Tibetan
་འཛིན་པ་མེད་ལ་གསལ་ཆ་མེད་པ་ནི་འཛིན་མེད་ཧད་པོའི་གོལ་ས་སྟེ༔ དེ་དག་ནི་ཞི་གནས་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་ཏེ༔ ཕྲ་རགས་ཀྱི་རྣམ་རྟོག་ཐམས་ཅད་འགགས་ཤིང་དྭངས་སང་རང་རིག་རང་གསལ་རང་བཞིན་གྱི་བསམ་གཏན་ཆེན་པོ་ནི་རྩོལ་བའི་རྐྱེན་ཁ་ན་མེད་པ་དང་དྲན་མེད་ཧད་པོ་ལ་སོགས་པ་འདི་དག་ཏུ་གོལ་ཉེས་ལ༔ གོལ་ནས་དེ་དམ་པར་བཟུང་ན་ནོར་བ་ཡིན་ཏེ༔ ཡེ་ཤེས་མཁའ་མཉམ་ལས༔ ཞི་གནས་བྱིང་རྒོད་བྲལ་བ་དང་༔ རྫོགས་ཆེན་སྔ་ཕྱི་བྲལ་བ་གཉིས༔ འདྲ་དང་ནོར་ཏེ་གོལ་ནས་འགྲོ༔ དེ་ཕྱིར་ཆོས་སྐུ་ཆེན་པོ་དགོས༔ ཞེས་སོ༔ མི་རྟོག་པ་དང་སྟོང་ཉིད་ཧད་པོ༔ བཏང་སྙོམས་བདག་མེད་གོམས་པ་གསུམ་པོ་དེ་དག་སྒོམ་པའི་གོལ་ས་ཕྲ་བཀོད་ལས་གསུངས་པ་དག་གོ༔ གཉིས་པ་ལྷག་མཐོང་ལ་གསལ་བའི་གོལ་ས་ལྔ་ལྡང་བ་ནི༔ བསྐྱེད་རིམ་པས་ཀུན་བཏགས་ཀྱི་ལྷར་བསྒོམ་པ་དང་༔ རླུང་གདངས་ལས་འོད་ཀྱི་སྣང་བ་རྟགས་བཅུའི་སྟོང་གཟུགས་སོགས་ཤར་བ་དང་༔ ཐབས་ལྡན་གཉིས་ཀྱི་སྐྱེས་པའི་འགྱུར་བདེ་སྟོང་བ་ཙམ་དང་༔ ཆོས་ཐམས་ཅད་སེམས་དག་མ་དག་གི་རྩལ་ལས་རོལ་བར་འདི་ནི་ཆ་ལུགས་གསལ་བའི་འཛིན་ཆ་སྟེ་ཕྱིའི་དངོས་པོ་ལ་འདི་དང་འདིའོ་ཞེས་འཛིན་པའོ། །ཤར་བ་མ་ཤེས་པར་དངོས་པོ་རང་རྒྱུད་པར་གོལ་ནས་ལྟ་བའི་གདེངས་མ་རྙེད་པ་དང་༔ སྡུག་བསྔལ་གྱི་མཚན་གཞི་དབྱིངས་ཀྱི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་རང་གར་བཟུང་ནས༔ དེ་ལས་ཀ་བུམ་རྡུལ་ཤིང་སོགས་མ་གཞི་གཅིག་ལ་སེམས་འཛིན་པས་ཡུལ་དེ་ལས་གནས་འགྱུ་ཤེས་མཐོང་གི་ཐུན་བསྒོམ་པ་རྣམ་པ་ལྔ་པོ་ནི་འདི་ནི་ཁ་དོག་ཡིག་འབྲུར་བསྒྱུར་བྱེད་སྟེ་ནང་གི་སེམས་གནས་ལ་རྟོག་དཔྱོད་འཛིན་པའོ། །ལྷག་མཐོང་གསལ་བའི་གོལ་ས་སྟེ༔ ལྷ་དང་སྟོང་གཟུགས་བདེ་སྟོང་ཡུལ་དང་རྣལ་འབྱོར་གྱི་རང་བཞིན་གཏན་ལ་ཕེབས་པའི་ཡུལ་གྱི་ཁྱད་པར་ཙམ་ལས་གཟུང་འཛིན་ལ་ཁྱད་པར་མེད་པ་ཡིན་ནོ༔ ལྷག་མཐོང་ནི་གནས་འགྱུ་གཉིས་ཀའི་ངོ་བོ་རིག་པ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཡེ་ཤེས་རང་རིག་པའི་ཚུལ་གྱིས་གཉིས་འཛིན་མེད་པར་མངོན་དུ་གྱུར་པ་འདི་ལ་བྱ་ཡི༔ ཡིན་སྙམ་ཡིད་དཔྱོད་ཀྱི་གནས་འགྱུ་ལ་བརྟགས་དཔྱད་བྱེད་པ་སོགས་མཐའ་གང་ལ་བརྟེན་ཀྱང་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པ་དང་༔ མཐར་འཛིན་ཐམས་ཅད་ལྷག་མཐོང་ཡང་དག་ལས་འཁྱོགས་པོར་གཟུང་འཛིན་ཅན་དུ་གོལ་བའི་ས་བ་སྟེ༔ མུ་སྟེགས་སོགས་གཞན་གྱི་ལམ་དང་ནོར་ཞིང་འཁྲུལ་བའི་རྣམ་པར་འགྲོ་བའམ་དེའི་ཕྱོགས་སུ་ཤོར་བའི་ལྟ་སྒྲིབ་རྔམས་པོ་ཆེ་ཡིན་ནོ༔ ཡེ་ཤེས་མཁའ་མཉམ་ལས༔ བསམ་གཏན་ཤེས་བཞིན་དབྱེར་མེད་དང་༔ རྫོགས་ཆེན་ལྷག་མཐོང་རིག་པ་གཉིས༔ འདྲ་དང་ནོར་བས་གོལ་ཏེ་འགྲོ༔ ཞེས་སོ༔ དེ་ཡང་ལྷག་མཐོང་གི་རིག་པ་ཆོས་ཟད་རྗེན་པའི་ཡེ་ཤེས་རང་ངོ་མ་ཤེས་པས་གནད་མེད་སྡུག་སྒུར་གྱི་གཟེབ་དུ་འཕྱན་ཏེ་ཐེ་ཚོམ་ཆོད་དུས་མི་འོང་བའང་༔ རིན་ཆེན་སྤུངས་པ་ལས༔ བླ་མེད་རྒྱུད་འདི་མ་ཤེས་པར༔ ཉམས་སུ་ལེན་པར་འདོད་པ་དེ༔ ཁ་བྲག་ལམ་དུ་ཞུགས་པ་འདྲ༔ ཞེས་པ་སྟེ༔ འདིས་ཁ་དོག་ཡིག་འབྲུར་བསྒྱུར་བ་སོགས་ལྔ་པོ་འདི་ཏིང་འཛིན་ཡིག་འབྲུར་བསྒོམ་པ་ཟེར་དེ་གསལ་བདེ་གཉིས་ཆར་གོལ་བ་ལ་གཅིག་ཏུ་བྱས་པའོ༔ ཡང་གནས་མཐོང་གཉིས་ལ་ཆེད་དུ་བྱས་པའི་གོལ་ས་ནི༔ ཆེད་དུ་རྩོལ་བས་གཅུན་ཏེ་སྒོ་ལྔ་དགག་པ་ཉན་ཐོས་དང་ཧ་ཤང་ལྟར་མ་ཚོར་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་༔ ཡང་མ་བསྒོམས་འཁྲུལ་བའི་གོལ་ས་ནི༔ སྐྱེ་བོ་རང་གར་འཛིན་པ་འདི་དང་བསྒོམས་མེད་གཉིས་ནོར་པར་འགྱུར་བས་ཁྱད་འབྱེད་དུ་སྒོམ་མེད་ནི༔ གནས་ལུགས་ཀྱི་ལྷུམས་སུ་ཞུགས་ནས་བསྒོམ་བཞག་གི་སྤྲོས་པ་དག་པའི་ཁྱབ་བརྡལ་གྱི་དྲན་པའི་མཁར་ཚུག་པ་ལ་བྱ་ཡི༔ བློས་བཏང་བའི་བཏང་སྙོམས་ཐ་མལ་བ་ལ་མི་བྱ་སྟེ༔ ཡེ་ཤེས་མཁའ་མཉམ་ལས༔ སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ཐ་མལ་དང་༔ རྫོགས་ཆེན་བསྒོམ་དུ་མེད་པ་གཉིས༔ འདྲ་དང་ནོར་བས་གོལ་ཏེ་འགྲོ༔ དེ་ཕྱིར་གྲུབ་མཐའི་བློ་བསྒྱུར་དགོས༔ ཞེས་སོ༔ དེ་དག་ཀྱང་སྤྲོས་བྲལ་དོན་གསལ་ལས༔ སྤྱི་ཡི་གོལ་ས་གསལ་བར་བཤད༔ ཞི་གནས་སྟོང་པའི་གོལ་ས་ལྔ༔ ལྷག་མཐོང་གསལ་བའི་གོལ་ས་ལྔ༔ དེ་ཉིད་སྤྱི་ཡི་གོལ་ས་གཉིས༔ གོལ་ས་བཅུ་གཉིས་དག་ཏུ་བཤད༔ ཅེས་སོ༔ འདིར་སྒོམ་པའི་གོལ་ས་བདེ་གསལ་མི་རྟོག་གསུམ་གྱི་ཕྱི་མ་ཞི་གནས་དང་སྔ་མ་གཉིས་འདིར་བཤད་པའི་ངོས་འཛིན་ནི༔ བདེ་བ་དེ་འདོད་བདེ་ཟག་བཅས་དང་༔ ཡུལ་རྐྱེན་གྱི་བསྒྱུར་བའི་དགའ་བདེ་སྐྱིད་སྣང་ལྟ་བུ་ལ་མི་བྱ་སྟེ༔ རྩ་བའི་སྡུག་བསྔལ་གསུམ་གྱིས་མ་བསླད་པའི་གནས་ལུགས་དེའི་ངང་ལ་འབྲལ་མི་ཕོད་པ་ལ་བྱའོ་གསུངས་ཏེ་འདིར་ཐབས་ལྡན་རྩ་རླུང་གི་བདེ་བ་བཅད་པས་འཐུས༔ གསལ་བ་ནི་ཐ་མལ་འཁྲུལ་སྣང་གི་རང་གཟུགས་ལ་མིན་ཏེ༔ བྱིང་རྨུགས་འཐིབ་གསུམ་གྱིས་མ་བསླད་པའི་རིག་པའི་ངར་ཆའི་འཆར་སྒོ་འགགས་པ་མེད་པའོ་སྟེ་འདིར་རླུང་གི་ཟབ་གསལ་དང་དེའི་འཆར་ཆ་རྟགས་བཅུའི་དང༔ ཐ་མལ་སྐྱེ་བོ་རང་གར་འཛིན་པ་བཅད་པས་འཐུས༔ མི་རྟོག་པ་ནི༔ དྲན་མེད་གཉིད་འཐུག་གི་མུན་པ་ལྟ་བུ་ལ་མི་བྱ་སྟེ༔ འཁྲུལ་རྟོག་གཡོ་བའི་རྣམ་པ་བྲལ་བའི་རྟོག་མེད་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུ་ལ་ཟེར་ཏེ༔ འདིར་བསམ་གཏན་ཞི་གནས་དང་
Chinese
无执著且不明晰，是无执著昏沉的歧途。这些不是正确的止观。微细和粗大的分别念全部止息，清澈明亮，自知自明自性的禅定，是无勤作之因，容易陷入无记昏沉等歧途。陷入歧途后若执以为胜妙，则是错误。智慧虚空（经）中说：止住寂止离沉掉，大圆满离先后二者，相似而谬误，误入歧途。因此需要大*法身*。如是说。不分别和空性昏沉，舍弃平等无我串习这三者，是修行时容易出现的细微歧途。第二，观的五种歧途是：生起次第者观想假立之*本尊*，从气脉中生起光明，显现十相空身等，具足方便二者的生乐空变易，一切法皆为清净与不清净之心的作用，这是显现清晰的执著，对外境执著这是这个。不知显现而误认为事物自性存在，未获得见解的把握，痛苦的基础，将虚空的一切事物执为实有，由此执著于瓶、柱、尘、树等一个根本，从该境中修习住、动、知、见之定，这五种是颜色转化为文字，对内在心之住处进行思辨执著。这是观的歧途。*本尊*、空身、乐空境和瑜伽士的自性，仅仅是确定境的差别，而在能取所取上没有差别。观是住和动二者的体性，觉性菩提心以智慧自证的方式无二取而显现，这才是观。若以臆想分别念对住动进行观察等，无论依赖于任何边，皆非正确。一切边执皆是偏离正确观的歧途，是具有能取所取的境地。是与外道等其他道相混淆而迷乱的状态，或者落入其方向的巨大见地之障。智慧虚空（经）中说：禅定与觉性无别，
English
Without clinging and without clarity is the wrong path of clinging-less dullness. These are not correct *shamatha* and *vipassanā*. All subtle and coarse *vikalpas* cease, clear and bright, self-knowing, self-illuminating, the great *dhyāna* of self-nature, is without the cause of effort, and is prone to falling into the wrong paths of unconscious dullness, etc. If, after falling into the wrong path, one clings to it as supreme, then it is a mistake. In the Wisdom Sky (*Jñānakāśa*) it says: *Śamatha* is free from sinking and excitement, and *Dzogchen* is free from before and after, the two are similar and mistaken, and go astray. Therefore, the great *dharmakāya* is needed. So it is said. Non-conceptualization and emptiness dullness, equanimity and selflessness, the practice of these three are the subtle wrong paths that are spoken of. Secondly, the five arising wrong paths of clarity in *vipassanā* are: the *utpattikrama* practitioner meditating on the deity of imputation, and from the energy channels, light arises, and the empty forms of the ten signs, etc., appear, and the bliss-emptiness transformation born of the two with skillful means, and all phenomena are the play of the pure and impure mind, this is the clinging to the clear appearance, clinging to external objects as this and that. Not knowing the arising and mistaking objects as inherently existent, not finding the confidence of view, and the basis of suffering, clinging to all objects of space as real, and thereby clinging to the one basis of pot, pillar, dust, tree, etc., from that object meditating on the session of abiding, moving, knowing, and seeing, these five are the transformation of color into letters, and the discursive clinging to the abiding place of the inner mind. This is the wrong path of clear *vipassanā*. Deity, empty form, bliss-emptiness realm, and the nature of the *yogin*, there is only the difference of determining the realm, but there is no difference in the grasper and the grasped. *Vipassanā* is the nature of both abiding and moving, awareness, *bodhicitta*, wisdom, manifesting without dualistic grasping in the manner of self-knowing, this is what is called *vipassanā*. If one examines abiding and moving with conceptual thought, etc., no matter which extreme one relies on, it is not correct. All extreme clinging is a deviation from correct *vipassanā*, it is a state of grasping and being grasped. It is a state of confusion and mixing with other paths such as non-Buddhists, or it is a great obscuration of view that has fallen into that direction. In the Wisdom Sky (*Jñānakāśa*) it says: *Dhyāna* and awareness are inseparable,
Chinese
大圆满胜观二智，相似与错谬中迷途。（这是说）胜观之智，若不识尽法赤裸之本觉，则会漂泊于无意义的痛苦堆积中，无法断除疑惑。如《宝积经》云：‘若不识此无上续，欲修持者，如入险峻之路。’这是说，将颜色转化为文字等五者，称为观修三摩地文字，是将明与乐二者之错谬合为一。又，于止观二者特意造成的错谬是：特意勤作而抑制，如声闻和和尚般否定五根，不觉知地用心。又，未修而迷途的错谬是：执着凡夫自心，此与未修二者混淆，为作区分，未修是指：入于实相之怀抱，已净除修与不修之戏论，安住于周遍觉性之城。而非指放下一切的庸常舍弃。如《智慧虚空》云：‘凡夫庸常与，大圆满无修二者，相似与错谬中迷途，因此需转变宗派之见。’这些也在《离戏论义光明》中，清楚阐述了共同的错谬：止住的空性有五种错谬，胜观的明性有五种错谬，彼等即是共同的两种错谬，总共阐述了十二种错谬。此处，观修的错谬，即乐、明、无念三者中的后两者，止住与前两者在此处所说的认知是：乐不是指贪欲之乐和有漏之乐，也不是指因外境所变的喜乐和快乐之感受，而是指不为根本三苦所染的实相之境，不忍舍离。此处以具有方便的脉气之乐来断除即可。明不是指庸常错觉之自性，而是指不为沉、昏、暗三者所染的觉性力量之显现无碍。此处以气之深明及其显现之相，以及断除凡夫自心执着即可。无念不是指无记的浓厚睡眠之黑暗，而是指远离错觉分别动摇之无念虚空。此处指禅定止住。
English
The two wisdoms of Great Perfection Vipassanā, stray in similarity and error. That is to say, the wisdom of Vipassanā, if one does not recognize the naked awareness that exhausts all dharmas, will wander in the meaningless accumulation of suffering, and there will be no time to cut off doubts. As the Precious Stack says: 'If you do not know this supreme tantra, those who want to practice it are like entering a dangerous path.' This means that transforming colors into letters, etc., these five are called meditating on Samadhi letters, which is to combine the errors of both clarity and bliss into one. Also, the errors deliberately made in the two practices of Śamatha and Vipassanā are: deliberately striving to restrain, like the Śrāvakas and Heshang, denying the five senses without being aware of using the mind. Also, the error of straying without practice is: clinging to ordinary people's own minds, which is confused with the two of non-practice. To differentiate, non-practice means: entering the womb of reality, having purified the play of practice and non-practice, and dwelling in the city of pervasive awareness. It does not refer to the ordinary abandonment of letting go of everything. As the Wisdom Space says: 'Ordinary people and the two of Great Perfection without practice, stray in similarity and error, therefore it is necessary to transform the views of the sect.' These are also clearly explained in the 'Light of Meaning Beyond Conceptualization', the common errors: There are five errors of emptiness of Śamatha, five errors of clarity of Vipassanā, these are the two common errors, a total of twelve errors are explained. Here, the errors of meditation, that is, the latter two of the three of bliss, clarity, and non-thought, Śamatha and the former two, the recognition said here is: Bliss does not refer to the pleasure of desire and the contaminated pleasure, nor does it refer to the joy, happiness, and pleasant feelings that change due to external circumstances, but refers to the state of reality that is not contaminated by the three root sufferings, and one cannot bear to leave it. Here, it is sufficient to cut off the bliss of the channels and winds with skillful means. Clarity does not refer to the self-nature of ordinary illusions, but refers to the unimpeded manifestation of the power of awareness that is not contaminated by dullness, drowsiness, and darkness. Here, the deep clarity of the wind and its manifestation, the signs of the ten, and cutting off the clinging to ordinary people's own minds are sufficient. Non-thought does not refer to the darkness of unconscious thick sleep, but refers to the non-thought space-like state that is free from the appearance of delusion and movement. Here refers to Samatha meditation.