དག་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་དགོངས་པ་འབྱུང་བར་འདོད་པའི་ཕྱིར༔ བཞག་ཐབས་བཞིའི་སྒོ་ནས་རྩོལ་བ་དང་བྲལ་བར་བསྒོམས་པ་རྣམས་ནི་མཆོག་དམན་གྱི་ཁྱད་པར་ལས༔ དེ་ཉིད་ལས༔ རྣམ་རྟོག་རྒྱུན་གྱི་བསྒོམ་པ་ནི༔ དཔེར་ན་སྤྲེའུ་ལྟ་བུར་བསྟན༔ སྟོང་པ་མཐའ་མེད་བསྒོམ་པ་ནི༔ བྱ་ལོང་ནམ་མཁའི་མཐའ་འཚོལ་འདྲ༔ མཚན་མ་གཟུང་འཛིན་བསྒོམ་པ་ནི༔ མེ་ལ་ཆུ་རུ་བསྒྱུར་བ་འདྲ༔ གཟུང་འཛིན་གསལ་བར་བསྒོམ་པ་ནི༔ འབངས་ཀྱིས་རྗེ་རུ་འཆོས་པ་འདྲ༔ བཞག་ཐབས་རྩོལ་བྲལ་བསྒོམ་པ་ནི༔ དཔེར་ན་སེང་གེ་ལྟ་བུར་བསྟན༔ ཞེས་སོ༔ གཉིས་པ་བསྒོམ་མེད་ལ༔ ངོ་བོ༔ ངེས་ཚིག༔ དབྱེ་བ༔ མཐུན་དཔེ༔ འབོད་སྐད་དང་ལྔ་ལས༔ དང་པོ་ནི༔ རང་རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་དབྱིངས་རིག་ཟུང་འཇུག་ཆེན་པོ་རང་བཞིན་བབས་ཀྱི་བསམ་གཏན་རྒྱུན་ཆད་མེད་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་དགོངས་པ་ཇི་བཞིན་དུ་གཤིས་སུ་ཕྱིན་པ་ཡིན་ཏེ༔ དོན་གསལ་ལས༔ ངོ་བོ་རང་རིག་རྒྱུན་ཆད་མེད་པ་ཡིན༔ ཞེས་སོ༔ ངེས་ཚིག་ནི༔ ཡུལ་དབང་ཡིད་བྱེད་ཀྱི་སྒོ་ནས་ཆ་ལུགས་གསལ་བའི་འཛིན་ཆ་དང་༔ ཁ་དོག་ཡིག་འབྲུར་བསྒྱུར་བ་སྟོང་མུ་གསལ་བདེའི་རྣམ་པ་གང་ཡང་ཡིད་ལ་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར་དང་༔ དགོངས་པའི་ངང་ལས་མི་ཕྱེད་པའི་ཕྱིར་དང་༔ གྲུབ་ཟིན་བྱར་མི་དགོས་པའི་ཕྱིར་ན་སྟེ༔ དེ་ཉིད་ལས༔ ཡིད་ལ་མི་བྱེད་ཕྱིར་ན་བསྒོམ་མེད་ངེས་པའི་ཚིག༔ ངང་ནས་མི་ཕྱེད་ཕྱིར་དང་བྱ་མི་དགོས་པའི་ཕྱིར་ནའོ༔ ཞེས་སོ༔ དབྱེ་བ་ནི༔ མཚན་བཅས་བསྒོམ་དུ་མེད་པ་རྫོགས་ཚུལ་རྟོགས་པ་གདེངས་འགྱུར་གྱི་བསྐྱེད་རྫོགས་ལྟ་བུ་དང་༔ མཚན་མེད་བསྒོམ་དུ་མེད་པ་ཡེ་གྲུབ་རིམ་པ་གཉིས་པའི་རིམ་པ་གཉིས་པ་སྟེ༔ རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་འདིའི་བསྒོམ་དུ་མེད་པ་གཉིས་ལ་གཤིས་ལ་བསྒོམ་དུ་མེད་པ་གནས་པའི་ལྟ་བ་དང་༔ རྟོགས་པས་བསྒོམ་དུ་མེད་པ་ཀློང་འགྱུར་གྱི་ལྟ་བ་གཉིས་ཏེ་བཞི་ཡང་༔ སྤྲོས་བྲལ་དོན་གསལ་ཆེན་པོའི་རྒྱུད་ལས༔ བསྒོམ་མེད་དབྱེ་བ་རྣམ་པ་གཉིས༔ མཚན་བཅས་བསྒོམ་དུ་མེད་པ་དང་༔ མཚན་མེད་བསྒོམ་དུ་མེད་པའོ༔ རེ་རེ་ལ་ཡང་རྣམ་གཉིས་བསྟན༔ གཤིས་ལ་བསྒོམ་དུ་མེད་པ་དང་༔ རྟོགས་པས་བསྒོམ་དུ་མེད་པའོ༔ ཞེས་སོ༔ བཞི་པ་མཐུན་དཔེ་ནི་རིག་པ་ལ་རང་བཞིན་གྱི་བསམ་གཏན་བར་མེད་ཆེན་པོར་ཡོད་པའི་དོན་རྣལ་འབྱོར་བས་ཤེས་ཕྱིན་ཆད་དེ་ལ་བྱིང་རྒོད་རྣམ་རྟོག་སོགས་ཀྱིས་རྒྱུན་ཆད་པ་མེད་པ་དང་༔ མི་འབྲལ་བར་དོན་ལ་རྟག་ཏུ་གནས་པའི་ཕྱིར་དང་༔ མ་བསྒོམས་ངང་གིས་གསལ་བའི་དཔེ་ནི༔ དེ་ཉིད་ལས༔ མ་བསྒོམས་རྒྱུན་ཆད་མེད་པའི་དཔེ༔ ཆུ་བོ་ལྟ་བུར་བསྟན་པ་ཡིན༔ མ་བསྒོམས་དོན་དང་མི་འབྲལ་བར༔ སྦྱོར་རྩིར་སྦྲང་འདབས་འབྱར་བ་བཞིན༔ མ་བསྒོམས་ངང་གིས་གསལ་བ་ནི༔ གསལ་དྭངས་ཉི་མའི་སྙིང
Chinese
未作矫饰的本然大平等，如是安住之方式，瑜伽士之意亦无二取之戏论，且不作禁制，于五境不起贪执，或渐次或顿然，各自以自明之智慧，不修不观，不遮不断，以智慧自明之方式而入。如《决择》云： 禅修之体性显现者， 体性空明觉性中， 自性不杂任何法， 能取所取边际尽， 法性自面清净也。 显现非是错乱相， 因缘清净之自性， 有实无实自清净， 五门境执皆清净， 诸蕴觉性皆清净， 智慧清净现增盛， 此乃穷尽之法性。 如是说。譬如，按压灯芯则火焰熄灭般，断除分别念之流；如水与奶混合般，心于寂止胜观双运之义中相融；如净水宝珠般，区分心与心性之差别；如瓶中之灯般，深邃澄澈无碍，未落入寂止之沉没。如《普明》云： 譬喻禅修有四种， 按压灯芯与水乳， 犹如净水之宝珠， 瓶中之灯即如是。 如是说。劝请之语，如《普明》云： 噫！秘密主请定执持， 意即见解从何来？ 禅修三摩地与禅定， 无散无乱无离别， 安住串习纯熟中， 彼等从何而来当宣说。 如是说。又，从明澈之心偏离，了知分别念之生住灭三者后，进行计数，此乃分别念之流的禅修，刹那亦不可停留。于空性无边际中禅修，秘密窍诀以下，如投掷暗石般，无法得见见解之体性。观想有相生圆等之禅修，乃是将非是执为是。于能取所取之三心中，不失去任何心态而禅修，乃是因希求从下劣轮回之心地上，生起真实圆满之佛陀意趣之故。以四种安住之方式，无勤而禅修等，乃是上下之差别。彼论云： 分别念
English
The uncorrected, great, equal, and natural way of abiding is such that the yogi's mind is free from the elaboration of dualistic grasping. Without any hindrance, there is no attachment to the objects of the five senses. Gradually or all at once, one enters into the wisdom of self-awareness, without meditating, not meditating, without stopping, without thinking, but in the manner of wisdom's self-awareness. As it is said in the *Thal 'Gyur*: "The characteristic of meditation is the appearance of phenomena: In the nature of emptiness and clarity, Not mixed with any nature, Exhausting the extremes of grasping and being grasped, The nature of reality is pure in itself. The appearance is not a mistaken one, But the nature of pure causes and conditions, From the self-purification of existence and non-existence, The attachment to the objects of the five senses is purified, The awareness of the elements is purified, And the appearance of the increase of pure wisdom is shown. That is the nature of exhaustion." Examples: Like pressing down on a lamp wick and extinguishing the flame, the stream of thoughts is cut off. Like mixing water and milk, the mind is blended into the meaning of the union of calm abiding and insight. Like a clear crystal, the difference between mind and mind-essence is distinguished. Like a lamp in a vase, it is clear and unobstructed, without sinking into the depths of calm abiding. As it is said in the *Kunsel*: "There are four examples that illustrate meditation: Pressing down on a lamp wick, Mixing water and milk, Like a clear crystal, And like a lamp in a vase." As it is said. Exhortations: As it is said in the *Kunsel*: "Hey! Secret Lord, definitely hold on! Where does the intention, which is called view, come from? Meditation, samadhi, and contemplation, Without distraction, without proliferation, without separation, In the state of abiding, habituation, and familiarity, Where do those come from? Explain by combining the exhortations!" As it is said. Furthermore, straying from that clear mind, knowing the three aspects of arising, abiding, and ceasing of thoughts, and then counting them, this is meditation on the stream of thoughts, which cannot be stopped for even a moment. Meditating on emptiness without end, below the secret cycle, is like throwing a stone in the dark, so that the essence of the view cannot be seen. Meditating on the generation and completion stages with characteristics is like pretending to be what one is not. Meditating without losing the attitude of any of the three minds of grasper and grasped is because one desires that the authentic enlightenment of the Buddha should arise from the inferior ground of samsaric mind. Meditating without effort through the four ways of abiding is the difference between superior and inferior. In that very text it says: Thoughts
Chinese
一般的禅修，譬如就像猴子一样。 禅修空性无边，就像鸟儿寻找天空的边际。 禅修有相的能取所取，就像把水变成火。 禅修能取所取显现，就像奴隶想当主人。 安住无勤的禅修，譬如就像狮子一样。 这是第二种无修：本体、定义、分类、比喻、称谓这五种。 第一种是：自性觉智的智慧界，觉智双运大，自性本具的禅定，无有间断，如来佛的密意如实地成为本性。如《义明》中所说：本体是自性觉智，无有间断。 定义是：由于根、境、作意之门，对于相状清晰的执着，以及将颜色文字转为空明乐的状态，什么也不作意于心；并且不从密意之自性中分离；并且不需要成为已成就的事物。如彼经中所说：不作意于心，故为无修之定义。不离自性，并且不需要造作的缘故。 分类是：有相的无修，如圆满次第的生起次第和圆满次第的证悟，以及坚信转变；无相的无修，是本自成就的次第，第二次第的次第二。此大圆满的两种无修，有本性上的无修，安住的见解；以及证悟上的无修，法界转变的见解这两种，共有四种。如《离戏义明大续》中所说：无修的分类有两种：有相的无修和无相的无修。每一种又显示两种：本性上的无修和证悟上的无修。 第四，比喻是：觉性具有自性的无间大禅定，瑜伽士一旦了知此义，就不会被沉没、掉举、分别念等中断，并且不会分离，恒常安住于意义之中；以及不修而自然显现的比喻。如彼经中所说：不修而无有间断的比喻，就像河流一样。不修而不离意义，就像蜜蜂依附在胶上。不修而自然显现，就像清澈明亮的太阳之心。
English
Ordinary meditation is shown to be like a monkey. Meditating on emptiness without end is like a bird trying to find the edge of the sky. Meditating on the characteristics of grasping and being grasped is like turning water into fire. Meditating on the clarity of grasping and being grasped is like a servant trying to become a master. Meditating on effortless abiding is shown to be like a lion. This is the second, non-meditation: essence, definition, division, example, and appellation, these five. The first is: the wisdom realm of self-awareness, the great union of awareness and wisdom, the innate meditation that is continuous, the intention of the Buddha, just as it is, becomes the nature. As it says in Don Sal: The essence is self-awareness, without interruption. The definition is: through the door of object, power, and attention, the clear grasping of appearance, and transforming color and letters into the state of emptiness, clarity, and bliss, not attending to anything in the mind; and not separating from the nature of intention; and not needing to become something already accomplished. As it says in that very text: Not attending to the mind, therefore it is the definition of non-meditation. Not separating from the nature, and because there is no need to do anything. The division is: non-meditation with characteristics, like the generation and completion stages of Dzogchen's realization of accomplishment, and the transformation of confidence; non-meditation without characteristics, the naturally accomplished stages, the second of the two stages. These two non-meditations of the Great Perfection, there is the non-meditation of nature, the view of abiding; and the non-meditation of realization, the view of the transformation of space, these two, there are four. As it says in the Spontaneous, Meaningful, Great Tantra: The divisions of non-meditation are of two kinds: non-meditation with characteristics and non-meditation without characteristics. Each one also shows two: non-meditation of nature and non-meditation of realization. The fourth, the example, is: awareness has the innate, uninterrupted great meditation, once the yogi knows this meaning, it will not be interrupted by sinking, agitation, or conceptual thoughts, and will not be separated, always abiding in the meaning; and the example of naturally appearing without meditation. As it says in that very text: The example of non-meditation without interruption is shown to be like a river. Without meditation, not separating from the meaning, like a bee clinging to glue. Without meditation, naturally clear, like the heart of the clear and bright sun.