Tibetan
ས། །གང་གི་སེམས་དང་གང་ཕྱིར་སེམས། །ཡེ་ཤེས་རྟོག་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ངོ་བོ་རང་གསལ་སྙིང་པོའི་དོན། །དབྱེ་བ་དག་གི་གསུམ་དུ་འདོད། །ངེས་ཚིག་ཡེ་ནས་གནས་པའི་དོན། །དེ་ལྟར་ཤེས་པའི་ཡེ་ཤེས་སོ། །ཞེས་སོ། ། གཉིས་པ་བྱེ་བྲག་དུ་དབྱེ་བ་ལ། སེམས་རིག་དོན་གྱི་ཤན་འབྱེད། གནས་པ་ངོ་བོའི་ཤན་འབྱེད། འཕྲོ་བ་རྩལ་གྱི་ཤན་འབྱེད། གྲོལ་ཚུལ་གནད་ཀྱི་ཤན་འབྱེད། ཀུན་གཞི་ཆོས་སྐུ་ཤན་འབྱེད། འཁྲུལ་གྲོལ་སྐབས་ཀྱི་ཤན་འབྱེད། གཞི་འབྲས་ལྷུན་གྲུབ་ཀྱི་ཤན་འབྱེད། ལམ་འབྲས་ཀ་དག་གི་ཤན་འབྱེད། བར་དོ་ལྷ་ཡི་ཤན་འབྱེད། དབུགས་འབྱིན་ཞིང་གི་ཤན་འབྱེད་དང་བཅུར། ཡོན་ཏན་རིན་པོ་ཆེའི་མཛོད་དུ་བསྡུས་ལ། རང་ཤར་ལས། དཔེ་ངེས་པ་གཉིས་ཚན་བཅུ་དྲུག་དང་། ཀློང་ཆེན་དྲུག་པའི་རྒྱུད་ལས་དོན་ངེས་པ་བཅུ་དྲུག་ཏུ་དབྱེ་ཚུལ་གྱིས་འདྲ་བའི་གོལ་ས་བཀག་ལ། ཕ་ཅིག་གིས་ནི། སེམས་ཀྱི་ངོ་བོ་མ་རིག་པ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་ཀུན་གཞི། རྩལ་སེམས་བྱུང་ཡིད་སོགས། རོལ་བ་ཀུན་རྫོབ་འཁྲུལ་བར་བཞག་ལ། རིག་པའི་ངོ་བོ་དབྱིངས་ཡེ་ཟུང་འཇུག་གི་རང་བཞིན་ཡེ་ཤེས་ཆོས་སྐུ། རྩལ་ཤེས་རབ། རོལ་བ་ལྷག་པའི་བདེན་གཉིས་དཀོར་བདུན་དུ་དག་ཅིང་མཉམ་པའི་རྒྱན་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ལ་གསུངས། དེ་དག་ཐམས་ཅད་གནད་གཅིག་དུ་ངེས་ཀྱང་རེ་ཞིག་སེམས་དང་ཡེ་ཤེས་གཉིས་ཀྱི་ངོ་བོ་མི་རྟོག་༡པ་དང་། རང་བཞིན་གསལ་བ༢། ཤེས་པས་མཁྱེན་ཆ་༣གསུམ་གྱི་ཕྱེ་བ་འདིར་བསྡུས་ཏེ་འདྲ་གཞི་བདུན་རྩལ་དུ་བཏོན་པ་དང་། ཡང་ན་ངོ་བོ་ལས་ཕྱེ་བས་དབྱེ་བ་ཀུན་མཁྱེན་གྱི་གསུངས་གཉིས་ལས། དང་པོའི་དབང་དུ་བྱས་ནས། སེམས་རྟོག་མེད་དང་རིག་པ་རྟོག་མེད་གཉིས་མི་རྟོག་པར་འདྲ་ཡང་། རིག་པ་ཟང་ཐལ་སེམས་ཀྱི་སྒྲིབ་གཡོག་ལས་འདས་ཤིང་ཆོས་ཉིད་དབྱིངས་ཀྱི་ངོ་བོར་རོ་གཅིག་ཏུ་བརྡལ་མཉམ་ཆེན་པོ་ལ། །སེམས་ནི་ལྷན་ནེར་གནས་ཤིང་གཟུང་འཛིན་བག་ཉལ་རིང་ཁར་སོང་ནས་འཁྱིལ་ཞིང་མ་རིག་པ་ལས་ཟང་མ་ཐལ་བའི་ཁྱད་དེ། ཀློང་དྲུག་ལས། རྙོག་པ་མེད་པའི་རང་རིག་དང་། །རྟོག་པ་མེད་པའི་རང་སེམས་གཉིས། །འདྲའོ་འདྲའི་ནོར་ར་རེ། །ཞེས་སོ། །ངོ་བོ་མི་རྟོག་པ་དང་ཕྱེ་བ་འདིས་གཙོ་ཆེར་མཉམ་བཞག་གི་སེམས་ཟིན་པའི་ཆ་ལས་བཤད་ཀྱང་དེ་ནི་ཁྱབ་ཆུང་བ་སྟེ། ཚོགས་བརྒྱད་ལས་གཙོ་ཆེར་ཀུན་གཞི་རྟོག་མེད་ལ་གོ་དགོས་ཏེ་གཟུགས་མེད་ཀྱི་སེམས་དང་ཕྱེ་བར་བཞག་གོ །རྙོགས་པ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། །དྭངས་མ་བག་ཆགས་ཀྱི་འཕེལ་འགྲིབ་ནི་བག་ཆགས་སོ། །དེའི་ཕྱེ
Chinese
萨！何者的心以及为何而心？ 智慧非是分别念， 自性本净心髓义。 区分可分为三种， 确切之词本然义， 如是知晓即智慧。 如是说。 第二，细分差别： 心与觉性意义之辨别， 安住自性之辨别， 放射能力之辨别， 解脱方式要点之辨别， 阿赖耶法身之辨别， 迷乱解脱时机之辨别， 基础果位任运成就之辨别， 道果本初清净之辨别， 中阴天神之辨别， 呼吸净土之辨别等十种。 汇集于功德珍宝藏中， 《自生》中说： 十六个确定之比喻， 以及《空行六法续》中以十六个确定之意义区分，以此遮止相似之错谬。 帕当巴尊者则说： 心之自性与无明相同，具有阿赖耶， 能力为心生、意等， 显现为世俗迷乱。 觉性之自性为法界原始双运之自性，智慧法身， 能力为智慧， 显现为殊胜二谛，清净七宝，与普贤王如来之庄严平等。 所有这些要点虽可确定为一，但暂且将心与智慧二者的自性不分别1， 自性光明2， 知性了知部分3这三者的区分汇集于此，并提出七种相似之处。 或者，从自性区分，全知者有两种说法。 如果按第一种说法，心之无分别与觉性之无分别，虽在无分别上相同，但觉性通透，超越心之遮蔽，与法性法界之自性成为一体，广大平等。 心则停滞不前，执着习气日渐增长，盘旋于无明之中，无法通透。 如《空行六法》所说： 无垢之自明， 无念之自心， 相似啊相似，如牦牛之毛。 如是说。 以自性不分别来区分，主要从专注禅定之心来阐述，但此范围较小。 从八识来说，主要应理解为阿赖耶无分别，并与无色之心区分开来。 垢染即是分别念。 清净与习气之增减即是习气。 它的区分
English
Sa! Whose mind and for what mind? Wisdom is not conceptual thought, The essence of self-luminous heart essence. Divisions are considered as three, The definitive word is the meaning of inherent existence, Knowing it as such is wisdom. Thus it is said. Secondly, in distinguishing the specifics: Differentiating mind and rigpa in meaning, Differentiating abiding nature, Differentiating emanating capacity, Differentiating the key of liberation method, Differentiating Alaya and Dharmakaya, Differentiating the time of delusion and liberation, Differentiating the spontaneously accomplished ground and result, Differentiating the primordial purity of path and result, Differentiating the deity of Bardo, Differentiating the breathing pure land, and so on, into ten. Collected in the treasury of precious qualities, From Rangshar it says: Sixteen pairs of definite examples, And from the Klongchen Sixfold Tantra, blocking similar errors by differentiating into sixteen definite meanings. Phadampa Sangye said: The nature of mind is the Alaya, which is the same as ignorance, The capacity is mental events, mind, etc., The manifestation is the conventional delusion. The nature of rigpa is the nature of the union of Dharmadhatu and Primordial Wisdom, the Dharmakaya of Wisdom, The capacity is wisdom, The manifestation is the two truths of excellence, the seven treasures of purity, and the adornment of Samantabhadra is equal. Although all these key points can be determined as one, for the time being, the nature of mind and wisdom, non-conceptual 1, Self-luminous nature 2, The knowing part of consciousness 3, these three distinctions are gathered here, and seven similarities are presented as capacity. Or, differentiating from the nature, there are two statements of the Omniscient One. If we take the first statement, although the non-conceptual of mind and the non-conceptual of rigpa are similar in non-conceptuality, rigpa is transparent, beyond the obscurations of mind, and becomes one with the nature of Dharmata Dharmadhatu, vast and equal. The mind remains stagnant, and the habits of grasping increase over time, swirling in ignorance, unable to penetrate. As the Klong Sixfold says: The stainless self-awareness, The non-conceptual self-mind, Similar, similar, like the hair of a yak. Thus it is said. Differentiating by non-conceptual nature, it is mainly explained from the aspect of grasping the mind of meditative absorption, but this scope is small. From the eight consciousnesses, it should mainly be understood as the non-conceptual Alaya, and it is distinguished from the formless mind. Impurity is conceptual thought. The increase and decrease of clarity and habits are habits. Its distinction
Tibetan
ད་ཚུལ་ནི། དྲི་མེད་ཀ་དག་གི་རྒྱུད་ལས། རིག་པ་སྤྲོས་དང་བྲལ་བ་ཉིད། །ཉག་གཅིག་ཀ་ནས་དག་པ་ལ། །འཕེལ་འགྲིབ་གང་སྟོང་མེད་པས་ན། །ཀུན་གཞི་ཀ་ནས་དག་པ་ཡིན། །ཞེས་སོ། །གཉིས་པའི་དབང་༢དུ་བྱས་ན་གནས་གསལ་གྱི་ཟུར་གཉིས་ཀྱི་ཕྱེ་སྟེ། གནས་ཆ་༢རིག་པ་ནི་རང་གནས་ཀྱི་བསམ་གཏན་ཆེན་པོ་བྱིང་རྒོད་དང་བྲལ་བ་ལ་ལྷག་མཐོང་གི་གསལ་ངར་མ་བྲལ་བས་སྣང་བ་ཅེར་འཛིན་གྱི་ཤེས་རབ་ཆེན་པོ་རྩལ་སོ་སོར་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་སུ་རང་ཤར་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། སེམས་ནི་འཛིན་པས་བཅིངས་བས་ལྷན་ནེ་བ་སྟེ་ཡུལ་གྱི་རྟོད་ཕུར་ལ་གཏོད་པའི་བྱིང་རྒོད་དང་བཅས་པ་སྟེ། བསྒོམ་པས་ངོ་བོ་ལས་བསམ་གཏན་གྱི་ཁྱད་པར་ཕྱེད་པའོ། །དེ་ཉིད་ལས། མ་བཙལ་བཞག་པའི་བསྒོམ་པ་དང་། །རྩ་རླུང་སེམས་གྱི་ངལ་བསོ་གཉིས། །འདྲའོ་འདྲའོ་ནོར་ར་རེ། ཞེས་དང་། ཇི་སྐད་དུ། རང་བཞིན་བསམ་གཏན་བར་མེད་ལ། །བྱིང་རྒོད་མེད་པ་ངོ་མཚར་ཆེ། །ཞེས་དང་། ཀུན་བྱེད་ལས། ངང་ལ་གནས་པའི་གཡོ་མེད་ལྷུན་གྱི་གྲུབ། །རང་བཞིན་གནས་པས་སུས་ཀྱང་བཅོས་སུ་མེད། །མ་བཅོས་ཇི་བཞིན་པ་རུ་གནས་པ་དེ། །བྱ་བ་མེད་པ་ལས་ཀྱི་མཆོག་ཏུ་བསྟན། །ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་གསལ་༣བའི་ཟུར་ལས་ཕྱེ་བ་ནི། རིག་པ་གཏིང་གསལ་ཡུལ་ལ་མི་འཕྲོ་བ་དང་། སེམས་རང་གསལ་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གཉིས་གསལ་ཆ་ཙམ་དུ་འདྲ་ཡང་ཁ་ཕྱིར་བལྟས་དང་ནང་བལྟས་གང་ལྟར་ཡང་དོན་ལ་གཟུང་འཛིན་ཅན་གྱི་སེམས་དང་། གཟུང་འཛིན་དང་བྲལ་བའི་ཡུལ་མེད་ཟང་ཐལ་ཆེན་པོའི་བདག་ཉིད་ལ། སྤྲོས་མེད་རང་གྲོལ་ཀ་དག་གིས་ཁྱད་པར་གྱིས་རང་རིག་འཛིན་རྣམ་ཡན་གར་བ་དང་མ་འདྲེས་པས་འཕགས་ཏེ། གཞན་དུ་གཟུགས་ཁམས་ཀྱི་སེམས་ལས་མི་འདའ་བས་འཁོར་བར་བསོད་ནམས་བསགས་པ་ལ་དགོས་པ་མེད་པར་ཤེས་སོ། །ཀློང་དྲུག་པར། མ་སྒྲིབ་གཏིང་གསལ་སྣང་བ་དང་། །འགྲོ་བའི་བསམ་རྒྱུད་ཞེན་པ་གཉིས། །འདྲའོ་འདྲའོ་ནོར་ར་རེ། །ཞེས་སོ། །གསུམ་པ་ཐུགས་རྗེ་རིག་པའི་མཁྱེན་ཆ༤ཤེས་རབ་ཉིད་ནི་ཟང་ཐལ་རང་གྲོལ་རྗེས་མེད་རྩལ་རྫོགས་ཆེན་པོ་ལ། སེམས་ནི་ཡུལ་ལ་འཕྲོ་བས་རྟོག་པས་སྔ་ཕྱིའི་དེ་མ་ཐག་རྐྱེན་དུ་རྗེས་མཐུད་ཡུལ་ཕྱིར་འཛིན་པའི་ཁྱད་པར་སྟེ། ཤེས་རབ་རང་རྩལ་རྫོགས་པ་དང་། །ཡིད་ཀྱི་དྲན་པ་ཕྱི་ཤོར་གཉིས། །འདྲའོ་འདྲའོ་ནོར་ར་རེ། །ཞེས་དང་དྲི་མེད་ཀ་དག་གི་རྒྱུད་ལས། སྐྱེ་འགགས་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ལས། །ཕྱོགས་ལྷུང་མེད་པའི་ཤེས་རབ་གསལ། །རིག་པ་ཟང་ཐལ་སྤྲོས་མེད་ལ། །ཡིད་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་ཀ་ནས་དག །ཅེས་
Chinese
现在是这样的：在《无垢本来清净续》中说：“觉性离戏论，唯一本来清净，无增减空，因此，一切根本本来清净。”这是第一种情况。第二种情况，如果从住和明的两个方面来区分，住的部分，觉性是安住于自身境界中的大禅定，远离沉掉，而又没有失去胜观的明朗，因此显现为执持现象的大智慧，各自发挥作用，显现为辨别的智慧等等。心是被执着束缚的，是迟钝的，是执着于对境的系桩，是带有沉掉的。通过修习，可以区分其与禅定的不同之处。其中说到：“不寻而住的禅修，与脉气心的休息二者，相似啊相似，真是错谬。”又如所说：“自性禅定无间断，无沉掉真是稀有。”又，《普作王续》中说：“安住于自性中的无动任运成就，自性安住，谁也无法改变，不作任何改变，安住于如是状态，无为是行为之最。”这是第二种从明的部分来区分。觉性是深邃明澈，不散于外境，而心是自明，是阿赖耶识的显现。二者仅仅在明的部分相似，但无论向外看还是向内看，实际上，心是有能取所取的，而觉性是远离能取所取的，是无境空明大本体。以无戏论自生本来清净来区分，觉性超越了自明执念的散乱，不同于此，因此是殊胜的。否则，心无法超越色界的局限，要知道在轮回中积累福德是没有必要的。《六界续》中说：“无遮深明之显现，与众生的思绪执着二者，相似啊相似，真是错谬。”这是第三种，从大悲觉性的智慧方面来说，智慧本身是空明自解脱，无痕迹，任运大圆满。而心是散于外境，通过分别念，以前后的当下为缘，相续不断地执着于外境，这是二者的区别。智慧是自性圆满，而意的念头是向外散失，二者相似啊相似，真是错谬。又，《无垢本来清净续》中说：“从无生灭的智慧中，显现出无偏颇的智慧光明，觉性是空明无戏论，意的分别念本来清净。”
English
Now, the way is this: From the Tantra of Immaculate Primordial Purity, it says: "Awareness itself is free from elaboration. In the single, primordially pure state, there is no increase or decrease, nor emptiness. Therefore, the ground of all is primordially pure." This is the first point. Secondly, if we differentiate based on the two aspects of abiding and clarity, the aspect of abiding is that awareness is the great contemplation of its own state, free from sinking and excitement, yet without losing the clarity of insight. Therefore, it manifests as the great wisdom of vividly perceiving appearances, with each faculty separately cognizing as primordial wisdom, and so on. Mind, however, is bound by grasping, is sluggish, and is fixated on the stake of objects, accompanied by sinking and excitement. Through meditation, one can distinguish the difference between its essence and contemplation. It says: "The meditation of resting without searching, and the relaxation of the channels, winds, and mind, are similar, similar, a great mistake!" And as it is said: "The uninterrupted nature of contemplation, without sinking or excitement, is truly wondrous!" Furthermore, from the All-Creating King Tantra: "The unmoving, spontaneously accomplished, abiding in its own state, cannot be altered by anyone, as it abides in its own nature. Remaining as it is, without alteration, is taught as the supreme of actions, inaction." This is the second point, differentiating from the aspect of clarity. Awareness is profoundly clear, not scattering to objects, while mind is self-luminous, appearing as the alaya-consciousness. Although both are similar in terms of clarity, whether looking outward or inward, in reality, mind possesses grasping and being grasped, while awareness is free from grasping and being grasped, the nature of the great empty expanse without objects. Distinguished by the primordially pure, self-liberated, free from elaboration, awareness transcends and is not mixed with the wandering of self-cognizant grasping. Otherwise, mind cannot transcend the realm of form, and it should be known that accumulating merit in samsara is unnecessary. In the Six Spaces Tantra, it says: "The unobstructed, profoundly clear appearance, and the clinging thoughts of beings, are similar, similar, a great mistake!" This is the third point, from the aspect of compassion, the wisdom of awareness itself is the great perfection of empty clarity, self-liberation, without traces, and spontaneously accomplished. Mind, however, scatters to objects, and through conceptual thought, it continuously grasps external objects as immediate conditions, one after the other. This is the difference. Wisdom is self-perfected, while the mind's thoughts are scattered outward. They are similar, similar, a great mistake! Furthermore, from the Tantra of Immaculate Primordial Purity, it says: "From the wisdom without arising or ceasing, the clear wisdom light without partiality shines forth. Awareness is empty clarity, free from elaboration, and the mind's consciousness is primordially pure."