Tibetan
ག་པ་དང་ཞབས་སུ་ལྡན་པ། བདེ་བར་གཤེགས་པ། འཇིག་རྟེན་མཁྱེན་པ། བླ་ན་མེད་པའི་སྐྱེས་བུ་ཁ་ལོ་སྒྱུར་བ། ལྷ་དང་མི་རྣམས་ཀྱི་སྟོན་པ། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རིན་ཆེན་གཙུག་ཕུད་ཅེས་བྱ་བ་འཇིག་རྟེན་དུ་བྱུང་སྟེ། རིགས་ཀྱི་ལྷ་མོ་དེའི་ཚེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་འོག་ཏུ་ཡང་དག་པའི་ཆོས་ནུབ་པར་གྱུར་ནས་གཟུགས་བརྙན་གྱི་ཆོས་ཀྱི་ཚེ་རྒྱལ་པོ་ལྷའི་དབང་ཕྱུག་གི་འོད་ཅེས་བྱ་བ་ཞིག་ཡོད་དེ། རྟག་པར་ཡང་དག་པའི་ཆོས་ཀྱིས་ཕ་མ་བཞིན་དུ་མི་རྣམས་ལ་རྗེས་སུ་སྟོན་པར་བྱེད་དོ། །རྒྱལ་པོ་དེའི་ཡུལ་ན་ཚོང་དཔོན་ཆུ་འཛིན་ཅེས་བྱ་བ་སྨན་གྱི་རིག་པ་ལ་ཤིན་ཏུ་མཁས་པ། ཤེས་པའི་ཡན་ལག་བརྒྱད་ལེགས་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པ། སེམས་ཅན་གྱི་ནད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་བཞི་མི་མཐུན་པ་ལས་གྱུར་པ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་སྐྱོབ་ཅིང་གསོ་བར་བྱེད་པ་ཞིག་ཡོད་དེ། རིགས་ཀྱི་ལྷ་མོ་དེའི་ཚེ་ཚོང་དཔོན་ཆུ་འཛིན་དེ་ལ་བུ་ཆུ་འབེབས་ཞེས་བྱ་བ་བྱད་བཞིན་སྡུག་ཅིང་མཛེས་པ། མང་པོ་ཀུན་གྱིས་བལྟ་བར་མོས་པ། །རང་བཞིན་གྱིས་སེམས་མྱུར་བ། གཙུག་ལག་རྣམས་ལེགས་པར་རྟོགས་པ། ཡི་གེ་དང་། རི་མོ་དང་། རྩིས་དང་། གྲངས་རྣམས་མངོན་པར་མི་རྟོགས་པ་གང་ཡང་མེད་པ་ཞིག་ཡོད་པར་གྱུར་ཏོ། །དེའི་ཚེ་རྒྱལ་པོ་དེའི་ཡུལ་ཁམས་ན་སེམས་ཅན་བརྒྱ་སྟོང་ཚད་མེད་པ་སྙེད་ནད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་རབ་ཏུ་གཟིར་བར་གྱུར་པས་ཐ་ན་དགའ་བར་གྱུར་པའི་སེམས་ཅུང་ཟད་ཙམ་ཡང་མེད་པར་ གྱུར་ཏོ། །དེ་ནས་ཚོང་དཔོན་གྱི་བུ་ཆུ་འབེབས་སེམས་ཅན་བརྒྱ་སྟོང་ཚད་མེད་པ་དེ་དག་ནད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་མྱོང་བར་གྱུར་པ་མཐོང་བ་དང་། སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོའི་སེམས་བསྐྱེད་ནས་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཅན་ཚད་མེད་པ་འདི་སྙེད་སྡུག་བསྔལ་མི་བཟད་པས་ཉོན་མོངས་པར་གྱུར་ཏེ། བདག་གི་ཕ་ཚོང་དཔོན་སྨན་དཔྱད་ལ་ཤིན་ཏུ་མཁས་ཤིང་ཤེས་པའི་ཡན་ལག་བརྒྱད་ལེགས་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་དེ། འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་བཞི་འཕེལ་ཞིང་འགྲིབ་པ་ལས་བྱུང་བའི་ནད་སྣ་ཚོགས་གསོ་བར་ནུས་ཀྱང་རྒས་འཁོགས་པས་ལུས་ཀྱི་ཉམ་ཆུང་ཞིང་དམའ་བ་དང་། འཁར་བ་ལ་བརྟེན་ནས་གདོད་འགྲོ་བས་གྲོང་དང་། གྲོང་ཁྱེར་དང་། གྲོང་རྡལ་རྣམས་སུ་སོང་ནས་ནད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་རྣམས་ཡོངས་སུ་སྐྱོབ་པར་བྱེད་མི་ནུས་ལ། དེང་སེམས་ཅན་བརྒྱ་སྟོང་ཚད་མེད་པ་སྙེད་ནི་ནད་ཚབས་ཆེན་པོས་ཐེབས་པས་ཡོངས་སུ་སྐྱོབ་པར་ནུས་པ་མེད་ན། དེང་བདག་ཕ་སྨན་པ་ཆེན་པོའི་དྲུང་དུ་སོང་ལ་ནད་གསོ་བའི་སྨན་དཔྱད་གསང་བ་དྲིས་ཏེ། གལ་ཏེ་ཤེས་པར་གྱུར་ན་གྲོང་དང་། གྲོང་ཁྱེར་དང་། གྲོང་རྡལ་དག་ཏུ་སོང་ལ་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ནད་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་གསོས་ཏེ་ཡུན་རིང་པོར་བདེ་བ་མྱོང་བར་བྱའོ་སྙམ་མོ། །དེ་ནས་ཚོང་དཔོན་གྱི་བུས་དེ་སྙམ་དུ་བསམས་ནས་ཕའི་ཐད་དུ་སོང་སྟེ། རྐང་པ་ལ་མགོ་བོས་གཏུགས་ནས་ཕྱག་བྱས་ཏེ་གུས་པས་ཐལ་མོ་སྦྱར་ནས་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་འཁོད་དེ། ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་དག་གིས་ཕ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་དྲིས་སོ། །བདག་ནི་སེམས་ཅན་བསྐྱབ་པའི་སླད། །སྨན་དཔྱད་རྣམས་ནི་ཞུ་ལགས་ན། །བྱམས་པའི་ཡབ་ཀྱིས་བརྩེར་དགོངས་ཏེ། །བདག་ལ་བཀས་ནི་བཤད་དུ་གསོལ། །ཇི་ལྟར་ལུས་ནི་འཇིག་པ་ན། །འབྱུང་ཆེན་རྣམས་ནི་འཕེལ་འགྲིབ་འགྱུར། །གཞན་ཡང་དུས་ནི་གང་གི་ཚེ། །ནད་མང་རྣམས་ནི་སྐྱེ་འགྱུར་ལགས། ། ཇི་ལྟར་ཟས་སྐོམ་འཚལ་འགྱུར་ན། །བདེ་བ་དག་ནི་མྱོང་འགྱུར་ཞིང་། །ལུས་ཀྱི་ནང་གི་མེ་ཡི་མཐུ། །ཉམས་ཤིང་གནོད་པར་མི་འགྱུར་ལགས། །སེམས་ཅན་ནད་ནི་བཞི་མཆིས་ཏེ། །རླུང་དང་མཁྲིས་པ་བད་ཀན་དང་། །ཀུན་འདུས་པ་ཡི་ནད་ལགས་ན། །དེ་དག་ཇི་ ལྟར་གསོ་བར་བགྱི། །གང་གི་ཚེ་ནི་རླུང་ནད་ལྡང་། །གང་གི་ཚེ་ནི་མཁྲིས་ནད་སློང་། །གང་གི་ཚེ་ནི་བད་ཀན་གཡོ། །གང་གི་ཚེ་ནི་ཀུན་འདུས་སྐྱེ། །དེ་ནས་ཚོང་དཔོན་གྱི་བུས་གསོལ་བ་བཏབ་པ་ཐོས་པ་དང་། ཚིགས་སུ་བཅད་དེ་སྨྲས་པ། ངས་དེང་དྲང་སྲོང་རྙིང་པ་ཡི། །ནད་གསོ་དཔྱད་ལ་བརྟེན་ནས་ནི། །རིམ་བཞིན་ཁྱོད་ལ་རབ་བསྟན་གྱིས། །ལེགས་པར་ཉོན་ལ་སེམས་ཅན་སྐྱོབ། །ཟླ་བ་གསུམ་ནི་དཔྱིད་ཀྱི་དུས། །ཟླ་བ་གསུམ་ནི་དབྱར་ཞེས་བྱ། །ཟླ་བ་གསུམ་ནི་སྟོན་གྱི་ཕྱོགས། །ཟླ་བ་གསུམ་ནི་དགུན་ཞེས་བྱ། ། འདི་ནི་ལོ་གཅིག་ལས་བརྩམས་པས། །གསུམ་གསུམ་སོ་སོར་བཤད་པར་བྱ། །གཉིས་གཉིས་དུས་ཚིགས་གཅིག་བྱས་ན། །ལོ་གཅིག་དུས་ནི་དྲུག་ཏུ་འགྱུར། །དང་པོ་གཉིས་ནི་མེ་ཏོག་དུས། །གསུམ་དང་བཞི་པ་ཚ་བའི་དུས། །ལྔ་དང་དྲུག་པ་ཆར་པའི་དུས། །བདུན་དང་བརྒྱད་པ་སྟོན་གྱི་དུས། །དགུ་དང་བཅུ་པ་གྲང་བའི་དུས། །ཕྱི་མ་གཉིས་ནི་ཁ་བའི་དུས། །དེ་ལྟར་བྱེ་བྲག་ཤེས་གྱུར་ན། །འགལ་བ་མེད་པར་སྨན་གཏང་བྱ། །དུས་ནི་འདི་དག་རྗེས་མཐུན་པར། །ཟས་སྐོམ་ལེགས་པར་སྦྱོར་བྱེད་ན། །ལྟོར་ནི་མྱུར་དུ་འཇུ་འགྱུར་བས། །ནད་མང་དག་ནི་སྐྱེ་མི་འགྱུར། །དུས་ཚིགས་གལ་ཏེ་ལོག་འགྱུར་ཞིང་། །འབྱུང་ཆེན་བཞི་ནི་འཕོས་གྱུར་ལ། །དེ་ཚེ་གསོས་སྨན་མེད་གྱུར་ན། །
Chinese
具足足和脚，善逝，知世间，无上丈夫调御士，天人师，名为如来应供薄伽梵宝髻者出现于世。彼种族天女之时，彼薄伽梵完全寂灭之后，正法隐没，于形象之法时，有一国王名为天自在光，恒常以正法如父母般教导众人。彼国王之国土中，有一商主名为水藏，精通医药之学，精通八支知识，能救护并医治众生因四大不调所生一切疾病。彼种族天女之时，彼商主水藏有一子名为水降，容貌丑陋而美丽，众人皆喜观看，天性聪敏，精通一切论典，对于文字、图画、算术、数字无所不通。彼时，彼国王之国土中，无数百千众生为种种疾病之痛苦所折磨，甚至连少许欢喜之心亦无。之后，商主之子水降见无数百千众生遭受疾病之痛苦，生起大悲心，心想：此无数众生为难忍之痛苦所恼，我父商主精通医药之学，精通八支知识，虽能医治四大增减所生之种种疾病，然因年老体衰，身体羸弱矮小，且需拄杖而行，故无法前往乡村、城市、城镇救护疾病之痛苦。如今无数百千众生为重病所困，无法完全救护，如今我应前往父亲大医者之处。
English
Possessing feet and legs, the Sugata, Knower of the World, unsurpassed Purusha tamer, Teacher of gods and humans, the Buddha, the Bhagavan named Jewel Crest appeared in the world. At the time of that clan goddess, after that Bhagavan had completely passed into Nirvana, the true Dharma disappeared, and at the time of the Dharma of images, there was a king named Light of the Lord of Gods, who always taught the people with the true Dharma like parents. In the country of that king, there was a merchant named Water Treasury, who was very skilled in the science of medicine, well versed in the eight branches of knowledge, and who completely protected and healed all the sufferings of sentient beings caused by the disharmony of the four great elements. At the time of that clan goddess, that merchant Water Treasury had a son named Water Descent, who was ugly and beautiful in appearance, whom many people liked to look at, who was naturally quick-witted, who was well versed in all treatises, and who was not ignorant of letters, drawings, arithmetic, and numbers. At that time, in the kingdom of that king, countless hundreds of thousands of sentient beings were tormented by various sufferings of disease, so that they had not even a little joy in their minds. Then, the merchant's son Water Descent saw those countless hundreds of thousands of sentient beings suffering from the pain of disease, and generated a mind of great compassion, thinking: These countless sentient beings are tormented by unbearable suffering, and my father, the merchant, is very skilled in the science of medicine and well versed in the eight branches of knowledge, and although he is able to heal various diseases caused by the increase and decrease of the four great elements, he is old and frail, and his body is weak and short, and he has to go with a cane, so he cannot go to villages, cities, and towns to protect the suffering of disease. Now, countless hundreds of thousands of sentient beings are afflicted with serious illnesses and cannot be completely protected, so now I should go to my father, the great physician.
Chinese
去往村庄询问治疗疾病的秘密医术。如果能够学会，就去往村庄、城市和城镇，治疗各种各样的众生疾病，让他们长久享受安乐。于是，商人的儿子这样想着，就去到父亲那里，用头顶触碰父亲的脚，行礼之后恭敬地合掌，在一旁坐下，用这些偈颂向父亲请教：我为了救护众生，想请教各种医术。慈爱的父亲请您怜悯，请您开示于我。当身体坏灭的时候，四大是如何增减变化的？还有，在什么时候，各种疾病容易产生？ 怎样饮食才能感到安乐，身体内部的火的能量，才不会衰弱和受到损害？众生的疾病有四种，即风病、胆病、痰病和综合病。那么，应该如何治疗这些疾病呢？什么时候风病会发作？什么时候胆病会引发？什么时候痰病会扰动？什么时候综合病会产生？ 之后，商人的儿子听到了祈请，用偈颂说道：我如今依靠古代仙人的治病医术，依次向你详细讲述。好好听着，去救护众生吧。三个月是春季，三个月叫做夏季，三个月是秋季，三个月叫做冬季。这是从一年开始计算的，所以要分别讲述三个月。两个月算作一个时节，那么一年就有六个时节。最初两个月是花季，第三和第四个月是热季，第五和第六个月是雨季，第七和第八个月是秋季，第九和第十个月是寒季，最后两个月是雪季。如果这样了解了差别，就能毫无冲突地用药。如果能按照这些时节，好好调配饮食，就能迅速消化食物，很多疾病就不会产生。如果时节颠倒，四大错乱，那时如果没有治疗的药物，
English
Go to the villages and inquire about the secret medical practices for healing diseases. If you can learn them, go to villages, cities, and towns, and heal all kinds of diseases of sentient beings, so that they may experience happiness for a long time. Then, the merchant's son thought in this way and went to his father. He touched his father's feet with his head, paid homage, respectfully folded his palms, and sat down to one side. He asked his father with these verses: I wish to inquire about various medical practices in order to protect sentient beings. Kind father, please have compassion and explain them to me. When the body decays, how do the great elements increase and decrease? Also, at what time do many diseases tend to arise? How should one eat and drink to experience well-being, and how can the inner fire of the body not weaken or be harmed? Sentient beings have four types of diseases: wind, bile, phlegm, and combined disorders. How should these be treated? When does wind disease arise? When does bile disease flare up? When does phlegm disease stir? When does a combined disorder occur? Then, having heard the merchant's son's request, he spoke in verses: Now, relying on the ancient sage's healing medical practices, I will explain them to you in detail, step by step. Listen well and save sentient beings. Three months are the season of spring, three months are called summer, three months are the season of autumn, and three months are called winter. This is calculated from one year, so I will explain each set of three months separately. If two months are considered one season, then one year has six seasons. The first two months are the flower season, the third and fourth months are the hot season, the fifth and sixth months are the rainy season, the seventh and eighth months are the autumn season, the ninth and tenth months are the cold season, and the last two months are the snow season. If you understand the distinctions in this way, you can administer medicine without conflict. If you can properly adjust your diet according to these seasons, food will be digested quickly, and many diseases will not arise. If the seasons are reversed and the four elements are disordered, then if there is no healing medicine,