Tibetan
ངེས་པར་ནད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་སྐྱེ། །སྨན་པས་དུས་བཞི་ཤེས་བྱ་ཞིང་། །དུས་ཚིགས་དུག་ཀྱང་ཤེས་པར་བྱ། །ལུས་ཀྱི་ཁམས་བདུན་རིག་བྱས་ནས། །འགལ་བ་མེད་པར་ཟས་སྨན་གཏོང་། །རོ་ཡི་ཁམས་དང་ཁྲག་དང་ཤ། །རུས་དང་རྐང་དང་ཀླད་རྒྱས་སུ། །ནད་ནི་འདི་དག་ཞུགས་པའི་ཚེ། །གསོར་རུང་མི་རུང་ཤེས་པར་བྱ། །ནད་ནི་ཐ་དད་རྣམ་བཞི་ཡོད། །རླུང་དང་མཁྲིས་པ་བད་ཀན་དང་། །ཀུན་འདུས་པ་ཡི་ནད་ཡིན་ཏེ། །གཡོ་བའི་དུས་ནི་ཤེས་པར་བྱ། །དཔྱིད་ཀའི་དུས་སུ་བད་ཀན་གཡོ། །དབྱར་ནི་རླུང་ནད་སྐྱེ་བར་འགྱུར། །སྟོན་གྱི་དུས་སུ་མཁྲིས་པ་རྒྱས། །དགུན་ནི་གསུམ་པོ་ཅིག་ཅར་ལྡང་། །དཔྱིད་ནི་ཚ་རྩུབ་དྲོ་བ་བཟའ། །དབྱར་ནི་སྣུམ་དྲོ་ལན་ཚྭ་སྐྱུར། །སྟོན་ ནི་གྲང་དང་མངར་དང་སྣུམ། །དགུན་ནི་རྩུབ་སྐྱུར་སྣུམ་དང་མངར། །དུས་ནི་བཞི་པོ་འདི་དག་ཏུ། །སྨན་དང་ཟས་སྐོམ་གང་བཟའ་བ། །གལ་ཏེ་དེ་བཞིན་ཟ་བྱེད་ན། །ནད་མང་དག་ནི་སྐྱེ་མི་འགྱུར། །ཟོས་འོག་ན་བ་བད་ཀན་དབང་། །ཞུ་ཚེ་ན་བ་མཁྲིས་ལས་གྱུར། །ཞུ་འོག་ལྡང་བ་རླུང་གི་དབང་། །དུས་དང་སྦྱར་ནས་ནད་ཤེས་བྱ། །ནད་ཀྱི་རྩ་བ་ཤེས་གྱུར་ནས། །ནད་ནི་ཇི་བཞིན་སྨན་གཏང་བྱ། །ནད་དབྱིབས་བྱེ་བྲག་ཐ་དད་ཀྱང་། །སྔར་ནི་རྩ་བ་ཤེས་པར་བྱ། །རླུང་ནད་དག་ལ་སྣུམ་བག་གཏང་། །མཁྲིས་པའི་ནད་ནི་འཁྲུ་ན་བཟང་། །བད་ཀན་ནད་ནི་སྐྱུག་པར་བྱ། །ཀུན་འདུས་ལ་ནི་སྨན་གསུམ་དགོས། །རླུང་མཁྲིས་བད་ཀན་གསུམ་ལྡན་པ། །དེ་ནི་ཀུན་འདུས་པ་ཞེས་བྱ། །ནད་ལྡང་དུས་ནི་ཤེས་གྱུར་ཀྱང་། །རང་བཞིན་དག་ནི་ཤེས་པར་བྱ། །དེ་ལྟར་བརྟགས་ཏེ་ཤེས་གྱུར་ནས། །དུས་བཞིན་དུ་ནི་སྨན་གཏང་བྱ། ། ཟས་སྐོམ་སྨན་ནི་འགལ་མེད་པ། །དེ་ནི་སྨན་པ་མཁས་ཞེས་བྱ། །ཤེས་པའི་ཡན་ལག་བརྒྱད་རིག་ན། །སྨན་དཔྱད་རྣམས་ནི་ཀུན་བ་སྡུད་པས། །འདི་དག་ལ་ནི་གསལ་བྱས་ནས། །སེམས་ཅན་ནད་ནི་གསོ་བར་བྱ། །གཏར་བ་དང་ནི་རྨས་སྣད་དང་། །ལུས་ཀྱི་ནད་དང་འདྲེ་གདོན་དང་། །མ་རུངས་དུག་དང་བྱིས་པ་དང་། །ཚེ་བསྲིང་དང་ནི་མཐུ་སྐྱེད་ཡིན། །སྔར་ནི་དེ་ཡི་ཁ་དོག་དང་། །སྨྲ་ཚིག་རང་བཞིན་རབ་བརྟགས་ནས། །དེ་འོག་རྨི་ལམ་དྲིས་གྱུར་ན། །རླུང་མཁྲིས་བད་ཀན་བྱེ་བྲག་ཤེས། །སྐེམ་རིད་མགོ་ཡི་སྐྲ་ངན་ཅིང་། །སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་མི་བརྟན་ལ། །ཚིག་མང་རྨི་ལམ་འཕུར་མཐོང་བ། །དེ་ནི་རླུང་གི་རང་བཞིན་ཅན། །གཞོན་ནུར་སྐྲ་དཀར་སྐྱེ་བ་དང་། །རྔུལ་ཆེ་གཤེར་བ་མང་བ་དང་། །ཡིད་གཞུངས་རྨི་ལམ་མེ་མཐོང་བ། །དེ
Chinese
必定生起疾病的痛苦。 医生应当了解四季， 也要了解时令之毒。 认识身体的七种成分后， 给予不相违背的饮食和药物。 滋养口味的成分以及血液和肉， 骨骼和骨髓以及脑髓。 疾病侵入这些的时候， 要知道可以治疗和不可以治疗。 疾病有四种不同的类型， 即隆、赤巴、培根， 以及综合性的疾病， 要知道它们发作的时间。 春季培根会活动， 夏季会生起隆病， 秋季赤巴会增盛， 冬季三者会同时发作。 春季食用辛辣粗糙温热的食物， 夏季食用油腻温热咸酸的食物， 秋季 食用寒冷甘甜油腻的食物， 冬季食用粗糙酸涩油腻甘甜的食物。 在这四个季节里， 无论食用什么药物和饮食， 如果像这样食用， 很多疾病就不会产生。 饭后发作是培根的力量， 消化时发作是赤巴所致， 消化后发作是隆的力量， 结合时间来了解疾病。 了解疾病的根源之后， 按照疾病的情况给予药物。 疾病的形态虽然各不相同， 但首先要了解其根源。 对于隆病，给予油腻的食物， 赤巴病最好是泻药， 培根病则要催吐， 综合性的疾病需要三种药物。 隆、赤巴、培根三者都具备的， 就称为综合性的疾病。 即使了解疾病发作的时间， 也要了解它们的自性。 像这样观察了解之后， 按照时令给予药物。 饮食、饮料和药物没有冲突， 这样的医生才被称为贤明。 如果通晓八支医学， 就能全部掌握医药， 对这些进行阐明之后， 就能治疗众生的疾病。 包括放血和创伤， 身体的疾病和鬼神作祟， 剧毒和儿童， 以及延年益寿和增长威力。 首先要详细观察它的颜色， 言语和自性， 之后询问梦境， 就能区分隆、赤巴、培根。 身体消瘦，头发不好， 心性不稳定， 话多，梦见飞行， 这是隆的自性。 年纪轻轻就长白发， 出汗多，潮湿多， 心胸狭隘，梦见火， 这
English
Surely the suffering of disease arises. A doctor should know the four seasons, And also know the poisons of the seasons. Having understood the seven constituents of the body, Administer food and medicine without contradiction. Nourishing the constituents of taste, as well as blood and flesh, Bones and marrow, and brain. When diseases invade these, Know whether they can be cured or not. There are four different types of diseases, Namely, Wind, Bile, Phlegm, And combined diseases, Know the time of their onset. In spring, Phlegm is active, In summer, Wind diseases arise, In autumn, Bile increases, In winter, all three arise simultaneously. In spring, eat hot, rough, and warm foods, In summer, eat oily, warm, salty, and sour foods, In autumn, eat cold, sweet, and oily foods, In winter, eat rough, sour, oily, and sweet foods. In these four seasons, Whatever medicine and food are consumed, If consumed in this way, many diseases will not arise. Onset after meals is due to Phlegm, Onset during digestion is due to Bile, Onset after digestion is due to Wind, Know the diseases by combining them with time. Having understood the root of the disease, Administer medicine according to the disease. Although the forms of diseases are different, First, know their root. For Wind diseases, give oily foods, For Bile diseases, laxatives are best, For Phlegm diseases, induce vomiting, For combined diseases, three medicines are needed. Having all three, Wind, Bile, and Phlegm, Is called a combined disease. Even if you know the time of onset of the disease, Know their nature. Having observed and understood in this way, Administer medicine according to the season. Food, drinks, and medicine without conflict, such a doctor is called wise. If you know the eight branches of knowledge, you can master all medicine, having clarified these, you can cure the diseases of sentient beings. Including bloodletting and injuries, Diseases of the body and demonic possessions, Violent poisons and children, As well as prolonging life and increasing power. First, carefully observe its color, speech, and nature, After that, ask about dreams, you can distinguish Wind, Bile, and Phlegm. Thin body, bad hair, unstable mind, many words, dreaming of flying, this is the nature of Wind. Growing white hair at a young age, Much sweat, much moisture, narrow-minded, dreaming of fire, this